ಎಲೆಕ್ಷನ್ 2026: ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಾತಿಯೇ ಕಿಂಗ್‌ಮೇಕರ್, ಐಡಿಯಾಲಜಿ ಬರೀ ಡ್ರಾಮಾ, ನಾವೆಲ್ಲಾ ‘ಬಕ್ರಾ’ಗಳು!

ನಾನು ನಿಮಗೆ ಇವತ್ತು ಒಂದು ಕಹಿ ಸತ್ಯ ಹೇಳ್ತೀನಿ ಕೇಳಿ. ನೀವು ವೀಕೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ (Weekend) ಪಬ್‌ಗೆ ಹೋಗಿ, ಟೆಕ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಬಗ್ಗೆ ಬೈದುಕೊಂಡು, H1-B, Visa, Green Card, ಅಥವಾ ಮುಂದಿನ ಲೇ-ಆಫ್ (Layoff) ಯಾವಾಗ ಬರುತ್ತೆ ಅಂತ ಟೆನ್ಷನ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕೂತಿರ್ತೀರಾ. ನಿಮ್ಮ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ನೆಕ್ಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ (Manager) ಯಾರು, ಆಫೀಸ್ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಹೇಗೆ ಹ್ಯಾಂಡಲ್ ಮಾಡೋದು ಅನ್ನೋ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಇರುತ್ತೆ. ಆದರೆ, ನಮ್ಮ ವಿಧಾನಸೌಧದಲ್ಲಿ ಕೂತಿರುವ ನಮ್ಮ ‘ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ಗಳ’ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಓಡುತ್ತಿರುವುದು ಬೇರೆಯದೇ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ. ಅದೇ ‘ಜಾತಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ’ (Caste Arithmetic).

ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಅಂದ್ರೆ ಈಗ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ (Box Office) ಹಿಟ್ ಆಗೋಕೆ ರೆಡಿ ಇರೋ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯಾ (Pan-India) ಸಿನಿಮಾ ತರಹ ಆಗಿದೆ. ಹೊರಗಡೆಯಿಂದ ನೋಡುವವರಿಗೆ ಫುಲ್ ಬಿಲ್ಡಪ್, ಐಟಿ-ಬಿಟಿ ಹವಾ, ಸಿಲಿಕಾನ್ ಸಿಟಿ ರೇಂಜ್‌ಗೆ ಫೀಲ್ ಬರುತ್ತದೆ. ಪೇಪರ್, ಟಿವಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್’, ‘ಐಡಿಯಾಲಜಿ’, ‘ಸೆಕ್ಯುಲರಿಸಂ’, ‘ಹಿಂದುತ್ವ’ ಅಂತ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಡೈಲಾಗ್ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಹಿಂದಿನ ಅಸಲಿ ಕಥೆನೇ ಬೇರೆ. 2026ರ ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಹತ್ತಿರ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಈ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ‘ಐಡಿಯಾಲಜಿ’ ಅನ್ನೋದು ನಮ್ಮ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ (Corporate) ಆಫೀಸ್‌ನ ಎಚ್‌ಆರ್ (HR) ಪಾಲಿಸಿಗಳ ತರಹ ಆಗಿದೆ—ಪೇಪರ್ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ನೋಡೋಕೆ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತೆ, ರಿಯಾಲಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಕೇರ್ ಇಲ್ಲ.

ನಮ್ಮ ಸ್ಟೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಕಿಂಗ್‌ಮೇಕರ್ ಯಾರು ಗೊತ್ತಾ? ನೀವು ವೋಟ್ ಹಾಕುವಾಗ ನೋಡುವ ಐಟಿ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲ, ನೀವು ಓಡಾಡುವ ಗುಂಡಿ ಬಿದ್ದ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದು ಒಂದೇ ಒಂದು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ—ಲಿಂಗಾಯತ, ಒಕ್ಕಲಿಗ, ಮತ್ತು ಅಹಿಂದ (AHINDA) ವೋಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಯೆಸ್ ಅಂದ್ರೆ ಮಾತ್ರ ಅಧಿಕಾರ.¹ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ರಾಜಕಾರಣದ ಮುಖವಾಡ ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ಒಳಗಡೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಬರೀ ‘ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ರಾಜಕಾರಣ’ (Adjustment Politics).³

ನಾನು ಒಬ್ಬ ಪಕ್ಕಾ ಕನ್ನಡಿಗನಾಗಿ, ಯಾವುದೇ ಫಿಲ್ಟರ್ ಇಲ್ಲದೆ, ನಮ್ಮ ಕಮ್ಯುನಿಟಿಗೆ, ನಮ್ಮ ಯುವಕರಿಗೆ, ನಮ್ಮ ಟೆಕ್ಕಿ (Techie) ಗಳಿಗೆ, ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೂತು ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಯುವಕರಿಗೆ ಈ ಜಾತಿ ರಾಜಕಾರಣ ಹೇಗೆ ಮೋಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಅನ್ನೋದನ್ನ ಈ ರಿಪೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಸಿ ಇಡ್ತೀನಿ.

1. ಕಾಸ್ಟ್ ಸೆನ್ಸಸ್ (Caste Census): 165 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಹಣದ ‘ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್’ ಫೇಲ್ಯೂರ್ ಡ್ರಾಮಾ

ನೀವು ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಹೊಸ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್ (Startup) ಶುರು ಮಾಡಿ, 165 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್ ಹಣವನ್ನು ಸುಟ್ಟು, ಕೊನೆಗೆ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ (Project) ಫ್ಲಾಪ್ ಆಯ್ತು ಅಂತ ಹೇಳಿದ್ರೆ ನಿಮ್ಮ ಗತಿ ಏನಾಗುತ್ತೆ? ನಿಮ್ಮನ್ನ ಲೇ-ಆಫ್ ಮಾಡಿ ಮನೆಗೆ ಕಳಿಸ್ತಾರೆ, ಅಲ್ವಾ? ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಹಾಗಾಗಲ್ಲ.

ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾತಿ ಗಣತಿ (Socio-Economic and Educational Census) ಕಥೆ ಕೇಳಿದರೆ, ಇದು ಹಾಲಿವುಡ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಸಿನಿಮಾಗಿಂತ ಕಮ್ಮಿ ಇಲ್ಲ. 2015ರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರ ಸರ್ಕಾರ, ಜಿ. ಕಾಂತರಾಜು ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಆಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸರ್ವೆ ಶುರು ಮಾಡ್ತು.⁵ ಇದು ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಸರ್ವೆ ಅಲ್ಲ ಗುರು. ಸುಮಾರು 1.6 ಲಕ್ಷ ಸಿಬ್ಬಂದಿ (ಅದರಲ್ಲಿ 1.33 ಲಕ್ಷ ಟೀಚರ್‌ಗಳು) 54 ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ಯಾರಾಮೀಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಸುಮಾರು 5.98 ಕೋಟಿ ಜನರ ಮನೆ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಡೇಟಾ ಕಲೆಕ್ಟ್ ಮಾಡಿದರು.⁶ ಇದಕ್ಕೆ ಆದ ಖರ್ಚು ಬರೋಬ್ಬರಿ 165 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ.⁵

ಆದರೆ, ಈ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೂ ಧೈರ್ಯ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಕತ್ತಲಲ್ಲೇ ಇದೆ. ಯಾಕೆ ಗೊತ್ತಾ? ಆ ರಿಪೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿರಬಹುದಾದ ಸ್ಫೋಟಕ ಸತ್ಯಗಳು!

ಪ್ರಬಲ ಜಾತಿಗಳ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಬಂಡಾಯ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಎರಡು ಪ್ರಬಲ ಜಾತಿಗಳಾದ ಲಿಂಗಾಯತರು ಮತ್ತು ಒಕ್ಕಲಿಗರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಶೇಕಡಾ 17 ಮತ್ತು ಶೇಕಡಾ 14 ರಷ್ಟು ಇದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಇರುವ ನಂಬಿಕೆ.¹ ಈ ನಂಬಿಕೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಇವರ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಪವರ್ ನಿಂತಿದೆ. ಆದರೆ, 2016-2018ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲೀಕ್ ಆದ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಜಾತಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಊಹೆಗಿಂತ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ, ಮತ್ತು ದಲಿತರು (SC/ST) ಹಾಗೂ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು (ಮುಸ್ಲಿಮರು) ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಂಬರ್ 1 ಮತ್ತು ನಂಬರ್ 2 ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವ ಆತಂಕ ಶುರುವಾಯಿತು.¹

ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಏನಾಯಿತು? ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಾದೆ ಇದೆಯಲ್ಲ, “ಮರಿ ಕೋಳಿ ಹತ್ತಿದ ಮೇಲೆ ಮೊಟ್ಟೆ ಹಾಕುತ್ತದೆ” ಅಂತ.⁸ ಆ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹೊರಬರುವ ಮುನ್ನವೇ ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಡಾಯ ಶುರುವಾಯಿತು.

• ಮಠಗಳ ವಿರೋಧ: ಪ್ರಭಾವಿ ಸಿದ್ದಗಂಗಾ ಮಠದ ಮಠಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ವೀರಶೈವ-ಲಿಂಗಾಯತ ಮಹಾಸಭಾ ಈ ಸರ್ವೆಯನ್ನು “ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕ” ಎಂದು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಡಿದರು.¹ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಯಾರೂ ಕೇಳೇ ಇಲ್ಲ, ಇದು ಸುಳ್ಳು ರಿಪೋರ್ಟ್ ಅಂತ ಕೂಗಾಡಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಸರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಜಾತಿಗಳನ್ನು ಬರೆಯಬೇಡಿ, ಕೇವಲ ‘ವೀರಶೈವ ಲಿಂಗಾಯತ’ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಬರೆಯಿರಿ ಎಂದು ತಮ್ಮ ಜನರಿಗೆ ಆದೇಶ ನೀಡಿದರು.¹ ಇದು ಯಾವ ಲೆವೆಲ್‌ನ ಆಟ ಅಂದ್ರೆ, ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕಮ್ಮಿ ಆದ್ರೆ ನಮ್ಮ ಪವರ್, ನಮ್ಮ ಸೀಟುಗಳು ಎಲ್ಲಿ ಕೈತಪ್ಪಿ ಹೋಗುತ್ತೋ ಅನ್ನೋ ಭಯ.
• ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ನಲ್ಲೇ ಕಾದಾಟ: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮೀಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ರಿಪೋರ್ಟ್ (ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ಹೆಗ್ಡೆ ಅವರು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ ರಿಪೋರ್ಟ್) ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ಬಂದಾಗ, ಹಾಲಿ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಅಹಿಂದ (AHINDA) ನಾಯಕರು ಇದನ್ನೇ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿ ಎಂದು ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದರು. ಆದರೆ, ಒಕ್ಕಲಿಗ ಮತ್ತು ಲಿಂಗಾಯತ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಇದನ್ನು ಕಸದ ಬುಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಕಿ, ಇದು ಅನ್‌ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ (Unscientific) ಎಂದು ಓಪನ್ ಆಗಿ ಜಗಳಕ್ಕಿಳಿದರು.⁶

ಹೊಸ ಸರ್ವೆಯ ನಾಟಕ: ಕನ್ನಡಿಗನ ಕಿವಿಗೆ ಹೂವು

ಕೊನೆಗೆ ಸಿಎಂ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರ ಸರ್ಕಾರ ಏನು ಮಾಡಿತು? ಹಳೆಯ 165 ಕೋಟಿ ರೂ. ರಿಪೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸೈಡಿಗೆ ಇಟ್ಟು, ಹೊಸದಾಗಿ ‘ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸರ್ವೆ’ ಮಾಡಲು ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡಿದೆ!.⁶ ದೆಹಲಿಯ ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಸೂಚನೆಯಂತೆ, 2014ರ ಸಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ನೆಪವೊಡ್ಡಿ, ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಆಯ್ತು, ಸೋ ಹೊಸ ಸರ್ವೆ ಬೇಕು ಅಂತ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಿಸೈಡ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.⁶

ಜೆಡಿಎಸ್ (JDS) ಪಾರ್ಟಿ ಇದನ್ನ “ಫ್ರಾಡ್” ಅಂತ ಕರೆದಿದೆ. ಮಕ್ಕಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸರ್ವೆ ಮಾಡಿಸ್ತಾ ಇದ್ದಾರೆ ಅಂತ ವಿಡಿಯೋ ಕೂಡ ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.⁹ “ನೀನು ಬಹಳ ಬುದ್ಧಿವಂತ” ಅಂತ ಯಾರಾದ್ರೂ ಫೂಲಿಶ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಾಗ ನಾವು ಹೇಳ್ತಿವಲ್ಲ, ಹಾಗೆ ಆಗಿದೆ ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರದ ಕಥೆ.¹⁰ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಒಂದು ರಿಪೋರ್ಟ್ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟು, ಈಗ ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಹತ್ತಿರ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮತ್ತೆ ಹೊಸ ಸರ್ವೆ ಅಂತ ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಬಜೆಟ್ (Budget) ಸುರಿಯುವುದು ಕೇವಲ ಟೈಮ್-ಪಾಸ್ ಮಾಡುವ ಸ್ಟ್ರಾಟಜಿ. ಸತ್ಯ ಹೊರಬಂದರೆ ಎಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪವರ್ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳು, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸೀಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಟಿಕೆಟ್ ಹಂಚಿಕೆಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು ಉಲ್ಟಾ ಆಗುತ್ತದೆಯೋ ಎನ್ನುವ ಭಯ ಈ ನಾಯಕರಿಗಿದೆ.³

ಇದು ಕೇವಲ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವಲ್ಲ; ಇದು ಮುಂದಿನ ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪವರ್, ಸೀಟು, ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿಗಿರಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸರ್ವೈವಲ್ ಗೇಮ್.⁷

2. ಲಿಂಗಾಯತ ವೋಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಪಂಚಮಸಾಲಿ ಬಂಡಾಯ: ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ

ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತೆಗೆದು ನೋಡಿದರೆ, ಬಿಸಿ ಬೇಳೆ ಬಾತ್‌ಗೆ ತುಪ್ಪ ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವೋ, ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಗೆಲ್ಲಲು ಲಿಂಗಾಯತ ಮತ್ತು ಒಕ್ಕಲಿಗ ವೋಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಸುಮಾರು 224 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ, 2018ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ಜಾತಿಗಳ ಶಾಸಕರು ಸರಿಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಸೀಟುಗಳನ್ನು (ಶೇ. 50%) ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ.² ಇವರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಒಟ್ಟು ರಾಜ್ಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ. 25-30 ರಷ್ಟಿದ್ದರೂ (ಅನಧಿಕೃತ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ), ವಿಧಾನಸೌಧದ ಪವರ್ ಮಾತ್ರ ಇವರ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಇದೆ.²

ಲಿಂಗಾಯತರು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲರು. ದಶಕಗಳಿಂದ ಇವರು ಬಿಜೆಪಿಯ ಸಾಲಿಡ್ ವೋಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.² ಬಾಂಬೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಂತೂ ಲಿಂಗಾಯತರೇ ಕಿಂಗ್‌ಗಳು.¹¹ ಆದರೆ, 2026ರ ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬಿರುಕು ಬಿಟ್ಟಿದೆ.

ಪಂಚಮಸಾಲಿ 2A ಮೀಸಲಾತಿಯ ಕಿಚ್ಚು

ಪಂಚಮಸಾಲಿ ಲಿಂಗಾಯತರು ಲಿಂಗಾಯತ ಕಮ್ಯುನಿಟಿಯಲ್ಲೇ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಉಪಜಾತಿ. ಇವರು ಈಗ ಬೀದಿಗಿಳಿದು ದೊಡ್ಡ ಫೈಟ್ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್ ಏನು? ತಮಗೆ ಪ್ರವರ್ಗ 2A (Category 2A) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 15 ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಬೇಕು ಅನ್ನೋದು.¹² ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರು ಪ್ರವರ್ಗ 3B (ಶೇ. 5%) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಾರೆ.¹² ಬೆಳಗಾವಿಯ ಸುವರ್ಣ ವಿಧಾನಸೌಧದ ಮುಂದೆ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಲಾಠಿಚಾರ್ಜ್ ಕೂಡ ಆಗಿತ್ತು. ಪಂಚಮಸಾಲಿ ಪೀಠದ ಬಸವ ಜಯಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಅವರು ಈ ಹೋರಾಟದ ಲೀಡರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.¹⁵

ನಮ್ಮ ಸಿಎಂ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರು ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಲ್ಲಿ “ನಾನು ಪಂಚಮಸಾಲಿ ನಾಯಕರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ, ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ನನ್ನ ಬೆಂಬಲ ಇದೆ, ಆದರೆ ಹಿಂದಿನ ಬೊಮ್ಮಾಯಿ ಸರ್ಕಾರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಅಫಿಡವಿಟ್ ಹಾಕಿಲ್ಲ” ಅಂತ ಹೇಳಿ ಚೆಂಡನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ಕಡೆಗೆ ಎಸೆದಿದ್ದಾರೆ.¹⁴

ಬಸನಗೌಡ ಪಾಟೀಲ್ ಯತ್ನಾಳ್ ಎಂಬ ‘ಬುಲ್ಡೋಜರ್’

ಈ ಮೀಸಲಾತಿ ಗಲಾಟೆಯ ಲಾಭ ಪಡೆದು, ಬಿಜೆಪಿಯ ಒಳಗೇ ದೊಡ್ಡ ಬಂಡಾಯ ಶುರುವಾಗಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ಉಚ್ಚಾಟಿತರಾದ, ತೀವ್ರ ಹಿಂದುತ್ವದ ಫೈರ್‌ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ನಾಯಕ ಬಸನಗೌಡ ಪಾಟೀಲ್ ಯತ್ನಾಳ್ ಅವರು ಪಂಚಮಸಾಲಿ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಪಕ್ಷದ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷ ಬಿ.ವೈ. ವಿಜಯೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಸಿಎಂ ಬಿ.ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ವಿರುದ್ಧವೇ ಸಮರ ಸಾರಿದ್ದಾರೆ.¹⁶

ಯತ್ನಾಳ್ ಅವರು ಮಂಡ್ಯ, ಮೈಸೂರಿಗೆ ಹೋಗಿ “ಬುಲ್ಡೋಜರ್ ಜಸ್ಟಿಸ್” (Bulldozer Justice) ಮತ್ತು ಯೋಗಿ ಆದಿತ್ಯನಾಥ್ ಸ್ಟೈಲ್ ಆಡಳಿತದ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತಾ, ಅಗ್ರೆಸ್ಸಿವ್ ಹಿಂದುತ್ವದ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.¹⁸ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಹೊಸ ಪಾರ್ಟಿ ಕಟ್ಟುವ ಬೆದರಿಕೆ ಕೂಡ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.¹⁶ 2013ರಲ್ಲಿ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪನವರು ಕೆಜೆಪಿ (KJP) ಕಟ್ಟಿ ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಸೋಲಿಸಿದರೋ, ಅದೇ ರೀತಿ 2026ರಲ್ಲಿ ಯತ್ನಾಳ್ ಲಿಂಗಾಯತ ವೋಟ್‌ಗಳನ್ನು ಒಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ದಟ್ಟವಾಗಿದೆ.¹⁶

ಇವರ ನಾಟಕ ನೋಡ್ತಾ ಇದ್ರೆ ನಮಗೆ “ಅದಕ್ಕೆ ನೀನು ಮಾಸ್ಟರ್” ಅನ್ನೋ ಡೈಲಾಗ್ ನೆನಪಾಗುತ್ತೆ.¹⁰ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟೋದಕ್ಕಿಂತ, ತಮ್ಮದೇ ಪಾರ್ಟಿಯ ನಾಯಕರನ್ನು ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಮಾಡಿ ಪವರ್ ಗ್ರಾಬ್ ಮಾಡೋದ್ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಮಾಸ್ಟರ್‌ಗಳು.

3. ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ಭಾಗದ ಬಾಸುಗಳು: ಒಕ್ಕಲಿಗರು ಮತ್ತು ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರ ಸಿಎಂ ಕನಸು

ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಯತರ ಹವಾ ಇದ್ದರೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ಹಾಸನ, ಮಂಡ್ಯ, ರಾಮನಗರ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ (Old Mysuru Region) ಒಕ್ಕಲಿಗರದೇ ರಾಜ್ಯಭಾರ. ಇಲ್ಲಿ ಜೆಡಿಎಸ್ (JDS) ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಡುವೆ ನೇರ ಫೈಟ್ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.²

“ಐ ಲಿವ್ ಆನ್ ಹೋಪ್” (I live on hope)

ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಈಗ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಸ್ಪೆನ್ಸ್ ಅಂದ್ರೆ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಮತ್ತು ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ನಡುವಿನ ಸಿಎಂ ಕುರ್ಚಿಯ ಗುದ್ದಾಟ. ದಾವೋಸ್ (Davos) ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದಾಗ ಮೀಡಿಯಾದವರು ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ “ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ನೀವು ಸಿಎಂ ಆಗಿ ದಾವೋಸ್‌ಗೆ ಬರ್ತೀರಾ?” ಅಂತ ಕೇಳಿದಾಗ, ಅವರು ಕೊಟ್ಟ ಉತ್ತರ: “I live on hope” (ನಾನು ಭರವಸೆಯ ಮೇಲೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದೇನೆ).²⁰

ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, 34 ಹೊಸ (First-time) ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಎಂಎಲ್‌ಎಗಳು ದೆಹಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಖರ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಲೆಟರ್ ಬರೆದು, “36 ವರ್ಷ ಆಯ್ತು, ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಗೆ, ಹೊಸ ರಕ್ತಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡಿ” ಅಂತ ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.²¹ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಂಘಗಳು ಓಪನ್ ಆಗಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಸಿಎಂ ಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಬೇಕು ಅಂತ ಹೋರಾಟ ಶುರು ಮಾಡಿವೆ.²²

2024ರ ಲೋಕಸಭೆಯ ‘ಎನ್‌ಡಿಎ’ ಮ್ಯಾಜಿಕ್

ಆದರೆ 2024ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬದಲಾವಣೆ ಆಯಿತು. 1996ರ ನಂತರ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, ಒಕ್ಕಲಿಗರು ಮತ್ತು ಲಿಂಗಾಯತರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಎನ್‌ಡಿಎ (NDA – ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಜೆಡಿಎಸ್ ಮೈತ್ರಿ) ಪರವಾಗಿ ವೋಟ್ ಮಾಡಿದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ 14 ಸೀಟುಗಳಲ್ಲಿ 12 ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಎನ್‌ಡಿಎ ಗುಡಿಸಿಹಾಕಿತು.¹¹

ಇಲ್ಲಿ ಐಡಿಯಾಲಜಿ ಎಲ್ಲಿ ಹೋಯ್ತು? ಬರೀ ಕಾಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾಥಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್! ಮಂಡ್ಯ ಮತ್ತು ಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಯತರು ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ದ್ವೇಷ ಮರೆತು ಜೆಡಿಎಸ್‌ನ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಕ್ಯಾಂಡಿಡೇಟ್‌ಗಳಿಗೆ ವೋಟ್ ಹಾಕಿದರು. ಅದೇ ರೀತಿ ತುಮಕೂರು, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಲಿಗರು ಬಿಜೆಪಿ ಕ್ಯಾಂಡಿಡೇಟ್‌ಗಳಿಗೆ (ಲಿಂಗಾಯತರು ಮತ್ತು ಒಡೆಯರ್) ಸಪೋರ್ಟ್ ಮಾಡಿದರು.¹¹ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಒಬಿಸಿ (OBC) ಗಳ ಏಳಿಗೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಇವರು ಹೇಗೆ ಒಂದಾಗಿದ್ದರೋ, ಅದೇ ರೀತಿ ಈಗ ಮತ್ತೆ ಒಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ.¹¹

ಇದು ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪಾಠ. ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕೂತು ಇವರು ಹಿಂದುತ್ವ, ಸೆಕ್ಯುಲರಿಸಂ ಅಂತ ಎಷ್ಟೇ ಕಿರುಚಾಡಿದರೂ, ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಬೂತ್‌ಗೆ ಹೋದಾಗ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು “ನಮ್ಮ ಜಾತಿಯವನು, ನಮ್ಮ ಕ್ಯಾಂಡಿಡೇಟ್” ಎನ್ನುವ ಮ್ಯಾಥಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಮಾತ್ರ.

4. ಅಹಿಂದ (AHINDA) ಮತ್ತು ದಲಿತರ ಒಳಮೀಸಲಾತಿ: ಒಂದು ಟೈಮ್ ಬಾಂಬ್

ಒಂದು ಕಡೆ ಪ್ರಬಲ ಜಾತಿಗಳು ಪವರ್ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಅಹಿಂದ (ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ, ಹಿಂದುಳಿದ ಮತ್ತು ದಲಿತ) ವರ್ಗಗಳು ತಮಗೆ ಸಿಗಬೇಕಾದ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ರಸ್ತೆಗೆ ಇಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರು ಎರಡು ಬಾರಿ ಸಿಎಂ ಆಗಲು ಕಾರಣವೇ ಈ ಅಹಿಂದ ವೋಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್.³ 2023ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಎಲೆಕ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ 135 ಸೀಟುಗಳ ಬಂಪರ್ ಮೆಜಾರಿಟಿ ಬರಲು, ದಲಿತರು ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕೈ ಹಿಡಿದಿದ್ದೇ ಕಾರಣ.²³ 2024ರ ಲೋಕಸಭಾ ಎಲೆಕ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ (Kalyana Karnataka) ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 5 ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಕ್ಲೀನ್ ಸ್ವೀಪ್ ಮಾಡಲು ದಲಿತರು, ಎಸ್‌ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರ ಒಗ್ಗೂಡುವಿಕೆ (Consolidation) ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು, ಜೊತೆಗೆ ‘ಸಂವಿಧಾನ ಬದಲಾವಣೆ’ಯ ಭಯ ಕೂಡ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತ್ತು.¹¹

ಆದರೆ, 2026ರ ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ವೋಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉಳಿಯುತ್ತದಾ? ಖಂಡಿತ ಕಷ್ಟ ಇದೆ. ಕಾರಣ, ‘ಒಳಮೀಸಲಾತಿ’ (Internal Reservation) ಎಂಬ ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿ.

56,432 ಹುದ್ದೆಗಳ ನೇಮಕಾತಿ: ದಲಿತರಿಗೆ ಮೋಸ?

ನೀವು ಐಟಿ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಹೈರಿಂಗ್ (Hiring) ಪ್ರೋಸೆಸ್ ನೋಡಿರ್ತೀರಾ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ 56,432 ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲು ಗ್ರೀನ್ ಸಿಗ್ನಲ್ ಕೊಟ್ಟಿದೆ.²⁵ ಟೆಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಲೇ-ಆಫ್ (Layoff) ಟೆನ್ಷನ್ ಇದ್ದರೆ, ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡಿಗ ಯುವಕರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆಲಸದ ಕಾಯುವಿಕೆ ಜೀವನ್ಮರಣದ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರ, ಈ ನೇಮಕಾತಿಯಲ್ಲಿ ‘ಒಳಮೀಸಲಾತಿ’ಯನ್ನು ಜಾರಿ ಮಾಡದಿರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.²⁵

ಮೀಸಲಾತಿಯ ಗಣಿತ ಹೇಗಿದೆ ನೋಡಿ: 2022ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಎಸ್‌ಸಿ (SC) ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶೇ. 15 ರಿಂದ ಶೇ. 17 ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಟಿ (ST) ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶೇ. 3 ರಿಂದ ಶೇ. 7 ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಳಮೀಸಲಾತಿ ತಂದು, ಎಸ್‌ಸಿ ಲೆಫ್ಟ್ (SC Left – ಮಾದಿಗ ಇತ್ಯಾದಿ) ಗೆ 6%, ಎಸ್‌ಸಿ ರೈಟ್ (SC Right) ಗೆ 6%, ಮತ್ತು ಸ್ಪೃಶ್ಯ ಎಸ್‌ಸಿ (Touchable SC – ಭೋವಿ, ಲಂಬಾಣಿ ಇತ್ಯಾದಿ) ಗಳಿಗೆ 5% ಎಂದು ಒಡೆಯಲಾಗಿತ್ತು.²⁶

ಆದರೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಶೇ. 50ರ ರಿಸರ್ವೇಶನ್ ಮಿತಿಯ ಕಾನೂನು ತೊಡಕಿನ ಕಾರಣ ನೀಡಿ, ನೇಮಕಾತಿ ತಡವಾಗಬಾರದು ಅನ್ನೋ ನೆಪದಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರ ಈಗ ಹಳೆಯ ಶೇ. 15ರ ಮೀಸಲಾತಿಯಡಿಯೇ (ಯಾವುದೇ ಒಳಮೀಸಲಾತಿ ಇಲ್ಲದೆ) ಈ 56,432 ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲು ಹೊರಟಿದೆ.²⁵

ಮೀಸಲಾತಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಟೇಬಲ್

ಇದರಿಂದ ಏನಾಗಿದೆ? ದಶಕಗಳಿಂದ ಸದಾಶಿವ ಆಯೋಗದ ವರದಿ ಜಾರಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದ ದಲಿತ ಲೆಫ್ಟ್ ಸಮುದಾಯದ ನಾಯಕರು ಈಗ ರೊಚ್ಚಿಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಾಭಿಮಾನಿ ಮಾದಿಗ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂಚಾಲಕ ಕೇಶವಮೂರ್ತಿ ಅವರು ಇದು “ಅನುಸೂಚಿತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಅನ್ಯಾಯ” ಎಂದು ಗುಡುಗಿದ್ದಾರೆ.²⁵ ಸಚಿವ ಆರ್.ಬಿ. ತಿಮ್ಮಾಪುರ (ಅವರೂ SC ಲೆಫ್ಟ್ ಸಮುದಾಯದವರು) ಅವರೇ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮೀಟಿಂಗ್‌ಗೂ ಮುನ್ನ ಈ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.²⁷ “ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರ ದಲಿತರಿಗೆ ಮೋಸ ಮಾಡಿದೆ, ನಮ್ಮ ವೋಟು ಪಡೆದು ನಮಗೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕ ಛಲವಾದಿ ನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.³⁰ ದಲಿತ ಸಮುದಾಯಗಳು ಮಾರ್ಚ್ 11ರಂದು ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಪ್ಲಾನ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.²⁶

ನಮ್ಮಲ್ಲಿ “ಹೆಣ ಹೋದೆ ಮೇಲೆ ಹಸಿವಾಗುತ್ತದೆ” ಅನ್ನೋ ಗಾದೆ ಇದೆ.⁸ ವೋಟ್ ಹಾಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಎಲ್ಲಾ ಭರವಸೆ ಕೊಟ್ಟು, ಈಗ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ನೇಮಕಾತಿ ನಡೆಯುವಾಗ ಹಳೆಯ ರೂಲ್ಸ್ ಫಾಲೋ ಮಾಡಿದರೆ, ಮುಂದೆ ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಬಂದಾಗ ದಲಿತರು ಯಾವ ಪುರುಷಾರ್ಥಕ್ಕೆ ವೋಟ್ ಹಾಕ್ತಾರೆ?

5. ಬೆಂಗಳೂರು ಗೇಮ್: ಬಿಬಿಎಂಪಿ (BBMP) ರದ್ದತಿ, ಜಿಬಿಎ (GBA) ಡ್ರಾಮಾ ಮತ್ತು 369 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಸರ್ಕಸ್

ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯದ ಎಟಿಎಂ (ATM) ಅಂದ್ರೆ ಅದು ನಮ್ಮ ಬೆಂಗಳೂರು. ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರವನ್ನು ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಮಾಡಿದರೆ, ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದ ಬಜೆಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಮಾಡಿದಂತೆ. ಕಳೆದ ಆರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2020 ರಿಂದ) ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಕಾರ್ಪೊರೇಟರ್‌ಗಳಿಲ್ಲ, ಚುನಾಯಿತ ಆಡಳಿತವಿಲ್ಲ.³² ಕಸ ಗುಡಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು 20,000 ಕೋಟಿ ರೂ. ಗಳ ಟನಲ್ ರಸ್ತೆ (Tunnel Road), ಸ್ಕೈ ಡೆಕ್ (Skydeck) ಮಾಡುವ ತನಕ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಶಾಸಕರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳೇ ಡೀಲ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.³⁴

ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಔಟ್, ಜಿಬಿಎ (GBA) ಇನ್

2024ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ‘ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಗವರ್ನೆನ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್’ (Greater Bengaluru Governance Act – GBGA) ಪಾಸ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಹಳೆಯ ಬಿಬಿಎಂಪಿ (BBMP) ಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದು ಮಾಡಿದೆ.³⁵

• ಬೆಂಗಳೂರನ್ನು ಒಟ್ಟು 5 ಸಣ್ಣ ಸಿಟಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ಗಳಾಗಿ (ಪೂರ್ವ, ಪಶ್ಚಿಮ, ಕೇಂದ್ರ, ಉತ್ತರ, ದಕ್ಷಿಣ) ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ.³⁵
• ಒಟ್ಟು ವಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 369 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.³⁷
• ಈ ಐದು ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಬಾಡಿ, ‘ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಥಾರಿಟಿ’ (GBA) ಅನ್ನು ಕೂರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಸ್ವತಃ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು!.³⁵

ಇದನ್ನ ಅವರು ‘ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣ’ (Decentralization) ಅಂತ ಬ್ರಾಂಡ್ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅಸಲಿಗೆ ಇದು ಅಪ್ಪಟ ಸೆಂಟ್ರಲೈಜೇಶನ್ (Centralization). 74ನೇ ಸಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ, ಕಾರ್ಪೊರೇಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಪವರ್ ಕೊಡುವ ಬದಲು, ಇಡೀ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಅನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸಿಎಂ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿಗಳ (GBA ಮೂಲಕ) ಕೈಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮಾಸ್ಟರ್‌ಪ್ಲಾನ್ ಇದು.³⁵ ವಾರ್ಡ್ ಕಮಿಟಿಗಳಿವೆ ಎಂದು ಬಿಲ್ಡಪ್ ಕೊಟ್ಟರೂ, ಅವರ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಕೇವಲ ‘ಅಡ್ವೈಸರಿ’ (Advisory) ಆಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಶಾಸಕರಿಗೆ ವೀಟೋ (Veto) ಪವರ್ ಇರುತ್ತದೆ.³⁵

ರಿಸರ್ವೇಶನ್ (ಮೀಸಲಾತಿ) ರೋಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಡ್ರಾಮಾ

ಮುಂಬರುವ ಜಿಬಿಎ ಚುನಾವಣೆಗೂ (ಮೇ 2026 ರಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿತ) ಜಾತಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವೇ ಆಧಾರ. ಸರ್ಕಾರ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ 369 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ಮೀಸಲಾತಿ ರೋಸ್ಟರ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.³⁸

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಐದು ಹೊಸ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ಗಳ ಡೇಟಾ (2026ರ ಕರಡು):

ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಫ್ರಾಡ್‌ಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದು, ವಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು 2011ರ ಜನಗಣತಿ (Census) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.³⁸ ಅಂದರೆ, 15 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಡೇಟಾ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು 2026ರ 1.4 ಕೋಟಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇರುವ ಟೆಕ್-ಸಿಟಿಯ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ!.³² ಎರಡನೆಯದು, ಒಬಿಸಿ (OBC) ಮೀಸಲಾತಿ ವಿವಾದ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡಿರುವ ‘ಟ್ರಿಪಲ್ ಟೆಸ್ಟ್’ (Triple Test – ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ದತ್ತಾಂಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೀಸಲಾತಿ ನಿಗದಿ) ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸದೆ ಮೀಸಲಾತಿ ನಿಗದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ‘ಕರ್ನಾಟಕ ದಮನಿತ ಹಿಂದುಳಿದ ಜಾತಿಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ’ ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.⁴² ಭಕ್ತವತ್ಸಲ ಕಮಿಷನ್ ಕೇವಲ ಎರಡು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಸರಿಯಾದ ಡೇಟಾ ಮೇಲೆ ಆಧಾರವಾಗಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಆರೋಪವಿದೆ.⁴⁰

ಇದೆಲ್ಲದರ ಉದ್ದೇಶ ಒಂದೇ—ಯಾರಾದ್ರೂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಸ್ ಹಾಕಲಿ, ಸ್ಟೇ ಆರ್ಡರ್ ಬರಲಿ, ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಮತ್ತೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಿ. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಎಂಎಲ್‌ಎ (MLA) ಗಳೇ ಕಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್‌ಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ರಸ್ತೆ, ಫ್ಲೈಓವರ್‌ಗಳ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಹ್ಯಾಂಡಲ್ ಮಾಡಲಿ. ಇದು ಅಕ್ಷರಶಃ ‘ಬೆಕ್ಕಿಗೆ ಹಾಲು ಹಚ್ಚಿದಂತೆ’ (giving something valuable to someone who misuses it).⁸

6. ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ರಾಜಕಾರಣ (Adjustment Politics): ಐಡಿಯಾಲಜಿ ಅನ್ನೋದು ಬರೀ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಮುಂದೆ ಮಾತ್ರ

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಟೆಕ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ಹೇಗೆ ಹೈಕ್ (Hike) ಗೋಸ್ಕರ ಒಂದೆರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಂಪನಿ ಜಂಪ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಫಾಸ್ಟ್ ಆಗಿ ಐಡಿಯಾಲಜಿ ಜಂಪ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. “ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ರಾಜಕಾರಣ” ಎನ್ನುವುದು ರಾಜ್ಯದ ಹೊಸ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.

1. ಕಮಿಷನ್ ದಂಧೆ (Kickbacks): ಯಾರು ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ, ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಮಿಷನ್ ಹೊಡೆಯುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ನಿಂತಿಲ್ಲ. 40% ಅಂತ ಬೊಬ್ಬೆ ಹೊಡೆದವರೇ ಈಗ ಪವರ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಬದಲಾಗಿದೆಯಾ? ಇಲ್ಲ! ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ (PWD) ಸಚಿವ ಸತೀಶ್ ಜಾರಕಿಹೊಳಿ ಅವರೇ, ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ‘ಕಮಿಷನ್’ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಈಗಲೂ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ ಎಂದು ಓಪನ್ ಆಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.⁴⁴ ಇದು ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬಿರುಗಾಳಿಯನ್ನೇ ಎಬ್ಬಿಸಿದೆ.
2. ಒಳ ಒಪ್ಪಂದಗಳು: ಹೊರಗಡೆ ಟಿವಿ ಮೀಡಿಯಾಗೆ ಬೈದಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ನಾಯಕರು, ರಾತ್ರಿಯಾದರೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪಾರ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಡೀಲ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಯತ್ನಾಳ್ ಅವರಂತಹ ನಾಯಕರು, ತಮ್ಮದೇ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರು ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ “ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ರಾಜಕಾರಣ” ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಓಪನ್ ಆಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.⁴

ಬಿಜೆಪಿ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಥವಾ ಜೆಡಿಎಸ್—ಯಾವ ಪಕ್ಷದ ಬಾವುಟ ಹಿಡಿದರೂ, ಕೊನೆಗೆ ಗೆಲ್ಲುವುದು ಹಣ, ಮಸಲ್ ಪವರ್ ಮತ್ತು ಜಾತಿ. ಎ. ರವೀಂದ್ರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿರುವಂತೆ, ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಿಫಾರ್ಮ್ಸ್‌ಗೆ (Reforms) ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಕರ್ನಾಟಕ ಆಡಳಿತ ಈಗ ಬರೀ ಅಧಿಕಾರ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುದ್ದಾಟದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದೆ.³⁴ ನೈತಿಕತೆ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ನಿರ್ಮೂಲನೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕೇವಲ ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಮ್ಯಾನಿಫೆಸ್ಟೋದಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಂಟ್ ಮಾಡಲು ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತ.

ತೀರ್ಮಾನ (The Final Verdict)

ಬಾಸ್, ನಾವೆಲ್ಲಾ ಬಹಳ ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಅಂತ ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೀವಿ, ಆದ್ರೆ ಅಸಲಿಗೆ ನಾವೇ ದೊಡ್ಡ ಬಕ್ರಾ ಆಗ್ತಾ ಇದೀವಿ. ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒಂದು ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಸಿನಿಮಾಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಡ್ರಾಮಾಟಿಕ್ ಆಗಿದೆ. ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಟೆಕ್ ಪಾರ್ಕ್ (Tech Park) ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ, ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ (Startup) ಪಾಲಿಸಿಗಳು, ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕನಸು ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವಿಧಾನಸೌಧದ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನಡೆಯುವ ಅಸಲಿ ಬೋರ್ಡ್-ರೂಮ್ ಮೀಟಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗುವುದು ಕೇವಲ ‘ಜಾತಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ’ ಮತ್ತು ‘ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್’.

2026ರ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷ ಬರಲಿ, ಅವರ ಅಜೆಂಡಾ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಅಲ್ಲ. ಕಾಸ್ಟ್ ಸೆನ್ಸಸ್‌ನ ಮುಚ್ಚಿಡುವ ಆಟ, 56,432 ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ದಲಿತರಿಗೆ ಕೈಕೊಟ್ಟ ಒಳಮೀಸಲಾತಿ, ಪಂಚಮಸಾಲಿ 2A ಮೀಸಲಾತಿಯ ಕಿಚ್ಚು, ಒಕ್ಕಲಿಗ ನಾಯಕತ್ವದ ಕನಸು, ಮತ್ತು ಜಿಬಿಎ (GBA) ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೆಂಗಳೂರಿನ 369 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್—ಈ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳೇ ಮುಂದಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ.

ಐಡಿಯಾಲಜಿ, ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಹಿಂದುತ್ವ, ಜಾತ್ಯತೀತತೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕೇವಲ ಸ್ಟೇಜ್ ಮೇಲೆ ಭಾಷಣ ಮಾಡಲು ಬಳಸುವ ಡೈಲಾಗ್‌ಗಳು ಅಷ್ಟೇ. ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಆಫ್ ಆದ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಪಾರ್ಟಿಯವರು. ಅದೇ ‘ಅಡ್ಜಸ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಪಾರ್ಟಿ’. ಕನ್ನಡಿಗರು ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಐಟಿ, ಲೇ-ಆಫ್ ಟೆನ್ಷನ್ ಬದಿಗಿಟ್ಟು, ಈ ಜಾತಿ ರಾಜಕಾರಣದ ಬಲೆಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೋ, ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನಾವು ಕಟ್ಟುವ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಹಣ 165 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಯ ಕಾಸ್ಟ್ ಸೆನ್ಸಸ್‌ನಂತೆ ಕಸದ ಬುಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಜಾಗೃತರಾಗಿ!

Works cited

1. Caste survey arithmetic and growing fear of small numbers in Karnataka – The Federal, accessed on March 4, 2026, https://thefederal.com/category/opinion/karnataka-caste-survey-dalits-165850
2. Lingayat & Vokkaliga Dominance in State Politics – Bangalore International Centre, accessed on March 4, 2026, https://bangaloreinternationalcentre.org/event/lingayat-vokkaliga-dominance-in-state-politics/
3. Making sense of Karnataka’s caste politics | Bengaluru News – The Times of India, accessed on March 4, 2026, https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/making-sense-of-karnatakas-caste-politics/articleshow/108727118.cms
4. ‘Infighting, adjustment politics’ will drag BJP to new low, says expelled Karnataka MLA, accessed on March 4, 2026, https://scroll.in/latest/1080717/infighting-adjustment-politics-will-drag-bjp-to-new-low-says-expelled-karnataka-mla
5. Why Karnataka caste survey report is a political tightrope – India Today, accessed on March 4, 2026, https://www.indiatoday.in/india-today-insight/story/why-karnataka-caste-survey-report-is-a-political-tightrope-2710509-2025-04-17
6. Karnataka Cabinet approves new Caste Census amid internal …, accessed on March 4, 2026, https://thefederal.com/category/states/south/karnataka/karnataka-cabinet-approves-new-caste-census-scraps-kantharaj-report-191713
7. The Caste Survey that Backfired – Open Magazine, accessed on March 4, 2026, https://openthemagazine.com/feature/the-caste-survey-that-backfired
8. What are some funny Kannada idioms? – Talkpal, accessed on March 4, 2026, https://talkpal.ai/culture/what-are-some-funny-kannada-idioms/
9. Karnataka Caste Survey Sparks Political Row | JD(S) Alleges Fraud, Misuse Of Public Funds, accessed on March 4, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=oreaLQxwnpM
10. Sarcastic Phrases in Kannada Language – Talkpal, accessed on March 4, 2026, https://talkpal.ai/vocabulary/sarcastic-phrases-in-kannada-language/
11. Election results 2024: How consolidation of dominant castes …, accessed on March 4, 2026, https://www.thehindu.com/elections/lok-sabha/how-consolidation-of-dominant-castes-influenced-lok-sabha-results-in-karnataka/article68255207.ece
12. Panchamasali Lingayats’ Quota Demand – Drishti IAS, accessed on March 4, 2026, https://www.drishtiias.com/daily-updates/daily-news-analysis/panchamasali-lingayats-quota-demand
13. Panchamasali protests intensify in Karnataka as BJP backs demand for 2A reservation demand | Bengaluru – Hindustan Times, accessed on March 4, 2026, https://www.hindustantimes.com/cities/bengaluru-news/bengaluru-panchamasali-protests-intensify-in-karnataka-as-bjp-backs-demand-for-2a-reservation-demand-101733989119081.html
14. Supreme Court order on Panchamasali 2A reservation to be presented in Karnataka assembly – India Today, accessed on March 4, 2026, https://www.indiatoday.in/india/karnataka/story/supreme-court-order-on-panchamasali-2a-reservation-to-be-discussed-in-assembly-2647211-2024-12-09
15. Panchamasali agitation to resume from January 14 – The Hindu, accessed on March 4, 2026, https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/panchamasali-agitation-to-resume-from-january-14/article69089213.ece
16. Yatnal Threatens New Hindutva Party in Karnataka | BJP Faces Another Rebellion | Unmissable | News9 – YouTube, accessed on March 4, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=6r_-UkgI698
17. BJP Infighting In Karnataka: Yatnal Issued Show Cause Notice For ‘Anti-Party’ Acts | India Today – YouTube, accessed on March 4, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=dMXDSXh1Bo4
18. Basanagouda Patil Yatnal Sparks Controversy With Fiery Hindutva Speech | News9, accessed on March 4, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=OrU80SZXN2c
19. TOI Bangalore 30-03 | PDF – Scribd, accessed on March 4, 2026, https://www.scribd.com/document/858466787/TOI-Bangalore-30-03
20. Davos: DK Shivakumar On Karnataka CM Race: ‘I Live On Hope, Party Leadership Will Take A Call’ – YouTube, accessed on March 4, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=zY-dA3IKhng
21. Karnataka Power Tussle: DK Shivakumar Calls For Fresh Blood In Politics, Next-Gen Leaders – YouTube, accessed on March 4, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=BGWlgPog_zc
22. Karnataka CM Battle: Vokkaliga Support for DKS Grows | Leadership Change Possibility Explained – YouTube, accessed on March 4, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=0cV63HBJBZg
23. Full article: Karnataka: A Dominant Caste ‘Revolt’? – Taylor & Francis, accessed on March 4, 2026, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/08039410.2025.2568381
24. Switching Sides: Decoding Politics of Numbers Between Polarisation and Mobilisation in 2023 Karnataka Assembly Elections, accessed on March 4, 2026, https://cspsindia.org/switching-sides-decoding-politics-of-numbers-between-polarisation-and-mobilisation-in-2023-karnataka-assembly-elections
25. Karnataka govt jobs: Nod to fill 56,432 posts but confusion persists, accessed on March 4, 2026, https://thefederal.com/category/states/south/karnataka/govt-jobs-nod-to-fill-56432-posts-but-confusion-persists-232046
26. Karnataka government skirts internal reservation in recruitments – The Hindu, accessed on March 4, 2026, https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/karnataka-government-skirts-internal-reservation-in-recruitments/article70689230.ece
27. Wary of backlash from Dalit communities, Karnataka to announce ‘proportionate internal reservation’ during fresh recruitments, accessed on March 4, 2026, https://indianexpress.com/article/cities/bangalore/arnataka-recruitment-sc-internal-reservation-thimmapur-cabinet-10563454/
28. Internal reservation likely to become a vexed issue in recruitment of 56432 posts, accessed on March 4, 2026, https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/internal-reservation-likely-to-become-a-vexed-issue-in-recruitment-of-56432-posts/article70684766.ece
29. Karnataka Governor Thawarchand Gehlot gives assent to SC internal quota bill, but implementation at dead end, accessed on March 4, 2026, https://indianexpress.com/article/cities/bangalore/karnataka-governor-thawarchand-gehlot-gives-assent-to-sc-internal-quota-bill-but-implementation-at-dead-end-10555380/
30. BJP flags ‘injustice’ over pending internal reservation, slams govt, accessed on March 4, 2026, https://www.thehansindia.com/news/cities/bengaluru/bjp-flags-injustice-over-pending-internal-reservation-slams-govt-1052685
31. Internal quota: Dalit Left communities and STs gear up for protests in Karnataka, accessed on March 4, 2026, https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/internal-quota-dalit-left-communities-and-sts-gear-up-for-protests-in-karnataka/article70696593.ece
32. Inside Bengaluru’s Long Road to Civic Polls Ahead of 2026 – Deccan Herald, accessed on March 4, 2026, https://www.deccanherald.com/india/karnataka/bengaluru/five-corporations-ballots-and-disputes-inside-bengalurus-long-road-to-civic-polls-3873178
33. Bruhat Bengaluru Mahanagara Palike – Wikipedia, accessed on March 4, 2026, https://en.wikipedia.org/wiki/Bruhat_Bengaluru_Mahanagara_Palike
34. Karnataka Politics: Governance Takes Back Seat – Deccan Herald, accessed on March 4, 2026, https://www.deccanherald.com/opinion/once-a-model-of-reform-karnataka-s-politics-drifts-away-from-governance-3786589
35. Bengaluru local governance: What is changing with the Greater …, accessed on March 4, 2026, https://citizenmatters.in/bengaluru-local-governance-greater-bengaluru-authority-city-corporation/
36. Supreme Court draws a June 30 deadline for Bengaluru civic polls – The Hindu, accessed on March 4, 2026, https://www.thehindu.com/news/national/supreme-court-draws-a-june-30-deadline-for-bruhat-bengaluru-mahanagara-palike-polls/article70500715.ece
37. Karnataka govt. notifies ward delimitation for five Bengaluru city corporations – The Hindu, accessed on March 4, 2026, https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/karnataka-govt-notifies-369-wards-delimitation-for-five-bengaluru-corporations/article70300300.ece
38. Karnataka government issues ward reservation guidelines for civic elections in Bengaluru, accessed on March 4, 2026, https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/karnataka-government-issues-ward-reservation-guidelines-for-civic-elections-in-bengaluru/articleshow/126082612.cms
39. The Greater Bengaluru Governance Act, 2024: Recasting Tools of Decision-Making in the Megacity – Observer Research Foundation, accessed on March 4, 2026, https://www.orfonline.org/research/the-greater-bengaluru-governance-act-2024-recasting-tools-of-decision-making-in-the-megacity
40. Draft reservation roster for five city corporations notified, OBC group to challenge it, accessed on March 4, 2026, https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/draft-reservation-roster-for-five-city-corporations-notified-obc-group-to-challenge-it/article70490912.ece
41. 174 out of 369 seats in Greater Bengaluru Authority reserved for women, accessed on March 4, 2026, https://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/2026/Jan/10/174-out-of-369-seats-in-greater-bengaluru-authority-reserved-for-women
42. GBA working on ward reservation roster for civic polls; OBC activists say ‘triple test’ not followed – The Hindu, accessed on March 4, 2026, https://www.thehindu.com/news/cities/bangalore/gba-working-on-ward-reservation-roster-for-civic-polls-obc-activists-say-triple-test-not-followed/article70349406.ece
43. Karnataka High Court sets aside reservation list for Bengaluru civic polls | Bangalore News, accessed on March 4, 2026, https://indianexpress.com/article/cities/bangalore/karnataka-high-court-sets-aside-reservation-list-for-bengaluru-civic-polls-8183455/
44. Corruption Storm in Karnataka? BJP Targets Congress Govt Over ‘Serial Bribery’ Claims | News18 – YouTube, accessed on March 4, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=vnKWAhuGKNI
45. Can Karnataka Congress Deny Alleged Admission? | Plain Speak | News18 – YouTube, accessed on March 4, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=JP0kRWBxfKA