ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಮರಳು ಮಾಫಿಯಾ: ಬೆಂಗಳೂರು ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಹೇಗೆ ನಮ್ಮ ನದಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದೆ!

ವೀಕೆಂಡ್ (Weekend) ಬಂತು ಅಂದ್ರೆ ಸಾಕು, ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಅಥವಾ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಜೊತೆ ನಂದಿ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಒಂದು ಲಾಂಗ್ ಡ್ರೈವ್ ಹೋಗ್ತೀವಿ. ಆ ಹೈವೇಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುವಾಗ ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಾಣಿಸೋ ಹೊಸ ಹೊಸ ಲೇ-ಔಟ್ (Layout) ಗಳು, ಬೃಹತ್ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ (Apartment) ಗಳು, ದೇವನಹಳ್ಳಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಏರ್ಪೋರ್ಟ್ (International Airport) ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನಡೀತಾ ಇರೋ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ನೋಡಿ “ನಮ್ಮ ಬೆಂಗಳೂರು ಎಷ್ಟ್ ಫಾಸ್ಟ್ ಆಗಿ ಬೆಳೆತಿದೆ ಅಲ್ವಾ” ಅಂತ ನಮಗೆ ನಾವೇ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡ್ತೀವಿ. ಸಿಲಿಕಾನ್ ಸಿಟಿ, ಐಟಿ (IT) ಹಬ್, ಸ್ಟಾರ್ಟಪ್ (Startup) ಗಳ ರಾಜಧಾನಿ—ಹೀಗೆಲ್ಲಾ ಬಿಲ್ಡಪ್ ಕೊಡ್ತೀವಿ. ಆದ್ರೆ, ಈ ಹೊಳೆಯೋ ಕನ್ನಡಿಯ ಹಿಂದಿರೋ ಒಂದು ಕರಾಳ ಸತ್ಯ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾ?

ನಾರ್ತ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೀತಾ ಇರೋ ಈ ಬೃಹತ್ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ (Real Estate) ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ (Construction) ಗಳಿಗೆ ದಿನಬೆಳಗಾದ್ರೆ ಸಾವಿರಾರು ಟನ್ ಮರಳು ಬೇಕು. ಈ ಮರಳು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರ್ತಿದೆ ಅಂತ ನೀವ್ಯಾವತ್ತಾದರೂ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದೀರಾ? ನಮ್ಮ ಐಟಿ ಪಾರ್ಕ್ (IT Park) ಗಳು, ಲಕ್ಷುರಿ ವಿಲ್ಲಾಗಳು ಮತ್ತು ಹೈ-ಟೆಕ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಗಳ ಪಾಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದ, ಗೌರಿಬಿದನೂರಿನ ಒಣಗಿದ ನದಿಗಳ ಕಣ್ಣೀರು ಅಡಗಿದೆ ಅನ್ನೋದು ಎಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಗೊತ್ತು? ಹೌದು, ನಾವಿಂದು ಮಾತಾಡ್ತಿರೋದು ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಭ್ರಷ್ಟ, ಭಯಾನಕ ಮತ್ತು ಪವರ್‌ಫುಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಬಗ್ಗೆ—ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದ ಮರಳು ಮಾಫಿಯಾ!

ಬೆಳ್ಳಂಬೆಳಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ನದಿಗಳನ್ನೇ ಕದ್ದೊಯ್ಯುತ್ತಿರುವ ಈ ದಂಧೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಕೈ ಜೋಡಿಸಿರೋ ನಮ್ಮದೇ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು, ಮತ್ತು ಇದರ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಅನುಭವಿಸ್ತಿರೋ ನಮ್ಮ ರೈತರ ಬಗ್ಗೆ ಇವತ್ತು ಮುಚ್ಚುಮರೆಯಿಲ್ಲದೆ, ನೇರವಾಗಿ, ಯಾವುದೇ ಮುಲಾಜು ಇಲ್ಲದೆ ಮಾತಾಡೋಣ ಬನ್ನಿ. ಇದು ನಮ್ಮ ನೆಲದ, ನಮ್ಮ ಜಲದ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ನಾರ್ತ್ ಬೆಂಗಳೂರು ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್: ದಾಹ ತೀರದ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ರಾಕ್ಷಸ

ದೇವನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಏರ್ಪೋರ್ಟ್ ಬಂದಮೇಲೆ ನಾರ್ತ್ ಬೆಂಗಳೂರು ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕ್ರಾಂತಿನೇ ಆಯ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ದೇವನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗದ ಬೆಲೆ ಗಗನಕ್ಕೇರಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಬಿಲ್ಡರ್ಸ್ (Builders) ಆಲ್ರೆಡಿ ಜಾಗ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಕಣ್ಣು ಈಗ ಪಕ್ಕದ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿದೆ. ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರವನ್ನು ಈಗ ಬಿಲ್ಡರ್ ಗಳು “ನೆಕ್ಸ್ಟ್ ದೇವನಹಳ್ಳಿ” ಅಂತ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಮಾಡ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಬರ್ತಿರೋ ಸ್ಪೇಸ್ ಸಿಟಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ (Project), ಹೊಸ ಎಜುಕೇಶನ್ ಹಬ್ ಗಳು, ಎಸ್.ಟಿ.ಆರ್.ಆರ್ (Satellite Town Ring Road – STRR), ಮತ್ತು ಹೊಸ ಹೊಸ ಫಾರ್ಮ್ ಪ್ಲಾಟ್ ಗಳು, ವಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಗಳಿಂದಾಗಿ ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಸ್ಪೀಡ್ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಎನ್‌ಎಚ್-೪೪ (NH-44) ಹೈವೇ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರೋ ಜಾಗಗಳೆಲ್ಲಾ ಈಗ ಬಂಗಾರದ ಬೆಲೆ ಬಾಳುತ್ತಿವೆ. ಈ ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರೋದು ಸಿಮೆಂಟ್, ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ—ಮರಳು.

ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಒಂದು ವಿಚಾರವನ್ನು ಕ್ಲಿಯರ್ ಆಗಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡ್ಕೋಬೇಕು. ಮಾರ್ಕೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಎಂ-ಸ್ಯಾಂಡ್ (M-Sand – Manufactured Sand) ಅನ್ನೋ ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್ ಇದ್ದರೂ, ಬಿಲ್ಡರ್ಸ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್ ಗಳು ನದಿ ಮರಳಿನ (River Sand) ಹಿಂದೆ ಯಾಕೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾರೆ? ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡಿ ಮಾಡುವ ಎಂ-ಸ್ಯಾಂಡ್ ಸಿಕ್ಕರೂ, ನದಿ ಮರಳಿನ ಮೇಲಿರುವ ವ್ಯಾಮೋಹ ಯಾಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಲ್ಲ? ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ನಂಬಿಕೆ.

ಮರಳಿನ ವಿಧ (Sand Type)	ಸರಾಸರಿ ಬೆಲೆ (ಪ್ರತಿ ಟನ್ ಗೆ)	ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಡರ್ಸ್ ಗಳ ಒಲವು
ನದಿ ಮರಳು (River Sand)	₹ 2,000 – ₹ 3,500+	ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ನಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಟರಿಂಗ್ (Plastering) ಮಾಡಲು ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಬಹಳ ಸುಲಭ. ಸಿಮೆಂಟ್ ಜೊತೆ ಬೇಗ ಬಾಂಡ್ ಆಗುತ್ತೆ. ಮಾರ್ಕೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್ ಜಾಸ್ತಿ, ಸಪ್ಲೈ ಕಡಿಮೆ. ಇದು ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ನಲ್ಲಿ “ಪ್ರೀಮಿಯಂ” ಅಂತ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತೆ.
ಎಂ-ಸ್ಯಾಂಡ್ (M-Sand)	₹ 700 – ₹ 1,200	ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು (ಗ್ರಾನೈಟ್) ಪುಡಿಮಾಡಿ ಮಾಡಿದ್ದು. ಸ್ವಲ್ಪ ಒರಟು (Angular shape). ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದು, ಆದ್ರೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟರಿಂಗ್ ಗೆ ಕೆಲಸಗಾರರು ಕಷ್ಟ ಅಂತಾರೆ. ಸಾಗಾಣಿಕೆ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತೆ.

ನೋಡಿ, ಒಂದು ಟ್ರಕ್ ನದಿ ಮರಳಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ₹ 30,000 ದಿಂದ ₹ 60,000 ವರೆಗೂ ಬೆಲೆ ಇದೆ. ಎಂ-ಸ್ಯಾಂಡ್ ಗಿಂತ ನದಿ ಮರಳಿಗೆ ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ಇರೋದ್ರಿಂದ, ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದ ಒಣಗಿದ ನದಿ ಪಾತ್ರಗಳು ಮಾಫಿಯಾಗೆ ಅಕ್ಷಯ ಪಾತ್ರೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸ್ತಿವೆ. ಉತ್ತರ ಪಿನಾಕಿನಿ, ಪಾಪಾಗ್ನಿ, ಚಿತ್ರಾವತಿ ನದಿಗಳ ಒಡಲನ್ನು ಬಗೆದು, ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಟ್ರಕ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಶಿಫ್ಟ್ ಮಾಡ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಗೆ ಬಳಸುವ ಒಟ್ಟು ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಶೇಕಡಾ 20-30 ರಷ್ಟು ನದಿ ಮರಳು ಇರಲೇಬೇಕು ಅನ್ನೋ ಹಳೆಯ ಮೈಂಡ್-ಸೆಟ್ ಇಂದಾಗಿ, ನದಿಗಳಿಗೆ ಈಗ ಉಳಿಗಾಲವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ಎಂ-ಸ್ಯಾಂಡ್ ಬೆಲೆ ಕೇವಲ 700 ರಿಂದ 1200 ರೂಪಾಯಿ ಇದ್ದರೂ, ಜನ ಮಾತ್ರ 3000 ಕೊಟ್ಟು ನದಿ ಮರಳನ್ನೇ ಕೇಳ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದೇ ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್ ನಮ್ಮ ನದಿಗಳ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗ್ತಿದೆ.

ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಕೃಪಾಕಟಾಕ್ಷ: ಸಿಸ್ಟಮ್ ಒಳಗಿನ ಕಳ್ಳರು

“ನಮ್ಮ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಕೆಟ್ಟುಹೋಗಿದೆ” ಅಂತ ನಾವೆಲ್ಲಾ ಟೀ ಸ್ಟಾಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ, ಆಫೀಸ್ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡ್ಕೊಳ್ತೀವಿ. ಆದ್ರೆ ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ಗೃಹ ಸಚಿವರೇ ವಿಧಾನಸೌಧದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, “ಈ ಮರಳು ದಂಧೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಪಾರ್ಟಿಯ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಕುಳಗಳು ಶಾಮೀಲಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ನಮಗೆ ಮುಜುಗರ ತರುವಂತಹ ವಿಚಾರ” ಅಂತ ಓಪನ್ ಆಗಿ ಹೇಳಿದ್ರೆ ಏನರ್ಥ? ಸಿಸ್ಟಮ್ ಕೆಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಆ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅನ್ನು ರನ್ ಮಾಡ್ತಿರೋರೇ ಕೆಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಅಂತ ಅರ್ಥ ಅಲ್ವಾ?.

ಇದು 2026ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಜಿ. ಪರಮೇಶ್ವರ್ ಅವರು ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರೋ ಸ್ಟೇಟ್ಮೆಂಟ್. ರಾಯಚೂರಿನ ದೇವದುರ್ಗದ ಜೆಡಿಎಸ್ ಶಾಸಕಿ ಕರೆಮ್ಮ ಅವರು ತನಗೆ ಮರಳು ಮಾಫಿಯಾದವರು ಜೀವಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ, ನನ್ನ ಮನೆಗೇ ಬಂದು ಧಮ್ಕಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಅಂತ ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕಿದಾಗ ಹೊರಬಿದ್ದ ಭಯಾನಕ ಸತ್ಯ ಇದು. ಶಾಸಕಿಯೊಬ್ಬರು ತನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ರೈತರ ಬೆಳೆಗಳು ಮರಳಿನ ದೂಳಿನಿಂದ ನಾಶವಾಗ್ತಿದೆ, ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಹೊರಗೆ ಬರಲು ಹೆದರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅಂತ ಕಂಪ್ಲೇಂಟ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ಮಾಫಿಯಾದವರು ಇಬ್ಬರು ಪೊಲೀಸರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲೇ ಪ್ರೆಸ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಮಾಡಿ ಶಾಸಕಿಗೆ ಧಮ್ಕಿ ಹಾಕ್ತಾರೆ.

ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿ, ಒಬ್ಬ ಸಿಟ್ಟಿಂಗ್ ಎಂಎಲ್ಎ, ಅದೂ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳಾ ಶಾಸಕಿಗೆ ಈ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುವಷ್ಟು ಈ ಮಾಫಿಯಾ ಬೆಳೆದಿದೆ ಅಂದ್ರೆ, ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಅಥವಾ ಗೌರಿಬಿದನೂರಿನ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರೋ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕನ್ನಡಿಗ ರೈತನ ಕಥೆ ಏನು? ಆತ ಈ ರಾಕ್ಷಸರ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಹೇಗೆ ತಾನೇ ಹೋರಾಟ ಮಾಡಬಲ್ಲ?

ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರೇ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಅಕ್ರಮ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ಬೊಕ್ಕಸಕ್ಕೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ 400 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಲಾಸ್ ಆಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಬ್ಯೂರೋಕ್ರಾಟ್ಸ್ (Bureaucrats), ಮತ್ತು ಲೋಕಲ್ ಲೀಡರ್ಸ್ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿಕೊಂಡು ನಮ್ಮ ನದಿಗಳನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಸರ್ಕಾರ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಟೆಂಡರ್ ಕರೆಯುತ್ತೆ, ಆದರೆ ಆ ಟೆಂಡರ್ ಗಳನ್ನು ಓಪನ್ ಮಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಯಾಕೆ ಗೊತ್ತಾ? ಟೆಂಡರ್ ಓಪನ್ ಮಾಡಿ ಲೀಗಲ್ ಆಗಿ ಮರಳು ತೆಗೆದ್ರೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ರಾಯಲ್ಟಿ ಕಟ್ಟಬೇಕು. ಅದೇ ಕದ್ದುಮಚ್ಚಿ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಮರಳು ತೆಗೆದ್ರೆ, ಆ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ದುಡ್ಡು ನೇರವಾಗಿ ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಫಂಡ್ ಗೆ, ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಜೇಬಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೆ. ಇದೊಂದು ಪಕ್ಕಾ ಆರ್ಗನೈಸ್ಡ್ ಕ್ರೈಮ್ (Organized Crime). ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಪಕ್ಷದವರು ಮಾತ್ರ ಇದ್ದಾರೆ ಅಂತೇನಿಲ್ಲ, “ಎಲ್ಲಾ ಪಾರ್ಟಿಯ ದೊಡ್ಡ ಕುಳಗಳು” ಇದ್ದಾರೆ ಅಂತ ಸ್ವತಃ ಗೃಹ ಸಚಿವರೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕಣ್ಮುಚ್ಚಾಲೆ ಮತ್ತು ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ರಿಪೋರ್ಟ್ ನ ವಾಸ್ತವ

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಆಗ್ತಾ ಇದ್ರೂ ನಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಡಿಸಿಗಳು, ಲೋಕಾಯುಕ್ತರು ಏನ್ ಮಾಡ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅಂತ ನೀವು ಕೇಳಬಹುದು.

2017ರಲ್ಲೇ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದ ಆಗಿನ ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಕಮಿಷನರ್ (DC) ಅವರು ಲೋಕಾಯುಕ್ತಕ್ಕೆ ಒಂದು ರಿಪೋರ್ಟ್ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಆ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ಅಕ್ರಮ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಂಪ್ಲೇಂಟ್ ಬರ್ತಾನೇ ಇತ್ತು. 2016 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ 2017 ರ ಆಗಸ್ಟ್ ಒಳಗೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ 481 ಕೇಸ್ ಗಳನ್ನು ಬುಕ್ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. 39 ವಾಹನಗಳನ್ನು ಸೀಜ್ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ದಂಡವಾಗಿ ಕೇವಲ ₹27.13 ಲಕ್ಷ ಕಲೆಕ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ಕಲ್ಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ₹49.33 ಲಕ್ಷ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಆದ್ರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಆಳವಾಗಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ: 400 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಲಾಸ್ ಆಗಿರೋ ಬೃಹತ್ ದಂಧೆಯಲ್ಲಿ , ಕೇವಲ 27 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ದಂಡ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಿದ್ರೆ, ಇದು ಮಾಫಿಯಾಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಶಿಕ್ಷೆನಾ ಅಥವಾ ಅವರಿಂದ ಕಲೆಕ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಫೀಸ್ ತರಹ ಇದೆಯಾ? ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ನಡುವೆ ಇರೋ ಈ ಕಳ್ಳ-ಪೊಲೀಸ್ ಆಟದಿಂದಾಗಿ, ಒಂದೆರಡು ಟ್ರಾಕ್ಟರ್ ಗಳನ್ನ ಸೀಜ್ ಮಾಡಿ ನ್ಯೂಸ್ ಪೇಪರ್ ಗೆ ಫೋಟೋ ಕೊಡ್ತಾರೆ. ಆದ್ರೆ ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತು ನೂರಾರು ಟಿಪ್ಪರ್ ಗಳು ಯಾವುದೇ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ರಾಜಾರೋಷವಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಕಡೆ ಹೋಗ್ತಾನೇ ಇರ್ತವೆ.

ಇದು ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ ಅಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ (Suo Motu) ಕೇಸ್ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮೀಡಿಯಾ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಛೀಮಾರಿ ಹಾಕಿದೆ: “ರಾಜ್ಯದ ಗೃಹ ಸಚಿವರೇ ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಅಸಹಾಯಕರಾಗಿದ್ದರೆ, ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರಿ ಯಂತ್ರಾಂಗ ಈ ಮಾಫಿಯಾವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತೆ ಅನ್ನೋ ನಂಬಿಕೆ ನಮಗಿಲ್ಲ. ಈ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಶಾರ್ಕ್ ಗಳು ಇದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನ ತಡೆಯಲು ಸಿಬಿಐ ಅಥವಾ ಎಸ್.ಐ.ಟಿ (SIT) ತರಹದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ತನಿಖೆ ಬೇಕು” ಅಂತ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. ಆದರೂ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಮಾತ್ರ ಜಪ್ಪಯ್ಯ ಅಂದ್ರೂ ಬದಲಾಗ್ತಿಲ್ಲ.

ಉತ್ತರ ಪಿನಾಕಿನಿ ನದಿಯ ಸಾವು: ಗೌರಿಬಿದನೂರಿನ ಕಣ್ಣೀರಿನ ಕಥೆ

ಈಗ ನಾವು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಗ್ರೌಂಡ್ ಜೀರೋಗೆ ಹೋಗೋಣ. ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೌರಿಬಿದನೂರು ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಉತ್ತರ ಪಿನಾಕಿನಿ ನದಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಘೋರ ದುರಂತ ಇದು.

ನಮ್ಮ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಹರಿಯುವ (Perennial) ನದಿಗಳಿಲ್ಲ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುವ ಉತ್ತರ ಪಿನಾಕಿನಿ, ಪಾಪಾಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಾವತಿಯೇ ನಮಗೆ ಆಧಾರ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಳೆ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿ ಉತ್ತರ ಪಿನಾಕಿನಿ ನದಿ 20 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ತುಂಬಿ ಹರಿಯಿತು ಅಂತ ನಾವು ನ್ಯೂಸ್ ನಲ್ಲಿ ನೋಡಿ ಖುಷಿ ಪಟ್ವಿ. ಆದ್ರೆ ಆ ಖುಷಿ ಹೆಚ್ಚು ದಿನ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆ ಗೊತ್ತಾ? ನೀರು ನಿಲ್ಲೋಕೆ ನದಿಯ ತಳದಲ್ಲಿ ಮರಳೇ ಇಲ್ಲ! ನೀರು ಬಂದಷ್ಟೇ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತೆ, ನದಿ ಮತ್ತೆ ಮೊದಲಿನಂತೆ ಒಣಗುತ್ತೆ.

ಒಂದು ರಿಸರ್ಚ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಪ್ರಕಾರ, ಗೌರಿಬಿದನೂರಿನ ಉತ್ತರ ಪಿನಾಕಿನಿ ನದಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಸುಮಾರು 8000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನೀರಾವರಿ ಬೋರ್-ವೆಲ್ ಗಳು (Irrigation Wells) ಬತ್ತಿ ಹೋಗುವ ಭೀತಿಯಲ್ಲಿವೆ, ಅಥವಾ ಆಲ್ರೆಡಿ ಫೇಲ್ ಆಗಿವೆ. ನಮ್ಮ ರೈತರಿಗೆ ಇದರಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ಬಾವಿಗೆ ಸುಮಾರು ₹4,186 ರಿಂದ ₹8,325 ವರೆಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ (Negative Externality) ಆಗ್ತಿದೆ. ನದಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 28 ರಿಂದ 38 ರಷ್ಟು ಬೋರ್-ವೆಲ್ ಗಳು ಕೇವಲ ಈ ಮರಳು ಕಳ್ಳತನದಿಂದಾಗಿ ಫೇಲ್ ಆಗಿವೆ.

ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನದಿ ತಳದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 3 ಅಡಿ ಆಳದವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಮರಳು ತೆಗೆಯಲು ಸರ್ಕಾರ ಅನುಮತಿ ಕೊಡುತ್ತೆ (ಅದಕ್ಕೂ ₹45 ರಾಯಲ್ಟಿ ಕಟ್ಟಬೇಕು). ಆದರೆ ಈ ಮರಳು ದರೋಡೆಕೋರರು ಜೆಸಿಬಿಗಳನ್ನು ಇಳಿಸಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 40 ಅಡಿ ಆಳದವರೆಗೆ ನದಿಯ ಒಡಲನ್ನು ಬಗೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 15 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ನದಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಶೇಖರಣೆಯಾಗಿದ್ದ ಒಟ್ಟು ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 61 ರಷ್ಟನ್ನು (ಸುಮಾರು 1.06 ಕೋಟಿ ಕ್ಯೂಬಿಕ್ ಮೀಟರ್) ಆಲ್ರೆಡಿ ಲೂಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ರೈತರ ಅಸಹಾಯಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ಗುಂಡಿಗಳು

ರೈತರಿಗೆ ಮಳೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಬೆಳೆ ಬಾರದೆ, ಸಾಲದ ಬಾಧೆ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನೇ ಬಂಡವಾಳ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರೋ ಮರಳು ಮಾಫಿಯಾ ಏಜೆಂಟ್ ಗಳು, ನದಿ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರೋ ರೈತರ ಜಮೀನುಗಳಿಗೆ ಲಗ್ಗೆ ಇಡ್ತಾರೆ. “ನಿಮ್ಮ ಜಮೀನಿನ ಟಾಪ್-ಸಾಯಿಲ್ (Top-soil) ಅಂದರೆ ಮೇಲ್ಮಣ್ಣಿನ ಕೆಳಗೆ ಮರಳಿದೆ. ಅದನ್ನ ತೆಗೆಯೋಕೆ ಬಿಡಿ, ನಿಮಗೆ ಒಳ್ಳೆ ದುಡ್ಡು ಕೊಡ್ತೀವಿ” ಅಂತ ಆಮಿಷ ಒಡ್ಡುತ್ತಾರೆ.

ದುಡ್ಡಿನ ಆಸೆಗೆ ಅಥವಾ ಲೋಕಲ್ ಲೀಡರ್ಸ್ ಗಳ ಪ್ರೆಶರ್ ಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ರೈತ, ತನ್ನ ಫಲವತ್ತಾದ ಜಮೀನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಒಮ್ಮೆ ಅಲ್ಲಿ 15-20 ಅಡಿ ಗುಂಡಿ ತೋಡಿ ಮರಳು ತೆಗೆದ ಮೇಲೆ, ಆ ಜಮೀನು ಮುಂದಿನ ಹತ್ತಿಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷ ಯಾವುದೇ ಕೃಷಿಗೂ ಲಾಯಕ್ಕಾಗಲ್ಲ. “ನಾನು ಒಪ್ಪಿಲ್ಲ ಅಂದ್ರೂ ಅವರು ಬಲವಂತವಾಗಿ ನನ್ನ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿ ತೋಡ್ತಾರೆ. ಅವರು ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ ಕೇಳಿದ್ರೆ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದಷ್ಟು ದುಡ್ಡಾದ್ರೂ ಸಿಗುತ್ತೆ” ಅಂತ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಸಹಾಯಕ ರೈತರ ಕಥೆ ಕೇಳಿದ್ರೆ ಎಂಥವರಿಗೂ ಕರುಳು ಚುರುಕ್ ಅನ್ನುತ್ತೆ. ಒಪ್ಪಂದ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಆ ಗುಂಡಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಬೇಕು ಅನ್ನೋ ನಿಯಮವಿದ್ದರೂ ಯಾರೂ ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸಲ್ಲ.

ಇದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ದುಃಸ್ವಪ್ನ ಇನ್ನೊಂದಿದೆ. ನದಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ 20 ಅಡಿ ಆಳದ ಗುಂಡಿ ತೋಡಿ ಹಾಗೆ ಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಆ ಗುಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೆ, ಹೊರಗಡೆಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿ ಇದೆ ಅಂತಲೇ ಗೊತ್ತಾಗಲ್ಲ. ರಾಯಚೂರಿನ ದೇವದುರ್ಗದ ಹತ್ತಿರ ಹೀಗೆಯೇ ಮರಳು ಮಾಫಿಯಾ ತೋಡಿದ್ದ ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು 7 ಮತ್ತು 9 ವರ್ಷದ ಇಬ್ಬರು ಮುಗ್ಧ ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಇಂಥಾ ಎಷ್ಟೋ ಘಟನೆಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆ ನಡೆದಿವೆ. ಈ ಸಾವಿನ ಗುಂಡಿಗಳು ಕೇವಲ ಪರಿಸರ ನಾಶ ಮಾತ್ರ ಮಾಡ್ತಿಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ರೈತರ ಮಕ್ಕಳ ಜೀವವನ್ನೇ ಬಲಿ ಪಡೀತಿವೆ. ಇದು ಬರೀ ಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಅಲ್ಲ, ಇದೊಂದು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕೊಲೆ (Institutional Murder)!

ಪರಿಸರ ವಿನಾಶ: ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಉಳಿಯುವುದು ಕೇವಲ ಮರುಭೂಮಿ

ಮರಳು ಅನ್ನೋದು ಬರೀ ಒಂದು ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಮೆಟೀರಿಯಲ್ ಅಲ್ಲ; ಅದು ನದಿಯ ಜೀವನಾಡಿ. ಒಂದು ನದಿಯ ತಳದಲ್ಲಿರುವ ಮರಳು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸ್ಪಂಜ್ (Sponge) ತರಹ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತೆ. ಮಳೆ ಬಂದಾಗ ಆ ಮರಳು ನೀರನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಬಿಡುತ್ತೆ. ಇದರಿಂದಲೇ ನಮ್ಮ ಅಂತರ್ಜಲ (Groundwater) ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾಗೋದು.

ನೀವು ನದಿಯ ತಳವನ್ನೇ ಬಗೆದು ಮರಳು ತೆಗೆದಾಗ ಆಗುವ ಪರಿಸರ ದುರಂತಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:

1. ಅಂತರ್ಜಲ ಕುಸಿತ: ಮರಳಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ನೀರು ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಇಂಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ನದಿ ಪಾತ್ರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಬೋರ್-ವೆಲ್ ಗಳು, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬಾವಿಗಳು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಬತ್ತಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ.
2. ನದಿಗಳ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಾವಣೆ: ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಮರಳು ತೆಗೆಯುವುದರಿಂದ ನದಿಯ ಹರಿವಿನ ವೇಗ (Flow Velocity) ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನದಿಯ ದಡಗಳು ಕುಸಿಯುತ್ತವೆ (Bank Erosion) ಮತ್ತು ನದಿಯ ಆಕಾರವೇ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
3. ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ನಾಶ: ನದಿಯ ತಳದಲ್ಲಿರುವ ಮರಳು ಕೇವಲ ನೀರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹಿಡಿದಿಡುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ಮೀನುಗಳು, ಆಮೆಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರ ಜಲಚರಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವೂ ಹೌದು. ಮರಳು ತೆಗೆದಾಗ ಈ ಇಡೀ ಇಕೋಸಿಸ್ಟಮ್ (Ecosystem) ಮತ್ತು ಫುಡ್-ವೆಬ್ (Food web) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
4. ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ: ಕರಾವಳಿ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮರಳು ತೆಗೆದರೆ ಸಮುದ್ರದ ಉಪ್ಪುನೀರು ನದಿಗೆ ನುಗ್ಗಿ, ಇಡೀ ನದಿಯ ನೀರು ಕೃಷಿಗೆ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯಲು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ.

ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ “ಕೃಷಿ ಭಾಗ್ಯ” (Krishi Bhagya) ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗೆ ಕೃಷಿ ಹೊಂಡಗಳನ್ನು (Farm Ponds) ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು 90-95% ಸಬ್ಸಿಡಿ ಕೊಡುತ್ತಿದೆ. ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 2014 ರಿಂದ ಸುಮಾರು 6,468 ಕೃಷಿ ಹೊಂಡಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಮಳೆನೀರನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡೋಣ ಅನ್ನೋದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ಆದರೆ, ಒಂದು ಕಡೆ ಕೃಷಿ ಹೊಂಡ ಮಾಡಿ ನೀರು ಉಳಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ದುಡ್ಡು ಖರ್ಚು ಮಾಡ್ತಿದೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಅದೇ ಸರ್ಕಾರದ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಬೆಂಬಲ ಇರುವ ಮರಳು ಮಾಫಿಯಾ 40 ಅಡಿ ಗುಂಡಿ ತೋಡಿ ಅಂತರ್ಜಲವನ್ನೇ ನಾಶ ಮಾಡ್ತಿದೆ. ಇದು ಎಂಥಾ ವಿಪರ್ಯಾಸ ಅಲ್ವಾ? ಬೇರು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಎಲೆಗೆ ನೀರು ಹಾಕಿದ್ರೆ ಮರ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ?

ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯ ದರೋಡೆ: ಮರಳು ಸಾಗಾಣಿಕೆಯ ಕಳ್ಳದಾರಿಗಳು

ಈ ಮರಳು ಮಾಫಿಯಾದ ಆಪರೇಷನ್ ಸ್ಟೈಲ್ ನೋಡಿದ್ರೆ ಹಾಲಿವುಡ್ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನೇ ಮೀರಿಸುತ್ತೆ. ಹಗಲೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸುಮ್ಮನಿರುವ ಇವರು, ಕತ್ತಲಾಗ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಜೆಸಿಬಿ (JCB) ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪರ್ ಗಳನ್ನು ನದಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಇಳಿಸ್ತಾರೆ.

ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ, ಗೌರಿಬಿದನೂರು ಮತ್ತು ಬಾಗೇಪಲ್ಲಿ ಕಡೆಯಿಂದ ಮರಳು ತುಂಬಿಕೊಂಡ ಲಾರಿಗಳು ಬೆಂಗಳೂರು ತಲುಪಲು ಬಳಸುವ ರೂಟ್ ಗಳು ಕೂಡ ಪಕ್ಕಾ ಪ್ಲಾನ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ದೇವನಹಳ್ಳಿಯ ಕೆಐಎಎಲ್ (KIAL) ಟೋಲ್ ಗೇಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳಬಾರದು, ಏರ್ಪೋರ್ಟ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರೋ ಪೊಲೀಸ್ ಚೆಕ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಗಳನ್ನು ಸ್ಕಿಪ್ ಮಾಡಬೇಕು ಅಂತ ಇವರು ಹೈವೇ (NH-44) ಬಿಟ್ಟು ಒಳರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು ನಾರ್ತ್ ತಲುಪಲು ಇವರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸುವ ರಸ್ತೆ ಎಂದರೆ ಯಲಹಂಕ – ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ ರಸ್ತೆ. ಇದು ಈಗ 4-ಲೇನ್ ಆಗಿ ಡೆವಲಪ್ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ದೇವನಹಳ್ಳಿ ಟೋಲ್ ತಪ್ಪಿಸಲು ಮರಳು ಲಾರಿಗಳು ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ, ಮಧುರೆ, ರಾಜಾನುಕುಂಟೆ ಮುಖಾಂತರ ಯಲಹಂಕ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಆಗ್ತಿರೋ ಎಸ್.ಟಿ.ಆರ್.ಆರ್ (STRR – ದಬಾಸಪೇಟೆ-ದೇವನಹಳ್ಳಿ-ಹೊಸಕೋಟೆ) ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಸಿಟಿ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಇಲ್ಲದೆ ನೇರವಾಗಿ ನಾರ್ತ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನ, ಸರ್ಜಾಪುರದ, ವೈಟ್-ಫೀಲ್ಡ್ ಕಡೆ ಇರೋ ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಸೈಟ್ ಗಳಿಗೆ ಮರಳು ಡೆಲಿವರಿ ಆಗ್ತಿದೆ.

ಬಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವೀಕೆಂಡ್ ಟ್ರಿಪ್ ಮುಗಿಸಿ ಸ್ವಂತ ಕಾರುಗಳಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಈ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುವ ಜನರಿಗೆ ಈ ಬೃಹತ್ ಲಾರಿಗಳ ಓವರ್-ಸ್ಪೀಡ್ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ನಿಂದ ಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಆಗುವ ಭೀತಿ ಶುರುವಾಗಿದೆ. ಸಿಸಿಟಿವಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳಿಲ್ಲದ ಈ ಒಳರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮರಳು ಲಾರಿಗಳು ಎಷ್ಟೋ ಜನರ ಜೀವ ತೆಗೆದಿವೆ ಅನ್ನೋದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರೋ ರಿಪೋರ್ಟ್, ಆದರೂ ಇದನ್ನ ಕೇಳೋರಿಲ್ಲ. ಈ ಲಾರಿಗಳ ಹಾವಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿ ಹಾಕಿದ ಹಳ್ಳಿಗಳ ರಸ್ತೆಗಳು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಕಿತ್ತುಹೋಗುತ್ತಿವೆ.

ಫಿಲ್ಟರ್ ಸ್ಯಾಂಡ್ (Filter Sand): ನಿಮ್ಮ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿಯ ಫ್ಲಾಟ್ ನ ಅಡಿಪಾಯದಲ್ಲಿರೋ ಮಣ್ಣು!

ಮರಳು ಮಾಫಿಯಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಭಯಾನಕ ಮುಖ ಅಂದ್ರೆ ಈ ‘ಫಿಲ್ಟರ್ ಸ್ಯಾಂಡ್’ ಸ್ಕ್ಯಾಮ್. ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮರಳು ಖಾಲಿಯಾದಾಗ, ಅಥವಾ ಮರಳು ತೆಗೆಯಲು ಕಷ್ಟವಾದಾಗ ಇವರು ಹೊಸ ಐಡಿಯಾ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಒಣಗಿದ ಕೆರೆ, ಕುಂಟೆ, ಅಥವಾ ನದಿಗಳ ಪಕ್ಕದ ಮಣ್ಣು ಮಿಶ್ರಿತ ಮರಳನ್ನು ತಂದು, ಅದನ್ನು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೊಳೆದು, ನೋಡಲು ನದಿ ಮರಳಿನಂತೆಯೇ ಕಾಣುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾರುತ್ತಾರೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು ಹೊರವಲಯದ ಆನೇಕಲ್, ಮುಗ್ಲೂರ್, ಚಂದ್ರಶೇಖರಪುರ, ವಿಟ್ಟಸಂದ್ರ, ಮತ್ತು ಬೆಳಗಾವಿ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಥಾ ಅಕ್ರಮ ಫಿಲ್ಟರ್ ಸ್ಯಾಂಡ್ ಘಟಕಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಬಾರಿ ರೇಡ್ ಗಳಾಗಿವೆ. ಕೇವಲ ಒಂದು ರೇಡ್ ನಲ್ಲಿ 15 ಫಿಲ್ಟರ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.

ಇದರಿಂದ ನಿಮಗೆ, ಅಂದರೆ ಮನೆ ಕಟ್ಟುವವರಿಗೆ ಏನಾಗುತ್ತೆ ಗೊತ್ತಾ? ಈ ಫಿಲ್ಟರ್ ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಅಂಶ, ಕೆಸರು (Silt) ಮತ್ತು ಕೆಮಿಕಲ್ ಗಳು ಜಾಸ್ತಿ ಇರುತ್ತೆ. ಇದು ಸಿಮೆಂಟ್ ಜೊತೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಮಿಕ್ಸ್ ಆಗಲ್ಲ. ಇದನ್ನ ಬಳಸಿ ಕಟ್ಟಿದ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಗಳು, ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಗಳು ಒಂದೆರಡು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು ಬಿಡುತ್ತವೆ, ಅಥವಾ ಮಳೆ ಬಂದಾಗ ನೀರು ಲೀಕ್ ಆಗಲು ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇಡೀ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಕುಸಿದು ಬೀಳುವ ಅಪಾಯವೂ ಇರುತ್ತದೆ.

ನಾರ್ತ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ 1-2 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಕೊಟ್ಟು ಐಷಾರಾಮಿ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಖರೀದಿಸುವ ನಮ್ಮ ಐಟಿ ಟೆಕ್ಕಿಗಳು, ತಾವು ವಾಸ ಮಾಡ್ತಿರೋ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ನ ಪಾಯದಲ್ಲಿ ಇಂಥಾ ಕಳಪೆ ಫಿಲ್ಟರ್ ಮರಳು ಇದೆ ಅನ್ನೋದನ್ನ ಕನಸಲ್ಲೂ ಯೋಚಿಸಿರಲ್ಲ!. ಬಿಲ್ಡರ್ ಗಳು ದುಡ್ಡು ಉಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮುಗಿಸಲು ಈ ಕಳಪೆ ಮರಳನ್ನು ಕದ್ದು-ಮುಚ್ಚಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಎಂ-ಸ್ಯಾಂಡ್ (M-Sand) ಎಂಬ ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಇದು ಪರಿಹಾರವೋ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಸಮಸ್ಯೆಯೋ?

ನದಿ ಮರಳಿನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಪರಿಹಾರವೇ ಎಂ-ಸ್ಯಾಂಡ್ (Manufactured Sand). ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಬೃಹತ್ ಕ್ರಷರ್ (Crusher) ಗಳಲ್ಲಿ ಪುಡಿಮಾಡಿ ಈ ಮರಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಎಂ-ಸ್ಯಾಂಡ್ ನದಿ ಮರಳಿಗಿಂತ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಸರು ಇರಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿ ಕೊಡುತ್ತೆ ಅಂತ ಹೇಳ್ತಾರೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ದೇವನಹಳ್ಳಿ, ಜಿಗಣಿ, ನೆಲಮಂಗಲ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರು ಎಂ-ಸ್ಯಾಂಡ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳಿವೆ.

ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ನಾವೊಂದು ಆಳವಾದ ವಿಚಾರವನ್ನು (Deeper Insight) ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು 2.4 ದಿಂದ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಮರಳಿನ ಶಾರ್ಟೇಜ್ ಇದೆ. ಇದನ್ನ ಎಂ-ಸ್ಯಾಂಡ್ ಇಂದ ರಿಪ್ಲೇಸ್ ಮಾಡಬೇಕು ಅಂದರೆ, ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಿ ಪುಡಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಂದರೆ ನದಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು, ನಾವು ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿರುವ ಗುಡ್ಡ-ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು, ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದೇನು ನ್ಯಾಯ? ಒಂದು ಪರಿಸರ ದುರಂತವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ಮತ್ತೊಂದು ಪರಿಸರ ದುರಂತವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡ್ತಿದ್ದೀವಿ. ಕಲ್ಲುಗಳು ಕೂಡ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತೇ ಅಲ್ವಾ?

ಜೊತೆಗೆ, ಎಂ-ಸ್ಯಾಂಡ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುವಾಗ ಬರುವ ದೂಳು (Stone dust) ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಜನರ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡ್ತಿದೆ. ಅಂದರೆ ಮರಳು ಸಮಸ್ಯೆ ಅನ್ನೋದು ಕೇವಲ ನದಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಅದು ಕಲ್ಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಪರಿಸರವನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

ಸಿಸ್ಟಮ್ ನ ಒಳಹೊಕ್ಕು ನೋಡಿದಾಗ ಕಾಣುವ ಆಳವಾದ ಸತ್ಯಗಳು (Crucial Insights)

ಬರೀ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಮರಳು ಕದಿಯುವ ದಂಧೆಯಾಗಿ ಕಂಡರೂ, ಇದರ ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಕೆಲವು ಕರಾಳ ಸತ್ಯಗಳು ನಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತವೆ:

1. ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ನ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ (The Cyclic Loop of Destruction):

ನಾರ್ತ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ “ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ” (Live amid nature), “ಗ್ರೀನ್ ಲೈಫ್-ಸ್ಟೈಲ್” ಅಂತ ಬಿಲ್ಡರ್ಸ್ ಗಳು ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಕಿ ವಿಲ್ಲಾಗಳನ್ನ ಮಾರ್ತಾರೆ. ಆದ್ರೆ ಆ ವಿಲ್ಲಾಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟೋಕೆ, ಅದೇ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಭಾಗವಾದ ಪಕ್ಕದ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನದಿಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತರ್ಜಲ ಕುಸಿದು, ನದಿಗಳು ಒಣಗಿದ ಮೇಲೆ, ನಾಳೆ ಅದೇ ಹೈ-ಟೆಕ್ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಯೋಕೆ ನೀರು ಎಲ್ಲಿಂದ ತರ್ತಾರೆ? ಈ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಅನ್ನೋದು ತಾನು ಕೂತಿರೋ ಕೊಂಬೆಯನ್ನೇ ಕತ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂರ್ಖತನ ಅಲ್ವಾ?

2. ಕೃಷಿ ನಾಶ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಆಹಾರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು:

ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ, ಕೋಲಾರ, ದೇವನಹಳ್ಳಿ ಭಾಗ ಅಂದ್ರೆ ತರಕಾರಿ, ಹಾಲು ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಫೇಮಸ್. ಈ ಪ್ರದೇಶ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ‘ಕಿಚನ್’ ಇದ್ದಹಾಗೆ. ಆದರೆ ಮರಳು ಮಾಫಿಯಾದಿಂದ ಅಂತರ್ಜಲ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಕುಸಿದು ಕೃಷಿ ನಾಶವಾದರೆ, ರೈತರು ಕೃಷಿ ಬಿಟ್ಟು ಅದೇ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಲೇಬರ್ ಗಳಾಗಿ ಗುಳೆ ಬರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಳೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ತರಕಾರಿ, ಹಣ್ಣು-ಹಂಪಲು ಬರೋದು ನಿಂತಾಗ, ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿರೋ ನಮ್ಮ ಟೆಕ್ಕಿಗಳು ಬರೀ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಗೋಡೆಗಳನ್ನ, ಲ್ಯಾಪ್-ಟಾಪ್ ಗಳನ್ನ ತಿಂದು ಬದುಕೋಕೆ ಆಗುತ್ತಾ? ಇದು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಫುಡ್ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ (Food Security) ಮೇಲೆಯೇ ದೊಡ್ಡ ಪೆಟ್ಟು ಕೊಡಲಿದೆ.

3. ರಾಜಕೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ (The Political Economy of Sand):

ಯಾಕೆ ಯಾವ ಸರ್ಕಾರ ಬಂದರೂ ಈ ದಂಧೆ ನಿಲ್ಲಲ್ಲ? ಯಾಕಂದ್ರೆ ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಟೈಮ್ ನಲ್ಲಿ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಮನಿ (Black Money) ಬರೋದೇ ಇಂಥಾ ಮಾಫಿಯಾಗಳಿಂದ. ಲೀಗಲ್ ಆಗಿ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಿದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಲಾರಿಗೂ ಲೆಕ್ಕ ಇಡಬೇಕು. ಅದಕ್ಕೇ ಬೇಕು ಅಂತಲೇ ಟೆಂಡರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನೇ ವಿಳಂಬ ಮಾಡ್ತಾರೆ, ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನಡೆಯಲು ಬಿಡ್ತಾರೆ. ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಫೇಲ್ ಆಗಿಲ್ಲ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಆ ರೀತಿ ಡಿಸೈನ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ! ಕಳ್ಳನೇ ಪೊಲೀಸ್ ಡ್ರೆಸ್ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಕಾವಲು ಕಾಯ್ತಿರುವಾಗ, ಕಳ್ಳತನ ನಿಲ್ಲೋಕೆ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು: ಕನ್ನಡಿಗರೇ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಿ!

ನಮ್ಮ ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸಿಟಿ, ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಸಿಗುತ್ತೆ ಅಂತ ನಾವು ಬೀಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಹೌದು, ದುಡ್ಡಿದ್ದರೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಏನ್ ಬೇಕಾದ್ರೂ ಸಿಗುತ್ತೆ; ಆದ್ರೆ ಕುಡಿಯೋಕೆ ಶುದ್ಧವಾದ ನೀರು ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಡೋಕೆ ಫ್ರೆಶ್ ಗಾಳಿ ಸಿಗಲ್ಲ ಅನ್ನೋ ಲೆವೆಲ್ ಗೆ ನಾವು ಬಂದು ನಿಂತಿದ್ದೀವಿ.

ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದ ಒಣಗಿದ ನದಿ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೀತಾ ಇರೋ ಈ ಹಗಲು ದರೋಡೆ ಕೇವಲ ಆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಇಡೀ ಕರುನಾಡಿನ ಭವಿಷ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಬಿಲ್ಡರ್ಸ್ ಗಳು ತಮ್ಮ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ, ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕಮಿಷನ್ ಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ನದಿಗಳನ್ನು ಬಲಿಗೊಡ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಫಿಲ್ಟರ್ ಸ್ಯಾಂಡ್ ನಂತಹ ದಂಧೆಗಳು ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳನ್ನೇ ನಮ್ಮ ಪಾಲಿನ ಶವಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಮುನ್ನ ನಾವು ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ.

ನಮ್ಮೂರು, ನಮ್ಮ ನೀರು, ನಮ್ಮ ನೆಲ ಅಂತ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗನೂ ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಲೇಬೇಕು. ನೀವು ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ನಾರ್ತ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಡೆ ಹೊಸ ಲೇ-ಔಟ್ ನೋಡಿದಾಗ, ಅಥವಾ ಹೊಸ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಬ್ರೋಷರ್ ನೋಡಿದಾಗ, ಆ ಸುಂದರ ಚಿತ್ರಗಳ ಹಿಂದೆ ನಮ್ಮ ನದಿಗಳ ಕಗ್ಗೊಲೆ ನಡೀತಾ ಇದೆ ಅನ್ನೋದನ್ನ ಖಂಡಿತ ಮರೆಯಬೇಡಿ.

ಮರಳು ಮಾಫಿಯಾವನ್ನು ಮಟ್ಟಹಾಕಲು ಕಠಿಣ ಕಾನೂನುಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬರಬೇಕು. ಎಂ-ಸ್ಯಾಂಡ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ರೆಗ್ಯುಲೇಟ್ ಮಾಡಿ, ನದಿ ಮರಳಿನ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ನಾವು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗೋದು ನೀರಿಲ್ಲದ ಬರೀ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಾಡುಗಳನ್ನು, ಒಣಗಿದ ನದಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬತ್ತಿಹೋದ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ.

ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿ ಕನ್ನಡಿಗರೇ, ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರೋದು ಬರೀ ಮರಳಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿದ್ದ ನದಿಯ ಶವ! ದನಿ ಎತ್ತಿ, ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ, ನಮ್ಮ ನದಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಣ. ಜೈ ಭುವನೇಶ್ವರಿ!