ಕರುನಾಡಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಕಗ್ಗೊಲೆ: ಬೆಳವಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮನ ನೈಜ ಶೌರ್ಯ, ಶಿವಾಜಿ ಪ್ರೊಪಗಾಂಡಾ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳುಗಳಿಗೆ ಮಾರು ಹೋದ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಂದಿ !

ಬೆಳವಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಮತ್ತು ಶಿವಾಜಿ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷದ ನೈಜ ಇತಿಹಾಸವೇನು ? ಮರಾಠಿ ಪ್ರೊಪಗಾಂಡಾದಿಂದ ಕನ್ನಡಿಗರ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮರೆಮಾಚಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ.

ಪೀಠಿಕೆ: ಇತಿಹಾಸದ ತಿರುಚುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧಿಪತ್ಯ

ಇತಿಹಾಸವು ಕೇವಲ ಗತಕಾಲದ ಘಟನೆಗಳ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲ; ಅದು ವರ್ತಮಾನದ ರಾಜಕಾರಣವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಯ ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಶೌರ್ಯದ ಗಾಥೆಗಳು ಹೇಗೆ ಅತಿಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ನಿರೂಪಣೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಮನಕ್ಕೊಳಗಾಗಿವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಬೆಳವಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮರಾಠಾ ದೊರೆ ಶಿವಾಜಿಯ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವು ಒಂದು ಜ್ವಲಂತ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.¹ ಹದಿನೇಳನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಘಟನೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಮರಾಠಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅದು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕಳೆದ ಮೂರು ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಬಖೈರುಗಳು (Bakhars) ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ಪ್ರಚಾರದ ಮೂಲಕ ಈ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಎಷ್ಟು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ತಿರುಚಲಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ, ಸೋತವರು ಗೆದ್ದವರಂತೆ ಮತ್ತು ಅನ್ಯಾಯ ಮಾಡಿದವರು ಮಹಾ ಮಾನವತಾವಾದಿಗಳಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ವರದಿಯು ಬೆಳವಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮನ ನೈಜ ಇತಿಹಾಸ, ಮರಾಠಿ ಪ್ರೊಪಗಾಂಡಾದ ವಿವಿಧ ಮಜಲುಗಳು, ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಕನ್ನಡ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಪರಭಾಷಿಕರ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಹೇರಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ‘ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಂಕು’ ಮತ್ತು ಸರಕಾರಗಳು ಹೇಗೆ ಈ ಸುಳ್ಳು ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ತರದಲ್ಲಿ ವೈಭವೀಕರಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದು ಈ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.³

ಬೆಳವಡಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಬೆಳವಡಿ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಇಂದಿನ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೈಲಹೊಂಗಲ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಪಾಳೆಯಪಟ್ಟು. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ನಂತರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ರಾಜಕೀಯ ಶೂನ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಯಕರು ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಬೆಳವಡಿಯ ಅರಸರಾದ ಈಶಪ್ರಭು ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಬಿಜಾಪುರದ ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿಗಳಿಗೆ ನಾಮಮಾತ್ರದ ಸಾಮಂತರಾಗಿದ್ದರೂ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿದ್ದರು.⁵

ಬೆಳವಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಅಥವಾ ಮಲ್ಲವ್ವ, ಸೋದೆ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜ ಮಧುಲಿಂಗ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ವೀರಮ್ಮಾಜಿಯ ಪುತ್ರಿ. ಸೋದೆ ರಾಜಮನೆತನವು ವಿಜಯನಗರದ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿತ್ತು. ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಕೇವಲ ಅರಮನೆಯ ಸುಕುಮಾರಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯದೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ, ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಳಗಿದವಳಾಗಿದ್ದಳು.² ಅವಳು ೫ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಳು. ಈಶಪ್ರಭುವಿನೊಂದಿಗೆ ಆಕೆಯ ವಿವಾಹವು ಎರಡು ಪ್ರಬಲ ಕನ್ನಡ ಮನೆತನಗಳ ಮಿಲನವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯು ಮಲ್ಲಮ್ಮನ ಶೌರ್ಯವು ಕೇವಲ ಆಕಸ್ಮಿಕವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅದು ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಪರಂಪರೆಯ ಫಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ.⁷

ಬೆಳವಡಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ರಾಜ್ಯಗಳು ಲಿಂಗಾಯತ ಅಥವಾ ವೀರಶೈವ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಬಸವಣ್ಣನವರ ಸಮಾನತೆಯ ತತ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು.⁶ ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಸ್ವತಃ ಒಂದು ಮಹಿಳಾ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಅವರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ್ದಳು, ಇದು ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ.¹⁰

ಬೆಳವಡಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸಂರಚನೆ

೧೬೭೮ರ ಬೆಳವಡಿ ಯುದ್ಧ: ಸಂಘರ್ಷದ ಮೂಲ ಕಾರಣಗಳು

ಮರಾಠಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಶಿವಾಜಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಗ್ವಿಜಯವನ್ನು ಕೇವಲ ‘ಹಿಂದೂ ಸ್ವರಾಜ್ಯ’ದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮರಾಠಾ ಸೇನೆಯ ನಡವಳಿಕೆಯು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ೧೬೭೮ರಲ್ಲಿ ಶಿವಾಜಿಯು ತಂಜಾವೂರಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಹಿಂದಿರುಗುವಾಗ ಯಾದವಾಡ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದನು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮರಾಠಾ ಸೈನಿಕರು ಸ್ಥಳೀಯ ಹಾಲಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮತ್ತು ರೈತರ ಹಸುಗಳನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಅಪಹರಿಸಿದರು.¹ ಇದು ಕೇವಲ ಸಣ್ಣ ಕಳ್ಳತನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಒಂದು ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಗೌರವದ ಮೇಲಿನ ನೇರ ದಾಳಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಈಶಪ್ರಭು ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದಾಗ, ಮರಾಠಾ ಸೇನೆಯು ಶಾಂತಿಯುತ ಸಂಧಾನಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗದೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸನ್ನದ್ಧವಾಯಿತು. ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಈಶಪ್ರಭು ಅವರು ವೀರಾವೇಶದಿಂದ ಹೋರಾಡಿ ಮಡಿದರು. ಮರಾಠಿ ದಾಖಲೆಗಳು ಈ ಸಾವು ‘ಆಕಸ್ಮಿಕ’ ಅಥವಾ ‘ಯುದ್ಧದ ಸಹಜ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಇದು ಮರಾಠಾ ಸೈನಿಕರ ಅತಿಕ್ರಮಣದ ಫಲವಾಗಿತ್ತು.⁵ ಗಂಡನ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಧೃತಿಗೆಡದೆ ತನ್ನ ಮಹಿಳಾ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೋಟೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಿದ್ಧಳಾದಳು. ಇದು ವಿದೇಶಿ ಅಥವಾ ಪರರಾಜ್ಯದ ಅತಿಕ್ರಮಣಕಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಸಂಘಟಿತವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.¹⁰

ಇತಿಹಾಸದ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ತಿರುಚುವಿಕೆ: ಮರಾಠಿ ಬಖೈರುಗಳ ಪಾತ್ರ

ಶಿವಾಜಿಯ ಬೃಹತ್ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆಳವಡಿಯಂತಹ ಪುಟ್ಟ ಮಣ್ಣಿನ ಕೋಟೆಯನ್ನು (Gadhi) ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬರೊಬ್ಬರಿ ೨೭ ದಿನಗಳು ಹಿಡಿದವು.¹ ಇದು ಶಿವಾಜಿಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತವಾಗಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ರೆಕಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅನೇಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗೆದ್ದ ಶಿವಾಜಿಗೆ ಈ ‘ದೇಸಾಯಿ ಮಹಿಳೆ’ಯನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು.⁵

ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿರುಚುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಮರಾಠಿ ಬಖೈರುಗಳ ಮೂಲಕ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಖೈರುಗಳು ಶಿವಾಜಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ದೈವೀಕರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಮತ್ತು ಶಿವಾಜಿಯ ಸಂಘರ್ಷದ ಬಗ್ಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮರಾಠಿ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

೧. ಸಭಾಸದನ ಆವೃತ್ತಿ (Sabhasad Bakhar): ಈ ದಾಖಲೆಯು ಮಲ್ಲಮ್ಮನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಆಕೆಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡಲಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.¹ ಇದು ಮರಾಠರ ವಿಜಯೋತ್ಸವದ ಕ್ರೂರ ಮುಖವನ್ನು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಅವರ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ೨. ಚಿಟ್ನಿಸ್‌ನ ಆವೃತ್ತಿ (Chitnis Bakhar): ಈತ ಮಲ್ಲಮ್ಮನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ಸಣ್ಣ ಎಸ್ಟೇಟ್ ನೀಡಲಾಯಿತು ಎಂದು ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ.¹ ಇದು ಶಿವಾಜಿಯ ‘ಉದಾರಿ’ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಲು ಮಾಡಿದ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬಹುದು. ೩. ಆಧುನಿಕ ಪ್ರಚಾರ: ಆಧುನಿಕ ಮರಾಠಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಶಿವಾಜಿಯು ಮಲ್ಲಮ್ಮನಿಗೆ ‘ಕ್ಷಮೆ’ ನೀಡಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೆಣೆದಿದ್ದಾರೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ವಿಜೇತ ರಾಜನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದವನಿಗೆ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುವುದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೀತಿಯೇ ಹೊರತು, ಅತಿಕ್ರಮಣಕಾರನು ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಣಿಗೆ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುವುದು ಆತನ ಸೋಲನ್ನು ಅಥವಾ ನೈತಿಕ ಪತನವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕುವ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ.²

ಈ ವಿಭಿನ್ನ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಇತಿಹಾಸದ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಅನುಮಾನ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಸೋತವರು ಗೆದ್ದವರಂತೆ ಮತ್ತು ಗೆದ್ದವರು ಮರೆತುಹೋದಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಯಾವುದೇ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಇತಿಹಾಸದ ಭಾಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮರಾಠಿ ಪ್ರೊಪಗಾಂಡಾವು ಈ ೨೭ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಘೋರ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಘಟನೆ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಿ, ಮಲ್ಲಮ್ಮನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಶಿವಾಜಿಯ ‘ದೈವೀ ಭಾವ’ದ ಮುಂದೆ ಗೌಣವಾಗಿಸಿದೆ.¹

‘ಶಿವಾಜಿ-ಮಲ್ಲಮ್ಮಾಜಿ ಸಮರೋತ್ಸವ’ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ-ಕಥನಗಳ ಅಡಗಿಸುವಿಕೆ

೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗವು ‘ಶಿವಾಜಿ-ಮಲ್ಲಮ್ಮಾಜಿ ಸಮರೋತ್ಸವ’ ಎಂಬ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.¹ ಇದನ್ನು ಶೇಷೋ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮುತಾಲಿಕ್ ಎಂಬುವವರು ಸುಮಾರು ೧೭೦೦ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯು ಮರಾಠಿ ಬಖೈರುಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿಗರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಈ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯ ಪ್ರಕಾರ:

• ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಶಿವಾಜಿಯನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೆಚ್ಚೆದೆಯಿಂದ ಎದುರಿಸಿ ಆತನನ್ನು ಅಟ್ಟಾಡಿಸುತ್ತಾಳೆ.
• ಶಿವಾಜಿ ತನ್ನ ಜೀವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಲ್ಲಮ್ಮನ ಪಾದಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸುತ್ತಾನೆ.¹
• ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಆತನನ್ನು ‘ಮಗ’ ಅಥವಾ ‘ತಮ್ಮ’ನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಕ್ಷಮಿಸಿ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ಈ ಕಥನವು ಮರಾಠಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಿಗೆ ಅರಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಹಿಸತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಅನೇಕ ಮರಾಠಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಈ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ‘ನಕಲಿ’ ಅಥವಾ ‘ಆಧುನಿಕ ಸೃಷ್ಟಿ’ ಎಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕುತ್ತಾರೆ.¹ ಆದರೆ, ಈ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯು ಶಿವಾಜಿಯ ಸೊಸೆ ತಾರಾಬಾಯಿ ನಡೆಸಿದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದಿತ್ತು ಎಂಬ ಅಂಶವು ಇದರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ಕಥೆ ಸುಳ್ಳಾಗಿದ್ದರೆ, ಮರಾಠಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಂದಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಇದಕ್ಕೆ ಬಹುಮಾನ ನೀಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.¹ ಮರಾಠಿ ಪ್ರೊಪಗಾಂಡಾವು ಹೇಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಕನ್ನಡದ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಿಂದ ಅಳಿಸಿಹಾಕಲು ಮತ್ತು ಶಿವಾಜಿಯ ವರ್ಚಸ್ಸು ಕಾಪಾಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಶಿವಾಜಿಯ ಆಡಳಿತದ ಕರಾಳ ಮುಖ: ಲೂಟಿ ಮತ್ತು ಕಿರುಕುಳದ ದಾಖಲೆಗಳು

ಮರಾಠಿ ಪ್ರೊಪಗಾಂಡಾವು ಶಿವಾಜಿಯನ್ನು ‘ಹಿಂದೂ ರಕ್ಷಕ’ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಿದರೂ, ಕರ್ನಾಟಕದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಆತನ ಸೈನ್ಯದ ನಡವಳಿಕೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರವಾಗಿತ್ತು. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಈ ವೈಭವೀಕೃತ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

೧. ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಕಾರವಾರದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ: ೧೬೭೨-೧೬೭೬ರ ನಡುವೆ ಶಿವಾಜಿಯ ಸೈನ್ಯವು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಲೂಟಿ ಮಾಡಿತು.¹² ಅವರು ಸಾಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡವಿದರು. ೨. ಅಂಕೋಲಾದ ನಾಶ: ೧೬೭೬ರಲ್ಲಿ ಶಿವಾಜಿಯ ಸೈನ್ಯವು ಅಂಕೋಲಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ನಿರಾಶ್ರಿತರಾದರು ಮತ್ತು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಿದರು.¹² ೩. ಭಾರೀ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ: ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವೈದ್ಯ ಜಾನ್ ಫ್ರೈಯರ್ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಶಿವಾಜಿಯ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆಯು ಬಿಜಾಪುರ ಸುಲ್ತಾನರಿಗಿಂತ ಎರಡರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು.¹² ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ದೇಸಾಯಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ರೈತರನ್ನು ಜೈಲಿಗೆ ಹಾಕಿ, ಅವರಿಗೆ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ನೀಡಿ ಅವರ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ೪. ಕೃಷಿ ನಾಶ: ಶಿವಾಜಿಯ ಸೈನ್ಯದ ನಿರಂತರ ದಾಳಿ ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ತೆರಿಗೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಕಾರವಾರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಮುಕ್ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಭೂಮಿ ಕೃಷಿಯಿಲ್ಲದೆ ಬಂಜರಾಗಿತ್ತು.¹²

ಈ ಕಹಿಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಲು ಮರಾಠಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಶಿವಾಜಿಯ ‘ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ’ ಅಥವಾ ‘ಧಾರ್ಮಿಕ’ ಮುಖವನ್ನಷ್ಟೇ ಪ್ರಚುರಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರಿಗೆ ಈ ಲೂಟಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಳದೆ, ಕೇವಲ ‘ಸ್ವರಾಜ್ಯ’ದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.⁴

ಶಿವಾಜಿ ಮತ್ತು ಬಿಜಾಪುರ ಸುಲ್ತಾನರ ಆಡಳಿತದ ಹೋಲಿಕೆ (ಸ್ಥಳೀಯರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ)

ಯಾದವಾಡ ಶಾಸನ ಮತ್ತು ‘ಹಾಲಿನ ಶಿಲ್ಪ’: ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅತಿಕ್ರಮಣದ ಸಂಕೇತ

ಯಾದವಾಡ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ ಶಾಸನ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಇಂದು ಮರಾಠಿ ಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಶಿವಾಜಿಯ ಉದಾರತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಶಿವಾಜಿಯು ಮಲ್ಲಮ್ಮನ ಮಗನಿಗೆ ಹಾಲು ಕುಡಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಬಿಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ‘ವಾತ್ಸಲ್ಯ’ದ ಪ್ರತೀಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.⁵ ಆದರೆ, ಈ ಶಿಲ್ಪದ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ರಾಜಕೀಯ ವಾಸ್ತವವು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ದೊರೆಯನ್ನು ಕೊಂದ ನಂತರ, ಅವರ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಗನಿಗೆ ಅಭಯ ನೀಡುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ನೀತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಯಾದವಾಡದ ಶಾಸನವು ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಶಿವಾಜಿಯ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಳು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.¹⁶ ಒಬ್ಬ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ ರಾಣಿ ತನ್ನ ಗಂಡನನ್ನು ಕೊಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂದರೆ, ಅದರ ಹಿಂದೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಒತ್ತಡ ಅಥವಾ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರ ಭಯ ಇತ್ತೇ ಹೊರತು ಭಕ್ತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಿ, ಇಂದು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರು ಶಿವಾಜಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ದೇವರೆಂದು ನಂಬುವಂತೆ ಮಂಕುಬೂದಿ ಎರಚಲಾಗುತ್ತಿದೆ.¹³

ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕನ್ನಡಿಗರ ‘ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಂಕು’ ಮತ್ತು ಅಂಧಾಭಿಮಾನ

ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ‘ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಸ್ಮೃತಿ’ಯನ್ನು (Historical Amnesia) ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಜನರನ್ನು ಎಷ್ಟು ಮೊಬ್ಬು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ, ತಮ್ಮದೇ ನೆಲದ ರಾಣಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಅಥವಾ ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಶಿವಾಜಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಅಂಧಾಭಿಮಾನ ಬೆಳೆಸಲಾಗಿದೆ.³

ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳೆಂದರೆ:

• ಪರಭಾಷಿಕರ ಹೇರಿಕೆ: ಮುಂಬೈ-ಕರ್ನಾಟಕ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ಮರಾಠಿ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಕನ್ನಡದ ವೀರರಿಗೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ.
• ಧಾರ್ಮಿಕ ಬಣ್ಣ: ಶಿವಾಜಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ನೋಡದೆ, ‘ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ರಕ್ಷಕ’ ಎಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಲಿಂಗಾಯತ ಅಥವಾ ಇತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಸ್ಮಿತೆಗಳಿಗಿಂತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಸ್ಮಿತೆಯೇ ದೊಡ್ಡದೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಜನರು ಶಿವಾಜಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೀರೋ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.³
• ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಪಾತ್ರ: ಅನೇಕ ಹಿಂದೂಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಶಿವಾಜಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಪೋಸ್ಟರ್ ಬಾಯ್ ಆಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಳ್ಳಿಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವಾಜಿ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಕನ್ನಡ ವೀರರನ್ನು ಗೌಣಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.³

ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಂದಿ ಎಷ್ಟು ಕುರುಡರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರೆ, ಸತ್ಯ ಮುಖಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದರು ನಂಬಲು ತಯಾರಿಲ್ಲದ ಮೊಬ್ಬುದಾಣಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲೇ ಕನ್ನಡಿಗರಂತೆ ನಟಿಸುವ ಪರಭಾಷಿಕರು ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ ಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಈ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಪೋಷಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅವರು ಶಿವಾಜಿಯನ್ನು ಕನ್ನಡಿಗರ ಮೇಲೆ ಹೇರುವ ಮೂಲಕ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗಡಿಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.⁴

ಸರಕಾರಗಳ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಣ

ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರಗಳು ಇತಿಹಾಸದ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಗಿಂತ ‘ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸೆಂಟಿಮೆಂಟ್’ ಮತ್ತು ಓಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜನನ್ನು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹೀರೋ ಮಾಡುವ ಹಂಬಲದಲ್ಲಿ, ಆ ರಾಜನು ಮಾಡಿದ ಅನ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿದೆ.⁴

ಇಂದಿನ ಶಾಲಾ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವಾಜಿಯ ‘ಕರಾಳ ಮುಖ’ವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಯಾದವಾಡದಲ್ಲಿ ಶಿವಾಜಿ ಸ್ಮಾರಕ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸರಕಾರಗಳು ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ವ್ಯಯಿಸುತ್ತಿವೆ.¹⁶ ಇದು ಕನ್ನಡದ ತೆರಿಗೆ ಹಣದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರಕಾರವು ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮನ ಸೋಲನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತಪ್ಪು ಇತಿಹಾಸ ಕಲಿಸುತ್ತಿದೆ, ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರವು ಅದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಬದಲು ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿದೆ.¹⁵

ಸಿನಿಮೀಯ ಪ್ರೊಪಗಾಂಡಾ ಮತ್ತು ರಿಷಬ್ ಶೆಟ್ಟಿಯ ವಿವಾದ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಟ-ನಿರ್ದೇಶಕ ರಿಷಬ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರು ಶಿವಾಜಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದಾಗ ದೊಡ್ಡ ವಿವಾದ ಎದ್ದಿತ್ತು. ಸಿನಿಮಾಗಳು ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಬಲ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಶಿವಾಜಿಯನ್ನು ‘ಭಾರತದ ಹೆಮ್ಮೆ’ ಎಂದು ಗ್ಲೇಸಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಕನ್ನಡಿಗರ ಮೇಲೆ ಆತ ಮಾಡಿದ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಸಿನಿಮೀಯವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.³ ದಕ್ಷಿಣದ ಮಂದಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಹೊಯ್ಸಳರು, ಕದಂಬರು ಅಥವಾ ಕೆಳದಿ ರಾಣಿಯರ ಕಥೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಶಿವಾಜಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಏನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿಗಳು ಎತ್ತುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಸಿನಿಮಾವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಕಾರಣದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.³

ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಉಳಿವು

ಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆಯಂತಹ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮರಾಠಿ ಹೇರಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುತ್ತಿವೆ. ಅವರು ಶಿವಾಜಿಯನ್ನು ಕನ್ನಡಿಗರ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಮರಾಠಿ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಹೇರಿಕೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.²⁰ ಬೆಳಗಾವಿಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಹೆಸರಿಡುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಮರಾಠಿ ಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ವಿರೋಧಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಶಿವಾಜಿ ಪ್ರತಿಮೆಗಳಿಗಾಗಿ ಹಠ ಹಿಡಿಯುವುದು ಅವರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಧಿಪತ್ಯದ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.⁴

ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿವಿಧೆಡೆ ಶಿವಾಜಿ ಪ್ರತಿಮೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಾದಗಳು

ತೀರ್ಮಾನ: ಇತಿಹಾಸದ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿಗರ ಎಚ್ಚರ

ಬೆಳವಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮನ ಇತಿಹಾಸವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಯುದ್ಧದ ಕಥೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಕನ್ನಡದ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಮರಾಠಿ ಪ್ರೊಪಗಾಂಡಾವು ಈ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ನುಂಗಿ ಹಾಕಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿರುಚುವುದು ಕೇವಲ ಲೇಖನಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಸಿನಿಮಾಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಸರಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕವೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

೧. ನೈಜ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ: ಬೆಳವಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಶಿವಾಜಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದಳು ಎಂಬ ಪ್ರತಿ-ಕಥನಗಳನ್ನು ದಾಖಲೆಗಳ ಸಹಿತ ಶಾಲಾ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಬೇಕು.

೨. ಸ್ಥಳೀಯ ವೀರರ ಆರಾಧನೆ: ಕನ್ನಡಿಗರು ತಮ್ಮದೇ ನೆಲದ ವೀರರಾದ ಮಲ್ಲಮ್ಮ, ಚೆನ್ನಮ್ಮ, ಮತ್ತು ಕೆಳದಿ ವೀರಮ್ಮಾಜಿಯವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು. ಪರಭಾಷಿಕರ ಹೀರೋಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹೇರಲು ಬಿಡಬಾರದು.

೩. ಸರಕಾರಿ ನಿಲುವು: ಸರಕಾರಗಳು ಓಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ನಮ್ಮದೇ ನೆಲದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬಲಿ ನೀಡಬಾರದು. ಯಾದವಾಡದಲ್ಲಿ ಶಿವಾಜಿಗಿಂತ ಮಲ್ಲಮ್ಮನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಸಾರುವ ಕೆಲಸವಾಗಬೇಕು.

೪. ಜಾಗೃತಿ: ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನತೆ ಇತಿಹಾಸದ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕು. ನಾವು ಲೂಟಿಕೋರರನ್ನು ನಮ್ಮ ವಿಮೋಚಕರೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ.

ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸವು ಎಂದಿಗೂ ಸತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸಬೇಕು. ಬೆಳವಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮನಂತಹ ವೀರರಾಣಿಯರು ನಮ್ಮ ಮಣ್ಣಿನ ಹೆಮ್ಮೆ, ಅವರನ್ನು ಗೆದ್ದ ಅಥವಾ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ ಅತಿಕ್ರಮಣಕಾರರನ್ನು ನಾವು ಪೂಜಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರಿಗೆ ಮಾಡುವ ದ್ರೋಹವಾಗಿದೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಕನ್ನಡಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಲಿ, ಅದು ಪ್ರೊಪಗಾಂಡಾದ ಬೂದಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಕೆಂಡವಾಗದಿರಲಿ. ನಮ್ಮ ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ನಾವು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ನಾವು ತಪ್ಪು ಇತಿಹಾಸದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ನೀಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹೋರಾಟವು ಕೇವಲ ಹಿಂದಿನದಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ನಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯದ ಸ್ವಾಭಿಮಾನಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕಿದೆ.

Works cited

1. Siege of Belawadi – Simple English Wikipedia, the free encyclopedia, accessed on March 2, 2026, https://simple.wikipedia.org/wiki/Siege_of_Belawadi
2. Belawadi Mallamma – Wikipedia, accessed on March 2, 2026, https://en.wikipedia.org/wiki/Belawadi_Mallamma
3. Kannada Nationalists guys have a point this time. : r/ChitraLoka – Reddit, accessed on March 2, 2026, https://www.reddit.com/r/ChitraLoka/comments/1h5lyt2/kannada_nationalists_guys_have_a_point_this_time/
4. Why Are Kannadigas Neglecting Their Own Historical Heroes? : r/karnataka – Reddit, accessed on March 2, 2026, https://www.reddit.com/r/karnataka/comments/1j34swa/why_are_kannadigas_neglecting_their_own/
5. Belavadi Mallamma, the chieftess who dared Shivaji – KarnatakaHistory, accessed on March 2, 2026, https://karnatakahistory.blogspot.com/2020/07/belavadi-mallamma-chieftess-who-dared.html
6. ಲಿಂಗಾಯತ- ಬೆಳವಾಡಿ (ಬೆಳವಡಿ) ಮಲ್ಲಮ್ಮ – Lingayat Religion, accessed on March 2, 2026, https://lingayatreligion.com/K/Belvaadi-Mallamma.htm
7. Belawadi Mallamma | PDF – Scribd, accessed on March 2, 2026, https://www.scribd.com/document/973628521/Belawadi-Mallamma
8. Basava – Wikipedia, accessed on March 2, 2026, https://en.wikipedia.org/wiki/Basava
9. From Basava to Karnataka Politics: The Journey of Veerashaivism | by Prakriti Anand, accessed on March 2, 2026, https://medium.com/@prakritipassion/from-basava-to-karnataka-politics-the-journey-of-veerashaivism-114430d932a6
10. Belwadi Mallamma: Warrior Queen of Karnataka | PDF – Scribd, accessed on March 2, 2026, https://www.scribd.com/document/665401398/Belwadi-Mallamma-A-Brave-Woman-Warrior-of-Karnataka
11. Belawadi Mallamma | Military Wiki – Fandom, accessed on March 2, 2026, https://military-history.fandom.com/wiki/Belawadi_Mallamma
12. Hero, Tyrant or just another king? Shivaji’s rule in Karnataka, accessed on March 2, 2026, https://historyofmysuru.blogspot.com/2017/12/hero-tyrant-or-just-another-king_26.html
13. About Queen MALLAMA of Belawadi, Karnataka – Hindu Vivek Kendra, accessed on March 2, 2026, http://www.hvk.org/2022/0122/8.html
14. Belwadi Mallamma: A Brave Woman Warrior of Karnataka – Paper Teplate, accessed on March 2, 2026, https://old.rrjournals.com/wp-content/uploads/2019/06/857-858_RRIJM190406178.pdf
15. Is it true that the Kannada queen Mallamma defeated the mighty Marathi-Hindu king Chhatrapati Shivaji Mahraj or vice-versa? – Namma Karnataka – Quora, accessed on March 2, 2026, https://nammakarnataka.quora.com/History-should-be-cleared-https-aamchamaharashtra-quora-com-Is-it-true-that-the-Kannada-queen-Mallamma-defeated-the
16. ಯಾದವಾಡದಲ್ಲಿ ಶಿವಾಜಿ ಸ್ಮಾರಕ ನಿರ್ಮಾಣ – ಪ್ರಜಾವಾಣಿ, accessed on March 2, 2026, https://www.prajavani.net/district/dharwad/553397.html-553397.html
17. Shivaji memorial to come up at Yadwad village soon | Hubballi …, accessed on March 2, 2026, https://timesofindia.indiatimes.com/city/hubballi/shivaji-memorial-to-come-up-at-yadwad-village-soon/articleshow/62867523.cms
18. ಬಾಗಲಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವಾಜಿ ಪ್ರತಿಮೆ ತೆರವು: ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಖಂಡನೆ – Prajavani, accessed on March 2, 2026, https://www.prajavani.net/news/india-news/maharashtra-govt-condemns-removal-of-shivaji-statue-in-karnataka-2446229
19. Mangalore: ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಪ್ರತಿಮೆ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆಕ್ಷೇಪ, accessed on March 2, 2026, https://tv9kannada.com/karnataka/dakshina-kannada/congress-objects-to-installation-of-chhatrapati-shivaji-statue-in-mangalore-kannada-mangalore-news-akp-au53-479177.html
20. SUSPENDED IN ANIMATION – The Dilemma of Kannada Identity in Bangalore – South Asian Studies, accessed on March 2, 2026, https://www.southasia.ox.ac.uk/sites/default/files/southasia/documents/media/rao_v_msc_dissertation_june_2010.pdf
21. May 2010 – ಕರವೇ ನಲ್ನುಡಿ, accessed on March 2, 2026, http://karavenalnudi.blogspot.com/2010/05/