ಬಿಲ್ಡರ್ಸ್ ಮಾಫಿಯಾ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ‘ನೆರೆಹೊರೆಯ ಪರಿಸರ'(neighbourhood) ನಾಶ: ಅಪ್ಪಟ ಕನ್ನಡಿಗರ ಏರಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ತಂದಿರುವ ಅನಾಹುತ!

ನಮಸ್ಕಾರ. ನಾನು, ಒಬ್ಬ ಅಪ್ಪಟ, ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕನ್ನಡಿಗ. ಇಂದು ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಮುಂದೆ ನನ್ನ, ನಿಮ್ಮ, ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಪ್ರೀತಿಯ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಕಟುವಾದ, ಆದರೆ ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರು ಸತ್ಯವಾದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮಾತನಾಡಲು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಇದೊಂದು ಫಿಲ್ಟರ್ (Filter) ಇಲ್ಲದ, ಮುಲಾಜಿಲ್ಲದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ. ವೀಕೆಂಡ್ (Weekend) ಬಂತು ಅಂದ್ರೆ, ನಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಏರಿಯಾಗಳಾದ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ, ಬಸವನಗುಡಿ, ಜಯನಗರದ ಕಡೆ ಒಂದು ರೌಂಡ್ ಹೊಡೆದರೆ ಸಾಕು, ಎಂಥವರಿಗಾದರೂ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಒಂಥರಾ ನೆಮ್ಮದಿ ಸಿಗುತ್ತೆ. ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು ಅನ್ನೋದು ಈಗಿನ ವಾಸ್ತವ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ನೀವು ಈಗ ಮಾರ್ಗೋಸಾ ರೋಡ್, ಸಂಪಿಗೆ ರೋಡ್ ಅಥವಾ ಡಿವಿಜಿ ರೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರೆ, ಫಿಲ್ಟರ್ ಕಾಫಿಯ ಘಮದ ಜೊತೆಗೆ ಜೆಸಿಬಿ (JCB) ಮಷೀನ್‌ಗಳ ಸದ್ದು, ಸಿಮೆಂಟ್ ದೂಳು, ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಮನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ಒಡೆದುರುಳಿಸುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯಗಳು ಎದುರಾಗುತ್ತವೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು ಅಂದರೆ ಬರೀ ಐಟಿ (IT), ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ (Startup), ಲೇ-ಆಫ್ (Layoff) ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಕಿಗಳ (Techie) ಊರಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೊಂದು ಆತ್ಮವಿತ್ತು. ‘ನೈಬರ್‌ಹುಡ್’ (Neighborhood) ಅಂದರೆ ನೆರೆಹೊರೆಯವರ ಜೊತೆಗಿನ ಒಂದು ಸುಂದರ ಬಾಂಧವ್ಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇವತ್ತು ಈ ಬಿಲ್ಡರ್ಸ್ (Builders) ಮಾಫಿಯಾ ಮತ್ತು ಅವರ ‘ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್’ (Apartment) ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ನಮ್ಮ ಅಪ್ಪಟ ಕನ್ನಡಿಗರ ಏರಿಯಾಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೈಜಾಕ್ ಮಾಡಿದೆ, ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನುಂಗಿ ನೀರು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಬಿಡಿಸಿ ನೋಡಲೇಬೇಕಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಹಣ ಮತ್ತು ದುರಾಸೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವ ಈ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಾಡುಗಳು ನಮ್ಮ ಭಾಷೆ, ನಮ್ಮ ಪರಿಸರ, ನಮ್ಮ ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಮೂರಿನ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಾಶ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ ಅನ್ನೋದರ ಬಗೆಗಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಿಸರ್ಚ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ (Research Report) ಇದು.

1. ದಿ ಹೈಜಾಕ್ ಆಫ್ ಹೆರಿಟೇಜ್: ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ ಮತ್ತು ಬಸವನಗುಡಿಯ ಕಣ್ಣೀರಿನ ಕಥೆ

ಬಸವನಗುಡಿ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ, ಇವೆರಡೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅತಿ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತವಾದ ಏರಿಯಾಗಳು. ಇವು ಕೇವಲ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡಿಗರ ಪರಂಪರೆಯ ಜೀವಂತ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುವಿ ಹಾಕಿದರೆ, 1898ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಪ್ಲೇಗ್ (Plague) ರೋಗ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದಾಗ, ಆ ಭಯಾನಕತೆಯಿಂದ ಜನರನ್ನು ಪಾರು ಮಾಡಲು ಅಂದಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಬಹಳ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ, ವಿಶಾಲವಾದ ರಸ್ತೆಗಳು, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಗಾಳಿ-ಬೆಳಕು ಆಡುವಂತೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಗ್ರಿಡ್ (Grid) ಬಡಾವಣೆಗಳೇ ಈ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ ಮತ್ತು ಬಸವನಗುಡಿ.

ಆದರೆ, ಇವತ್ತು ಏನಾಗ್ತಾ ಇದೆ? ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ (Real estate) ಕುಳಗಳ ಕಣ್ಣು ಈ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತಾಣಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಜಾಗದ ಬೆಲೆ ಗಗನಕ್ಕೇರಿದೆ. ಹಳೆಯ ಬಂಗಲೆಗಳು, ವಠಾರಗಳು, ಮರಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ರಸ್ತೆಗಳು ಈಗ ಬಿಲ್ಡರ್‌ಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ “ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪಾರ್ಸೆಲ್” (Land parcel) ಆಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹಳೆಯ ಮನೆಗಳ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಬಿಲ್ಡರ್ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳು ಕೊಡುವ ಕಿರುಕುಳ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟಲ್ಲ. ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ನೆಮ್ಮದಿಯಾಗಿರುವ ಮನೆಗಳ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ, ಅವರನ್ನು ಹೆದರಿಸಿ, ಬೆದರಿಸಿ, ಆಸ್ತಿ ಮಾರುವಂತೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬೇಸತ್ತು ಎಷ್ಟೋ ಮನೆಗಳ ಗೇಟ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ “This house is not for sale” (ಈ ಮನೆ ಮಾರಾಟಕ್ಕಿಲ್ಲ) ಎನ್ನುವ ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೀವು ಇಂದಿಗೂ ಕ್ಯಾಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್, ಕುಕ್ ಟೌನ್ (Cooke Town) ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನೋಡಬಹುದು.

ಒಮ್ಮೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗಳು ಹಳೆಯ ಏರಿಯಾಗಳಿಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರೆ ಏನಾಗುತ್ತೆ ಅನ್ನೋದಕ್ಕೆ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂನ ‘ಮಂತ್ರಿ ಮಾಲ್’ (Mantri Mall) ಒಂದು ಜೀವಂತ ಉದಾಹರಣೆ. ಈ ಮಾಲ್ ಬಂದಾಗಿನಿಂದ ಸಂಪಿಗೆ ರಸ್ತೆಯ ಮರಗಳೆಲ್ಲ ನಾಶವಾದವು, ಪಕ್ಷಿಗಳ ಆಶ್ರಯ ಹೋಯ್ತು, ಮತ್ತು ಟ್ರಾಫಿಕ್ (Traffic) ಸಮಸ್ಯೆ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೋಯ್ತು ಅಂದರೆ, ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂನ ಎಷ್ಟೋ ನಿವಾಸಿಗಳು ವೀಕೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮನೆಯಿಂದ ಆಚೆ ಬರುವುದನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು. “ನಮ್ಮ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಪಾರ್ಕ್ ಮಾಡಲು ಜಾಗವಿಲ್ಲ, ಹೊರಗೆ ಹೋದರೆ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜಾಮ್, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಂದರೆ ಮಾಲ್ ಕಟ್ಟೋದಲ್ಲ” ಎಂದು ಅಂದೇ ಸ್ಥಳೀಯರು, ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಬೀದಿಗಿಳಿದು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಬಿಲ್ಡರ್ ಲಾಬಿಯ ಮುಂದೆ ಯಾರ ಆಟವೂ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ.

ಇದೇ ರೀತಿ, ಬಸವನಗುಡಿಯ ಹಳೆಯ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಲ್ಲಿನ ಜನ ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬಸವನಗುಡಿ ಎಂದಿಗೂ ತನ್ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೇರುಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬುಗಲ್ ರಾಕ್, ದೊಡ್ಡ ಗಣಪತಿ ಗುಡಿ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿ ಬಜಾರ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಆದರೆ, ಈ ಏರಿಯಾಗಳಲ್ಲೂ ಈಗ ಹೊಸ ಪ್ರೀಮಿಯಂ 3 BHK, 4 BHK ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳು ನುಸುಳುತ್ತಿವೆ. ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬರುವ ಎನ್‌ಆರ್‌ಐ (NRI) ಮತ್ತು ಐಟಿ ಜನರಿಗೆ ಈ ಟ್ರೆಡಿಷನಲ್ (Traditional) ಏರಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕು ಅನ್ನೋ ಆಸೆ. ಆದರೆ ಅವರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವುದು ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜೊತೆ ಬೆರೆಯುವುದಕ್ಕಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಗೇಟೆಡ್ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ (Gated community) ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ನಮ್ಮಿಂದ ದೂರ ಉಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ.

2. ಗೇಟೆಡ್ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ (Gated Community) ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿಗರ ಪರಕೀಯತೆ

ಹಿಂದೆಲ್ಲಾ ನಮ್ಮ ಏರಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗಿತ್ತು ಅಂದರೆ, ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಏನು ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಯಾರು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ, ಯಾರು ಹುಷಾರಿಲ್ಲ ಅನ್ನೋದೆಲ್ಲಾ ಇಡೀ ವಠಾರಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಬೀದಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇವತ್ತು ಈ ಗೇಟೆಡ್ ಕಮ್ಯುನಿಟಿಗಳು ಬಂದ ಮೇಲೆ, ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡಿಗರು ತಮ್ಮದೇ ಊರಿನಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮದೇ ಏರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಒಂಟಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಬೆಂಗಳೂರು ಇಂದು ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಷಾವೈವಿಧ್ಯತೆ ಇರುವ ನಗರ (107 ಭಾಷೆಗಳು) ಎಂದು ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಈ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಮುಳುವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಗೇಟೆಡ್ ಕಮ್ಯುನಿಟಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಒಂದು ಕೃತಕ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಎನ್‌ಕ್ಲೇವ್‌ಗಳ (Enclaves) ಒಳಗೆ ಹೋದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಗಾರ್ಡ್, ಪ್ಲಂಬರ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಷಿಯನ್‌ನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ (Manager) ವರೆಗೂ ಯಾರೂ ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡಿಗರು, ಈ ಗೇಟೆಡ್ ಕಮ್ಯುನಿಟಿಗಳ ಒಳಗೆ ಹೋದರೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಿ, ಪರಕೀಯರಂತೆ ಫೀಲ್ (Feel) ಮಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಿದೆ.

ಈ ಗೇಟೆಡ್ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳು ನಗರದ ಉಳಿದ ಭಾಗದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ “ಕಟ್-ಆಫ್” (Cut-off) ಆಗಲು ಬಯಸುತ್ತವೆ. ಹೊರಗಿನವರ ಬಗ್ಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯರ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಭಯ (Fear of the Other) ಮತ್ತು ಕೀಳರಿಮೆಯನ್ನು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳ ಉಪನಗರಗಳ (Western suburbia) ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಪಿ (Copy) ಹೊಡೆಯಲು ಹೋಗಿ, ನಮ್ಮೂರ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕಗ್ಗೊಲೆಯಾಗಿದೆ.

ನಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಏರಿಯಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿ	ಗೇಟೆಡ್ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಮನೆಗಳ ಮುಂದೆ ಜಗುಲಿ ಕಟ್ಟೆ, ನೆರೆಹೊರೆಯವರ ಜೊತೆ ಆಪ್ತ ಮಾತುಕತೆ, ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆ.	ಹತ್ತಡಿ ಎತ್ತರದ ಕಾಂಪೌಂಡ್, ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯವರ ಮುಖ ಪರಿಚಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಬರೀ ಸಿಸಿಟಿವಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ.
ಬೀದಿ ಬದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯರ ಜೊತೆಗಿನ ದೈನಂದಿನ ಸಂಬಂಧ.	ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆಪ್‌ಗಳ (Apps) ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬನೆ, ಡೆಲಿವರಿ (Delivery) ಬಾಯ್‌ಗಳ ಭೇಟಿ ಮಾತ್ರ.
ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ, ನಮ್ಮ ಹಬ್ಬ-ಹರಿದಿನಗಳ ಒಗ್ಗಟ್ಟು.	ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ, ಕೃತಕ ಇವೆಂಟ್‌ಗಳು (Events), ಕನ್ನಡಿಗರು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು.
ಬಿಬಿಎಂಪಿ, ಬೆಸ್ಕಾಂ, ಜಲಮಂಡಳಿ ಜೊತೆ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟ.	ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಫೆಸಿಲಿಟಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ (Facility Management) ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬನೆ, ಹೊರಜಗತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ.

ಕನ್ನಡಿಗರು ಇಂದಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ವಂತ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಏರಿಯಾಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಇರಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. ಜಯನಗರ, ಬನಶಂಕರಿ, ವಿಜಯನಗರದ ಕಡೆ ಇಂದಿಗೂ ಕನ್ನಡದ ವಾತಾವರಣ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ನಮ್ಮವರು ಗೇಟೆಡ್ ಕಮ್ಯುನಿಟಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ತೋರುವ ಒಲವು. ಆದರೂ, ಬಿಲ್ಡರ್ ಮಾಫಿಯಾ ಈ ಏರಿಯಾಗಳನ್ನೂ ಬಿಡದೆ ಮೆಲ್ಲನೆ ನುಂಗಲು ಶುರುಮಾಡಿದೆ.

3. ಕಟ್ಟೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಂತ್ಯ: ನಮ್ಮ ‘ಥರ್ಡ್ ಸ್ಪೇಸ್’ (Third Space) ನುಂಗಿದ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಭೂತ

ಬೆಂಗಳೂರು ಅಂದರೆ ಕೇವಲ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲ, ಇಲ್ಲಿನ ಮರಗಳು, ಕಟ್ಟೆಗಳು, ಕುಂಟೆಗಳು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದವು. ಮನೆ ಮತ್ತು ಆಫೀಸ್ (Office) ಬಿಟ್ಟರೆ, ಜನರು ಸೇರುತ್ತಿದ್ದ, ಹರಟೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ, ಊರಿನ ಆಗುಹೋಗುಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ ‘ಥರ್ಡ್ ಸ್ಪೇಸ್’ (Third Space) ಅಂದರೆ ಅದು ನಮ್ಮ ಅಶ್ವತ್ಥ ಕಟ್ಟೆ, ಅರಳಿ ಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಗೋಕಟ್ಟೆಗಳು.

ಒಂದು ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ನಗರ ಬೆಳೆದಂತೆ ನಾವೆಲ್ಲಾ ಕೇವಲ ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ಆದರೆ ನಮ್ಮೂರ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿದ್ದ ಸಣ್ಣ-ಪುಟ್ಟ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾದ ‘ಗೋಕಟ್ಟೆ’ (1 ರಿಂದ 3 ಎಕರೆ) ಮತ್ತು ‘ಕುಂಟೆ’ (1 ಎಕರೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ) ಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗಿವೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ 57.5% ಗೋಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಬರೋಬ್ಬರಿ 75% ಕುಂಟೆಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಈಗ ಐಟಿ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು, ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಲಾಟ್‌ಗಳು ತಲೆ ಎತ್ತಿವೆ.

ಹೊಸಹಳ್ಳಿ ಕಡೆ ಜಯಮ್ಮ ಎನ್ನುವ ಹಿರಿಯರೊಬ್ಬರ ಕಥೆಯನ್ನು ನೀವು ಕೇಳಲೇಬೇಕು. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಅವರ ಮನೆಯ ಮುಂದಿದ್ದ ಕಟ್ಟೆಯ ಸುತ್ತ ನವಿಲುಗಳು, ಮೊಲಗಳು ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಮಳೆಗಾಲ ಬಂದರೆ ಆ ಕಟ್ಟೆ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಆ ಕಟ್ಟೆ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜನರ ಬದುಕಿನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು (ಬಟ್ಟೆ ತೊಳೆಯಲು, ದನಗಳಿಗೆ ನೀರು ಕುಡಿಸಲು, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಈಜಲು). ಆದರೆ ಇವತ್ತು ಆ ಕಟ್ಟೆ ಏನಾಗಿದೆ ಗೊತ್ತಾ? ಅದರ ಸುತ್ತ ಬೃಹತ್ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಆ ಕಟ್ಟೆಗೆ ಒಂದು ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಹಾಕಿ, “ಅಭಿವೃದ್ಧಿ” ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ ಅಂತ ಬಿಲ್ಡರ್‌ಗಳು ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಅದರೊಳಗೆ ಇರುವುದು ಕೇವಲ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳಿಂದ ಬಿಟ್ಟ ಕೊಳಚೆ ನೀರು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಸ ಮತ್ತು ಸೊಳ್ಳೆಗಳು. ಈಗ ಆ ಕಟ್ಟೆಯ ಹತ್ತಿರ ಯಾರೂ ಸುಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮೂರಿನ ಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕೇವಲ “ವೇಸ್ಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್” (Wasteland) ಅಥವಾ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ (Development) ಮಾಡಬೇಕಾದ ಜಾಗ ಅಂತ ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ನಮ್ಮ ಪರಿಸರವನ್ನು ಬಲಿ ತಗೊಂಡಿದೆ.

ಅದೇ ರೀತಿ ನಮ್ಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಶ್ವತ್ಥ ಕಟ್ಟೆಗಳು ಕೇವಲ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅವು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಭೆ, ಆರ್ಥಿಕ ವಹಿವಾಟು (ಸಂತೆ) ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಕೂಟಗಳಿಗೆ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ (Global standards) ನಗರ ಕಟ್ಟುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಹೊರಟ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಡರ್‌ಗಳು ಈ ಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ನಾಶ ಮಾಡಿ, ನಮ್ಮನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಬಂಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.

4. ಬಿಲ್ಡರ್ ಮಾಫಿಯಾ: ಮೋಸದ ಬಲೆ, ಖೋಟಾ ದಾಖಲೆ ಮತ್ತು RERA ದ ವೈಫಲ್ಯ

ಇನ್ನು ಈ ಬಿಲ್ಡರ್‌ಗಳು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕರು, ಇವರು ಕಟ್ಟುವ ಫ್ಲಾಟ್‌ಗಳು ಎಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತ ಅಂತ ನೀವೇನಾದ್ರೂ ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ರೆ, ಖಂಡಿತ ನಿಮ್ಮ ಭ್ರಮೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ದುಡಿದ ದುಡ್ಡಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಿಂದ ಲೈಫ್-ಟೈಮ್ ಇಎಂಐ (EMI) ಕಟ್ಟಲು ಒಪ್ಪಿ ಒಂದು ಫ್ಲಾಟ್ ತಗೋತಾನೆ ಅಂದರೆ, ಅದೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಜೂಜಾಟ. ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಹಗರಣಗಳು ಮತ್ತು ಮೋಸದ ಜಾಲ ಭಯಾನಕವಾಗಿದೆ.

ಒಂದೇ ಫ್ಲಾಟ್, ಹಲವು ಮಾಲೀಕರು!

ಬನಶಂಕರಿಯ 2ನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ நடந்த ಒಂದು ಘಟನೆ ನೋಡಿ. ಒಬ್ಬ ಆಡಿಟರ್, 1.2 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಕೊಟ್ಟು 2023ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಫ್ಲಾಟ್ ಖರೀದಿಸಿ, ಗೃಹಪ್ರವೇಶ ಮುಗಿಸಿ ನೆಮ್ಮದಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅದೇ ಫ್ಲಾಟ್ ಮೇಲೆ ಲೋನ್ (Loan) ಮಾಡಲು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಹೋದಾಗ ಅವರಿಗೆ ಕಾದಿತ್ತು ಬಿಗ್ ಶಾಕ್. ಆ ಫ್ಲಾಟ್ ಅನ್ನು ಬಿಲ್ಡರ್ 2021ರಲ್ಲೇ ಬೇರೊಬ್ಬನ ಹೆಸರಿಗೆ ಸೇಲ್ ಅಗ್ರಿಮೆಂಟ್ (Sale agreement) ಮಾಡಿದ್ದ!. ಆ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ನ 20 ಫ್ಲಾಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 6 ಫ್ಲಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಇದೇ ರೀತಿ ಹಲವರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.

ಇದು ಕೇವಲ ಬನಶಂಕರಿಯ ಕಥೆಯಲ್ಲ, ಇಡೀ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಈ ದಂಧೆ ಎಗ್ಗಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಬಿಲ್ಡರ್‌ಗಳು ಏನು ಮಾಡ್ತಾರೆ ಅಂದರೆ, ಫ್ಲಾಟ್‌ನ ನಂಬರ್, ಫ್ಲೋರ್ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಇರುತ್ತೆ, ಆದರೆ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಕಾರ್ಪೆಟ್ ಏರಿಯಾ’ (Carpet area) ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ-ಪುಟ್ಟ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ ಸಬ್-ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಆಫೀಸ್‌ನವರು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನವರು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕೂತಿರ್ತಾರೆ; ಅವರಿಗೆ ಈ ಡ್ಯೂಪ್ಲಿಕೇಶನ್ (Duplication) ಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಅಮಾಯಕ ಖರೀದಿದಾರರು ತಾವು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಹಣವನ್ನೆಲ್ಲ ಸುರಿದು, ಕೊನೆಗೆ ಕೋರ್ಟ್, ಪೊಲೀಸ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಅಂತ ಅಲೆಯುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ.

ಡಬಲ್ ಮಾರ್ಟ್‌ಗೇಜ್ (Double Mortgage) ಖೆಡ್ಡಾ

ಆನೇಕಲ್-ಚಂದಾಪುರ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು 384-ಫ್ಲಾಟ್‌ಗಳ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಕಥೆ ಕೇಳಿದರೆ ನಿಮಗೆ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಜಿಗುಪ್ಸೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತೆ. ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಶುರುವಾಗಿದ್ದು 2013ರಲ್ಲಿ. ಬಿಲ್ಡರ್ 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಫ್ಲಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಮಾರಿ, ಅವರಿಂದ ದುಡ್ಡು ಕೂಡ ಇಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಆದರೆ 2017ರಲ್ಲಿ, ಅದೇ ಬಿಲ್ಡರ್, ತಾನು ಆಲ್ರೆಡಿ ಮಾರಿದ್ದ ಫ್ಲಾಟ್‌ಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಒಟ್ಟು 188 ಫ್ಲಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಒಂದು ಫೈನಾನ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗೆ ಅಡವಿಟ್ಟು (Mortgage) ಬರೋಬ್ಬರಿ 28 ಕೋಟಿ ಸಾಲ ತಗೊಂಡ!.

ಜನರಿಗೆ ತಾವು ಖರೀದಿಸಿದ ಮನೆ ಅಡಮಾನದಲ್ಲಿದೆ ಅನ್ನೋದು ಗೊತ್ತೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ಬಿಲ್ಡರ್ ಸಾಲ ಕಟ್ಟಲಿಲ್ಲ ಅಂತ, ಫೈನಾನ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯವರು ಬಂದು ಫ್ಲಾಟ್ ಓನರ್‌ಗಳಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ಕೊಟ್ರು: “ತಲಾ 8-10 ಲಕ್ಷ ಕಟ್ಟಿ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ, ಇಲ್ಲಾಂದ್ರೆ ಜಪ್ತಿ ಮಾಡ್ತೀವಿ” ಅಂತ. ದುಡ್ಡು ಕೊಟ್ಟು ಮನೆ ಕೊಂಡವನು ಒಬ್ಬ, ಸಾಲ ತಿಂದ ಬಿಲ್ಡರ್ ಇನ್ನೊಬ್ಬ, ಆದರೆ ಬೀದಿಗೆ ಬಿದ್ದದ್ದು ಮಾತ್ರ ಅಮಾಯಕ ಕನ್ನಡಿಗರು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಜನ.

ಓಝೋನ್ ಅರ್ಬಾನಾ (Ozone Urbana) ಮತ್ತು RERA ವೈಫಲ್ಯ

ನಮ್ಮ ಜನರಿಗೆ ಏನಾದರೂ ಸಮಸ್ಯೆ ಆದರೆ ‘ರೇರಾ’ (RERA – Real Estate Regulatory Authority) ಇದೆ, ಅವರು ಬಿಲ್ಡರ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಿಸಿ ಮುಟ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಂತ ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ರೇರಾ ಎಂಬುದು ಹಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಹಾವಾಗಿದೆ. ದೇವನಹಳ್ಳಿ ಹತ್ತಿರದ ‘ಓಝೋನ್ ಅರ್ಬಾನಾ’ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮೇಲೆ ಇಡಿ (ED) ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು. 2018ರಲ್ಲೇ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಓವರ್ (Handover) ಆಗಬೇಕಿದ್ದ ಟೌನ್‌ಶಿಪ್, 2024 ಬಂದರೂ 49% ಮಾತ್ರ ಮುಗಿದಿತ್ತು. ಬಿಲ್ಡರ್‌ಗಳು ಜನರಿಗೆ ‘ಬೈಬ್ಯಾಕ್ ಸ್ಕೀಮ್’ (Buyback scheme), ‘ನಿಮ್ಮ ಇಎಂಐ ನಾವೇ ಕಟ್ತೀವಿ’ ಅಂತ ಸುಳ್ಳು ಆಶ್ವಾಸನೆ ಕೊಟ್ಟು ನೂರಾರು ಕೋಟಿ ವಂಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ರೇರಾ 186.36 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲು ಆದೇಶ ಕೊಟ್ಟರೂ, ವಸೂಲಿಯಾಗಿದ್ದು ಕೇವಲ 7.53 ಕೋಟಿ ಮಾತ್ರ!.

ರೇರಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, “ನಮಗೆ ಆದೇಶ ಕೊಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಮಾತ್ರ ಇದೆ, ಆಸ್ತಿ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ದುಡ್ಡು ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಗೆ (Revenue officers) ಬಿಟ್ಟದ್ದು”. ಎಷ್ಟೋ ಜನ 2012ರಲ್ಲಿ ಮನೆ ಬುಕ್ ಮಾಡಿ, 2022ರಲ್ಲೂ ಮನೆ ಸಿಗದೆ, ರೇರಾದಿಂದ ಆರ್ಡರ್ ತಗೊಂಡು, ಡಿಸಿ (DC) ಆಫೀಸ್, ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಆಫೀಸ್‌ಗೆ ನೂರಾರು ಬಾರಿ ಅಲೆದರೂ ಬಿಲ್ಡರ್‌ಗಳ ಕೂದಲು ಕೊಂಕಿಲ್ಲ.

ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಎಚ್‌ಎಂ ಟ್ಯಾಂಬೊರಿನ್ (HM Tambourine) ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಡರ್ ಮತ್ತು ನಿವಾಸಿಗಳ ನಡುವೆ ಕಾಮನ್ ಏರಿಯಾ (Common area) ಮತ್ತು FAR (Floor Area Ratio) ಹೆಚ್ಚಳದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದಾಟವೇ ನಡೆದಿದೆ. ಬಿಲ್ಡರ್ ಗುಂಡಾಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಿವಾಸಿಗಳು ಹಾಕಿದ್ದ ಬ್ಯಾನರ್‌ಗಳನ್ನು ಹರಿದು ಹಾಕಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಬಿಲ್ಡರ್ ಮಾಫಿಯಾದ ದರ್ಪ.

5. ನೀರಿಲ್ಲದ ಬದುಕಿಗೆ ಕೋಟಿ ಬೆಲೆ: ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ದುಃಸ್ವಪ್ನ

ನಾವು ಚಿಕ್ಕವರಿದ್ದಾಗ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ, ಬಸವನಗುಡಿ, ಜಯನಗರದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ನೀರು ಹಾಕಿ ರಂಗೋಲಿ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇವತ್ತು, ಎಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೂ ನೂರಾರು ಫ್ಲಾಟ್‌ಗಳ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳು ಬಂದು ಅಂತರ್ಜಲ (Groundwater) ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ.

ಹೊಸ, ‘ಐಷಾರಾಮಿ’ ಏರಿಯಾಗಳ ಕಥೆ ಕೇಳಿದರೆ ಅಯ್ಯೋ ಪಾಪ ಅನ್ಸುತ್ತೆ. ‘ಪ್ರೆಸ್ಟೀಜ್ ಫಾಲ್ಕನ್ ಸಿಟಿ’ (Prestige Falcon City) ಯಂತಹ ಹೈ-ಫೈ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಯೊಂದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವೈರಲ್ ಆಗಿತ್ತು. 1.5 ಕೋಟಿ ಕೊಟ್ಟು ಫ್ಲಾಟ್ ಖರೀದಿಸಿದವರು, ಟ್ಯಾಂಕರ್ ನೀರಿಗಾಗಿ ಪರದಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ನೀರೇ ಇರಲಿಲ್ಲವಂತೆ. ರಾತ್ರಿ ಬರುವ ನೀರು ಪೂರ್ತಿ ಮಣ್ಣು. ಟಾಯ್ಲೆಟ್ ಫ್ಲಶ್ ಮಾಡೋಕೂ ನೀರಿಲ್ಲದೆ, ಇಡೀ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ನಾರುತ್ತಿತ್ತು. ಜನ ಸ್ನಾನ ಮಾಡೋಕೆ ತಮ್ಮ ಆಫೀಸ್ ಜಿಮ್‌ಗಳಿಗೆ (Gyms) ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಟಾಯ್ಲೆಟ್‌ಗಾಗಿ ಪಕ್ಕದ ಫೋರಂ ಮಾಲ್ (Forum Mall) ಕಡೆ ಓಡುತ್ತಿದ್ದರು!.

ಆತ ಆಕ್ರೋಶದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, “ದಯವಿಟ್ಟು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ನೀರು ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಫ್ಲಾಟ್ ತಗೋಬೇಡಿ, ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ನೆಮ್ಮದಿಯಾಗಿರಿ. 1.5 ಕೋಟಿ ಸಾಲ ಮಾಡಿ, ಇಎಂಐ ಕಟ್ಟಿ, ಈ ನರಕ ಅನುಭವಿಸೋಕೆ ಆಗಲ್ಲ” ಅಂತ. ವಾಸ್ತವ ಏನೆಂದರೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಈ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಕಾಂಕ್ರೀಟೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕೆರೆಗಳ ಒತ್ತುವರಿ. 2025ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ 2,100 MLD ನೀರಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ, ಆದರೆ ಸಪ್ಲೈ ಆಗುತ್ತಿರುವುದು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ.

ಏರಿಯಾಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ	ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ
ಹಳೆಯ ಏರಿಯಾಗಳು (ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ, ಬಸವನಗುಡಿ, ಜಯನಗರ)	ಇಂದಿಗೂ ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ.
ಹೊಸ ಐಟಿ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳು (ಸರ್ಜಾಪುರ ರಸ್ತೆ, ಬೆಳ್ಳಂದೂರು, ಮಹದೇವಪುರ)	ಅಂತರ್ಜಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬತ್ತಿಹೋಗಿದೆ. ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಮಾಫಿಯಾದ ಕಪಿಮುಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಇಂಥಾ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಡುವೆಯೂ, ಗಣೇಶ್ ಶಾನುಭಾಗ್ ಎನ್ನುವ ಟೆಕ್ಕಿಯೊಬ್ಬರು ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು (Rainwater Harvesting) ಮೂಲಕ 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಮುಕ್ತ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಅನ್ನೋದು ಸಮಾಧಾನದ ಸಂಗತಿ. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಡರ್‌ಗಳು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕ ಮಾಡಬೇಕಾದ ದುಸ್ಥಿತಿ ನಮ್ಮದಾಗಿದೆ.

6. ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಪರಿಷೆಗೂ ಬಂತು ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಗ್ರಹಣ!

ನಮ್ಮ ಬಸವನಗುಡಿಯ ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಪರಿಷೆ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಹಬ್ಬ. ರೈತರು ತಾವು ಬೆಳೆದ ಕಡಲೆಕಾಯಿಯನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಗಣಪತಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಬುಗಲ್ ರಾಕ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಸಂತೆಯಂತೆ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಪರಿಷೆ, ಈಗ ಐದು ದಿನಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ, ಈ ಏರಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾದ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬರುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿಂದಾಗಿ, ಈ ಹಬ್ಬವೂ ಈಗ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಗೂಡಾಗಿದೆ. 2024ರಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 12 ಲಕ್ಷ ಜನ ಬಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು 105 ಟನ್ ಕಸ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು!. ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, “ಬೀದಿ ಬದಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲೇ ಮಲಗುತ್ತಾರೆ, ಶೌಚಾಲಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸರಿಯಿಲ್ಲ, ಇಡೀ ಏರಿಯಾ ನಾರುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಬರುವ ಕಾರುಗಳಿಗೆ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ (Parking) ಎಲ್ಲಿದೆ? ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಂದ ಆಚೆ ಬರುವುದೇ ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ” ಅಂತ ಗೋಳಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಹಬ್ಬ, ಇಂದು ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಸದ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಉಸಿರುಗಟ್ಟುತ್ತಿದೆ.

7. ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಾಡಿನ ಕಾವು: ಅರ್ಬನ್ ಹೀಟ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ (UHI) ಎಫೆಕ್ಟ್

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮೂರು ಏರ್-ಕಂಡೀಷನ್ಡ್ (Air-Conditioned) ಸಿಟಿ ಅಂತ ಫೇಮಸ್ ಆಗಿತ್ತು. ಫ್ಯಾನ್ (Fan) ಇಲ್ಲದೆ, ಹೊದಿಕೆ ಹೊದ್ದು ಮಲಗುತ್ತಿದ್ದ ಜನ ನಾವು. ಆದ್ರೆ ಇವತ್ತು ಬೇಸಿಗೆ ಬಂದ್ರೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಕ್ಷರಶಃ ಬೇಯುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಯಾರು? ಇದೇ ಬಿಲ್ಡರ್ ಮಾಫಿಯಾ.

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ‘ಅರ್ಬನ್ ಹೀಟ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್’ (Urban Heat Island – UHI) ಎಫೆಕ್ಟ್ ಶುರುವಾಗಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಗಾಳಿಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಚಲನೆಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತವೆ (ಇದನ್ನು Urban Canyons ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ). ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಬಿಸಿಲನ್ನು ಹೀರಿಕೊಂಡು, ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತು ಆಚೆ ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಮ್ಮೂರಿನ ತಾಪಮಾನ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಏರಿದೆ. ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ, ಬಸವನಗುಡಿಯಂತಹ ಏರಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದ (Low-rise) ಮನೆಗಳಿದ್ದವು, ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು, ಗಾಳಿ ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದ್ರೆ ಈಗ ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹೈ-ರೈಸ್ (High-Rise) ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್‌ಗಳು ಬಂದು ಮೈಕ್ರೋ-ಕ್ಲೈಮೇಟ್ (Micro-climate) ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವಾಗಿದೆ.

ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸುವ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೀವೇ ನೋಡಿ:

ಪರಿಸರ ನಾಶದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು (1973 ರಿಂದ 2023 ರವರೆಗೆ)	ಪ್ರಮಾಣ / ಬದಲಾವಣೆ
ಬಿಲ್ಟ್-ಅಪ್ ಏರಿಯಾ (Built-up Area / ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಟ್ಟಡಗಳು) ಏರಿಕೆ	+1055% ರಷ್ಟು ವಿಪರೀತ ಹೆಚ್ಚಳ!
ಹಸಿರು ಕವರ್ (Vegetation / ಮರ-ಗಿಡಗಳು) ನಾಶ	-88% ಕುಸಿತ (68.27% ದಿಂದ ಕೇವಲ ~6% ಗೆ)
ಜಲಮೂಲಗಳ (Water Bodies) ನಾಶ	-79% ಕುಸಿತ
ಭೂ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನ (Land Surface Temperature – LST)	ಕೇವಲ 1992 ರಿಂದ 2017 ರ ನಡುವೆ 7.9°C ಏರಿಕೆ! (33.08°C ನಿಂದ 41°C ಗೆ)

ನೀವೇ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿ, ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿದು, ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ, ಎಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೂ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಸುರಿದರೆ ಈ ಊರು ಬೆಂದು ಹೋಗದೇ ಇನ್ನೇನಾಗುತ್ತೆ? ಇದು ನಾವೇ ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿರುವ ವಿನಾಶ.

8. ‘ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಗವರ್ನೆನ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ 2024’ (GBGA): ಬಿಲ್ಡರ್‌ಗಳಿಗೆ ವರದಾನ, ಜನರಿಗೆ ಶಾಪ!

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವಾಗ, ಸರ್ಕಾರ ನಮ್ಮನ್ನ ಕಾಪಾಡುತ್ತೆ ಅಂತ ನಾವು ಕಾಯ್ತಾ ಕೂತ್ರೆ, ನಮ್ಮ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಚೂರಿ ಹಾಕುವ, ಬಿಲ್ಡರ್ ಮಾಫಿಯಾಗೆ ರೆಡ್ ಕಾರ್ಪೆಟ್ ಹಾಸುವ ಕೆಲಸ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತಂದಿರುವ ‘ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಗವರ್ನೆನ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ 2024’ (GBGA) ಎಂಬ ಕಾಯ್ದೆ ಬಿಲ್ಡರ್‌ಗಳಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ವರದಾನವಾಗಿದೆ.

ಈ ಹೊಸ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ‘ಸೆಟ್‌ಬ್ಯಾಕ್’ (Setback) ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮನಬಂದಂತೆ ಸಡಿಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮನೆ ಕಟ್ಟುವಾಗ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಗಾಳಿ-ಬೆಳಕು ಬರಲಿ, ಅಗ್ನಿ ಅನಾಹುತಗಳಾದಾಗ ಫೈರ್ ಇಂಜಿನ್ ಬರಲಿ ಅಂತ ಬಿಡಬೇಕಾದ ಜಾಗವೇ ಸೆಟ್‌ಬ್ಯಾಕ್. ಆದರೆ, ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ವಸತಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಶೇ. 50% ಮತ್ತು ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಶೇ. 25% ಸೆಟ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ರಿಲ್ಯಾಕ್ಸೇಷನ್ (Relaxation) ಕೊಡಲಾಗಿದೆ!. ಅಂದರೆ, ಬಿಲ್ಡರ್‌ಗಳು ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಗೋಡೆಗೆ ತಾಗಿಸಿ ಬೃಹತ್ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಕಟ್ಟಿದರೂ ಕೇಳುವಂತಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಪ್ರೈವೆಸಿ (Privacy), ಗಾಳಿ, ಬೆಳಕು ಎಲ್ಲವೂ ಗೋವಿಂದ.

ಇನ್ನೊಂದು ಭಯಾನಕ ವಿಚಾರವೆಂದರೆ, ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯದ 6% ರಿಂದ 35% ವರೆಗೆ ದಂಡ (Regularization fee) ಕಟ್ಟಿ, ಅದನ್ನು ‘ಸಕ್ರಮ’ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಮಿಷನರ್‌ಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ನೋಡೋಕೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾದ ‘ಅಕ್ರಮ-ಸಕ್ರಮ’ ಕಾಯ್ದೆಯ ಬ್ಯಾಕ್‌ಡೋರ್ (Backdoor) ಎಂಟ್ರಿಯಂತಿದೆ. ಅಂದರೆ, “ನೀನು ರೂಲ್ಸ್ ಬ್ರೇಕ್ ಮಾಡು, ನಮಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ದುಡ್ಡು ಕೊಡು, ನಿನ್ನ ಅಕ್ರಮ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಕೊಡ್ತೀವಿ” ಅಂತ ಸರ್ಕಾರವೇ ಬಾಯಿ ಬಿಟ್ಟು ಹೇಳ್ತಾ ಇದೆ. ಜಾಗ್ರತ ನಾಗರಿಕರು, ಎಕ್ಸ್‌ಪರ್ಟ್‌ಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಕಿರುಚಿಕೊಂಡರೂ, ಈ ಕಾನೂನನ್ನು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ವಾಕ್-ಔಟ್ (Walkout) ನಡುವೆಯೂ ಪಾಸ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಬಿಬಿಎಂಪಿ (BBMP) ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನೆಪವೊಡ್ಡಿ, ಬೆಂಗಳೂರನ್ನು ಒಡೆದು ಹಲವು ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ನೇತೃತ್ವದ ‘ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಥಾರಿಟಿ’ (GBA) ಕೂರಿಸಲು ಹೊರಟಿದ್ದಾರೆ. 74ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ಥಳೀಯ ವಾರ್ಡ್ ಕಮಿಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟರ್‌ಗಳ ಕೈಯಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಆದರೆ ಈ ಬಿಲ್ ಮೂಲಕ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ (Centralization of power).

ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು: ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೋ ಅಥವಾ ವಿನಾಶವೋ?

ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಒಮ್ಮೆ ಎದೆ ಮೇಲೆ ಕೈಯಿಟ್ಟು ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿ. ಇದು ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿನಾ? ನಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಮನೆಗಳನ್ನು ಕೆಡವಿ, ನೂರಾರು ವರ್ಷ ಹಳೆಯದಾದ ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿದು, ಊರ ಉಸಿರಾಗಿದ್ದ ಕೆರೆ-ಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನುಂಗಿ ನೀರು ಕುಡಿದು ಕಟ್ಟುತ್ತಿರುವ ಈ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳು ಯಾರಿಗಾಗಿ?

ನಮ್ಮೂರು, ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡದ ವಾತಾವರಣ, ನಮ್ಮ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನೇ ಬಲಿಕೊಟ್ಟು ನಾವು ಸಾಧಿಸುತ್ತಿರುವುದಾದರೂ ಏನು? ದುಡ್ಡು ಕೊಟ್ಟರೆ ಸೆಟ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಾಡ್ತೀವಿ ಅಂತ ಸರ್ಕಾರವೇ ಹೇಳುವಾಗ, ರೇರಾ ಆದೇಶಗಳಿಗೆ ಕವಡೆ ಕಾಸಿನ ಬೆಲೆಯೂ ಇಲ್ಲದಿರುವಾಗ, ಒಂದೇ ಫ್ಲಾಟ್ ಮೂವರಿಗೆ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಆಗುವಾಗ, ಮತ್ತು ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ದುಡ್ಡು ಕೊಟ್ಟವನು ಟಾಯ್ಲೆಟ್‌ಗಾಗಿ ಮಾಲ್ ಮುಂದೆ ಕ್ಯೂ ನಿಲ್ಲುವಾಗ—ಈ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಬೂಮ್ ಅನ್ನೋದು ಬರೀ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ, ಕೃತಕ ಬಲೂನ್. ಅದು ಯಾವತ್ತಾದರೂ ಒಡೆಯಲೇಬೇಕು, ಒಡೆಯುತ್ತದೆ ಕೂಡ.

ನಾವು ಕನ್ನಡಿಗರು ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯ ಮೀರಿದೆ. ಈ ಬಿಲ್ಡರ್ ಮಾಫಿಯಾದ ದರ್ಪಕ್ಕೆ, ದುರಾಸೆಗೆ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಲೇಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ, ಬಸವನಗುಡಿಯಂತಹ ಏರಿಯಾಗಳ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾವು ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನಿಂದ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತದಿದ್ದರೆ, ಅಕ್ರಮಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡದಿದ್ದರೆ, ನಾಳೆ ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಂದರೆ ಬರೀ ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾಡು, ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜಾಮ್ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಟ್ಯಾಂಕರ್‌ಗಳ ದರ್ಶನ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತೆ. ನಮ್ಮ ಊರು, ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆ. ನಮ್ಮೂರು ಬದುಕಿದ್ರೆ, ನಾವೂ ಬದುಕ್ತೀವಿ. ಎಚ್ಚರ!