ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಜಾಬ್ ಮೀಸಲಾತಿ: ವಾಸ್ತವವೇನು?

ನಮಸ್ಕಾರ ಕನ್ನಡಿಗರೇ, ನಾನು ನಿಮ್ಮವನು. “The Voice of Kannadiga” ದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಜೊತೆ ನೇರವಾಗಿ, ಯಾವುದೇ ಫಿಲ್ಟರ್ ಇಲ್ಲದೆ ಮಾತಾಡ್ತಾ ಇದ್ದೀನಿ.

ಇವತ್ತು ನಾನು ಮಾತಾಡೋಕೆ ಹೊರಟಿರೋ ವಿಚಾರ ಬರೀ ಒಂದು ಬಿಲ್ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ; ಇದು ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡಿಗರ ಅಸ್ಮಿತೆ, ನಮ್ಮ ಯುವಕರ ಭವಿಷ್ಯ, ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಪಕ್ಕಾ ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಗಿಮಿಕ್ ಬಗ್ಗೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ಅಂದ್ರೆ ಬರೀ ಸಿಲ್ಕ್ ಬೋರ್ಡ್ ಟ್ರಾಫಿಕ್, ವೈಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಟೆಕ್ ಪಾರ್ಕ್ ಅಥವಾ ಇಂದಿರಾನಗರದ ಪಬ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ ಗುರು. ಇದು ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೆಮ್ಮೆಯ ರಾಜಧಾನಿ. ಆದ್ರೆ, ಇವತ್ತಿನ ದಿನ ಐಟಿ, ಬಿಟಿ, ಸ್ಟಾರ್ಟಪ್ (Startup) ಮತ್ತು ಎಂಎನ್‌ಸಿ (MNC) ಕಂಪನಿಗಳ ಭರಾಟೆಯಲ್ಲಿ, ನಾವೇ ನಮ್ಮ ಊರಲ್ಲಿ ರೆಫ್ಯೂಜಿಗಳ ತರಹ ಫೀಲ್ ಆಗ್ತಾ ಇದ್ದೀವಿ. ಎಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೂ ಬೇರೆ ಭಾಷಿಕರ ದರ್ಬಾರು. ಕೋರಮಂಗಲದ ಕೆಫೆಗೆ ಹೋದ್ರೆ “ಹಿಂದಿ ಮೇ ಬೋಲೋ” ಅಂತಾರೆ, ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಇಲ್ಲ. ಎಚ್‌ಆರ್ (HR) ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ಗಳು ತಮ್ಮದೇ ರಾಜ್ಯದ, ತಮ್ಮದೇ ಭಾಷೆಯ ಜನರಿಗೆ ರೆಫರಲ್ ಮೂಲಕ ಕೆಲಸ ಕೊಡ್ತಾರೆ ಅನ್ನೋ ಆಕ್ರೋಶ ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗ್ತಾನೇ ಇದೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ಮದ್ದು ಅನ್ನೋ ಹಾಗೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ‘Karnataka State Employment of Local Candidates in the Industries, Factories and Other Establishments Bill, 2024’ ಅನ್ನೋ ಬಿಲ್ ಅನ್ನು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಸ್ ಮಾಡ್ತು.¹ ಇದು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಸೆಕ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅಂದ್ರೆ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ (Management) ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 50% ಮತ್ತು ನಾನ್-ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ (Non-Management) ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 70% ರಿಸರ್ವೇಶನ್ ಕೊಡೋ ಬಿಲ್ ಅಂತ ಢಂಗುರ ಸಾರಿದ್ರು.¹

ಆದ್ರೆ, ಐಟಿ ಲಾಬಿ, ನ್ಯಾಸ್ಕಾಮ್ (NASSCOM), ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಪ್ರೆಶರ್ ಶುರುವಾದ ಕೇವಲ 24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದೇ ಒಂದು ಟ್ವೀಟ್ ಮೂಲಕ ಈ ಬಿಲ್ ಅನ್ನು ‘ಹೋಲ್ಡ್’ ನಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಯ್ತು.³

ಇದು ನಿಜವಾಗ್ಲೂ ನಮ್ಮ ಹುಡುಗರಿಗೆ ಕೆಲಸ ಕೊಡಿಸೋಕೆ ತಂದಿರೋ ಬಿಲ್ ಆಗಿತ್ತಾ? ಅಥವಾ ಬಿಬಿಎಂಪಿ (BBMP) ಮತ್ತು 2028ರ ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಹತ್ತಿರ ಬರ್ತಾ ಇರೋದಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಸ್ಟಂಟ್ (Political Stunt) ಆಗಿತ್ತಾ? ಬನ್ನಿ, ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಕಾನೂನು ತೊಡಕುಗಳು, ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಲಾಬಿ, ಮತ್ತು ಗ್ರೌಂಡ್-ರಿಯಾಲಿಟಿ ಏನು ಅನ್ನೋದನ್ನ ಯಾವುದೇ ಮುಲಾಜಿಲ್ಲದೆ ಎಳೆಎಳೆಯಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿ ನೋಡೋಣ.

ಬಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ? ಒಂದು ಪಕ್ಕಾ ಪೋಸ್ಟ್‌ಮಾರ್ಟಮ್

ಬರೀ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಬಿಟ್ಟು, ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ತೆಗೆದು ನೋಡಿದರೆ ಈ ಬಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಇಂಟರೆಸ್ಟಿಂಗ್ ವಿಚಾರಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಈ ಬಿಲ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಸೆಕ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಖಾತ್ರಿ ಮಾಡೋದು. ಸರ್ಕಾರ ಇದನ್ನ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕ್ರಾಂತಿ ಅಂತ ಬಿಲ್ಡಪ್ ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು.

ನೋಡೋಕೆ ಈ ಬಿಲ್ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗ ತೋರಿಸೋ ತರಹ ಇದೆ. ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ, ಟೈಯರ್-2 ಸಿಟಿಗಳಿಂದ (Tier-2 Cities) ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮುಗಿಸಿಕೊಂಡು ಬರೋ ಹುಡುಗರಿಗೆ ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ದೊಡ್ಡ ಬ್ರೇಕ್ ಆಗಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಈ ಬಿಲ್‌ನ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ (Draft) ರೆಡಿ ಮಾಡಿರೋರಿಗೆ ಇದು ಯಾವತ್ತೂ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲ್ಲ ಅನ್ನೋ ಸತ್ಯ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಯಾಕೆ ಗೊತ್ತಾ? ಯಾಕಂದ್ರೆ ಈ ಬಿಲ್ ಜಾರಿಗೆ ಬರೋಕೂ ಮುಂಚೆನೇ ಐಟಿ ಲಾಬಿ ಅನ್ನೋ ದೊಡ್ಡ ಭೂತ ಎದ್ದು ನಿಂತಿತ್ತು.

ಐಟಿ ಲಾಬಿ, ಬ್ಲಾಕ್‌ಮೈಲ್ ಮತ್ತು “RIP Bangalore” ಟ್ವೀಟ್‌ಗಳ ಅಹಂಕಾರ

ಈ ಬಿಲ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಸ್ ಆಯ್ತು ಅನ್ನೋ ನ್ಯೂಸ್ ಬರ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆ, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಭೂಕಂಪನೇ ಆಯ್ತು. ನ್ಯಾಸ್ಕಾಮ್ (NASSCOM), ಮೋಹನ್ ದಾಸ್ ಪೈ, ಕಿರಣ್ ಮಜುಂದಾರ್-ಶಾ, ಮತ್ತು ಆಸೋಚಾಮ್ (ASSOCHAM) ನ ಆರ್.ಕೆ. ಮಿಶ್ರಾ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಬಿಲ್ ವಿರುದ್ಧ ಮುಗಿಬಿದ್ದರು.⁸

ಅವರ ವಾದ ಏನು? “ಬೆಂಗಳೂರು ಒಂದು ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸಿಟಿ. ಇಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್‌ಗೆ ಬೆಲೆ ಇರಬೇಕು. ಲೋಕಲ್ ರಿಸರ್ವೇಶನ್ ತಂದರೆ ನಾವು ಬೇರೆ ಊರಿಗೆ ಹೋಗ್ತೀವಿ” ಅಂತ. ನ್ಯಾಸ್ಕಾಮ್ (NASSCOM) ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸ್ಟೇಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಕೊಡ್ತು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಡಿಪಿ (GDP) ಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 25% ಕಾಂಟ್ರಿಬ್ಯೂಷನ್ ಐಟಿ ಸೆಕ್ಟರ್‌ನಿಂದ ಬರುತ್ತೆ.¹⁰ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ 11,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಟಾರ್ಟಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇಡೀ ದೇಶದ 30-39% ರಷ್ಟು ಗ್ಲೋಬಲ್ ಕ್ಯಾಪಬಿಲಿಟಿ ಸೆಂಟರ್ (GCCs) ಇವೆ.¹⁰ “ಈ ತರ ಬಿಲ್ ತಂದ್ರೆ ನಮ್ಮ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಕಿಲ್ಡ್ ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್ (Skilled Talent) ಸಿಗಲ್ಲ, ನಾವು ರಿಲೊಕೇಟ್ (Relocate) ಆಗ್ತೀವಿ” ಅಂತ ಓಪನ್ ಆಗಿ ಬ್ಲಾಕ್‌ಮೈಲ್ ಮಾಡೋಕೆ ಶುರು ಮಾಡಿದ್ರು.⁸

ನಮ್ಮದೇ ಊರಿನ ಮೋಹನ್ ದಾಸ್ ಪೈ ಅವರು ಈ ಬಿಲ್ ಅನ್ನು “ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್” (Fascist) ಮತ್ತು ಅನ್‌ಕಾನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನಲ್ ಅಂತ ಕರೆದ್ರು.⁸ ಕಿರಣ್ ಮಜುಂದಾರ್-ಶಾ ಅವರು “ಸ್ಕಿಲ್ಡ್ ಜಾಬ್‌ಗಳಿಗೆ ಎಕ್ಸೆಂಪ್ಷನ್ (Exemption) ಕೊಡಿ, ನಮ್ಮ ಟೆಕ್ ಲೀಡರ್‌ಶಿಪ್ ಹಾಳು ಮಾಡಬೇಡಿ” ಅಂತ ಹೇಳಿದ್ರು.⁸ ಆರ್.ಕೆ. ಮಿಶ್ರಾ ಅಂತೂ, “ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನ ಮಾನಿಟರ್ ಮಾಡೋಕೆ ಒಬ್ಬ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಆಫೀಸರ್ ಬಂದ್ರೆ ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಹೆದರಿ ಓಡಿಹೋಗ್ತಾರೆ. ಇದು ಶಾರ್ಟ್-ಸೈಟೆಡ್ (Short-sighted)” ಅಂತ ಎಕ್ಸ್‌ (X) ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಹಾಕಿದ್ರು.³

ಇದು ಸಾಲದು ಅಂತ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸ್ಟಾರ್ಟಪ್ ಫೌಂಡರ್ “RIP Bangalore tech scene, 1990-2024” ಅಂತ ಪೋಸ್ಟ್ ಹಾಕಿ, ಭಾಷಾ ದುರಹಂಕಾರದಿಂದ (Linguistic chauvinism) ಬೆಂಗಳೂರು ಸತ್ತೇ ಹೋಯ್ತು ಅಂತ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಮಾಡಿದ್ರು.¹³

ಇಲ್ಲಿ ನನಗೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗನಿಗೆ ಕೋಪ ಬರೋ ವಿಚಾರ ಏನಪ್ಪಾ ಅಂದ್ರೆ, ಇದೇ ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ನೆಲ, ಜಲ, ಕರೆಂಟ್, ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಬ್ರೇಕ್ (Tax Break) ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ ಬೆಳ್ಳಂದೂರು ಕೆರೆ ನೊರೆ ಉಗುಳೋದು ಇವರ ಐಟಿ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ. ನಮ್ಮ ಸಿಲ್ಕ್ ಬೋರ್ಡ್, ಟಿನ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಗಂಟೆ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ದೂಳು ನುಂಗೋದು ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡಿಗರು. ಆದ್ರೆ, ಲೋಕಲ್ ಜನರಿಗೆ ಜಾಬ್ ಕೊಡಿ ಅಂದ್ರೆ ಮಾತ್ರ “ನಾವು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಅಥವಾ ಪುಣೆಗೆ ಹೋಗ್ತೀವಿ” ಅಂತ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕ್ತಾರೆ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3.5 ಮಿಲಿಯನ್ (35 ಲಕ್ಷ) ಹೊರರಾಜ್ಯದವರು ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.¹² ನಾವೇನು ಅವರಿಗೆ ಬೇಡ ಅಂತ ಹೇಳಿಲ್ಲ. ನಾವೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದೀವಿ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ನಮಗೆ ಊಟ ಇಲ್ಲ ಅಂದರೆ ಹೇಗೆ ಸುಮ್ಮನಿರೋದು? “ಸ್ಕಿಲ್ಡ್ ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್ ಸಿಗಲ್ಲ” ಅಂತ ನ್ಯಾಸ್ಕಾಮ್ ಹೇಳೋದು ಶುದ್ಧ ಸುಳ್ಳು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳಿವೆ. ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಬೆಳಗಾವಿ, ದಾವಣಗೆರೆ, ಮೈಸೂರು, ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಓದಿ ಬರೋ ಹುಡುಗರಿಗೆ ಸ್ಕಿಲ್ ಇಲ್ಲ ಅಂತ ಹೇಳೋದು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಮಾಡೋ ದೊಡ್ಡ ಅವಮಾನ.

ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡೋ ಯಾರಿಗೇ ಆದರೂ ಎಚ್‌ಆರ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳ (HR Departments) ರಿಯಾಲಿಟಿ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತೆ. ಉತ್ತರ ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದ ಒಬ್ಬ ಎಚ್‌ಆರ್ ಅಥವಾ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಇದ್ದರೆ, ಆತ ಸಹಜವಾಗಿ ತನ್ನದೇ ಭಾಷೆಯ, ತನ್ನದೇ ರಾಜ್ಯದ ಜನರಿಗೆ ರೆಫರಲ್ (Referral) ಮೂಲಕ ಕೆಲಸ ಕೊಡುಸ್ತಾನೆ. ಇಂಟರ್ವ್ಯೂಗಳಲ್ಲಿ “ಕಲ್ಚರ್ ಫಿಟ್” (Culture Fit) ಅನ್ನೋ ನೆಪ ಹೇಳಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆಕ್ಸೆಂಟ್ (Accent) ಸರಿ ಇಲ್ಲ ಅನ್ನೋ ನೆಪ ಹೇಳಿ ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡಿಗರನ್ನು ರಿಜೆಕ್ಟ್ ಮಾಡೋದು ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಮೂಲಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಇನ್-ಬಿಲ್ಟ್ ಬಯಾಸ್ (In-built bias). ಈ ಅಹಂಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಕನ್ನಡಿಗರು ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿದರೆ, ಇವರು “ಬೆಂಗಳೂರು ಸತ್ತುಹೋಯ್ತು” ಅಂತ ಬೊಬ್ಬೆ ಹೊಡಿತಾರೆ.¹³

ಹಳೇ ಕಥೆ: ಸರೋಜಿನಿ ಮಹಿಷಿ ವರದಿ ಮತ್ತು ೪೦ ವರ್ಷಗಳ ರಾಜಕೀಯ ನಾಟಕ

ಈ ಜಾಬ್ ರಿಸರ್ವೇಶನ್ ಅನ್ನೋದು ಇವತ್ತು ನಿನ್ನೆ ಶುರುವಾದ ವಿಚಾರ ಅಲ್ಲ. ಇದು 40 ವರ್ಷಗಳ ಹಳೇ ಕಥೆ. 1984ರಲ್ಲೇ ಡಾ. ಸರೋಜಿನಿ ಮಹಿಷಿ (ಮಾಜಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವೆ) ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಕಮಿಟಿ ಒಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ ವರದಿ ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು.² ಆ ವರದಿಯಲ್ಲಿ 58 ರೆಕಮೆಂಡೇಶನ್ (Recommendations) ಗಳಿದ್ದವು.

ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಇಲಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸೆಕ್ಟರ್ ಅಂಡರ್‌ಟೇಕಿಂಗ್ (PSUs) ಗಳಲ್ಲಿ ‘ಗ್ರೂಪ್ ಸಿ’ ಮತ್ತು ‘ಗ್ರೂಪ್ ಡಿ’ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ 100% ರಿಸರ್ವೇಶನ್ ಕೊಡಬೇಕು ಅಂತ ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು.² ಪ್ರೈವೇಟ್ ಸೆಕ್ಟರ್‌ನಲ್ಲೂ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ, ಅಂದ್ರೆ ಕನಿಷ್ಠ 15 ವರ್ಷ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದು, ಕನ್ನಡ ಓದಲು, ಬರೆಯಲು ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಬರುವವರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ಕೊಡಬೇಕು ಅಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರು.¹⁵

ಆದ್ರೆ, ಕಳೆದ 40 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಯಾವ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೂ ಇದನ್ನ ಕಾನೂನಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರೋ ಎದೆಗಾರಿಕೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಲೀಡರ್‌ಗಳು “ನಾವು ಸರೋಜಿನಿ ಮಹಿಷಿ ವರದಿ ಜಾರಿಗೆ ತರ್ತೀವಿ” ಅಂತ ಮೈಕ್ ಹಿಡಿದು ಭಾಷಣ ಮಾಡ್ತಾರೆ, ಕನ್ನಡಿಗರ ವೋಟು ತಗೋತಾರೆ, ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಮರೆತು ಬಿಡ್ತಾರೆ. ಈಗಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಪಾಲಿಸಿ 2020-25 ಪ್ರಕಾರ, ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ (ಮೆಗಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್) ಒಟ್ಟಾರೆ 70% ಮತ್ತು ಗ್ರೂಪ್ ಡಿ ಯಲ್ಲಿ 100% ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಕೆಲಸ ಕೊಡಬೇಕು ಅನ್ನೋ ನಿಯಮ ಇದೆ.¹⁶ ಕೋಲಾರದ ನರಸಾಪುರ ಮತ್ತು ವೇಮಗಲ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಏರಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಶೇ. 87% ಮತ್ತು 79% ಕೆಲಸ ಸಿಕ್ಕಿದೆ ಅಂತ ಸರ್ಕಾರ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಹೇಳಿದೆ.¹⁶ ಆದ್ರೆ ಇದು ಕೇವಲ ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್ (Manufacturing) ಸೆಕ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅದೂ ಕೂಡ ಕೇವಲ ಗೈಡ್‌ಲೈನ್ (Guideline) ಮಾತ್ರ, ಕಡ್ಡಾಯ ಕಾನೂನು ಅಲ್ಲ. ಐಟಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೈವೇಟ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಸೆಕ್ಟರ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಇದನ್ನ ಒಂದು ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ ಇನ್ನೊಂದು ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡ್ತಾರೆ.

ಈಗ ದಿಢೀರ್ ಅಂತ 40 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡಿಗರ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಉಕ್ಕಿ ಬಂತಾ? ಖಂಡಿತ ಇಲ್ಲ. ಇದರ ಹಿಂದೆ ಇರೋದು ಪಕ್ಕಾ ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ.

ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ತೊಡಕುಗಳು: ಬಿಲ್ ಹುಟ್ಟುವ ಮುನ್ನವೇ ಡೆಡ್-ಆನ್-ಅರೈವಲ್ (Dead on Arrival)

ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೂತಿರೋ ಐಎಎಸ್ (IAS) ಆಫೀಸರ್‌ಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತು, ಈ ಬಿಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಿದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ದಿನವೂ ನಿಲ್ಲಲ್ಲ ಅಂತ. ಯಾಕೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ (Constitution of India) ಇಂಥ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಸೆಕ್ಟರ್ ರಿಸರ್ವೇಶನ್‌ಗೆ ಅವಕಾಶನೇ ಕೊಡಲ್ಲ. ಈ ಬಿಲ್ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ (Fundamental Rights) ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಆಗಿ ಕ್ಲ್ಯಾಶ್ ಆಗುತ್ತೆ.

ಬನ್ನಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಲೀಗಲ್ ಆಗಿ, ಆದರೆ ನಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗೋ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನ ನೋಡೋಣ:

ಇದಕ್ಕೆ ಬೆಸ್ಟ್ ಉದಾಹರಣೆ ಬೇಕಾ? ಹರಿಯಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಕಥೆ ನೋಡಿ.

ಹರಿಯಾಣ ಮಾಡೆಲ್: ಒಂದು ಅಟ್ಟರ್ ಫ್ಲಾಪ್ ಶೋ

2020ರಲ್ಲಿ ಹರಿಯಾಣದ ಬಿಜೆಪಿ-ಜೆಜೆಪಿ (BJP-JJP) ಸರ್ಕಾರ ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಪ್ರಾಮಿಸ್ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಕೆ ‘Haryana State Employment of Local Candidates Act, 2020’ ಅನ್ನೋ ಬಿಲ್ ಪಾಸ್ ಮಾಡಿತ್ತು.¹⁸ ಅದರಲ್ಲಿ ಗುರ್ಗಾಂವ್ (Gurgaon) ಸೇರಿದಂತೆ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಸೆಕ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ, ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹30,000 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಂಬಳ ಇರೋ ಜಾಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ (ಮೊದಲು ಇದು ₹50,000 ಇತ್ತು) ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ 75% ರಿಸರ್ವೇಶನ್ ಕಡ್ಡಾಯ ಅಂತ ಹೇಳಿದ್ರು.¹⁸ ಇದಕ್ಕಾಗಿ 5 ವರ್ಷಗಳ ಡೊಮಿಸೈಲ್ (Domicile) ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ ಕೇಳಿದ್ರು.²¹

ಇದನ್ನ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಫರಿದಾಬಾದ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಂಪನಿಗಳು ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣ ಹೈಕೋರ್ಟ್ (Punjab & Haryana High Court) ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಿದವು.¹⁸ ಮೊದಲು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಈ ಬಿಲ್ ಮೇಲೆ ಸ್ಟೇ (Stay) ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಹರಿಯಾಣ ಸರ್ಕಾರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ (Supreme Court) ಗೆ ಹೋಯ್ತು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 2022ರಲ್ಲಿ ಆ ಸ್ಟೇ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, “ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಡೀಟೇಲ್ ಆಗಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಿ” ಅಂತ ಹೇಳಿ ವಾಪಸ್ ಕಳಿಸ್ತು.¹⁸

ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ನವೆಂಬರ್ 17, 2023 ರಂದು ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಈ ಕಾನೂನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ‘ಅನ್‌ಕಾನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನಲ್’ (Unconstitutional) ಅಂತ ರದ್ದು ಮಾಡ್ತು.³ ಕೋರ್ಟ್ ಕೊಟ್ಟ ಕಾರಣ ತುಂಬಾ ಸಿಂಪಲ್: “ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಎಂಪ್ಲಾಯರ್ಸ್ (Private Employers) ಮೇಲೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರುವ, ಅವರ ಹೈರಿಂಗ್ ಪ್ರೊಸೆಸ್ (Hiring Process) ನಲ್ಲಿ ಮೂಗು ತೂರಿಸುವ ಶಾಸಕಾಂಗದ ಅಧಿಕಾರ (Legislative Authority) ಇಲ್ಲ. ಇದು ನಾಗರಿಕರ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದಾತರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ” ಅಂತ ಮುಖಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದ ಹಾಗೆ ಹೇಳಿತು.¹ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೂ ಜಗನ್ ಮೋಹನ್ ರೆಡ್ಡಿ ಸರ್ಕಾರ ತಂದಿದ್ದ 75% ಲೋಕಲ್ ರಿಸರ್ವೇಶನ್ ಕಥೆಯೂ ಇದೇ ಆಗಿತ್ತು.²³

ಈ ಹರಿಯಾಣದ ಹಿಸ್ಟರಿ ಕಣ್ಣ ಮುಂದಿದ್ದರೂ, ಅದೇ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಜಡ್ಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ, ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಸೇಮ್ ಟು ಸೇಮ್ ಅದೇ ತರಹದ ಬಿಲ್ ತಂದಿದೆ ಅಂದ್ರೆ ಅದರ ಅರ್ಥ ಏನು? ಇದು ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲ್ಲ ಅಂತ ಸಿಎಂ ಅವರಿಗೂ ಗೊತ್ತು, ಕಾನೂನು ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೂ ಗೊತ್ತು. ಇದು ಸುಮ್ಮನೆ ಕನ್ನಡಿಗರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಮರಳು ಎರಚೋ ಕೆಲಸ ಅಂತ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತೆ.

ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ನಾಟಕ: ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮತ್ತು ಸಿಎಂ ಟ್ವೀಟ್ ಕಾಂಟ್ರವರ್ಸಿ

ನೋಡಿ ಬಾಸ್, ಈ ಬಿಲ್‌ನ ಟೈಮಿಂಗ್ (Timing) ನೋಡಿದರೆ ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಅಸಲಿ ಅಜೆಂಡಾ ಏನು ಅನ್ನೋದು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತೆ. ಇದು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಜಾಬ್ ಕೊಡಿಸುವ ನಿಜವಾದ ಪಾಲಿಸಿ (Genuine Policy) ಅಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲ, ಇದು ಪಕ್ಕಾ ಪ್ರೀ-ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಪೋಸ್ಚರಿಂಗ್ (Pre-election posturing).

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 2026ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬಿಬಿಎಂಪಿ (BBMP) ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ (Supreme Court) ಕೂಡ ಬಿಬಿಎಂಪಿ ವಾರ್ಡ್ ಮರುಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ವೋಟರ್ ಲಿಸ್ಟ್ ಫೈನಲೈಸ್ ಮಾಡೋಕೆ ಮಾರ್ಚ್ 16, 2026 ರ ಡೆಡ್‌ಲೈನ್ ಕೊಟ್ಟಿದೆ.²⁴ ಜೂನ್ 30ರೊಳಗೆ ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಆಗಲೇಬೇಕು ಅಂತ ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡಿದೆ.²⁴ ಇನ್ನು 2028ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಷನ್ (Assembly Election) ನಡೆಯಲಿದೆ.²⁵ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ವೋಟು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕನ್ಸಾಲಿಡೇಟ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋಕೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುವಕರನ್ನ ಸೆಳೆಯೋಕೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಅಸ್ತ್ರ ಬೇಕಿತ್ತು. “ನಾವು ಕನ್ನಡಿಗರ ಪರ, ಆದ್ರೆ ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರದ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು ನಮಗೆ ಸಪೋರ್ಟ್ ಮಾಡ್ತಿಲ್ಲ” ಅಂತ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ (Victim Card) ಪ್ಲೇ ಮಾಡೋಕೆ ಇದು ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸಿದ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್.

ಇದರ ಡೆಮೋ ನಮಗೆ ಜುಲೈ 16ರಂದೇ ಸಿಕ್ತು. ಸಿಎಂ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಟ್ವಿಟರ್ (X) ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜೋಶ್‌ಫುಲ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಹಾಕಿದ್ರು: “ಖಾಸಗಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಸಿ ಮತ್ತು ಡಿ’ ದರ್ಜೆಯ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ 100% ಕನ್ನಡಿಗರನ್ನೇ ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಅನ್ನೋ ಬಿಲ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಪಾಸ್ ಮಾಡಿದೆ. ಕನ್ನಡಿಗರು ತಮ್ಮ ತಾಯ್ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಬಾರದು. ನಾವು ಕನ್ನಡ ಪರ ಸರ್ಕಾರ” ಅಂತ ಬಿಲ್ಡಪ್ ಕೊಟ್ರು.²⁷

ಆದ್ರೆ, ನ್ಯಾಸ್ಕಾಮ್ ಮತ್ತು ಕಿರಣ್ ಮಜುಂದಾರ್-ಶಾ ಅವರಿಂದ ಪ್ರೆಶರ್ ಬಂದ ತಕ್ಷಣ, ಆ 100% ರಿಸರ್ವೇಶನ್ ಟ್ವೀಟ್ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಡಿಲೀಟ್ ಆಯ್ತು.⁸ ಆಮೇಲೆ ಇನ್ನೊಂದು ಡೈಲ್ಯೂಟೆಡ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಹಾಕಿ, “ಬಿಲ್ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಿಪರೇಷನ್ ಸ್ಟೇಜ್‌ನಲ್ಲಿದೆ, ಮುಂದಿನ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡಿ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ತಗೋತೀವಿ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಇದನ್ನ ಟೆಂಪರರಿಯಾಗಿ ಹೋಲ್ಡ್ (Hold) ಮಾಡಿದ್ದೀವಿ” ಅಂತ ಉಲ್ಟಾ ಹೊಡೆದ್ರು.³ ಐಟಿ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಪ್ರಿಯಾಂಕ್ ಖರ್ಗೆ ಮತ್ತು ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಎಂ.ಬಿ. ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಬಾಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಫೋನ್ ಮಾಡಿ “ಗಾಬರಿ ಆಗಬೇಡಿ, ಬಿಲ್ ಪಾಸ್ ಆಗಲ್ಲ, ನಾವು ನಿಮ್ಮ ಜೊತೆ ಮಾತಾಡ್ತೀವಿ” ಅಂತ ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡಿದ್ರು.²⁹ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ ಸಂತೋಷ್ ಲಾಡ್ ಅವರು “ನಾವು ಪಬ್ಲಿಕ್ ಫೀಡ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ತಗೊಂಡು ಆಮೇಲೆ ಡಿಸೈಡ್ ಮಾಡ್ತೀವಿ” ಅಂದ್ರು.³⁰

ಕೇವಲ 24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಿಲ್ ಪಾಸ್ ಆಗಿ, ಸಿಎಂ ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿ, ನ್ಯಾಸ್ಕಾಮ್ ಲಾಬಿ ಮಾಡಿ, ಬಿಲ್ ಹೋಲ್ಡ್ ಆಗಿ, ಟ್ವೀಟ್ ಡಿಲೀಟ್ ಆಗಿ, ರಿವೈಸ್ಡ್ ಟ್ವೀಟ್ ಬಂತು ಅಂದ್ರೆ, ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಈ ಬಿಲ್ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ಡೆಡಿಕೇಶನ್ ಇದೆ ಅನ್ನೋದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತೆ.⁸ ಇದು ನಮಗೆ, ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಘೋರ ಅವಮಾನ. ನಮ್ಮ ಸೆಂಟಿಮೆಂಟ್ ಜೊತೆ ಆಡಿದ ಚೆಲ್ಲಾಟ. ಕಮೆಂಟ್ ಸೆಕ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರು “ನಿಮ್ಮ ಕೈಲಿ ಆಗಲ್ಲ ಅಂದ್ರೆ ಯಾಕೆ ಬಿಲ್ಡಪ್ ಕೊಡ್ತೀರಾ?” ಅಂತ ಬೈಯ್ದಿದ್ದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ.³¹

ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮತ್ತು 56,000 ಹುದ್ದೆಗಳ ಡೈವರ್ಷನ್ (Diversion) ಟ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ಸ್

ಈ ಪ್ರೈವೇಟ್ ರಿಸರ್ವೇಶನ್ ಬಿಲ್ ದಿಢೀರ್ ಅಂತ ತರೋದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ದೊಡ್ಡ, ಬಹುತೇಕರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣ ಇದೆ. ನೀವು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಡೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಗಮನ ಹರಿಸಿದರೆ ಆ ಕಹಿ ಸತ್ಯ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 56,432 ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗಳು ಖಾಲಿ ಇವೆ.³² ಯುವಕರು ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ (KPSC), ಪೊಲೀಸ್, ಮತ್ತು ಟೀಚರ್ ಜಾಬ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ರೆ, ಈ ಹುದ್ದೆಗಳ ನೇಮಕಾತಿ ನಿಂತುಹೋಗಿತ್ತು. ಯಾಕೆ? ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಸಿ/ಎಸ್‌ಟಿ (SC/ST) ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು 56% ಗೆ ಏರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಜೊತೆಗೆ ಒಳಮೀಸಲಾತಿ (Internal Reservation) ಜಾರಿ ಮಾಡುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌ಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಒಮ್ಮತ ಇರಲಿಲ್ಲ.³⁴ ಕೋಟಾವನ್ನು 15% ಒಳಮೀಸಲಾತಿ ಜೊತೆ ಹೇಗೆ ಹಂಚಬೇಕು ಅನ್ನೋದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.³³ ಇದರಿಂದ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್‌ಗಳು ಹೊರಬರಲೇ ಇಲ್ಲ.

ಫೆಬ್ರವರಿ 2026ರಲ್ಲಿ ಇದರ ವಿರುದ್ಧ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಉದ್ಯೋಗಾಕಾಂಕ್ಷಿಗಳು ರಸ್ತೆಗಿಳಿದು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮಾಡಿದ್ರು. ಕಾಂಪಿಟಿಟಿವ್ ಎಕ್ಸಾಮ್ (Competitive Exam) ತಯಾರಿ ಮಾಡ್ತಿದ್ದ ಯುವಕರು ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜಾಮ್ ಮಾಡಿ, ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಆಕ್ರೋಶ ಹೊರಹಾಕಿದ್ರು.³⁶ ಪೊಲೀಸ್ ಲಾಠಿ ಚಾರ್ಜ್ ಆಯ್ತು, ಯುವಕರ ನಾಯಕನ ಬಂಧನ ಆಯ್ತು. ಇದು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ತಲೆನೋವಾಯ್ತು.³⁶

ಈ 56k ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗಳ ನೇಮಕಾತಿ ತಡವಾಗ್ತಿರೋದರ ಬಗ್ಗೆ ಜನರ ಗಮನವನ್ನು ಬೇರೆ ಕಡೆ ಸೆಳೆಯೋಕೆ (Diversion Tactics), ಸರ್ಕಾರ ಈ ‘ಪ್ರೈವೇಟ್ ಸೆಕ್ಟರ್ ರಿಸರ್ವೇಶನ್ ಬಿಲ್’ ಅನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂತು ಅನ್ನೋದು ಬಹಳಷ್ಟು ಅನಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಗವರ್ನರ್ ಥಾವರ್‌ಚಂದ್ ಗೆಹ್ಲೋಟ್ ಅವರು ಇಂಟರ್ನಲ್ ರಿಸರ್ವೇಶನ್ ಬಿಲ್‌ಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರೂ ³², ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಈ 56,000 ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಹಳೇ 50% ರಿಸರ್ವೇಶನ್ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.³⁵ ಈ ಪ್ರೊಸೆಸ್ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಯುವಕರ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿಸಲು, “ನೋಡಿ ನಾವು ಪ್ರೈವೇಟ್ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲೇ ನಿಮಗೆ ರಿಸರ್ವೇಶನ್ ಕೊಡುಸ್ತೀವಿ” ಅನ್ನೋ ಲಾಲಿಪಾಪ್ ಕೊಟ್ಟರು.

ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ (Kalyana Karnataka) ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಇಂದಿಗೂ ಮರೀಚಿಕೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಯುವಕರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೇ ನಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.³⁷ ಡಾ. ಎಂ. ಗೋವಿಂದ ರಾವ್ ನೇತೃತ್ವದ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮತೋಲನ ನಿವಾರಣಾ ಸಮಿತಿ 2026’ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ, ಅದರಲ್ಲೂ ಬೆಳಗಾವಿ (33.7%) ಮತ್ತು ಕಲಬುರಗಿ (26.1%) ವಿಭಾಗಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂದುಳಿದಿವೆ.³⁷ ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ರೀಜನ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಬೋರ್ಡ್ (KKRDB) ಎಜುಕೇಶನ್‌ಗೆ ಅಂತ 5,000 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನದಲ್ಲಿ 25% ಮೀಸಲಿಟ್ಟರೂ, ಗ್ರೌಂಡ್ ಲೆವೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಸ್ಕಿಲ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಗ್ತಾ ಇಲ್ಲ.³⁷ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೂತಿರುವ ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡದ ಕಡೆ ಮುಖ ಮಾಡಲ್ಲ. ಈ ಅಸಮತೋಲನ ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಲು, ಸರ್ಕಾರದ ಫೇಲ್ಯೂರ್‌ಗಳನ್ನು ಡೈವರ್ಟ್ ಮಾಡಲು ಕನ್ನಡಿಗರ ಸೆಂಟಿಮೆಂಟ್ ಜೊತೆ ಈ ‘ಲೋಕಲ್ ಬಿಲ್’ ಅನ್ನೋ ಆಟ ಆಡಲಾಗ್ತಿದೆ.

ಜೊತೆಗೆ, ಮರ್ಯಾದಾ ಹತ್ಯೆ (Honour Killings) ತಡೆಯಲು ಅಂತ ತಂದಿರುವ ‘Karnataka Choice in Marriage and Prevention of Crimes Bill 2026’ ವಿರುದ್ಧ ವೀರಶೈವ-ಲಿಂಗಾಯತ, ಒಕ್ಕಲಿಗ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ ಮುಖಂಡರಿಂದ ಭಾರಿ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಗ್ತಾ ಇದೆ.³⁵ ಇದು ಕೇವಲ ಹಿಂದೂಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಾತಿ ವಿವಾಹಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಮಾಡ್ತಿದೆ, ಇಂಟರ್-ರಿಲಿಜಿಯನ್ (Inter-religion) ಮದುವೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದೆ ಅನ್ನೋ ಆರೋಪ ಇದೆ.³⁸ ಇಂಥಾ ಹತ್ತು ಹಲವು ವಿವಾದಗಳಿಂದ ಜನರ ಗಮನ ಬೇರೆಡೆ ಸೆಳೆಯಲು ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೇಲೆ “ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ” ಅನ್ನೋ ಅಸ್ತ್ರ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಪರಿಹಾರ ಏನು? ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ನೋಡಿ ಸ್ನೇಹಿತರೆ, ಈ ಬಿಲ್ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ಪಾಸ್ ಆಗಲ್ಲ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಇದನ್ನ ಹರಿದು ಕಸದ ಬುಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಕ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಲಾಬಿ ಮಾಡಿ ಇದನ್ನ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲು ಬಿಡಲ್ಲ ಅನ್ನೋದು ಸೂರ್ಯ ಹುಟ್ಟುವಷ್ಟೇ ಸತ್ಯ. ಹಾಗಾದ್ರೆ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ, ನಮ್ಮ ಯುವಕರಿಗೆ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಸೆಕ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗೋದು ಹೇಗೆ? ಬರೀ ಕೋಟಾ (Quota), ರಿಸರ್ವೇಶನ್, ಹೋರಾಟ ಅಂತ ಭಾಷಣ ಮಾಡೋದರ ಬದಲು ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಾಕ್ಟಿಕಲ್ ಆದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನ ಇಡಬೇಕು.

ನನ್ನ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ೪ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಯಾವ ಬಿಲ್ ಕೂಡ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ:

1. ಇನ್ಸೆಂಟಿವ್-ಬೇಸ್ಡ್ ಹೈರಿಂಗ್ (Incentive-based Hiring) ತರಬೇಕು: ಕಂಪನಿಗಳ ಮೇಲೆ ಲಾಠಿ ಬೀಸೋ ಬದಲು, ರಿಸರ್ವೇಶನ್ ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡೋ ಬದಲು, ಅವರಿಗೆ ಇನ್ಸೆಂಟಿವ್ (Incentive) ಕೊಡಬೇಕು. ಹರಿಯಾಣ ಸರ್ಕಾರ ಅಗ್ನಿವೀರ್ (Agniveer) ಗಳಿಗೆ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಜಾಬ್ ಕೊಡಿಸಲು ಸಬ್ಸಿಡಿ ಕೊಟ್ಟ ಹಾಗೆ ¹⁷, ಯಾವ ಕಂಪನಿ ಶೇ. 70% ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಕೆಲಸ ಕೊಡುತ್ತೋ, ಆ ಕಂಪನಿಗೆ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿನಾಯಿತಿ, ಕಡಿಮೆ ರೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಾಗ, ಮತ್ತು ಕರೆಂಟ್ ಬಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಕೊಡಬೇಕು. ಲಾಭದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಬಂದಾಗ, ಹಣ ಉಳಿಯುತ್ತೆ ಅಂದಾಗ ಈ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಎಂಎನ್‌ಸಿ (MNC) ಗಳು ತಾನಾಗಿಯೇ ಲೋಕಲ್ ಜನರನ್ನು ಹೈರ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಬಿಸಿನೆಸ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತರ ಕೊಡಬೇಕು.
2. ನಿಜವಾದ ಸ್ಕಿಲ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ (Skill Development) ಮತ್ತು ಎಜುಕೇಶನ್: ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಟೈಯರ್-2 ಸಿಟಿಗಳ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಹಳೇ ಸಿಲಬಸ್ ಓದಿಸೋದನ್ನ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಗೆ ಬೇಕಾದ ಸ್ಕಿಲ್‌ಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಬೇಕು. ಎಐ (AI), ಮಷಿನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ (Machine Learning), ಕ್ಲೌಡ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ (Cloud Computing), ಡೇಟಾ ಸೈನ್ಸ್ ನಂತಹ ಲೇಟೆಸ್ಟ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಗಳ ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಧಾರವಾಡ, ಬೆಳಗಾವಿ, ಮತ್ತು ಕಲಬುರಗಿಯಲ್ಲಿ ಓಪನ್ ಮಾಡಬೇಕು.³⁷ “ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ಸ್ಕಿಲ್ ಇಲ್ಲ” ಅಂತ ಹೇಳಿ ನಗ್ತಾರಲ್ಲ, ಆ ಎಚ್‌ಆರ್‌ಗಳ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿಸುವ ಹಾಗೆ ನಮ್ಮ ಯುವಕರನ್ನು ತಯಾರು ಮಾಡಬೇಕು.
3. ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಜಾರಿ (Level Playing Field): ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರೈವೇಟ್ ಕಂಪನಿಗಳು, ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟಪ್‌ಗಳು ಹೊರಗಿನಿಂದ (ಬಿಹಾರ, ಯುಪಿ, ಒರಿಸ್ಸಾ) ವಲಸೆ ಬಂದವರನ್ನು (Migrants) ಕಡಿಮೆ ಸಂಬಳಕ್ಕೆ, ವೀಕೆಂಡ್ (Weekend) ರಜೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಹೆಚ್ಚು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ದುಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.³⁹ ಲೋಕಲ್ ವರ್ಕರ್ಸ್, ಅಂದ್ರೆ ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡಿಗರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಪಿಎಫ್ (PF), ಇಎಸ್‌ಐ (ESI) ಬಗ್ಗೆ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುತ್ತಾರೆ ಅನ್ನೋ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನ ಎಚ್‌ಆರ್ ರಿಜೆಕ್ಟ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ.³⁹ ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದರೆ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವಾದ ಪೇ (Equal Pay) ಮತ್ತು ರೂಲ್ಸ್ ಅಪ್ಲೈ ಆಗುತ್ತೆ. ಆಗ “ಚೀಪ್ ಲೇಬರ್” (Cheap Labor) ಅನ್ನೋ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಹೋಗಿ, ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೂ ನ್ಯಾಯಯುತವಾದ ಕಾಂಪಿಟಿಷನ್ (Fair Competition) ಸಿಗುತ್ತೆ.³⁹
4. ಭಾಷಾ ಪರೀಕ್ಷೆ (Language Test) ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡುವುದು:
   ಕಸ್ಟಮರ್ ಫೇಸಿಂಗ್ (Customer Facing) ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂದ್ರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಮಾಲ್, ಸ್ವಿಗ್ಗಿ, ಝೊಮ್ಯಾಟೊ (Swiggy, Zomato) ಡೆಲಿವರಿ, ಕ್ಯಾಬ್ ಡ್ರೈವರ್‌ಗಳಿಗೆ, ಮತ್ತು ಬಿಪಿಓ (BPO) ಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ರಿಸರ್ವೇಶನ್ ಪದ ಬಳಸುವ ಬದಲು “ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಜೊತೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್‌ಗೆ ಕನ್ನಡ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬರಬೇಕು” ಅನ್ನೋ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ರೂಲ್ ತಂದರೆ ಅದು ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲೂ ನಿಲ್ಲುತ್ತೆ, ಲಾಜಿಕಲ್ ಆಗಿಯೂ ಇರುತ್ತೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಜರ್ಮನಿ, ಅಥವಾ ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್, ಜರ್ಮನ್ ಕಲಿಯಲ್ವಾ? ಇಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಯಾಕೆ ಹಿಂದಿ/ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೇರಿಕೆ?

ಕೊನೆಯ ಮಾತು (The Verdict)

‘Karnataka State Employment of Local Candidates Bill 2024’ ಅನ್ನೋದು ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡಿಗರ ಮೇಲಿನ ನಿಜವಾದ ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ತಂದಿರೋ ಬಿಲ್ ಖಂಡಿತಾ ಅಲ್ಲ. ಇದು ಕೇವಲ 2026ರ ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಮತ್ತು 2028ರ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಷನ್‌ಗಳನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಅಪ್ಪಟ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಗಿಮಿಕ್. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಯುವಕರ ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗಳ ನೇಮಕಾತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವ ವಿಳಂಬವನ್ನು ³⁶, ಮತ್ತು ಒಳಮೀಸಲಾತಿಯ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಲು ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಡ್ರಾಮಾ.³⁴ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದು ನಿಲ್ಲಲ್ಲ ¹⁸ ಅಂತ ಪಕ್ಕಾ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ, “ನಾವು ಕನ್ನಡಿಗರ ಪರ ಬಿಲ್ ತಂದ್ವಿ, ಆದ್ರೆ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ರಿಜೆಕ್ಟ್ ಮಾಡ್ತು, ಐಟಿ ಲಾಬಿ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ” ಅಂತ ಎಲೆಕ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಂಪಥಿ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಇದು.

ಆದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಚಾರವನ್ನು ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳು, ನ್ಯಾಸ್ಕಾಮ್ (NASSCOM) ಲೀಡರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಾನಸೌಧದಲ್ಲಿ ಕೂತಿರೋ ಪಾಲಿಸಿ ಮೇಕರ್ಸ್ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಬಿಲ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಆಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಕನ್ನಡಿಗರ ಆಕ್ರೋಶ ಮಾತ್ರ ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರು ನಿಜ. ತಮ್ಮದೇ ನೆಲದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮದೇ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ತಾವೇ ಅಪರಿಚಿತರಾಗುತ್ತಿರುವ, ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗುತ್ತಿರುವ ಕನ್ನಡಿಗರ ನೋವು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ.¹²

ಬೆಂಗಳೂರು ಬೆಳೆದಿದೆ, ಜಿಡಿಪಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ, ಐಟಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ದಾಟಿದೆ.¹⁰ ಆದ್ರೆ ಆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಲಾಭ ಕೇವಲ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದ ಟೆಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ (Techies) ಮತ್ತು ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಮಾಫಿಯಾಗೆ ಆಗಿದೆಯೇ ಹೊರತು, ಆಟೋ ಓಡಿಸುವ, ಟ್ರಾಫಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಒದ್ದಾಡುವ, ತಮ್ಮ ಜಾಗವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಕನ್ನಡಿಗನಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಈ ತಾರತಮ್ಯ ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರೆದರೆ, ಭಾಷಾ ಅಹಂಕಾರ ಹೀಗೆಯೇ ಮೆರೆದರೆ “RIP Bangalore” ಅಂತ ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದವರೇ ನಾಳೆ ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಗ್ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಓಡಬೇಕಾಗುತ್ತೆ.¹³

ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಲಾಬಿಗಳು “ನಾವು ಬೇರೆ ಕಡೆ ರಿಲೊಕೇಟ್ ಆಗ್ತೀವಿ” ಅಂತ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕೋದನ್ನ ಬಿಟ್ಟು, ತಮಗೆ ಆಶ್ರಯ ಕೊಟ್ಟ, ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಬ್ರೇಕ್ ಕೊಟ್ಟ ನೆಲದ ಜನರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು.¹² ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಇವತ್ತು ಕೇವಲ ಎಕ್ಸ್ (X) ಟ್ವಿಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪಾಲಿಟಿಕಲ್ ಬಿಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಈ ಆಕ್ರೋಶ, ನಾಳೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಬೀದಿಗಿಳಿಯುವ ದಿನ ದೂರವಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಕೇವಲ ಪೇಪರ್ ಮೇಲಿನ ಇಂಥಾ ಪೊಳ್ಳು ಭರವಸೆಗಳಲ್ಲ, ವೋಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಅಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಅಪ್ಪಟ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ನೆಲದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ.

ಜೈ ಭುವನೇಶ್ವರಿ. ಸಿಗೋಣ ಮುಂದಿನ ಬ್ಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ!

Works cited

1. Karnataka State Employment of Local Candidates in the Industries …, accessed on March 4, 2026, https://www.civilsdaily.com/news/karnataka-state-employment-of-local-candidates-in-the-industries-factories-and-other-establishments-bill-2024/
2. Karnataka Cabinet clears bill mandating reservation for locals in jobs – The Hindu, accessed on March 4, 2026, https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/karnataka-cabinet-clears-bill-mandating-50-reservation-for-locals-in-management-jobs-and-70-in-non-management-positions-in-industries-factories-and-other-establishments/article68409256.ece
3. Karnataka government puts job reservation bill on hold amid massive backlash | India News, accessed on March 4, 2026, https://timesofindia.indiatimes.com/india/karnataka-holds-job-reservation-bill-amid-massive-backlash/articleshow/111814898.cms
4. Amid Huge Row, Karnataka Pauses Bill For Reservation In Private Sector Firms – NDTV, accessed on March 4, 2026, https://www.ndtv.com/india-news/amid-huge-row-karnataka-pauses-bill-for-reservation-in-private-sector-firms-6127272
5. The Karnataka State Employment of Local … – INSIGHTS IAS, accessed on March 4, 2026, https://www.insightsonindia.com/2024/07/18/the-karnataka-state-employment-of-local-candidates-in-industries-factories-and-other-establishments-bill-2024/
6. Karnataka Draft Bill 2024: Employment Quotas for Local Candidates Explained | News9, accessed on March 4, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=HWDoGI30_D4
7. +or0l_d _Oedd_D_d3l – KARNATAKA LEGISLATURE, accessed on March 4, 2026, https://kla.kar.nic.in/council/Replies/unstarred/15022024/usq338(15022024).pdf
8. Karnataka Job Reservation Bill for Kannadigas explained: Who is eligible? How will it affect the companies? – The Economic Times, accessed on March 4, 2026, https://m.economictimes.com/news/how-to/what-is-karnatakas-job-reservation-bill-for-kannadigas-who-is-eligible-how-it-will-affect-the-companies/articleshow/111811476.cms
9. Indian tech hub Karnataka state’s move to reserve jobs for locals not, accessed on March 4, 2026, https://www.streetinsider.com/Reuters/Indian+tech+hub+Karnataka+states+move+to+reserve+jobs+for+locals+not+finalised%2C+chief+minister+says/23471235.html
10. Karnataka”s job reservation bill: Move could force companies to relocate, says Nasscom, accessed on March 4, 2026, https://thefederal.com/category/news/karnatakas-job-reservation-bill-move-could-force-companies-to-relocate-says-nasscom-133743
11. Karnataka govt puts on hold Bill mandating local jobs quota in pvt sector – YourStory.com, accessed on March 4, 2026, https://yourstory.com/2024/07/karnataka-govt-puts-on-hold-bill-mandating-local-jobs-kannadigas
12. Karnataka’s draft reservation bill—a threat to Bangalore’s tech hub status—is on hold, accessed on March 4, 2026, https://www.hfsresearch.com/research/karnatakas-draft-reservation-bill/
13. ‘RIP Bangalore tech scene’: Founder on controversial job reservation bill by Karnataka government | Trending – Hindustan Times, accessed on March 4, 2026, https://www.hindustantimes.com/trending/rip-bangalore-tech-scene-founder-on-controversial-job-reservation-bill-by-karnataka-government-101721290993453.html
14. kautilya society, nluo presents, accessed on March 4, 2026, https://nluo.ac.in/storage/2025/02/Public-Policy-Post-July-2024.pdf
15. Karnataka – Priority for Kannadigas in Private Sector Jobs, accessed on March 4, 2026, https://www.shankariasparliament.com/current-affairs/karnataka-priority-for-kannadigas-in-private-sector-jobs
16. GOVERNMENT OF INDIA MINISTRY OF LABOUR AND EMPLOYMENT LOK SABHA STARRED QUESTION NO. *292 TO BE ANSWERED ON 16TH DECEMBER, 202, accessed on March 4, 2026, https://dge.gov.in/dge/sites/default/files/2025-05/292_e.pdf
17. Reservation for Locals in Private Sector – Drishti IAS, accessed on March 4, 2026, https://www.drishtiias.com/daily-updates/daily-news-analysis/reservation-for-locals-in-private-sector
18. Indian State Law on Employment of Local Candidates Declared unconstitutional, accessed on March 4, 2026, https://nishithdesai.com/default.aspx?id=12832
19. High Court Quashes Haryana’s 75% Local Reservation Quota In Private Sector, accessed on March 4, 2026, https://pwonlyias.com/editorial-analysis/local-reservation/
20. High Court quashes Haryana law providing 75% quota in Private Sector – The Times of India, accessed on March 4, 2026, https://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/high-court-quashes-haryana-law-providing-75-quota-in-private-sector/articleshow/105291611.cms
21. “Unconstitutional”: Haryana’s 75% Quota In Private Sector Scrapped By Court | NDTV 24×7, accessed on March 4, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=Y–B8pwkI08
22. accessed on March 4, 2026, https://www.drishtiias.com/daily-updates/daily-news-analysis/haryana-private-sector-quota-law#:~:text=The%20Punjab%20and%20Haryana%20High,rights%20of%20citizens%20and%20employers.
23. Industry Criticizes Karnataka’s Local Job Reservation Bill | Bengaluru News – Times of India, accessed on March 4, 2026, https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/industry-criticizes-karnatakas-local-job-reservation-bill/articleshow/111819964.cms
24. Supreme Court draws a June 30 deadline for Bengaluru civic polls – The Hindu, accessed on March 4, 2026, https://www.thehindu.com/news/national/supreme-court-draws-a-june-30-deadline-for-bruhat-bengaluru-mahanagara-palike-polls/article70500715.ece
25. Next Karnataka Legislative Assembly election – Wikipedia, accessed on March 4, 2026, https://en.wikipedia.org/wiki/Next_Karnataka_Legislative_Assembly_election
26. 2026 elections in India – Wikipedia, accessed on March 4, 2026, https://en.wikipedia.org/wiki/2026_elections_in_India
27. Kannadiga reservation bill: Will resolve confusion, says Minister M.B. Patil as industries raise concerns – The Hindu, accessed on March 4, 2026, https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/kannadiga-reservation-bill-will-resolve-confusion-says-minister-mb-patil-as-industries-raise-concerns/article68413656.ece
28. Karnataka 100% quota row: What is controversial bill? What industry leaders said that led Siddaramaiah to delete tweet | Today News – Mint, accessed on March 4, 2026, https://www.livemint.com/news/india/karnataka-100-quota-row-what-is-controversial-bill-what-industry-leaders-said-that-led-cm-siddaramaia-to-delete-tweet-11721201185973.html
29. Karnataka’s Private Sector Quota Bill On Hold Following Uproar – The Wire, accessed on March 4, 2026, https://m.thewire.in/article/government/karnatakas-private-sector-quota-bill-on-hold-following-uproar
30. In Brief: Reservation for Kannadigas in private sector to be placed before Cabinet soon, accessed on March 4, 2026, https://bangaloremirror.indiatimes.com/bangalore/others/in-brief-reservation-for-kannadigas-in-private-sector-to-be-placed-before-cabinet-soon/articleshow/122055527.cms
31. Karnataka govt puts reservation bill for Kannadigas in private firms on hold amid massive backlash – ETHRWorld.com, accessed on March 4, 2026, https://hr.economictimes.indiatimes.com/news/industry/karnataka-govt-puts-reservation-bill-for-kannadigas-in-private-firms-on-hold-amid-massive-backlash/111822684
32. Karnataka Governor gives assent to SC internal reservation bill – The Economic Times, accessed on March 4, 2026, https://m.economictimes.com/news/india/karnataka-governor-gives-assent-to-sc-internal-reservation-bill/articleshow/128842735.cms
33. Karnataka internal reservation bill gets governor’s nod – The Economic Times, accessed on March 4, 2026, https://m.economictimes.com/news/india/karnataka-governor-grants-assent-to-internal-reservation-act-56432-vacancies-to-be-filled-under-expanded-56-quota-conditional-on-high-court-verdict/articleshow/128849468.cms
34. Internal reservation likely to become a vexed issue in recruitment of 56432 posts, accessed on March 4, 2026, https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/internal-reservation-likely-to-become-a-vexed-issue-in-recruitment-of-56432-posts/article70684766.ece
35. Karnataka cabinet clears 56K jobs, two bills against caste discrimination – Hindustan Times, accessed on March 4, 2026, https://www.hindustantimes.com/india-news/karnataka-cabinet-clears-56k-jobs-two-bills-against-caste-discrimination-101772136018402.html
36. Job aspirants hold protest in Dharwad; Chief Minister explains reasons for recruitment delay, accessed on March 4, 2026, https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/job-aspirants-hold-protest-in-dharwad-chief-minister-explains-reasons-for-recruitment-delay/article70671576.ece
37. Why youth of North Karnataka rely heavily on govt. jobs? – The Hindu, accessed on March 4, 2026, https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/why-youth-of-north-karnataka-rely-heavily-on-govt-jobs/article70679944.ece
38. BJP, community groups slam govt over honour killing bill | Bengaluru News – The Times of India, accessed on March 4, 2026, https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/bjp-community-groups-slam-govt-over-honour-killing-bill/articleshow/128762550.cms
39. Wrongheaded policy: On the Karnataka jobs-for-locals bill – The Hindu, accessed on March 4, 2026, https://www.thehindu.com/opinion/editorial/editorial-on-karnataka-jobs-for-locals-bill-wrongheaded-policy/article68423616.ece