೦೮ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬: ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶುರುವಾದ ‘ಲೇಆಫ್’ ಸುನಾಮಿ, ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರೂಲ್ಸ್, ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಶಾಕ್ – ಅಸಲಿ ಕಥೆ ಏನು?

ಪೀಠಿಕೆ (Intro)

ನಮಸ್ಕಾರ, ಇವತ್ತು ಇಡೀ ದಿನ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಏನೇನೋ ಗದ್ದಲಗಳಾಯ್ತು, ಆದರೆ ನೀವು ನಿಜವಾಗಲೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ 3 ಮುಖ್ಯ ವಿಚಾರಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ… ಮೀಡಿಯಾದವರು ಬೆಳಗ್ಗೆಯಿಂದ ಸಂಜೆವರೆಗೂ ಬರೀ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್, ಯಾರೋ ಎಂಎಲ್ಎ (MLA) ಏನು ಹೇಳಿದರು, ಯಾವ ಲೀಡರ್ ಯಾರಿಗೆ ಬೈದರು ಅನ್ನೋ ಡ್ರಾಮಾಗಳನ್ನೇ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್ ಅಂತ ತೋರಿಸ್ತಾ ಇರ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಲೈಫ್, ನಮ್ಮ ಜೇಬು, ನಮ್ಮ ಕೆರಿಯರ್ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಕಾನಮಿ (Economy) ಮೇಲೆ ನಿಜವಾಗಲೂ ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಆಗಿ ಎಫೆಕ್ಟ್ ಆಗುವ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರೂ ಡೀಪ್ ಆಗಿ ಅನಾಲಿಸಿಸ್ ಮಾಡಲ್ಲ. ಇವತ್ತು ಗ್ಲೋಬಲ್ ಲೆವೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಯಾವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಡುಗುತ್ತಿವೆ, ನಮ್ಮ ಸ್ಟೇಟ್ ಬಜೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ದುಡ್ಡು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗ್ತಿದೆ, ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ಪಾಲಿಸಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕನ್ನಡಿಗನ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತೆ ಅನ್ನೋದನ್ನ ಪಕ್ಕಾ ಆಡುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಬಯಾಸ್ (Bias) ಇಲ್ಲದೆ, ಕೇವಲ “ಇದು ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯದಾ ಅಥವಾ ಕೆಟ್ಟದ್ದಾ?” ಅನ್ನೋ ಒಂದೇ ಲೆನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನೋಡೋಣ ಬನ್ನಿ.

ವಿಷಯ 1: ೨೦೨೬ರ ಸ್ಟೇಟ್ ಬಜೆಟ್, ೧೬ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಬ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ‘೧೧G’ ಎಕಾನಮಿಯ ಕಹಿಸತ್ಯ

ಏನಾಯ್ತು? (The News)

ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರು ತಮ್ಮ ೧೭ನೇ ರಾಜ್ಯ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದರ ಒಟ್ಟು ಗಾತ್ರ ಬರೋಬ್ಬರಿ ₹೪.೪೮ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸೆನ್ಸೇಷನ್ ಕ್ರಿಯೇಟ್ ಮಾಡಿರೋದು ಎಂದರೆ ೧೬ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ (Social Media) ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಆಗಿ ಬ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವ ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ಪ್ರಪೋಸಲ್.

ಅಸಲಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ (The Analysis)

ಟಿವಿ ನ್ಯೂಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಬರೀ ಬಜೆಟ್ ನ ಹೈಲೈಟ್ಸ್ ಓದಿ ಹೇಳ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಅಸಲಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಈ ಬಾರಿಯ ಬಜೆಟ್ ನ ಒಟ್ಟು ಗಾತ್ರ ₹೪,೪೮,೦೦೪ ಕೋಟಿ. ಕೇಳೋಕೆ ಇದು ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡ ಫಿಗರ್ ಅನಿಸುತ್ತೆ, ಆದರೆ ಒಳಗಡೆ ಹೋಗಿ ನೋಡಿದರೆ ನಮ್ಮ ಎಕಾನಮಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಟೆನ್ಷನ್ ನಲ್ಲಿದೆ ಅನ್ನೋದು ಕ್ಲಿಯರ್ ಆಗಿ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತೆ.

ಮೊದಲಿಗೆ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆಂಡಿಚರ್ (ಖರ್ಚು) ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ನೋಡೋಣ. ಒಟ್ಟು ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ರೆವೆನ್ಯೂ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆಂಡಿಚರ್ (ಅಂದರೆ ಸರ್ಕಾರದ ದಿನನಿತ್ಯದ ಖರ್ಚು, ಸಂಬಳ, ಪೆನ್ಷನ್, ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಸ್ಕೀಮ್ ಗಳು) ₹೩,೩೮,೦೦೭ ಕೋಟಿ ಇದೆ. ಆದರೆ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆಂಡಿಚರ್ (ಅಂದರೆ ಹೊಸ ರಸ್ತೆಗಳು, ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ಗಳು, ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಗೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ದುಡ್ಡು) ಕೇವಲ ₹೭೪,೬೮೨ ಕೋಟಿ ಮಾತ್ರ. ಅಂದರೆ, ನಾವು ಕಟ್ಟುವ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ನ ಬಹುಪಾಲು ಹಣ ಬರೀ ಡೇ-ಟು-ಡೇ ಮೈಂಟೆನೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೀ ಸ್ಕೀಮ್ ಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ ಹೊರತು, ಲಾಂಗ್-ಟರ್ಮ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಗೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಇನ್ನೊಂದು ಆತಂಕಕಾರಿ ವಿಚಾರ ಅಂದರೆ, ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಸಾಲ (Total Liabilities) ಬರೋಬ್ಬರಿ ₹೮,೨೪,೩೮೯ ಕೋಟಿಗೆ ಮುಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ಜಿಎಸ್‌ಡಿಪಿ (GSDP) ಯ ೨೪.೯೪% ಆಗಿದೆ. ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ರೂಲ್ಸ್ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ರಾಜ್ಯದ ಸಾಲ ಅದರ ಜಿಎಸ್‌ಡಿಪಿಯ ೨೫% ಮೀರುವಂತಿಲ್ಲ, ಅಂದರೆ ನಾವು ಡೇಂಜರ್ ಝೋನ್ ನ ತುದಿಯಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ. ಈ ವರ್ಷವೂ ಸರ್ಕಾರ ₹೨೨,೯೫೭ ಕೋಟಿ ರೆವೆನ್ಯೂ ಡೆಫಿಸಿಟ್ (ಆದಾಯಕ್ಕಿಂತ ಖರ್ಚು ಹೆಚ್ಚು) ತೋರಿಸಿದೆ. ಫಿಸ್ಕಲ್ ಡೆಫಿಸಿಟ್ ₹೯೭,೪೪೯ ಕೋಟಿ (GSDP ಯ ೨.೯೫%) ಇದೆ. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಮಾಡಲು ಈ ವರ್ಷ ₹೧.೩೨ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಹೊಸ ಸಾಲ ಮಾಡ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ೧೧G ಎಕಾನಮಿ ಡ್ರಾಮಾ: ಸರ್ಕಾರ ಈ ಬಾರಿ ಬಜೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ‘೧೧G ಎಕಾನಮಿ ಮಾಡೆಲ್’ (11G Economic Model) ಅಂತ ಹೊಸ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ತಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಎಕಾನಮಿ (Guarantee Economy), ಗ್ರೀನ್ ಎಕಾನಮಿ (Green Economy), ಗ್ಲೋಬಲ್ ಟ್ರೇಡ್ ಎಕಾನಮಿ (Global Trade Economy) ಅಂತ ೧೧ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪಿಲ್ಲರ್ ಗಳಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಫ್ಯಾನ್ಸಿ ಹೆಸರುಗಳ ಹಿಂದೆ ಇರೋ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಏನು ಅಂದರೆ, ರಾಜ್ಯದ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ (GST) ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಗ್ರೋಥ್ ಮುಂಚೆ ೧೦% ಇತ್ತು, ಆದರೆ ಹೊಸ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ರೇಟ್ ರಿವಿಷನ್ ಆದಮೇಲೆ ಅದು ಬರೀ ೪% ಗೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಈ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು ₹೧೦,೦೦೦ ಕೋಟಿ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ₹೧೫,೦೦೦ ಕೋಟಿ ಲಾಸ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ನಿಂದ ಬರುವ ಫಂಡ್ಸ್ ಕೂಡ ಕಡಿಮೆ ಆಗ್ತಿದೆ (2017 ರಲ್ಲಿ 32.1% ಇದ್ದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಶೇರ್ ಈಗ 25.1% ಗೆ ಇಳಿದಿದೆ).

ಬಜೆಟ್ ೨೦೨೬-೨೭ ರ ಮುಖ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಫಿಗರ್ಸ್	ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು (ರೂ. ಕೋಟಿಗಳಲ್ಲಿ)	ಇದರ ಅಸಲಿ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಏನು?
ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಗಾತ್ರ	₹೪,೪೮,೦೦೪	ಇದುವರೆಗಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬಜೆಟ್, ಆದರೆ ಖರ್ಚು ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಇದೆ.
ಫಿಸ್ಕಲ್ ಡೆಫಿಸಿಟ್ (Fiscal Deficit)	₹೯೭,೪೪೯ (GSDP ಯ ೨.೯೫%)	ಮಿತಿ ೩% ಇದೆ, ನಾವು ಆ ಮಿತಿಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ.
ಒಟ್ಟು ಸಾಲ (Total Liabilities)	₹೮,೨೪,೩೮೯ (GSDP ಯ ೨೪.೯೪%)	ಸಾಲದ ಹೊರೆ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ, ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಹಣ ಬಡ್ಡಿ ಕಟ್ಟಲು ಹೋಗುತ್ತಿದೆ.
ಹೊಸ ಸಾಲದ ಅಂದಾಜು	₹೧.೩೨ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ	ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಳೆ ಸಾಲ ತೀರಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಮಿಟ್ಮೆಂಟ್ ಗಳಿಗೆ ಬಳಕೆ.
ರೆವೆನ್ಯೂ ಡೆಫಿಸಿಟ್	₹೨೨,೯೫೭	ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ವಂತ ಆದಾಯ ಅದರ ದಿನನಿತ್ಯದ ಖರ್ಚಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ.

ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಬ್ಯಾನ್ – ಲಾಜಿಕ್ ಏನು, ರಿಯಾಲಿಟಿ ಏನು? ಈ ಬಜೆಟ್ ನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್ ಅಂದರೆ: ೧೬ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಬ್ಯಾನ್ ಮಾಡೋಕೆ ಹೊರಟಿರೋದು. ಸರ್ಕಾರ ಕೊಟ್ಟಿರೋ ಕಾರಣ ಏನು? ಆನ್ಲೈನ್ ನಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಮ್ ಗಳು (Cybercrimes) ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಮೆಂಟಲ್ ಹೆಲ್ತ್ (Mental Health) ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಆಗಿ ಹಾಳಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೇಳೋಕೆ ಇದು ತುಂಬಾ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ಸಿವ್ ನಿರ್ಧಾರ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ದೇಶಗಳು ಇಂಥದ್ದೇ ಬ್ಯಾನ್ ತರಲು ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಇಮ್ಯಾನುಯೆಲ್ ಮ್ಯಾಕ್ರೋನ್ ಕೂಡ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಇಂಡಿಯಾ AI ಸಮಿಟ್ ನಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದರು, ನಮ್ಮ ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿ ಪ್ಲಾನ್ ಮಾಡ್ತಿವೆ. ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ೧.೪ ಬಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇರುವ ದೇಶದ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಈ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕಿದೆ.

ಆದರೆ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಆಗಿ ಇದು ನಮ್ಮ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಕ್ ಆಗುತ್ತಾ? ಇವತ್ತಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಮಕ್ಕಳು ವಿಪಿಎನ್ (VPN) ಬಳಸಿ, ಫೇಕ್ ಡೇಟ್ ಆಫ್ ಬರ್ತ್ ಹಾಕಿ ಅಕೌಂಟ್ ಕ್ರಿಯೇಟ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ (Instagram), ಟಿಕ್‌ಟಾಕ್ (TikTok) ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಮಾಡೋಕೆ ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ ಅನ್ನೋದು ಟೆಕ್ ಎಕ್ಸ್ಪರ್ಟ್ಸ್ ವಾದ. ಸರ್ಕಾರ ಈ ಕಾನೂನು ತರಲು ಪೇರೆಂಟ್ಸ್ (Parents) ಮತ್ತು ಎಜುಕೇಶನ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ರೂಲ್ಸ್ ತರುತ್ತೇವೆ ಅಂತ ಹೇಳಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ‘ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಸ್ಟೇಟ್ಮೆಂಟ್’ ಆಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾ ಅಥವಾ ನಿಜಕ್ಕೂ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳ (Meta, Google) ಮೇಲೆ ಪ್ರೆಶರ್ ಹಾಕಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಏಜ್ ವೆರಿಫಿಕೇಶನ್ (Age Verification) ಸಿಸ್ಟಮ್ ತರುತ್ತಾರಾ ಅನ್ನೋದನ್ನ ಕಾದು ನೋಡಬೇಕು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (Quantum Technology) ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಗೆ ₹೧೦ ಕೋಟಿ ಮೀಸಲಿಟ್ಟು, ಹೆಸರಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ‘ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಸಿಟಿ’ ಕಟ್ಟುವ ಪ್ಲಾನ್ ಕೂಡ ಅನೌನ್ಸ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಐಟಿ ಸೆಕ್ಟರ್ ಗೆ ಒಂದು ಪಾಸಿಟಿವ್ ನ್ಯೂಸ್.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಕನ್ನಡಿಗನಿಗೆ ಇದರ ಅರ್ಥ ಇಷ್ಟೇ: ಸರ್ಕಾರದ ಬಳಿ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಮಾಡಲು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಫ್ರೀ ಫಂಡ್ಸ್ ಇಲ್ಲ. ರಸ್ತೆ, ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್, ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಗಳಿಗೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ GBA ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಬಾಂಡ್ಸ್ ಇಶ್ಯೂ ಮಾಡೋದು ) ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಅಥವಾ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಸಾಲವನ್ನೇ ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಎಜುಕೇಶನ್ ಗೆ ₹೨,೫೦೦ ಕೋಟಿ, ಹೆಲ್ತ್ ಗೆ ₹೬೨೦ ಕೋಟಿ ಅಂತ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಅಸಲಿ ಎಫೆಕ್ಟ್ ಆ ಹಣ ಗ್ರೌಂಡ್ ಲೆವೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪರೆಂಟ್ ಆಗಿ ಖರ್ಚಾಗುತ್ತೆ ಅನ್ನೋದರ ಮೇಲೆ ಡಿಪೆಂಡ್ ಆಗಿದೆ.

ವಿಷಯ 2: ಟೆಕ್ ದುನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಭೂಕಂಪ – ಒರಾಕಲ್ (Oracle) ೩೦,೦೦೦ ಲೇಆಫ್ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಐಟಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು

ಏನಾಯ್ತು?

ಗ್ಲೋಬಲ್ ಟೆಕ್ ದೈತ್ಯ ಒರಾಕಲ್ (Oracle) ಫಂಡಿಂಗ್ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್ ಮತ್ತು ಭಾರಿ ಕ್ಯಾಶ್-ಕ್ರಂಚ್ (Cash Crunch) ಕಾರಣದಿಂದ ಬರೋಬ್ಬರಿ ೨೦,೦೦೦ ದಿಂದ ೩೦,೦೦೦ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆಯಲು (Mass Layoffs) ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಿದೆ. ಇತ್ತ ನಮ್ಮ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಐಟಿ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ದಿನ ಯಾವುದೇ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಇಲ್ಲದೆ ೪೦% ಜನರನ್ನು ಕೆಲಸದಿಂದ ಕಿತ್ತು ಹಾಕಲಾಗಿದೆ.

ಅಸಲಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ

ಇದು ನಮ್ಮ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಐಟಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಗಳಿಗೆ, ವೈಟ್ ಫೀಲ್ಡ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಿಟಿ ಯಲ್ಲಿ ಕೂತು ಕೆಲಸ ಮಾಡ್ತಿರೋ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಬಡಿಯುತ್ತಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಸಿಡಿಲು. ಟಿವಿ ಮೀಡಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ಬರೀ ಬಜೆಟ್ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ, ಯಾರು ಹೆಚ್ಚು ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಕಟ್ಟಿದ್ರು ಅನ್ನೋ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ಆಗ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಯುವಕ-ಯುವತಿಯರ ಕೆರಿಯರ್ ಲೈನ್ ನಲ್ಲಿ ಎಂಥಾ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ನಡೀತಿದೆ ಅನ್ನೋದು ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗ್ತಿಲ್ಲ.

ಮೊದಲಿಗೆ ಒರಾಕಲ್ ನ ಕಥೆ ನೋಡೋಣ. ಒರಾಕಲ್ ಕಂಪನಿ ಆರ್ಟಿಫಿಶಿಯಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ (AI) ಮೇಲೆ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ದುಡ್ಡು ಸುರಿದು ದೊಡ್ಡ ಬೆಟ್ ಮಾಡಿತ್ತು. ಓಪನ್-ಎಐ (OpenAI – ChatGPT ಮಾಡಿರೋ ಕಂಪನಿ) ಗೆ AI ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡಲು ಬರೋಬ್ಬರಿ ೧೫೬ ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಡೀಲ್ ಮಾಡಿತ್ತು, ಇದಕ್ಕೆ ೩ ಮಿಲಿಯನ್ ಜಿಪಿಯು (GPUs) ಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಸಲಿ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್ ಶುರುವಾಗಿದ್ದೇ ಇಲ್ಲಿ. ಈ AI ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಗಟ್ಟಲೆ ದುಡ್ಡು ಬೇಕು. ಗ್ಲೋಬಲ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಈಗ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಸುಮಾರು $೩ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಯುಎಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳು (US Banks) ಮತ್ತು ಪ್ರೈವೇಟ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ (Blue Owl ತರಹದ ಫಂಡ್ಸ್) ಈ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಗಳಿಗೆ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಮಾಡಲು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುತ್ತಿವೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ರಿಸ್ಕ್ ಜಾಸ್ತಿ ಇದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳು ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿದ್ದರಿಂದ, ಒರಾಕಲ್ ನ ಸಾಲದ ಬಡ್ಡಿ ದರ (Borrowing costs) ದಿಢೀರ್ ಅಂತ ಡಬಲ್ ಆಗಿದೆ. ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ (Wall Street) ಎಕ್ಸ್ಪರ್ಟ್ಸ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, ೨೦೩೦ ರ ವರೆಗೂ ಈ AI ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಗಳಿಂದ ಬಿಡಿಗಾಸು ಲಾಭ ಬರುವ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಕಂಪನಿಯ ಕ್ಯಾಶ್ ಫ್ಲೋ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ನೆಗೆಟಿವ್ ನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತೆ.

ಇದರ ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಪರಿಣಾಮ ಏನಾಯ್ತು? ಕಂಪನಿಯ ಬಳಿ ಕೆಲಸ ನಡೆಸಲು ಕ್ಯಾಶ್ ಇಲ್ಲ. ೮ ರಿಂದ ೧೦ ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಕ್ಯಾಶ್ ಫ್ಲೋ ಉಳಿಸಲು ಒರಾಕಲ್ ಈಗ ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಲೇಆಫ್ ಗೆ ಕೈ ಹಾಕಿದೆ. ಮೇ ೨೦೨೫ ರ ಲೆಕ್ಕದ ಪ್ರಕಾರ ಒರಾಕಲ್ ನಲ್ಲಿ ೧,೬೨,೦೦೦ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿದ್ದರು. ಈಗ ಇದರಲ್ಲಿ ೩೦,೦೦೦ ಜನ (ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ೧೮-೨೦% ಸ್ಟಾಫ್) ಮನೆಗೆ ಹೋಗಲಿದ್ದಾರೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಲ್ಲಿ ಒರಾಕಲ್ ನ ದೊಡ್ಡ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಗಳಿವೆ, ಸಾವಿರಾರು ಕನ್ನಡಿಗರು ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆಫೀಸ್ ನಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಹೈರಿಂಗ್ ಫ್ರೀಜ್ (Hiring Freeze) ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಕ್ಲೌಡ್ ಡಿವಿಷನ್ ನಲ್ಲಿ ಓಪನ್ ಇರುವ ಜಾಬ್ ಪೋಸ್ಟಿಂಗ್ ಗಳನ್ನು ವಾಪಸ್ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಯಾವ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮನುಷ್ಯರ ಬದಲು AI ಮಾಡಬಲ್ಲದೋ, ಅಂಥಾ ಜಾಬ್ ರೋಲ್ ಗಳನ್ನು ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಆಗಿ ಟರ್ಮಿನೇಟ್ ಮಾಡುವ ಪ್ಲಾನ್ ನಡೀತಿದೆ.

ಲೇಆಫ್ ಟ್ರೆಂಡ್ (೨೦೨೩ – ೨೦೨೬)	ಗ್ಲೋಬಲ್ ನಂಬರ್ಸ್	ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೆಂಡ್
೨೦೨೩ ರ ಲೇಆಫ್ಸ್	೧,೯೧,೦೦೦+ ಉದ್ಯೋಗ ಕಡಿತ	ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆ, ಹೈರಿಂಗ್ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ನಿಧಾನವಾಯ್ತು.
೨೦೨೪ ರ ಲೇಆಫ್ಸ್	೯೫,೬೬೭ ಉದ್ಯೋಗ ಕಡಿತ	ಮಲ್ಟಿ-ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ಭಾರಿ ಕಾಸ್ಟ್-ಕಟಿಂಗ್ ಡ್ರೈವ್.
೨೦೨೫ ರ ಲೇಆಫ್ಸ್	೧,೨೭,೦೦೦+ ಉದ್ಯೋಗ ಕಡಿತ	AI ಇಂದಾಗಿ ಮಿಡಲ್-ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಕುತ್ತು.
೨೦೨೬ (ಮೊದಲ ೪೦ ದಿನ)	೩೫,೦೦೦+ ಉದ್ಯೋಗ ಕಡಿತ	ಅಮೆಜಾನ್, ಮೆಟಾ, ಸೇಲ್ಸ್-ಫೋರ್ಸ್ ನಿಂದಲೇ ಸಾವಿರಾರು ಲೇಆಫ್.
ಒರಾಕಲ್ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು (ಮಾರ್ಚ್)	೩೦,೦೦೦ ಲೇಆಫ್ ಅಂದಾಜು	ಕ್ಲೌಡ್ (Cloud) ಟೀಮ್ ಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್ ಡೆವಲಪರ್ ಗಳಿಗೆ ಪೆಟ್ಟು.

ಇದು ಬರೀ ಒರಾಕಲ್ ಅಥವಾ ಅಮೆರಿಕಾದ ಕಥೆ ಅಲ್ಲ. ಗ್ಲೋಬಲ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ನಲ್ಲಿ AI ಟ್ರೆಂಡ್ ನಿಂದಾಗಿ ಒಂದು ಕಡೆ ಹೊಸ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಬರ್ತಿದೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಅದೇ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಕಟ್ಟಲು ಬೇಕಾದ ಫಂಡ್ಸ್ ಇಲ್ಲದೆ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೨೬ ರ ಶುರುವಾದ ಕೇವಲ ೪೦ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಅಮೆಜಾನ್ (Amazon), ಸೇಲ್ಸ್-ಫೋರ್ಸ್ (Salesforce), ಮೆಟಾ (Meta), ಬ್ಲಾಕ್ (Block) ಸೇರಿದಂತೆ ೫೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಸುಮಾರು ೩೫,೦೦೦ ಜನರನ್ನು ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದಿವೆ. ಅಮೆಜಾನ್ ಒಂದರಲ್ಲೇ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ೧೬,೦೦೦ ರೋಲ್ ಗಳನ್ನು ಕಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಇನ್ನು ನಮ್ಮ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಲೋಕಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿಗೆ ಬರೋಣ. ನಿನ್ನೆ-ಮೊನ್ನೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಒಂದು ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್ (Startup) ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ೪೦% ಸ್ಟಾಫ್ ಅನ್ನು ಯಾವುದೇ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದಿದೆ. ಈ ಸುದ್ದಿ ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ವೈರಲ್ ಆಗಿದೆ. ಆಘಾತಕಾರಿ ವಿಚಾರ ಅಂದರೆ, ಕೆಲಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಎಂಪ್ಲಾಯಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ₹೯೨ ಲಕ್ಷ (92 LPA CTC) ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಇತ್ತು! ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಮುಂದಿನ ವಾರ ಡೆಲಿವರಿಗೆ ಅಂತ ಮೆಟರ್ನಿಟಿ ಲೀವ್ (Maternity Leave) ಗೆ ಅಪ್ಲೈ ಮಾಡಬೇಕಿದ್ದ ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆ. ಯಾವುದೇ ನೋಟಿಸ್ ಪಿರಿಯಡ್ ಇಲ್ಲದೆ, ಯಾವುದೇ ಸೇಫ್ಟಿ ನೆಟ್ ಇಲ್ಲದೆ ಇವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ರೋಡಿಗೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇದರಿಂದ ನಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಬೇಕಾದ ವಿಚಾರ ಏನು? ನಮ್ಮ ಐಟಿ ಸೆಕ್ಟರ್ ನಲ್ಲಿ ‘ಹೈ-ಪೇಡ್ ಜಾಬ್’ (High-paid job) ಅಂದರೆ ಲೈಫ್ ಸೆಟಲ್ಡ್, ಕಾರು-ಮನೆ ಇಎಂಐ (EMI) ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಆರಾಮಾಗಿ ಇರಬಹುದು ಅನ್ನೋ ಭ್ರಮೆ ಈಗ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಆಗಿ ಒಡೆದುಹೋಗಿದೆ. ಜೀರೋ ಸೇಫ್ಟಿ (Zero Safety) ಅನ್ನೋದು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಜಗತ್ತಿನ ಹೊಸ ರೂಲ್ ಆಗಿದೆ. ಟೆಕ್ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಸಂಬಳದ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ಇಡೀ ಎಕೋ-ಸಿಸ್ಟಮ್ ನಿಂತಿದೆ. ಅವರು ಮನೆ ಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ (Real Estate) ಡೌನ್ ಆಗುತ್ತೆ. ಅವರು ಆಫೀಸ್ ಗೆ ಹೋಗುವುದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಕ್ಯಾಬ್ ಡ್ರೈವರ್ ಗಳಿಗೆ ಬಾಡಿಗೆ ಇಲ್ಲ, ಪಿಜಿ (PG) ಓನರ್ ಗಳಿಗೆ ರೆಂಟ್ ಇಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಮಾಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಟೆಲ್ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸೇಲ್ಸ್ ಇರಲ್ಲ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಎಕಾನಮಿಗೂ ಗ್ಲೋಬಲ್ AI ಫಂಡಿಂಗ್ ಗೂ ಇಷ್ಟೊಂದು ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಲಿಂಕ್ ಇದೆ ಅನ್ನೋದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕನ್ನಡಿಗನಿಗೆ ಈಗಲಾದರೂ ಅರ್ಥವಾಗಬೇಕು.

ವಿಷಯ 3: ಹೊಸ ಮದ್ಯದ ಪಾಲಿಸಿ (Liquor Policy) – ಸರ್ಕಾರಿ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಬದಲು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಕೋ-ಬಿಯರ್ ಟೂರಿಸಂ

ಏನಾಯ್ತು?

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಮದ್ಯದ (Alcohol) ಬೆಲೆ ನಿಗದಿ ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಆಗಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ ರಿಂದ ಹೊಸ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ (Alcohol in Beverage – AIB) ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದ್ದು, ಬ್ರೂವರಿಗಳಿಗೆ (Breweries) ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಟಿಲರಿಗಳಿಗೆ ೨೪ ಗಂಟೆ ಓಪನ್ ಇಡಲು ಪರ್ಮಿಷನ್ ಸಿಕ್ಕಿದೆ.

ಅಸಲಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ

ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಬೊಕ್ಕಸ ತುಂಬಿಸುವ ಮತ್ತು ಮದ್ಯದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಲ್ಟಾ-ಪಲ್ಟಾ ಮಾಡುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಧಾರ. ನಮ್ಮ ಟಿವಿಗಳು ಇದನ್ನ ಬರೀ “ಎಣ್ಣೆ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಗುಡ್ ನ್ಯೂಸ್, ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಅಗ್ಗದ ಬೆಲೆಗೆ ಎಣ್ಣೆ” ಅಂತ ಅಷ್ಟೇ ತೋರಿಸ್ತಾವೆ. ಆದರೆ ಇದರ ಹಿಂದಿರುವ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಗೇಮ್ ಮತ್ತು ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಬೇರೆನೇ ಇದೆ.

ಇದುವರೆಗೂ ಏನಾಗ್ತಿತ್ತು? ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವೇ ಮದ್ಯದ ಬೆಲೆಯನ್ನು (Retail Price / MRP) ಫಿಕ್ಸ್ ಮಾಡ್ತಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ೧೬ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸ್ಲ್ಯಾಬ್ ಗಳನ್ನು (Pricing slabs) ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಲಾಭ ಆಗ್ತಿದ್ದದ್ದು ಯಾರಿಗೆ? ಲೋಕಲ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ. ಅವರು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಮಾರಿ, ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳ ಜೊತೆ ಕಾಂಪಿಟೀಷನ್ ಮಾಡ್ತಿದ್ವು.

ಈಗ ಏನಾಗುತ್ತಿದೆ? ಸರ್ಕಾರ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು (Price Deregulation) ನಿಲ್ಲಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಆಗಿದ್ದ ಸ್ಲ್ಯಾಬ್ ಗಳನ್ನು ೧೬ ರಿಂದ ೮ ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಇನ್ಮುಂದೆ ಮದ್ಯದ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ (Brand Value) ಮತ್ತು ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್ ಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತಾವೇ ಫ್ರೀ ಆಗಿ ಬೆಲೆ ಫಿಕ್ಸ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದರ ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಲಾಭ ಆಗುವುದು ಯಾರಿಗೆ? ಯುನೈಟೆಡ್ ಬ್ರೂವರೀಸ್ (UB) ನಂತಹ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪ್ಲೇಯರ್ ಗಳಿಗೆ. ಅವರ ಬಳಿ ಭಾರಿ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಬಜೆಟ್, ಇನ್ನೋವೇಶನ್, ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಷನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಇರುತ್ತೆ. ಇದರಿಂದ ಸಣ್ಣ-ಪುಟ್ಟ ಲೋಕಲ್ ಕಂಪನಿಗಳು (MSME distillers) ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಲೆಗುಂಪಾಗುವುದು ಗ್ಯಾರಂಟಿ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಈ ಪಾಲಿಸಿ ಅನೌನ್ಸ್ ಆದ ಕೂಡಲೇ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಷೇರುಗಳು ಸ್ಟಾಕ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ೭% ರಷ್ಟು ಜಂಪ್ ಆಗಿವೆ. ಬಿಸಿನೆಸ್ ಮಾಡೋಕೆ ಈಗ ಈಸಿ ಆಯ್ತು ಅಂತ ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್ಸ್ ಖುಷಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಇನ್ನೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಎಂದರೆ AIB (Alcohol in Beverage) ಟ್ಯಾಕ್ಸೇಶನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ ರಿಂದ, ಪ್ರೊಡಕ್ಟ್ ನ ‘ಮಾರಾಟದ ಬೆಲೆ’ಯ ಮೇಲೆ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಹಾಕುವ ಬದಲು, ಆ ಬಾಟಲ್ ನಲ್ಲಿ ‘ಎಷ್ಟು ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಕಂಟೆಂಟ್ ಇದೆ’ ಅನ್ನೋದರ ಮೇಲೆ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ಲೋಬಲ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನೇ ‘ಗೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್’ (Gold Standard) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಆಗುವುದು ಬಿಯರ್ (Beer) ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಗೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಹಾರ್ಡ್ ಲಿಕ್ಕರ್ (ರಮ್, ವಿಸ್ಕಿ) ಗಿಂತ ಬಿಯರ್ ನಲ್ಲಿ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಕಂಟೆಂಟ್ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಬಿಯರ್ ಮೇಲಿನ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ರಿಲೇಟಿವ್ ಆಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಅದರ ಸೇಲ್ಸ್ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಏರುವ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಇದೆ (Nuvama ರಿಪೋರ್ಟ್ ಪ್ರಕಾರ Sharp uptick in FY27). ಈ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಒಂದೇ ಸಲಕ್ಕೆ ತಂದರೆ ಕನ್ಫ್ಯೂಷನ್ ಆಗುತ್ತೆ ಅಂತ, ಮುಂದಿನ ೩-೪ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ (Gradual rollout) ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಹಳೆ ಲಿಕ್ಕರ್ ಪಾಲಿಸಿ	ಹೊಸ ಲಿಕ್ಕರ್ ಪಾಲಿಸಿ (೨೦೨೬ ಆನ್ವರ್ಡ್ಸ್)	ಇದರಿಂದ ಯಾರಿಗೆ ಲಾಭ?
ಸರ್ಕಾರವೇ MRP ಫಿಕ್ಸ್ ಮಾಡ್ತಿತ್ತು	ಕಂಪನಿಗಳೇ ಬೆಲೆ ಫಿಕ್ಸ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು (Deregulation)	ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಗಳಿಗೆ ಭಾರಿ ಲಾಭ.
೧೬ ಪ್ರೈಸಿಂಗ್ ಸ್ಲ್ಯಾಬ್ ಗಳು	ಕೇವಲ ೮ ಪ್ರೈಸಿಂಗ್ ಸ್ಲ್ಯಾಬ್ ಗಳು	ಬಿಸಿನೆಸ್ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಸುಲಭ, ಕಂಪ್ಲೈಯೆನ್ಸ್ ಈಸಿ.
ಬಾಟಲ್ ಬೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್	ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಕಂಟೆಂಟ್ ಮೇಲೆ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ (AIB)	ಬಿಯರ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಜಾಕ್-ಪಾಟ್, ಹಾರ್ಡ್ ಲಿಕ್ಕರ್ ಗೆ ಕಷ್ಟ.
ಲೈಸೆನ್ಸ್ ರಿನ್ಯೂವಲ್ ಗೆ ಅಲೆದಾಟ	ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಆಟೋ-ರಿನ್ಯೂ (Auto-renew)	ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಕಡಿಮೆ, ಬಿಸಿನೆಸ್ ಫ್ರೆಂಡ್ಲಿ.
ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಟೈಮಿಂಗ್ಸ್	ಬ್ರೂವರಿಗಳಿಗೆ ೨೪x೭ ಪರ್ಮಿಷನ್	ನೈಟ್-ಲೈಫ್, ಟೂರಿಸಂ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್.

ಸರ್ಕಾರ ಯಾಕೆ ಈ ದಿಢೀರ್ ನಿರ್ಧಾರ ತಗೊಂಡಿತು? ಕಾರಣ ಸಿಂಪಲ್ – ಮೇಲಿನ ಬಜೆಟ್ ಟಾಪಿಕ್ ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ದುಡ್ಡಿನ ವಿಪರೀತ ಕೊರತೆ ಇದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಎಕ್ಸೈಸ್ ಟಾರ್ಗೆಟ್ (State Excise Target) ೨೦೨೬-೨೭ ನೇ ಸಾಲಿಗೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ ₹೪೫,೦೦೦ ಕೋಟಿ ಇದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ ವರೆಗೆ ಕೇವಲ ₹೩೬,೪೯೨ ಕೋಟಿ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಆಗಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ಪಾಲಿಸಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ೧೩% ಎಕ್ಸ್ಟ್ರಾ ಗ್ರೋಥ್ ಬರುತ್ತದೆ ಅಂತ ಎಕ್ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ ಮಾಡ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿ ಪಾಲಿಸಿ ಚೇಂಜ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಅವರ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ೧೭% ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿತ್ತು, ಅದೇ ಮಾಡೆಲ್ ಅನ್ನು ಈಗ ನಮ್ಮವರು ಕಾಪಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಬೋನಸ್ ಪ್ಲಾನ್ ಅಂದರೆ “ಆಲ್ಕೋ-ಬಿಯರ್ ಟೂರಿಸಂ” (Alcobeer Tourism). ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯದ ಬ್ರೂವರಿಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಟಿಲರಿಗಳು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ೨೪ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಓಪನ್ ಇರಬಹುದು (24 hours a day). ಟೂರಿಸ್ಟ್ ಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಟೇಸ್ಟಿಂಗ್ ಸೆಷನ್ (Tasting sessions) ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಫ್ರೆಶ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬಹುದು. ಇದು ವೈನ್ ಟೂರಿಸಂ ತರಹದ ಒಂದು ಮಾಡೆಲ್. ಉತ್ಪಾದನಾ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಬಲ್ ಅಪ್ರೂವಲ್ ಗಳು ಈಗ ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ತಾವಾಗಿಯೇ ಆಟೋ-ರಿನ್ಯೂ (Auto-renew) ಆಗುತ್ತವೆ, ಮ್ಯಾನ್ಯುವಲ್ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಎಕ್ಸೈಸ್ ಆಫೀಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕರಪ್ಷನ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಮ್ಮಿ ಆಗಬಹುದು.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಕನ್ನಡಿಗನಿಗೆ ಇದರ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಏನು?

ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಫೇವರಿಟ್ ಲೋಕಲ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗದೇ ಇರಬಹುದು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಬೆಲೆ ವಿಪರೀತ ಆಗಬಹುದು. ಮಾರ್ಕೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಬರೀ ದೊಡ್ಡ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಗಳ ದರ್ಬಾರ್ ಶುರುವಾಗಲಿದೆ. ಬಿಯರ್ ಕುಡಿಯುವವರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ರಿಲೀಫ್ ಸಿಗಬಹುದು ಮತ್ತು ೨೪ ಗಂಟೆ ಬ್ರೂವರಿ ಓಪನ್ ಇರುವುದರಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನೈಟ್-ಲೈಫ್ ಕಲ್ಚರ್ ಮತ್ತಷ್ಟು ಜೋರಾಗಲಿದೆ. ಆದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರದ ₹೪.೪೮ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಬಜೆಟ್ ನ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಸ್ಕೀಮ್ ಗಳ ರಥವನ್ನು ಎಳೆಯಲು, ಎಣ್ಣೆ ಪ್ರಿಯರ ಜೇಬಿಗೆ ಕತ್ತರಿ ಬೀಳುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ ಅನ್ನೋದು ಮಾತ್ರ ಅಷ್ಟೇ ಸತ್ಯ.

ನಾಳೆಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ (Conclusion/Verdict)

ನೋಡಿ ಬಾಸ್, ಈ ಮೂರೂ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇಟ್ಟು ಪಿಕ್ಚರ್ ನೋಡಿದರೆ ನಮ್ಮ ನಾಳೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಚಿತ್ರಣ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದೆಡೆ, ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಬೃಹತ್ ಸಾಲದ ಹೊರೆಯಲ್ಲಿದ್ದು (Total Liabilities ₹8.24 Lakh Crore ), ತನ್ನ ದಿನನಿತ್ಯದ ಕಮಿಟ್ಮೆಂಟ್ ಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಡೆಫಿಸಿಟ್ ಅನ್ನು ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಮಾಡಲೇಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮದ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಫ್ರೆಂಡ್ಲಿ ಪಾಲಿಸಿಗಳನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ೧೬ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಬ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವಂತಹ ದಿಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನಿಟ್ಟರೂ, ಅದರ ಇಂಪ್ಲಿಮೆಂಟೇಷನ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸವಾಲುಗಳು ಬೆಟ್ಟದಷ್ಟಿವೆ.

ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ನಮ್ಮ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿರುವ ಐಟಿ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ ಸೆಕ್ಟರ್ ಗಳು ಗ್ಲೋಬಲ್ AI ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳ ಫಂಡಿಂಗ್ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ (Bank financing crunch ) ತತ್ತರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಒರಾಕಲ್ ನಂತಹ ದೈತ್ಯ, ಲಾಭದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಯೇ ೩೦,೦೦೦ ಜನರನ್ನು ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದರೆ, ಫಂಡಿಂಗ್ ಇಲ್ಲದೆ ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿರುವ ನಮ್ಮ ಲೋಕಲ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್ ಗಳ ಕಥೆ ದೇವರೇ ಬಲ್ಲ.

ನಾಳೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ ನೀವು ಎದ್ದು ಆಫೀಸ್ ಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ನೆನಪಿರಲಿ: ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್ ಗಳು ತೋರಿಸುವ ರಾಜಕೀಯ ಗದ್ದಲಗಳಿಗೂ, ನಮ್ಮ ಎಕಾನಮಿಯ ಗ್ರೌಂಡ್ ರಿಯಾಲಿಟಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವೇ ಇಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ ಫಂಡ್ (Emergency Fund) ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ, ಹೊಸ ಸ್ಕಿಲ್ ಗಳನ್ನು (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ AI ಸ್ಕಿಲ್ಸ್) ಕಲಿಯಿರಿ, ಮತ್ತು ಎಕಾನಮಿಯ ಈ ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಮೆಂಟಲ್ ಆಗಿ ಪ್ರಿಪೇರ್ ಆಗಿರಿ. ಸರ್ಕಾರ ಆಗಲಿ, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಂಪನಿಗಳಾಗಲಿ ನಿಮ್ಮ ಸೇಫ್ಟಿ ನೆಟ್ ಅಲ್ಲ; ನಿಮ್ಮ ಸ್ಕಿಲ್ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್ ಮಾತ್ರ ನಿಮ್ಮನ್ನ ಈ ಲೇಆಫ್ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಸುನಾಮಿಯಿಂದ ಕಾಪಾಡಬಲ್ಲದು. ಬರೀ ನ್ಯೂಸ್ ನೋಡಿ ಟೈಮ್ ವೇಸ್ಟ್ ಮಾಡಬೇಡಿ, ಈ ಅಸಲಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಿಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಿ. ನಾಳೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗ್ರೌಂಡ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಅಪ್ಡೇಟ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಿಗೋಣ. ಆದಷ್ಟು ಸೇಫ್ ಆಗಿರಿ, ಹುಷಾರಾಗಿರಿ!

ಮೂಲಗಳು / Sources

1. Karnataka Budget Highlights: CM Siddaramaiah tables 17th state budget worth Rs 4.48 lakh crore with flood relief and AI in focus, https://m.economictimes.com/news/india/karnataka-budget-highlights-cm-siddaramaiah-tables-17th-state-budget-worth-rs-4-48-lakh-crore-with-flood-relief-and-ai-in-focus/articleshow/129135127.cms
2. Karnataka Budget 2026-27 highlights: Under-16 social media ban …, https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/karnataka-budget-2026-27-budget-expectations-siddaramaiah-news-india-news-business-updates/article70707484.ece
3. Social media will be banned for children under the age of 16 in Karnataka, says CM Siddaramaiah, https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/karnataka-budget-2026-social-media-will-be-banned-for-children-under-the-age-of-16-says-cm-siddaramaiah/articleshow/129135764.cms
4. Karnataka Budget 2026–27 puts focus on welfare, infrastructure and development, https://thesouthfirst.com/topstory/karnataka-chief-minister-siddaramaiah-live-presents-his-17th-budget/
5. Karnataka Budget 2026 Live Updates: CM Siddaramaiah Karnataka …, https://indianexpress.com/article/cities/bangalore/karnataka-budget-live-updates-siddaramaiah-gst-shivakumar-bills-10567163/
6. Karnataka Budget 2026-27: Share of Central funds decreasing by the year adds to fiscal pressure – The Hindu, https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/karnataka-budget-2026-27-share-of-central-funds-decreasing-by-the-year-adds-to-fiscal-pressure/article70716326.ece
7. Global social media bans gain steam with India and Indonesia, https://www.japantimes.co.jp/business/2026/03/07/tech/india-indonesia-social-media-ban/
8. Rs 10 crore for quantum roadmap as Karnataka eyes global share, https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/rs-10-crore-for-quantum-roadmap-as-karnataka-eyes-global-share/articleshow/129285643.cms
9. Oracle Plans Major Layoffs to Offset Surging AI Data Center Costs – MLQ, https://mlq.ai/news/oracle-eyes-major-layoffs-of-20000-30000-staff-to-offset-surging-ai-data-center-costs/
10. Oracle layoffs to impact thousands in AI cash crunch | Business News, https://www.hindustantimes.com/business/oracle-layoffs-to-impact-thousands-in-ai-cash-crunch-101772778847389.html
11. Bengaluru startup sacks 40% staff in a day, employees shocked, https://newskarnataka.com/bengaluru/bengaluru-startup-sacks-40-staff-in-a-day-employees-shocked/06032026/
12. The $3 Trillion AI Data Center Build-Out Becomes All-Consuming For Debt Markets, https://energynow.com/2026/02/the-3-trillion-ai-data-center-build-out-becomes-all-consuming-for-debt-markets/
13. Anxiety over giant AI data centre lender is rattling the $2.3 trillion private credit market, https://www.straitstimes.com/business/banking/blue-owl-anxiety-over-giant-ai-data-centre-lender-is-rattling-the-2-3-trillion-private-credit-market
14. Oracle LayOffs 2026: Who Will Get Affected, Why Is Tech Giant Cutting Jobs — All You Need To Know, https://www.ndtvprofit.com/technology/oracle-layoffs-2026-who-will-get-affected-why-is-tech-giant-cutting-jobs-all-you-need-to-know-11177185
15. Oracle layoffs 2026: Why is Larry Ellison-led firm laying off thousands of employees and how is OpenAI linked to it?, https://www.livemint.com/companies/news/oracle-layoffs-2026-why-is-larry-ellison-led-firm-laying-off-30-000-employees-and-how-is-openai-linked-to-it-11772787760663.html
16. Tech Layoffs: US Companies With Job Cuts In 2024 And 2025 % % % – Crunchbase News, https://news.crunchbase.com/startups/tech-layoffs/
17. AI layoffs 2026: From Oracle to Amazon, these tech companies cut over 35,000 jobs so far this year, https://www.livemint.com/companies/news/ai-layoffs-2026-from-oracle-to-amazon-these-tech-companies-cut-over-35-000-jobs-so-far-this-year-11772793120840.html
18. Massive job cuts by Meta, Amazon, and big US tech giants in 2026, THIS report shows surprising data, https://www.india.com/us/massive-job-cuts-by-meta-amazon-and-big-us-tech-giants-in-2026-this-report-shows-surprising-data-8334038/
19. Tech layoffs in first 40 days of 2026: Amazon, Salesforce, and 25 other companies cut nearly … – The Times of India, https://timesofindia.indiatimes.com/technology/tech-news/tech-layoffs-in-first-40-days-of-2026-amazon-salesforce-and-25-other-companies-cut-nearly-30000-jobs/articleshow/128305396.cms
20. Rs 92 lakh salary, zero safety: Bengaluru startup fires 40% staff in one day, https://m.economictimes.com/magazines/panache/rs-92-lakh-salary-zero-safety-bengaluru-startup-fires-40-staff-in-one-day/articleshow/128961782.cms
21. Karnataka’s new alcohol policy a “big positive”, larger players likely …, https://www.tribuneindia.com/news/business/karnatakas-new-alcohol-policy-a-big-positive-larger-players-likely-to-win-market-share-nuvama/
22. Liquor Stocks Jump Up to 7% After Karnataka Budget Changes Pricing Rules, https://www.indiainfoline.com/blog/karnataka-liquor-policy-alcohol-stocks-jump