ಕಾಂಜೀವರಂ ಸೀರೆಯ ಬಿಲ್ಡಪ್, ನಮ್ಮ ರಾಮನಗರದ ಕಣ್ಣೀರು: ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಕ್ರೆಡಿಟ್, ಕರುನಾಡಿಗೆ ಶೋಷಣೆ!

ನಮಸ್ಕಾರ ಕನ್ನಡಿಗರೇ, ನಾನು ನಿಮ್ಮ “The Voice of Kannadiga” ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಿಂದ. ಇವತ್ತು ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಜೊತೆ ಒಂದು ಕಹಿಯಾದ, ಆದರೆ ಅಷ್ಟೇ ನೈಜವಾದ ವಿಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡಬೇಕು ಅಂತ ಬಂದಿದ್ದೀನಿ. ನಮ್ಮ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅರಮನೆ ಮೈದಾನದಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ, ಜಯನಗರದ ಯಾವುದೋ ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪದಲ್ಲೋ ನಡೆಯುವ ಮದುವೆಗಳನ್ನು ನೀವು ನೋಡಿರಬಹುದು. ನಮ್ಮ ಐಟಿ ಟೆಕ್ಕಿಗಳು, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ಗಳು, ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ದುಡ್ಡಿರೋರು ಮದುವೆ ಅಂದ್ರೆ ಸಾಕು, ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಸುರಿದು “ಕಾಂಜೀವರಂ ಸೀರೆ” (Kanjeevaram Saree) ತರ್ತಾರೆ. ವಧು ಆ ರೇಷ್ಮೆ ಸೀರೆ ಉಟ್ಟು, ಮೈತುಂಬಾ ಒಡವೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ನಿಂತಾಗ, ಎಲ್ಲರೂ “ವಾಹ್! ಕಾಂಜೀವರಂ ಸಿಲ್ಕ್ ಅಂದ್ರೆ ಕಾಂಜೀವರಂ ಸಿಲ್ಕ್ ಗುರು” ಅಂತ ಬಾಯಿ ಮೇಲೆ ಬೆರಳಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.¹ ಆದರೆ, ಈ ಫಳಫಳ ಹೊಳೆಯುವ ಸೀರೆಯ ಹಿಂದೆ ನಮ್ಮ ಕರುನಾಡಿನ ರೈತರ, ಅದರಲ್ಲೂ ರಾಮನಗರದ ಒಕ್ಕಲಿಗ ರೈತರ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಬೆವರಿದೆ ಅನ್ನೋ ಸತ್ಯ ಎಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ?

ನೀವು ಕೇಳಬಹುದು, “ಏನ್ರಿ ನೀವು, ಕಾಂಜೀವರಂ ಸೀರೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕಾಂಚೀಪುರಂನಲ್ಲಿ ನೇಯೋದು ತಾನೇ? ಅದಕ್ಕೂ ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೂ ಏನ್ ಸಂಬಂಧ?” ಅಂತ. ಇದೇ ನೋಡಿ ನಮ್ಮ ಜನರ ದೊಡ್ಡ ಮೈನಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್. ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಬೇರೆಯವರು ನಮ್ಮ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುವನ್ನು (Raw material) ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯಾ (Pan-India) ಲೆವೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಡಪ್ ತಗೊಳ್ತಿದ್ದಾರೆ, ನಾವು ಮಾತ್ರ ಸುಮ್ನೆ ನೋಡಿಕೊಂಡು ಕೂತಿದ್ದೀವಿ. ಇವತ್ತಿನ ಈ ರಿಪೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾನು ಯಾವುದೇ ಫಿಲ್ಟರ್ ಇಲ್ಲದೆ, ಗ್ರೌಂಡ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಏನು, ಕಾಂಚೀಪುರಂ ಸೀರೆಯ ಅಸಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಏನು, ಮತ್ತು ನಮ್ಮವರು ಹೇಗೆ ಶೋಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅನ್ನೋದನ್ನ ಡೇಟಾ ಸಮೇತ ಬಿಚ್ಚಿಡ್ತೀನಿ.

ಭ್ರಮೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವ: ಕಾಂಚೀಪುರಂ ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಸೆಂಬ್ಲಿಂಗ್ ಹಬ್!

ಮೊದಲು ಒಂದು ಸತ್ಯವನ್ನು ತಲೆಗೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಿ: ಕಾಂಚೀಪುರಂ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ರೇಷ್ಮೆ ಸೀರೆಗಳಿಗೆ ಫೇಮಸ್ ಆಗಿರಬಹುದು, ಆ ಊರಿನ ಶೇಕಡಾ 75 ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ರೇಷ್ಮೆ ಸೀರೆ ಉದ್ಯಮದ ಮೇಲೆ ಡಿಪೆಂಡ್ ಆಗಿರಬಹುದು.⁴ ಆದರೆ, ಆ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗ್ರಾಂ ರೇಷ್ಮೆ ಕೂಡ ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ! ಹೌದು, ನೀವು ಓದುತ್ತಿರುವುದು ಅಕ್ಷರಶಃ ಸತ್ಯ.

ಒಂದು ಒರಿಜಿನಲ್ ಕಾಂಜೀವರಂ ಸೀರೆ ತಯಾರಾಗಲು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ವಸ್ತುಗಳು ಬೇಕು:

1. ಶುದ್ಧ ಮಲ್ಬರಿ ರೇಷ್ಮೆ (Pure Mulberry Silk): ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸರಬರಾಜು ಆಗುವುದು ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಮನಗರ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಭಾಗದಿಂದ.⁴
2. ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಝರಿ (Zari): ಇದು ಬರುವುದು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಸೂರತ್‌ನಿಂದ.⁴
3. ನೇಯ್ಗೆಯ ಕಲೆ (Weaving Skill): ಇದು ಕಾಂಚೀಪುರಂನ ದೇವಾಂಗ ಮತ್ತು ಸಾಲಿಗಾರ್ (Devangas and Saligars) ನೇಕಾರರ ಕಲೆ.⁴

ಅಂದರೆ, ಕಾಂಚೀಪುರಂ ಅನ್ನೋದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ಅಥವಾ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಂಗ್ ಹಬ್ (Assembling Hub) ಇದ್ದ ಹಾಗೆ. ನಮ್ಮ ಟೆಕ್ಕಿಗಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳ್ಬೇಕಾದ್ರೆ, ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ (Hardware) ನಮ್ಮದು, ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ (Software) ಅವರದು, ಆದರೆ ಕೊನೆಗೆ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ಮೇಲೆ ಲೇಬಲ್ (Label) ಮಾತ್ರ ಅವರದೇ! ಕಾಂಜೀವರಂ ಸೀರೆ ಇಷ್ಟು ದಪ್ಪಗಿರಲು, ತೂಕವಾಗಿರಲು ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಆಗಿರಲು ಕಾರಣವೇ ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದ ರೇಷ್ಮೆಯ ಕ್ವಾಲಿಟಿ. ಬೇರೆ ಯಾವ ಸಿಲ್ಕ್ ಬಳಸಿದರೂ ಆ ಫೀಲ್ (Feel) ಬರೋದಿಲ್ಲ.⁵ ಆದರೂ, ಯಾವುದೇ ಶೋರೂಮ್‌ಗೆ ಹೋಗಿ ಕೇಳಿ, “ಇದು ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಲ್ಬರಿ ರೇಷ್ಮೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದು” ಅಂತ ಯಾವನಾದ್ರೂ ಒಬ್ಬ ಸೇಲ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹೇಳ್ತಾನಾ? ಇಲ್ಲ. ಇಡೀ ಕ್ರೆಡಿಟ್ “ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕಾಂಜೀವರಂ” ಅಂತ ಹೋಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ.⁹

ಸಿಲ್ಕ್ ಸಿಟಿ ರಾಮನಗರ: ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರೇಷ್ಮೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕಥೆ

ನಮ್ಮ ವೀಕೆಂಡ್ ಟ್ರಿಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಮೈಸೂರು ಕಡೆ ಕಾರು ಬಿಟ್ಟಾಗ, ಬಿಡದಿಯಲ್ಲಿ ತಟ್ಟೆ ಇಡ್ಲಿ ತಿಂದು ಮುಂದೆ ಹೋದರೆ ಸಿಗುವುದೇ “ಸಿಲ್ಕ್ ಸಿಟಿ ರಾಮನಗರ”.¹⁰ ನಮಗೆ ರಾಮನಗರ ಅಂದ್ರೆ ಶೋಲೆ ಸಿನಿಮಾದ ರಾಮಗಢ, ಅಥವಾ ಯಾವುದೋ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಫೈಟ್ ನಡೆಯೋ ಜಾಗ ಅಂತ ಮಾತ್ರ ಗೊತ್ತು. ಆದರೆ, ಇದು ಇಡೀ ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರೇಷ್ಮೆ ಗೂಡು (Cocoon Market) ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅನ್ನೋದು ಎಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಗೊತ್ತು?.¹¹

ಈ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ನ ದೃಶ್ಯ ಹೇಗಿರುತ್ತೆ ಗೊತ್ತಾ? ಪ್ರತಿದಿನ ಸರಾಸರಿ 40,000 ದಿಂದ 50,000 ಕೆಜಿ ರೇಷ್ಮೆ ಗೂಡುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸೇಲ್ ಆಗುತ್ತವೆ.¹⁰ ಬರೀ ರಾಮನಗರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬಳ್ಳಾರಿ, ಬೆಳಗಾವಿ, ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ, ಮಂಡ್ಯ, ಕನಕಪುರ, ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದಿಂದಲೂ ರೈತರು ಬಸ್ಸು, ಲಾರಿ, ಟೆಂಪೋಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ರೇಷ್ಮೆ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.¹⁰ ಬೆಳಗಾವಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 530 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿ ಬರುವ ರೈತ ಅಶೋಕ್ ಹನಬರೆಟ್ಟಿ ಅಂತವರ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಆಯಾಸ ಮತ್ತು ಬೆಲೆ ಸಿಗುತ್ತೋ ಇಲ್ವೋ ಅನ್ನೋ ಭಯ ಎದ್ದು ಕಾಣ್ತಾ ಇರುತ್ತೆ.¹³

ಬೆಳಗ್ಗೆ 7 ಗಂಟೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಓಪನ್ ಆಗುತ್ತೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತನು 50 ರಿಂದ 150 ಕೆಜಿ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ತಂದು, ಟೇಬಲ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಗುಡ್ಡೆ ಹಾಕಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ.¹⁰ ಸುಮಾರು 700 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೇಷ್ಮೆ ರೀಲರ್‌ಗಳು (Reelers) ಬಂದು, ಗೂಡಿನ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಚೆಕ್ ಮಾಡಿ, ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ (Auction) ಬಿಡ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಈಗಂತೂ ಸರ್ಕಾರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಂತ ಹೇಳಿ “ಇ-ಮಾನಸ್” (e-Manas) ಮೂಲಕ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆಕ್ಷನ್ ತಂದಿದೆ.¹² ಮೊಬೈಲ್ ಆಪ್ ಮೂಲಕವೇ ಸೈಲೆಂಟ್ ಆಗಿ ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್ ನಡೆಯುತ್ತೆ. ಆದರೆ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಎಷ್ಟೇ ಬದಲಾದರೂ, ನಮ್ಮ ಮಣ್ಣಿನ ಮಗನ ಬವಣೆ ಮಾತ್ರ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ ಅನ್ನೋದೇ ದುರಂತ.

ಒಕ್ಕಲಿಗ ರೈತರ ಹಗಲಿರುಳಿನ ನಿದ್ದೆಗೆಡಿಸುವ ಹೋರಾಟ

ರೇಷ್ಮೆ ಬೆಳೆಯೋದು ಅಂದ್ರೆ ಐಟಿ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಸಿ ಹಾಕೊಂಡು ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಮುಂದೆ ಕೂತು ಕೋಡಿಂಗ್ ಮಾಡಿದಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಇದೊಂದು ಹೈ-ರಿಸ್ಕ್ (High-risk) ಕೆಲಸ. ಇದು ಬರೀ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್ ಅಲ್ಲ, ಇದೊಂದು ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಬಯೋ-ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (Bio-technology) ಇದ್ದ ಹಾಗೆ.⁷ ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ಭಾಗದ, ಅದರಲ್ಲೂ ರಾಮನಗರ-ಮಂಡ್ಯ ಬೆಲ್ಟ್‌ನ ನಮ್ಮ ಒಕ್ಕಲಿಗ ರೈತರು ಈ ಕಸುಬಿನಲ್ಲಿ ಜೀವ ಸವೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.¹⁹

ಮೊದಲು ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಮಲ್ಬರಿ (ಹಿಪ್ಪುನೇರಳೆ) ಸೊಪ್ಪನ್ನು ಬೆಳೆಯಬೇಕು.¹⁸ ಆನಂತರ ರೇಷ್ಮೆ ಹುಳುಗಳನ್ನು (Bombyx mori) ತಂದು ಸಾಕಬೇಕು. ಈ ಹುಳುಗಳು ಎಷ್ಟು ಸೆನ್ಸಿಟಿವ್ (Sensitive) ಅಂದ್ರೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ಚಳಿ-ಗಾಳಿ, ಅಥವಾ ಸೆಖೆ-ಉಷ್ಣಾಂಶ ಏರುಪೇರಾದರೂ ಸತ್ತು ಹೋಗುತ್ತವೆ.¹⁷ ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಎನ್ನದೆ, ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗೊಮ್ಮೆ ಆ ಹುಳುಗಳಿಗೆ ಸೊಪ್ಪು ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಾಕಬೇಕು. ಮನೇಲಿ ಸಣ್ಣ ಮಗುವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಾಕ್ತಾರೋ, ಹಾಗೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಈ ಹುಳುಗಳನ್ನು ಸಾಕಬೇಕು.⁷

ಇದರ ಮಧ್ಯೆ ಬರುವ ರೋಗಗಳು ರೈತನ ಎದೆಯೊಡೆಯುತ್ತವೆ. ಬೇಸಿಗೆ ಬಂತು ಅಂದ್ರೆ “ಗ್ರಾಸೆರಿ” (Grasserie – BmNPV ವೈರಸ್) ಮತ್ತು “ಫ್ಲಚೆರಿ” (Flacherie) ಅನ್ನೋ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಅಟ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುತ್ತವೆ.²³ ಈ ಕಾಯಿಲೆ ಬಂದ್ರೆ ಶೇಕಡಾ 70 ರಷ್ಟು ಬೆಳೆ ಕಣ್ಣೆದುರಲ್ಲೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತೆ. ನಾವೇನೋ ಸ್ಟಾರ್ಟಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಾಸ್ ಆಯ್ತು ಅಂತ ಬೈಕೊಳ್ತೀವಿ, ಆದ್ರೆ ಸಾಲ ಮಾಡಿ, ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ದೆಗೆಟ್ಟು ಸಾಕಿದ ಹುಳುಗಳು ಕಣ್ಣೆದುರೇ ಸತ್ತು ಬೀಳೋದನ್ನ ನೋಡೋ ರೈತನಿಗೆ ಆಗೋ ಪೇನ್ (Pain) ಯಾವ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಲೇ-ಆಫ್‌ಗೂ (Layoff) ಕಮ್ಮಿ ಇಲ್ಲ.²³ ಈ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದ ಪಾರಾಗಿ, ಹುಳುಗಳು ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಲೂ ಗೂಡು (Cocoon) ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಾಗ, ಅದನ್ನು ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡು ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಗೆ ತರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ರೈತನ ಅರ್ಧ ಆಯಸ್ಸು ಕರಗಿರುತ್ತೆ.

ಕುದಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೇಯುವ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕೈಗಳು

ರೈತರು ಗೂಡು ತಂದು ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾರಿದ ತಕ್ಷಣ ಕಾಂಜೀವರಂ ಸೀರೆ ರೆಡಿಯಾಗಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಶುರುವಾಗುತ್ತೆ ಅಸಲಿ ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸ. ಆ ಗೂಡುಗಳಿಂದ ರೇಷ್ಮೆ ಎಳೆಯನ್ನು (Filament) ಹೊರತೆಗೆಯುವ ರೀಲಿಂಗ್ (Reeling) ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ನಮ್ಮ ರಾಮನಗರದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ಕಾರ್ಮಿಕರು.¹⁹

2019-20ರ ಡೇಟಾ ಪ್ರಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ರಾಮನಗರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ 1254 ರೇಷ್ಮೆ ರೀಲರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 1114 ಜನರು ಇದೇ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು.²⁵ ಇವರ ಕೆಲಸ ಹೇಗಿರುತ್ತೆ ಗೊತ್ತಾ? ಕುದಿಯುವ ಬಿಸಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಈ ರೇಷ್ಮೆ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು. ಆಗ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಅಂಟು (Natural gum) ಕರಗುತ್ತದೆ.²² ಆ ಕುದಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬರಿಗೈ ಹಾಕಿ, ಆ ಗೂಡಿನಿಂದ ಬರುವ ಅತಿ ಸಣ್ಣ, ಕೂದಲಿನಷ್ಟು ತೆಳುವಾದ ಎಳೆಯನ್ನು ಹೆಕ್ಕಿ ತೆಗೆಯಬೇಕು. ಈ ಪ್ರೋಸೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೈಗಳು ಸುಟ್ಟು ಕರಕಲಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯೊಳಗಿನ ಆ ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಎಂಥವರಾದರೂ ತಲೆ ತಿರುಗಿ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ.

ಸುಮಾರು 7 ರಿಂದ 9 ಕೆಜಿ ರೇಷ್ಮೆ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಕುದಿಸಿ, ಪ್ರೋಸೆಸ್ ಮಾಡಿದರೆ ಸಿಗುವುದು ಕೇವಲ 1 ಕೆಜಿ “ರಾ-ಸಿಲ್ಕ್” (Raw Silk Yarn).¹⁰ ಈ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಒಕ್ಕಲಿಗ ರೈತರು—ಈ ಇಬ್ಬರ ಹಗಲಿರುಳಿನ ಶ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ ಕಾಂಚೀಪುರಂನ ಯಾವ ಮಗ್ಗವೂ (Loom) ಒಂದು ಇಂಚು ಕೂಡ ಕದಲುವುದಿಲ್ಲ.¹⁹ ಆದರೆ ದುರಂತ ಅಂದ್ರೆ, ಈ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಇವತ್ತಿಗೂ ಪಾತಾಳದಲ್ಲೇ ಇದೆ. ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನ ಕೇವಲ ವೋಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (Vote bank) ಆಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ತಾರೆ ವಿನಃ, ಇವರ ಬದುಕು ಹಸನಾಗಿಲ್ಲ.¹⁹ “70 ವರ್ಷ ಆದ್ರೂ ನಾವು ಇನ್ನು ಸೌತೆಕಾಯಿ ಮಾರ್ಕೊಂಡು, ಪಂಕ್ಚರ್ ಹಾಕೊಂಡೇ ಇದ್ದೀವಿ” ಅನ್ನೋ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ಮಾತುಗಳು ಈ ಕಮ್ಯುನಿಟಿಯ ರಿಯಾಲಿಟಿಯನ್ನು ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.¹⁹

ಆರ್ಥಿಕ ಶೋಷಣೆಯ ಅಸಲಿ ಮುಖ: ಯಾರು ಎಷ್ಟು ಲಾಭ ಮಾಡ್ತಿದ್ದಾರೆ?

ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡಿಗರು ದುಡಿಯೋದು, ಲಾಭ ಮಾತ್ರ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಿಗೆ. ಇದನ್ನ ಪ್ರೂವ್ (Prove) ಮಾಡಲು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಒಂದು ಕ್ಲಿಯರ್ ಡೇಟಾ ಟೇಬಲ್ (Data Table) ಕೊಡ್ತೀನಿ. ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ನಂಬರ್‌ಗಳನ್ನ ಸರಿಯಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ:

ನೋಡಿದ್ರಾ? ಮಲ್ಬರಿ ಬೆಳೆದು, ರೇಷ್ಮೆ ಹುಳುಗಳನ್ನು ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದ ಕಾಪಾಡಿ, ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ಕಷ್ಟಪಡುವ ನಮ್ಮ ರೈತನಿಗೆ ಸಿಗೋದು ಬರೀ 350-700 ರೂಪಾಯಿ.²³ 2015 ರಲ್ಲಿ ರೇಟ್ 150 ರೂಪಾಯಿಗೆ ಕುಸಿದಾಗ, ಸಾಲ ತೀರಿಸಲಾಗದೆ ನಮ್ಮ ರಾಮನಗರದ ರೈತರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.²³ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ 2025-26 ರಲ್ಲೂ ರೇಟ್ ಮತ್ತೆ ಕುಸಿದಾಗ, ಫ್ರೀಡಂ ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ರಾಮನಗರ ಡಿಸಿ ಆಫೀಸ್ ಮುಂದೆ ನಮ್ಮ ರೈತರು ಬೃಹತ್ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟ್ (Protest) ಮಾಡಿದ್ರು.¹³ ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರ ಮಾತ್ರ ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿ ಕೂತಿದೆ.

ಅದೇ ರೇಷ್ಮೆಯನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ತಗೊಂಡು ಹೋಗಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಬಣ್ಣ ಹಾಕಿ, ಸೂರತ್‌ನ ಝರಿ ಸೇರಿಸಿ, 10-20 ದಿನ ಮಗ್ಗದಲ್ಲಿ “ಕೋರ್ವೈ” (Korvai) ಡಿಸೈನ್ ಮಾಡಿ ಶೋರೂಮ್‌ಗೆ ತರ್ತಾರೆ.⁴ ನಮ್ಮದೇ ಊರಿನ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ ಶೋರೂಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದೇ ಸೀರೆಗೆ 50,000 ರೂಪಾಯಿ ಪ್ರೈಸ್ ಟ್ಯಾಗ್ (Price tag) ಹಾಕ್ತಾರೆ.¹ ನಾವು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಗೀಚಿ, ಇಎಂಐ (EMI) ಹಾಕಿ ಆ ಸೀರೆ ತಗೊಂಡು ಬರ್ತೀವಿ. ಕಷ್ಟಪಡುವವನಿಗೆ ಕಾಸಿಲ್ಲ, ಎಸಿ ರೂಮಲ್ಲಿ ಕೂತು ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಮಾಡೋನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಲಕ್ಷ ಲಕ್ಷ ಲಾಭ.¹⁸ ಇದೇ ಇವತ್ತಿನ ಕ್ಯಾಪಿಟಲಿಸ್ಟ್ (Capitalist) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹೊಲಸು ಮುಖ.

ಕಾಂಚೀಪುರಂಗೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಬಿಲ್ಡಪ್ ಹೇಗೆ ಬಂತು? ಜಿಐ ಟ್ಯಾಗ್ (GI Tag) ಹಿಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ

ಇಲ್ಲೊಂದು ಇಂಟರೆಸ್ಟಿಂಗ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಇದೆ. ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ರೇಷ್ಮೆ ಅನ್ನೋ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯನ್ನ ತಂದಿದ್ದು ಮೈಸೂರಿನ ಹುಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್. 18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತ್ತಲೇ ಟಿಪ್ಪು ಚೀನಾದಿಂದ ರೇಷ್ಮೆ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಇಂಪೋರ್ಟ್ ಮಾಡಿಸಿದ. ಬಂಗಾಳದಿಂದ ನುರಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಕರೆತಂದು, ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಹುಟ್ಟಲು ಕಾರಣನಾದ.¹⁰ ನಂತರ 1912 ರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರಾದ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು ಇದಕ್ಕೊಂದು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ರೂಪ ಕೊಟ್ಟು “KSIC” (Karnataka Silk Industries Corporation) ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದರು.³⁶

ಮೈಸೂರು ಸಿಲ್ಕ್ (Mysore Silk) ಮತ್ತು ಕಾಂಜೀವರಂ ಸಿಲ್ಕ್ (Kanjeevaram Silk) ಎರಡೂ ನಮ್ಮ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಪ್ರೈಡ್ (Pride). ಆದರೆ, ಇವೆರಡರ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಮಾಡೆಲ್ ಬೇರೆ ಬೇರೆ.

• ಮೈಸೂರು ಸಿಲ್ಕ್: ಇದು KSIC ಕಂಟ್ರೋಲ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 100% ಪ್ಯೂರ್ ಮಲ್ಬರಿ ರೇಷ್ಮೆ ಮತ್ತು ಅಸಲಿ ಚಿನ್ನದ ಝರಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.³⁶ ಇದು ತುಂಬಾ ಲೈಟ್-ವೈಟ್ (Lightweight) ಮತ್ತು ನೋಡಲು ಸಿಂಪಲ್ ಹಾಗೂ ಎಲಿಗೆಂಟ್ (Elegant). ನಮ್ಮ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕು ಅಂದ್ರೆ, “ಕ್ವಯಟ್ ಲಕ್ಸುರಿ” (Quiet Luxury).³⁶
• ಕಾಂಜೀವರಂ: ಇದು ಪ್ರೈವೇಟ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ತುಂಬಾ ಹೆವಿ ಇರುತ್ತೆ, ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಟೆಂಪಲ್ (Temple) ಬಾರ್ಡರ್‌ಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಮದುವೆ, ರಿಸೆಪ್ಷನ್, ಹಬ್ಬಗಳಿಗೆ ಉಡಲು ಜನ ಇದನ್ನೇ ಪ್ರಿಫರ್ (Prefer) ಮಾಡ್ತಾರೆ.³⁶

ದುರಂತ ಅಂದ್ರೆ, ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರ ಮೈಸೂರು ಸಿಲ್ಕ್ ಅನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಮೇಂಟೇನ್ ಮಾಡಿದ್ರು ಕೂಡ, ಓವರ್-ಆಲ್ (Overall) ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾವು ಎಡವಿದ್ದೇವೆ. ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರ 2005-06 ರಲ್ಲೇ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡು, ಕಾಂಜೀವರಂ ಸೀರೆಗೆ “ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಾನ್ಯತೆ” (Geographical Indication – GI Tag) ತಗೊಂಡು ಬಿಟ್ಟರು.⁹ ಈ ಜಿಐ ಟ್ಯಾಗ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್ (Trademark) ಬಲದಿಂದ ಅವರು ಇಡೀ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ “ಕಾಂಜೀವರಂ ಅಂದ್ರೆ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಸಿಲ್ಕ್” ಅನ್ನೋ ನರೇಟಿವ್ (Narrative) ಸೆಟ್ ಮಾಡಿದ್ರು.³⁹

ನಾವು ಕನ್ನಡಿಗರು ಬರೀ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತು (Raw material) ಸಪ್ಲೈಯರ್ ಆಗಿ, ಕೂಲಿಗಳ ತರ ಉಳಿದುಬಿಟ್ವಿ. ನಮ್ಮದೇ ರೇಷ್ಮೆಯನ್ನು ನಮ್ಮದೇ ರಾಮನಗರದಲ್ಲಿ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಡಿ, “ರಾಮನಗರ ಸಿಲ್ಕ್” ಅಂತ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವ ದೃಷ್ಟಿ ಯಾವ ಪಾಲಿಟಿಶಿಯನ್‌ಗೂ ಬರಲಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಐಟಿ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬಡಾಯಿ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ನಾವು, ನಮ್ಮ ಮಣ್ಣಿನ ಅಸಲಿ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಮೋಟ್ (Promote) ಮಾಡಲು ಫೇಲ್ ಆಗಿದ್ದೀವಿ.

ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಮಾಫಿಯಾ ಮತ್ತು ‘ಎಐ ಸಿಟಿ’ಯ (AI City) ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯ ಮಾರಣಹೋಮ

ಹಾಗಾದ್ರೆ ನಮ್ಮ ರೈತರು ಬರೀ ರೇಟ್ ಕುಸಿತದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಯ್ತಿದ್ದಾರಾ? ಖಂಡಿತ ಇಲ್ಲ. ಈಗ ಅವರಿಗೆ ಹೊಸ ಯಮಪಾಶ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದೆ—ಅದೇ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ (Real Estate) ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಟೌನ್‌ಶಿಪ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗಳು.

ಬೆಂಗಳೂರು-ಮೈಸೂರು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ವೇ (Expressway) ಓಪನ್ ಆದ ಮೇಲೆ, ರಾಮನಗರ, ಬಿಡದಿ, ಬೈರಮಂಗಲದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಜಮೀನುಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ರೇಟ್ ಬಂದಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಬಿಡದಿ ಬಳಿ ಹೊಸ “ಎಐ ಸಿಟಿ” (AI City / Knowledge-Health-Innovation-Research City) ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ಟೌನ್‌ಶಿಪ್ ಮಾಡಲು ಹೊರಟಿದೆ.³⁴ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅದೇ ನಮ್ಮ ಒಕ್ಕಲಿಗ ರೈತರು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ರೇಷ್ಮೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಫಲವತ್ತಾದ ಜಮೀನುಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೋಟಿಸ್ (Notice) ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.⁴⁰

ಕೆಲವು ರೈತರು ತಮಗೆ ಎಕರೆಗೆ 5-6 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಪರಿಹಾರ ಬೇಕು ಅಂತಿದ್ದಾರೆ, ಆದ್ರೆ ಸರ್ಕಾರ ಕೇವಲ 1.5 ರಿಂದ 2 ಕೋಟಿ ಕೊಡಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ ಅಂತ ನ್ಯೂಸ್ ಇದೆ.⁴⁰ ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ದುಡ್ಡಿನ ವಿಚಾರಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೆ. 72 ವರ್ಷದ ರೈತ ಶಿವಲಿಂಗಪ್ಪ ಅವರು ಹೇಳುವ ಮಾತು ಕೇಳಿ: “ನಾವು ರೇಷ್ಮೆ ಬೆಳೆದು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಓದಿಸಿ, ಮದುವೆ ಮಾಡಿದ್ದೀವಿ. ಅದೇ ನಾನು ಯಾವುದೋ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ರೆ ಇದು ಸಾಧ್ಯ ಆಗ್ತಿರಲಿಲ್ಲ”.⁴⁰

ಇದು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ರೈತನ ಮಾತಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಇವತ್ತು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳು (Apartments) ಮತ್ತು ಟೆಕ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಖಾಲಿ ಬಿದ್ದಿವೆ. ಲೇ-ಆಫ್‌ಗಳ ಸುಗ್ಗಿಯಲ್ಲಿ ಆಫೀಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಗೋರೇ ಕಮ್ಮಿ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಅನ್ನ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ ಕೊಡುವ ಫಲವತ್ತಾದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಿ, ಇನ್ನೊಂದು ಐಟಿ ಟೌನ್‌ಶಿಪ್ ಕಟ್ಟುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಏನಿದೆ?.⁴⁰ ನಮ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಷ್ಟು ಕುರುಡಾಗಿದೆ ಅಂದ್ರೆ, ನಾಳೆ ಈ ಜಮೀನುಗಳೆಲ್ಲಾ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಾಡಾದ ಮೇಲೆ, ರಾಮನಗರದಲ್ಲಿ ರೇಷ್ಮೆಯೇ ಬೆಳೆಯದಿದ್ದಾಗ, ಕಾಂಚೀಪುರಂನ ಮಗ್ಗಗಳೂ ನಿಂತುಹೋಗುತ್ತವೆ ಅನ್ನೋ ಕಾಮನ್ ಸೆನ್ಸ್ (Common sense) ನಮ್ಮ ನಾಯಕರಿಗಿಲ್ಲ.

ಇ-ಮಾನಸ್ (e-Manas) ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್: ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾದ ತೋರಿಕೆ

ಸರ್ಕಾರ ಆಗಾಗ ರೈತರ ಉದ್ಧಾರ ಮಾಡ್ತೀವಿ ಅಂತ ಹೊಸ ಹೊಸ ಟೆಕ್ ಸ್ಕೀಮ್‌ಗಳನ್ನು ತರುತ್ತೆ. ಕೋವಿಡ್ (COVID-19) ಬಂದಾಗ, ರಾಮನಗರ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟ್ ತಪ್ಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ತರಲು “ಆನ್‌ಲೈನ್ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್” (Online trading) ಶುರು ಮಾಡಿದರು.¹⁴ ಇದನ್ನೇ ಈಗ e-Manas, ಸ್ಟ್ರೀ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಯೋಜನೆ (Stree Samarthya Yojana) ಮುಂತಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಮೂಲಕ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡ್ತಿದ್ದಾರೆ.¹⁵

ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಆಗಿ ನೋಡಿದ್ರೆ ಇದು ಒಳ್ಳೇ ಮೂವ್ (Move). ರೈತರು ಕಮಿಷನ್ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳ ಹಾವಳಿಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪಾರಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಗ್ರೌಂಡ್ ರಿಯಾಲಿಟಿನೇ ಬೇರೆ. ಗ್ಲೋಬಲ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ದೇಶ ತನ್ನ ಅಗ್ಗದ (Cheap) ರೇಷ್ಮೆಯನ್ನು ನಮ್ಮ ದೇಶದೊಳಗೆ ಡಂಪ್ (Dump) ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಬರೀ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆಕ್ಷನ್ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ ರೇಟ್ ಜಾಸ್ತಿ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತಾ? ಖಂಡಿತ ಇಲ್ಲ.¹⁰

ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲ್ಲದ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸರಿ ಇರದ ಹಳ್ಳಿಯ ರೈತರು ಈ ಇ-ಆಕ್ಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪರದಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.¹⁴ ಹೈ-ರಿಸ್ಕ್ ಇರುವ ಈ ಕಸುಬಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ (Financial) ಸಪೋರ್ಟ್ ಇಲ್ಲ, ಕಡಿಮೆ ಬಡ್ಡಿಯ ಲೋನ್‌ಗಳಿಲ್ಲ.¹⁴ ಬರೀ ಆಪ್ ಡೆವಲಪ್ (App develop) ಮಾಡಿ ಲಾಂಚ್ ಮಾಡಿದ್ರೆ ಐಟಿ ಡೆವಲಪರ್‌ಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೇ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಸಿಗಬಹುದೇನೋ, ಆದ್ರೆ ಕಷ್ಟಪಡೋ ರೈತನ ಅಕೌಂಟ್‌ಗೆ ದುಡ್ಡು ಬರ್ತಿಲ್ಲ ಅನ್ನೋದು ಅಷ್ಟೇ ಸತ್ಯ.

ನಮ್ಮ ಮುಂದಿರುವ ದಾರಿ: ಕನ್ನಡಿಗರೇ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳಿ

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಫಿಗರ್ಸ್ (Facts and figures) ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ, ನಾವೇನು ಮಾಡಬೇಕು? ನಾನು ಕೇವಲ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್ (Problem) ಹೇಳ್ತಿಲ್ಲ, ಸಲ್ಯೂಷನ್ (Solution) ಬಗ್ಗೆನೂ ಮಾತಾಡ್ತೀನಿ.

1. ನಮ್ಮ ರೇಷ್ಮೆ, ನಮ್ಮ ಲೇಬಲ್: ರಾಮನಗರದಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರೇಷ್ಮೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ನಾವು ಯಾಕೆ ಕಾಂಚೀಪುರಂ ಮೇಲೆ ಡಿಪೆಂಡ್ ಆಗಬೇಕು? ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಲೋಕಲ್ ಬಿಸಿನೆಸ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ಗಳು ಸೇರಿ ರಾಮನಗರ ಮತ್ತು ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ “ನೇಯ್ಗೆ ಕ್ಲಸ್ಟರ್” (Weaving clusters) ಶುರು ಮಾಡಬೇಕು.⁴² ನಾವೇ ಟಾಪ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಡಿಸೈನರ್‌ಗಳನ್ನು ತಂದು, “ರಾಮನಗರ ಸಿಲ್ಕ್” ಅಥವಾ “ಬೆಂಗಳೂರು ಸಿಲ್ಕ್” ಅನ್ನೋ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ರಿಯೇಟ್ ಮಾಡಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಸಿಲ್ಕ್, ನಮ್ಮ ಮಗ್ಗ, ನಮ್ಮ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್—ಇದು ನಮ್ಮ ಮಂತ್ರ ಆಗಬೇಕು.

2. ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ಉಳಿಸಿ, ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ದಂಧೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ: ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ (Development) ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರೇಷ್ಮೆ ಬೆಳೆಯುವ ಫಲವತ್ತಾದ ಜಮೀನುಗಳನ್ನು ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಮಾಫಿಯಾಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು.³⁴ ನಮಗೆ ಇರೋ ಐಟಿ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಸಾಕು. ಮೊದಲು ಮಣ್ಣು ನಂಬಿ ಬದುಕುವ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಮತ್ತು ಇತರ ರೈತರಿಗೆ ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸಿ. ರೇಷ್ಮೆ ಬೆಲೆ ಕುಸಿದಾಗ, ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ (MSP) ಕೊಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆಗಬೇಕು.¹³

3. ಕನ್ನಡಿಗರ ಮೈಂಡ್‌ಸೆಟ್ ಬದಲಾಗಬೇಕು: ನಾವು ಮದುವೆ-ಮುಂಜಿಗಳಿಗೆ ಹೋದಾಗ “ಅಬ್ಬಾ, ಕಾಂಜೀವರಂ ಸೀರೆ ಎಷ್ಟ್ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ” ಅಂತ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಬಿಲ್ಡಪ್ ಕೊಡೋದನ್ನ ಮೊದಲು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಅದರ ಬದಲಿಗೆ, ಆ ಸೀರೆ ನೋಡಿ “ನಮ್ಮ ರಾಮನಗರದ ರೇಷ್ಮೆ ಎಷ್ಟು ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಅಲ್ವಾ ಗುರು?” ಅಂತ ಗರ್ವದಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಟಿಟ್ಯೂಡ್ (Attitude) ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ, ಕಾಂಜೀವರಂ ಬದಲು ನಮ್ಮದೇ ಕೆಎಸ್‌ಐಸಿ (KSIC) ಮೈಸೂರು ಸಿಲ್ಕ್ ಅಥವಾ ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೈಮಗ್ಗದ ಸೀರೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ.³⁶

ಕೊನೆಯ ಮಾತು:

ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸೀರೆಯ ಕಥೆಯಲ್ಲ . ಇದು ನಮ್ಮ ಕರುನಾಡಿನ ರೈತರ ಶ್ರಮ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕಣ್ಣೀರು, ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಐಡೆಂಟಿಟಿಯ (Identity) ಪ್ರಶ್ನೆ. ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಹಿತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಬೆಳೆದು, ಅದನ್ನ ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು, ಅವನು ಅದಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣ ಬಳಿದು ತಂದು ನಮ್ಮೆದುರೇ ಶೋ ಆಫ್ (Show-off) ಮಾಡ್ತಿದ್ರೆ, ನಾವು ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕೂರಬಾರದು.

ರೇಷ್ಮೆ ನಮ್ಮದು, ಬೆವರು ನಮ್ಮದು, ಕಷ್ಟ ನಮ್ಮದು. ಹಾಗಿದ್ದ ಮೇಲೆ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಕೂಡ ನಮ್ಮದೇ ಆಗಿರಬೇಕು. ಕನ್ನಡಿಗರಾಗಿ ನಾವು ನಮ್ಮ ಮಣ್ಣಿನ ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ, ನಾಳೆ ನಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೇ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯದ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು ನುಂಗಿಹಾಕುತ್ತವೆ. ಎಚ್ಚರವಿರಲಿ ಕನ್ನಡಿಗ!

Works cited

1. Kanjivaram Saree Price | Pure Silk Sarees Online – Shobitam, accessed on March 5, 2026, https://shobitam.com/blogs/blog/price-of-kanjivaram-sarees
2. Silk Saree Price in India: Everything You Need to Know Before Buying – Priyangaa, accessed on March 5, 2026, https://priyangaa.in/blogs/article/silk-saree-price-in-india
3. How Much Does A Kanjeevaram Saree Cost? – Wedding Trends & Updates, accessed on March 5, 2026, https://weddingtrendsandupdates.wordpress.com/2020/06/26/how-much-does-a-kanjeevaram-saree-cost/
4. KANCHIPURAM SAREES | PPTX – Slideshare, accessed on March 5, 2026, https://www.slideshare.net/slideshow/kanchipuram-sarees-232486750/232486750
5. All You Need To Know About Kanjivaram Silk Saree – Mavuris, accessed on March 5, 2026, https://mavuris.com/blogs/mavuris/all-you-need-to-know-about-kanjivaram-silk-saree
6. Kanjivaram – MAP Academy, accessed on March 5, 2026, https://mapacademy.io/article/kanjivaram/
7. The Kanjeevaram Formula – Saridhoti, accessed on March 5, 2026, https://www.saridhoti.com/the-kanjeevaram-formula/
8. Kanchipuram: Everything you Want to Know About the City of Silk – iTokri, accessed on March 5, 2026, https://itokri.com/blogs/craft-masala-by-itokri/kanchipuram-everything-you-want-to-know-about-the-city-of-silk
9. Kanchipuram silk sari – Wikipedia, accessed on March 5, 2026, https://en.wikipedia.org/wiki/Kanchipuram_silk_sari
10. Inside the silk city of Ramanagara – YouTube, accessed on March 5, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=iKzdyLh7OG8
11. Cocoon Market | BENGALURU SOUTH | India, accessed on March 5, 2026, https://bengalurusouth.nic.in/en/district-produce/cocoon-market/
12. Government Cocoon(Silk) Market, Ramanagara, Bengaluru, India – Reviews, Ratings, Tips and Why You Should Go – Wanderlog, accessed on March 5, 2026, https://wanderlog.com/place/details/10776150/government-cocoonsilk-market-ramanagara
13. Why Karnataka’s silk farmers are going through a rough patch – Hindustan Times, accessed on March 5, 2026, https://www.hindustantimes.com/india-news/why-karnataka-s-silk-farmers-are-going-through-a-rough-patch/story-NgpKk9TlgmQCFDrIuHfZQL.html
14. Impact of Online Trading in Ramnagara Silk Market – International Research Journal on Advanced Engineering and Management (IRJAEM), accessed on March 5, 2026, https://goldncloudpublications.com/index.php/irjaem/article/download/211/235/486
15. Karnataka Current Affairs Highlights | PDF | Pneumonia | Neurology – Scribd, accessed on March 5, 2026, https://www.scribd.com/document/813694422/1
16. Karnataka Economic Insights 2022-23 | PDF | Consumer Price Index | Inflation – Scribd, accessed on March 5, 2026, https://www.scribd.com/document/755834682/ECONOMIC-SURVEY-OF-KARNATAKA-2022
17. Silk – Wikipedia, accessed on March 5, 2026, https://en.wikipedia.org/wiki/Silk
18. Supply chain linkages and constraints of mulberry silk sector in major sericulture clusters of Karnataka – IJNRD.org, accessed on March 5, 2026, https://www.ijnrd.org/papers/IJNRD2312349.pdf
19. Amid Waqf row, Vokkaliga seer wants Muslims disenfranchised – Deccan Herald, accessed on March 5, 2026, https://www.deccanherald.com/india/karnataka/amid-waqf-row-vokkaliga-seer-wants-muslims-disenfranchised-2-3292578
20. Farmer ire at Sidda in silk belt – Telegraph India, accessed on March 5, 2026, https://www.telegraphindia.com/india/farmer-ire-at-sidda-in-silk-belt/cid/1343513
21. (PDF) ‘Caste’ Among Muslims: Ethnographic Account from a Karnataka Village Working Paper Series Editor – ResearchGate, accessed on March 5, 2026, https://www.researchgate.net/publication/320299412_’Caste’_Among_Muslims_Ethnographic_Account_from_a_Karnataka_Village_Working_Paper_Series_Editor_Marchang_Reimeingam_’CASTE’_AMONG_MUSLIMS_ETHNOGRAPHIC_ACCOUNT_FROM_A_KARNATAKA_VILLAGE
22. How Silk Sarees Get Manufactured – Mavuris, accessed on March 5, 2026, https://mavuris.com/blogs/mavuris/how-silk-sarees-get-manufactured
23. The silk jinx: Farmers swing between good prices and killer … – News, accessed on March 5, 2026, https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/the-silk-jinx-farmers-swing-between-good-prices-and-killer-diseases/articleshow/52407467.cms
24. Ramanagara, Ka | PDF | Cultural Heritage | Reservoir – Scribd, accessed on March 5, 2026, https://www.scribd.com/document/548517521/RAMANAGARA-KA
25. SERICULTURE DEPARTMENT | BENGALURU SOUTH | India, accessed on March 5, 2026, https://bengalurusouth.nic.in/en/silk-department/
26. The Making Of A Hand-Woven Kanjivaram Silk Saree, accessed on March 5, 2026, https://www.shreenivassilks.com/blogs/weaving-and-crafts/the-making-of-a-hand-woven-kanjivaram-silk-saree
27. Karnataka Cocoon and Silk Rates 2023 | PDF – Scribd, accessed on March 5, 2026, https://www.scribd.com/document/706396165/Monthly-Average-Prices-of-Cocoon-Rawsilk-March-2023
28. Silk Yarn in Ramanagara, Karnataka | Get Latest Price from Suppliers of Silk Yarn, Pure Silk Yarn in Ramanagara, accessed on March 5, 2026, https://dir.indiamart.com/ramanagara/silk-yarn.html
29. Silk Yarn in Bengaluru, Karnataka | Get Latest Price from Suppliers of Silk Yarn, Pure Silk Yarn in Bengaluru – IndiaMART, accessed on March 5, 2026, https://dir.indiamart.com/bengaluru/silk-yarn.html
30. Raw Silk price index – businessanalytiq, accessed on March 5, 2026, https://businessanalytiq.com/procurementanalytics/index/raw-silk-price-index/
31. Raw Silk Price Trend and Forecast – Procurement Resource, accessed on March 5, 2026, https://www.procurementresource.com/resource-center/raw-silk-price-trends
32. The challenges faced by local weavers and artisans in the Kanjivaram s – Shreenivas Silks, accessed on March 5, 2026, https://www.shreenivassilks.com/blogs/weaving-and-crafts/the-importance-of-supporting-local-weavers-and-artisans-in-the-kanjivaram-silk-industry
33. Karnataka, India: Massive Protest by Sugarcane Farmers Demanding Better Price Support, accessed on March 5, 2026, https://viacampesina.org/en/2025/11/karnataka-india-massive-protest-by-sugarcane-farmers-demanding-better-price-support/
34. Thousands Of Farmers Stage Protest In Front Of Ramanagara DC Office Opposing Bidadi Township – YouTube, accessed on March 5, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=crVkcmW5UHg
35. Top Kanchipuram Silk Saree Retailers in Ramanagara near me – Justdial, accessed on March 5, 2026, https://www.justdial.com/Ramanagara/Kanchipuram-Silk-Saree-Retailers/nct-10857041
36. Kanjeevaram vs Mysore Silk: South Indian Silk Traditions Compared | Apex Fashion Lab, accessed on March 5, 2026, https://www.apexfashionlab.com/compare/kanjeevaram-vs-mysore-silk
37. How Mysore Silk Became Karnataka’s Most Protected Fabric, accessed on March 5, 2026, https://www.mysoresareeudyog.com/news-and-events/how-mysore-silk-became-karnatakas-most-protected-fabric
38. GI TAG PRODUCT – KANCHEEVARAM SILKS AND SAREES | Kancheepuram District,Government of Tamilnadu | City of Thousand Temples, accessed on March 5, 2026, https://kancheepuram.nic.in/about-district/gi-tag-product-kancheevaram-silks-and-sarees/
39. Comparative Study on Geographical Indications and Trademarks: Safeguarding Intellectual Property in the International Market – IJFMR, accessed on March 5, 2026, https://www.ijfmr.com/papers/2024/6/31304.pdf
40. Devanahalli redux? Farmers in Karnataka’s Bidadi vow to fight ‘AI City’ – Deccan Herald, accessed on March 5, 2026, https://www.deccanherald.com/india/karnataka/devanahalli-redux-farmers-in-karnatakas-bidadi-vow-to-fight-ai-city-3747529
41. Karnataka Government Schemes 2024-25 | PDF | Science & Mathematics – Scribd, accessed on March 5, 2026, https://www.scribd.com/document/796507904/Volume-1
42. Schemes To Help | Ramanagara, Karnataka – Sericulture Information Linkages and Knowledge System, accessed on March 5, 2026, https://silks.csb.gov.in/ramanagara/schemes-to-help/
43. Handmade Silk Sarees from Government Silk Farm in Ramanagar, Karnataka – Bino, accessed on March 5, 2026, https://bino.bot/find/handmade-silk-sarees-ramanagar-channapatna