ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡೋಕು ಮುನ್ನ ಹುಷಾರ್! ಯುಪಿಐ (UPI) ಫ್ರೀ ಅಂತ ನಿಮ್ಮ ಡೇಟಾ ಮಾರ್ಕೋತಿದ್ದೀರಾ? ಫಿನ್‌ಟೆಕ್ ಬಬಲ್ (FinTech Bubble) ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಪ್ರೈವೆಸಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು!

ನಮಸ್ಕಾರ ಕನ್ನಡಿಗರೇ, ನಾನು ನಿಮ್ಮವನು. “ದಿ ವಾಯ್ಸ್ ಆಫ್ ಕನ್ನಡಿಗ” (The Voice of Kannadiga) ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಇವತ್ತು ಒಂದು ಸೀರಿಯಸ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡೋಣ ಬನ್ನಿ.

ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂನ ದರ್ಶಿನಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ಲೇಟ್ ಬಿಸಿಬೇಳೆ ಬಾತ್ ತಿಂದಾಗಲೋ, ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಟಿಕೆಟ್ ತಗೋಳುವಾಗಲೋ, ಅಥವಾ ಸಂಜೆ ಸಿಲ್ಕ್ ಬೋರ್ಡ್ ಟ್ರಾಫಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡು ಆಟೋ ಡ್ರೈವರ್‌ಗೆ ದುಡ್ಡು ಕೊಡುವಾಗಲೋ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ (QR Code) ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡೋದು ಇವತ್ತು ನಮಗೆಲ್ಲಾ ಕಾಮನ್ ಆಗ್ಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಜೇಬಲ್ಲಿ ಐದು ರೂಪಾಯಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಇದ್ರೆ ಸಾಕು ಇಡೀ ಬೆಂಗಳೂರನ್ನೇ ಸುತ್ತಿ ಬರಬಹುದು ಅನ್ನೋ ಲೆವೆಲ್‌ಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ ಡೆವಲಪ್ ಆಗಿದೆ. 2016ರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (NPCI) ಈ ಯುಪಿಐ (UPI) ಸಿಸ್ಟಮ್ ಶುರು ಮಾಡಿದಾಗ, ಇದು ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ರೆವಲ್ಯೂಷನ್ ಆಗುತ್ತೆ ಅಂತ ಯಾರು ಅಂದ್ಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ.¹ ಆಗಸ್ಟ್ 2025ರ ಲೆಕ್ಕ ನೋಡಿದ್ರೆ, ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ಸುಮಾರು 7,500 ಟ್ರಾನ್ಸಾಕ್ಷನ್‌ಗಳು ನಡೀತಿದೆ, ತಿಂಗಳಿಗೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ 25 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ರೂಪಾಯಿಗಳ ವಹಿವಾಟು ನಡೀತಿದೆ! ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚದ 50% ಡಿಜಿಟಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ ಆಗ್ತಿರೋದು ನಮ್ಮ ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲೇ.²

ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಪವಾಡದ ತರ ಕಾಣ್ಸುತ್ತೆ ಅಲ್ವಾ? ಕಸ್ಟಮರ್‌ಗೆ ಯಾವುದೇ ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾ ಚಾರ್ಜ್ ಇಲ್ಲ, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಕಮಿಷನ್ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲವೂ ಫ್ರೀ! ಫ್ರೀ! ಫ್ರೀ! ಆದರೆ, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಜಗತ್ತಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತಿದೆ- “If you are not paying for the product, YOU are the product” (ನೀವು ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್‌ಗೆ ದುಡ್ಡು ಕೊಡ್ತಿಲ್ಲ ಅಂದ್ರೆ, ನೀವೇ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ಅಂತ). ಈ ಗೂಗಲ್ ಪೇ (Google Pay), ಫೋನ್-ಪೇ (PhonePe) ಮತ್ತು ಪೇಟಿಎಂ (Paytm) ಥರದ ಥರ್ಡ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಪ್‌ಗಳು (TPAP) ನಮಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಸರ್ವಿಸ್ ಕೊಡ್ತಿವೆ ಅಂದ್ರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಆಗ್ತಿರೋದು ನಮ್ಮ-ನಿಮ್ಮ ಕಸ್ಟಮರ್ ಡೇಟಾ.³

ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡಿಗರ ದೈನಂದಿನ ಟ್ರಾನ್ಸಾಕ್ಷನ್ ಡೇಟಾವನ್ನ ಈ ಫಿನ್‌ಟೆಕ್ (FinTech) ಕಂಪನಿಗಳು ಹೇಗೆ ತಮ್ಮ ಲಾಭಕ್ಕೆ ಯೂಸ್ ಮಾಡ್ಕೋತಿದ್ದಾವೆ, ಈ ಡೇಟಾ ಕಳ್ಳತನದಿಂದಾಗಿ ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ನಮ್ಮ ಐಟಿ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಬೆಂಗಳೂರಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಂ (Cybercrime) ಸುನಾಮಿ ಹೇಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸ್ತಿದೆ, ಮತ್ತೆ ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರ ತಂದಿರೋ ಹೊಸ DPDP ಆಕ್ಟ್ (Data Protection Act) ಹೇಗೆ ಒಂದು ಹಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಹಾವು ಅನ್ನೋದನ್ನ ಈ ರಿಪೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಳೆಎಳೆಯಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿಡ್ತೀನಿ. ಓದಿ, ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿ.

1. ಫ್ರೀ ಅನ್ನೋ ಭ್ರಮೆ: ನಿಮ್ಮ ಟ್ರಾನ್ಸಾಕ್ಷನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಯಾರ ಆಸ್ತಿ?

ಯುಪಿಐ ಇಕೋಸಿಸ್ಟಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು ಆಟಗಾರರಿರ್ತಾರೆ. ಮೊದಲನೆಯದು NPCI (ಇವರು ಡೇಟಾ ಫಿಡ್ಯೂಶಿಯರಿ), ಎರಡನೆಯದು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು (ನಮ್ಮ ಅಕೌಂಟ್ ಇರೋ ಜಾಗ), ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು ನಾವು ದಿನನಿತ್ಯ ಯೂಸ್ ಮಾಡೋ ಫೋನ್-ಪೇ, ಗೂಗಲ್ ಪೇ ನಂತಹ ಆಪ್‌ಗಳು (ಇವರನ್ನ Data Processors ಅಂತಾರೆ).⁵

ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಪಾತ್ರ ಬರಿ ಬ್ಯಾಕ್-ಎಂಡ್ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್‌ಗೆ ಲಿಮಿಟ್ ಆಗ್ಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಫ್ರಂಟ್-ಎಂಡ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ನ ಬಹುಪಾಲು ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಇರೋದು ಫೋನ್-ಪೇ ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್ ಪೇ ಕೈಯಲ್ಲಿ.⁶ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಆಪ್‌ಗಳನ್ನ ಯಾರು ಯೂಸ್ ಮಾಡಲ್ಲ, ಯಾಕಂದ್ರೆ ಅವುಗಳ ಡಿಸೈನ್ (UI) ಅಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿಲ್ಲ.

ಈ ಥರ್ಡ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಪ್‌ಗಳು ಕೇವಲ ದುಡ್ಡನ್ನ ಒಂದು ಅಕೌಂಟ್‌ನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಅಕೌಂಟ್‌ಗೆ ಕಳಿಸೋ ಪೋಸ್ಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಕೆಲಸ ಮಾತ್ರ ಮಾಡ್ತಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಟ್ರಾನ್ಸಾಕ್ಷನ್‌ನ “ಮೆಟಾಡೇಟಾ” (Metadata) ಕಲೆಹಾಕ್ತಾವೆ.³ ಮೆಟಾಡೇಟಾ ಅಂದ್ರೆ ಏನು ಗೊತ್ತಾ? ನೀವು ಕೇವಲ 100 ರೂಪಾಯಿ ಕಳಿಸಿದ್ರಿ ಅನ್ನೋದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ನೀವು ಎಲ್ಲಿ ಕಳಿಸಿದ್ರಿ? (Location), ಯಾವ ಟೈಮ್‌ಗೆ ಕಳಿಸಿದ್ರಿ? (Timing), ವಾರಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಸಲ ದಿನಸಿ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡ್ತಿದ್ದೀರಾ? ರಾಜಾಜಿನಗರದ ಮೆಡಿಕಲ್ ಶಾಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಬಿಪಿ, ಶುಗರ್ ಮಾತ್ರೆ ತರ್ತಿದ್ದೀರಾ? ಇಂದಿರಾನಗರದ ಪಬ್‌ನಲ್ಲಿ ವೀಕೆಂಡ್ ಪಾರ್ಟಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಬಿಲ್ ಕಟ್ಟಿದ್ರಿ? – ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಷನ್ ಪರ್ಮನೆಂಟ್ ಆಗಿ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಆಗುತ್ತೆ.³

ಕನ್ಸ್ಯೂಮರ್ ಪ್ರೊಫೈಲಿಂಗ್ (Consumer Profiling) ಅನ್ನೋ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಕ್ಯಾಮ್!

ಫಿನ್‌ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯುಪಿಐ ಪೇಮೆಂಟ್ ಕೂಡ ಒಂದು ‘ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಮೊಮೆಂಟ್’ (Financial Moment).⁴ ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೋರಮಂಗಲದ ಯಾವುದೋ ಹೈ-ಎಂಡ್ ಮಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಟೆಕ್ಕಿ (Techie) ಬ್ರದರ್ ಒಬ್ರು ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅನ್ಕೊಳಿ. ಅವರ ಖರ್ಚಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಪ್‌ನ ಬ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರೌಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ರನ್ ಆಗಿ, “ಇವನಿಗೆ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್ (Insurance), ಮ್ಯೂಚುಯಲ್ ಫಂಡ್ (Mutual Fund) ಅಥವಾ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ (Credit Card) ಸೇಲ್ ಮಾಡಬಹುದು” ಅಂತ ಒಂದು ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಕ್ರಿಯೇಟ್ ಆಗುತ್ತೆ.⁴

ಈ ಡೇಟಾನ AI-ಪವರ್ಡ್ ಅನಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ (Predictive Analytics) ಯೂಸ್ ಮಾಡ್ಕೊಂಡು ಅನಲೈಸ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಗೂಗಲ್ ಪೇ ಮತ್ತು ಫೋನ್-ಪೇಗಳು ಈ ಡೇಟಾವನ್ನ ತಮ್ಮ ಪಾರ್ಟ್ನರ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಜೊತೆ ಶೇರ್ ಮಾಡ್ಕೋತೀವಿ ಅಂತ ತಮ್ಮ ಪ್ರೈವೆಸಿ ಪಾಲಿಸಿಯಲ್ಲೇ (Privacy Policy) ಬರೆದುಕೊಂಡಿವೆ!.⁷ “ನಾವು ಡೇಟಾ ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಆಗಿ ಸೇಲ್ ಮಾಡಲ್ಲ, ಆದ್ರೆ ಸೇವೆ ಕೊಡೋಕೆ ಥರ್ಡ್ ಪಾರ್ಟಿಗಳಿಗೆ ಕೊಡ್ತೀವಿ” ಅನ್ನೋದು ಇವರ ವಾದ.³

ಹಿಂದೆ ಪೇಟಿಎಂ (Paytm) ಸಂಸ್ಥೆ, ಗೂಗಲ್ ಪೇ ವಿರುದ್ಧ NPCI ಗೆ ಕಂಪ್ಲೇಂಟ್ ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಗೂಗಲ್ ಪೇ ನಮ್ಮ ಇಂಡಿಯನ್ ಕಸ್ಟಮರ್‌ಗಳ ಡೇಟಾನ ಇಂಡಿಯಾದ ಹೊರಗೆ ಸ್ಟೋರ್ ಮಾಡ್ತಿದೆ, ಅಡ್ವರ್ಟೈಸರ್ಸ್ (Advertisers) ಜೊತೆ ಶೇರ್ ಮಾಡ್ತಿದೆ, ಇದರಿಂದ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್ ಆಗುತ್ತೆ ಅಂತ ಹೇಳಿತ್ತು.⁸ ಇದು ಕೇವಲ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಜಗಳ ಅಲ್ಲ ಬಾಸ್, ನಮ್ಮ-ನಿಮ್ಮ ಡೇಟಾ ಎಷ್ಟು ಅಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ ಅನ್ನೋದಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಸಾಕ್ಷಿ.

2. ಫಿನ್‌ಟೆಕ್ ಬಬಲ್ (FinTech Bubble): ಝೀರೋ ಪ್ರಾಫಿಟ್, ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ವ್ಯಾಲ್ಯುಯೇಷನ್!

ಇವತ್ತು ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ 24ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಫಿನ್‌ಟೆಕ್ ಯುನಿಕಾರ್ನ್‌ಗಳಿವೆ (Unicorns), ಅಂದ್ರೆ ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯ ಇರೋ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು. ಇವುಗಳ ಒಟ್ಟು ವ್ಯಾಲ್ಯುಯೇಷನ್ 75 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದೆ!.⁹ ಕೇವಲ ಯುಪಿಐ ಪೇಮೆಂಟ್ ಮಾಡೋ ಫೋನ್-ಪೇ ವ್ಯಾಲ್ಯುಯೇಷನ್ 12 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಿಲ್ ಕಟ್ಟಿಸ್ಕೊಳ್ಳೋ CRED ಆಪ್ ಮೌಲ್ಯ 6 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್, ಪೈನ್‌ಲ್ಯಾಬ್ಸ್ (Pine Labs) ಮೌಲ್ಯ 5.8 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್!.¹⁰

ಇವರ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಶೀಟ್ ತೆಗೆದು ನೋಡಿದ್ರೆ ಬಹುತೇಕ ಕಂಪನಿಗಳು ಇನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಲಾಭನೇ ಮಾಡ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಲ್ಯುಯೇಷನ್ ಹೇಗೆ ಬಂತು? ಆನ್ಸರ್ ಸಿಂಪಲ್: ನಮ್ಮ ಡೇಟಾ! ಈ ಕಂಪನಿಗಳ ಬಳಿ ಇರೋ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ಡೇಟಾನೇ ಇವರ ಅಸಲಿ ಬಂಡವಾಳ.¹¹

(ಮೂಲ: Equentis ರಿಸರ್ಚ್ ರಿಪೋರ್ಟ್, ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 ⁹)

ಮೇಲಿನ ಟೇಬಲ್ ನೋಡಿ, ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ (ನಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಯುಪಿಐ ವ್ಯವಹಾರ) 2030ಕ್ಕೆ 253 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗುತ್ತೆ ಅಷ್ಟೇ. ಆದ್ರೆ ಲೆಂಡಿಂಗ್ ಟೆಕ್ (Lending Tech ಅಂದ್ರೆ ಸಾಲ ಕೊಡೋ ಮಾರ್ಕೆಟ್) ಬರೋಬ್ಬರಿ 1.3 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಆಗುತ್ತೆ!.⁹ ಇದರ ಅರ್ಥ ಏನು? ಈ ಫಿನ್‌ಟೆಕ್ ಆಪ್‌ಗಳು ಕೇವಲ ಪೇಮೆಂಟ್ ಗೇಟ್‌ವೇಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯಲ್ಲ. ಅವು ನಿಮ್ಮ ಡೇಟಾ ಇಟ್ಕೊಂಡು, ನಿಮ್ಮ ಟ್ರಾನ್ಸಾಕ್ಷನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ನೋಡಿ, ನಿಮಗೆ ಇನ್ಸ್ಟಂಟ್ ಆಗಿ ಓವರ್-ಡ್ರಾಫ್ಟ್ (Overdraft) ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ-ಪುಟ್ಟ ಸಾಲ ಕೊಡೋ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಾಗಿ ಕನ್ವರ್ಟ್ ಆಗ್ತಿದ್ದಾವೆ.⁴ ನಿಮ್ಮ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಸ್ಕೋರ್ (Credit Score) ಡಿಸೈಡ್ ಮಾಡೋದೇ ಇವರ AI ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳು.⁴

ಬಬಲ್ ಬರ್ಸ್ಟ್ (Bubble Burst) ಆಗೋ ಟೈಮ್ ಬಂತಾ?

ಗ್ಲೋಬಲ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇವಾಗ AI ಬಬಲ್ ಒಡೆಯೋ ಭೀತಿ ಶುರುವಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಟೆಕ್ ಸ್ಟಾಕ್‌ಗಳು (Nvidia ಥರದವು) ಕುಸಿದ್ರೆ, ಆ ಎಫೆಕ್ಟ್ ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಆಗಿ ನಮ್ಮ ಹೆಚ್‌ಎಸ್‌ಆರ್ ಲೇಔಟ್ (HSR Layout) ಅಥವಾ ಕೋರಮಂಗಲದ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತೆ.¹² ಫಾರಿನ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್ಸ್ (FII) ದುಡ್ಡು ವಾಪಸ್ ತಗೊಂಡ್ರೆ, ಈ ಫಿನ್‌ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಫಿಟ್ ಮಾಡಲೇಬೇಕಾದ ಪ್ರೆಷರ್ ಬೀಳುತ್ತೆ.¹² ಲಾಭ ಮಾಡಲೇಬೇಕಾದ ಈ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಗೆ ಸಿಲುಕಿರೋ ಕಂಪನಿಗಳು, ಇವಾಗ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಫೀಸ್ ವಸೂಲಿ ಮಾಡೋಕೆ, ಸಬ್‌ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ (Subscription) ಮಾಡಿಸೋಕೆ ಶುರು ಮಾಡಿವೆ.⁴

3. ಡಾರ್ಕ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್ (Dark Patterns): ನಮ್ಮನ್ನ ಉಳ್ಳು ಮಾಡೋ ಆಪ್‌ಗಳ ತಂತ್ರ!

ದುಡ್ಡು ಮಾಡೋಕೆ ಈ ಕಂಪನಿಗಳು ಯೂಸ್ ಮಾಡ್ತಿರೋ ಅತೀ ಕೆಟ್ಟ ಟ್ರಿಕ್ ಅಂದ್ರೆ ‘ಡಾರ್ಕ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್ಸ್’. ಜನರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗದ ಹಾಗೆ, ಅವರನ್ನ ಕನ್ಫ್ಯೂಸ್ ಮಾಡಿ ದುಡ್ಡು ಕೀಳೋ, ಅಥವಾ ಬೇಡವಾದ ಸರ್ವಿಸ್‌ಗೆ ಒಪ್ಪಿಸೋ ಡಿಸೈನ್ ಟ್ರಿಕ್ ಇದು.¹³ ಯುಪಿಐ ಪೇಮೆಂಟ್ ಫ್ರೀ ಅಂತಾರೆ, ಆದ್ರೆ ಅದೇ ಆಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡುವಾಗ, ಅಥವಾ ಫಾಸ್ಟ್‌ಟ್ಯಾಗ್ (FASTag) ರಿಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡುವಾಗ ಕನ್ವೀನಿಯೆನ್ಸ್ ಫೀ (Convenience Fee) ಅಂತ ಹಿಡನ್ ಚಾರ್ಜಸ್ (Hidden Charges) ಕಟ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ.¹³

LocalCircles ಅನ್ನೋ ಸಂಸ್ಥೆ ನಡೆಸಿದ ಸರ್ವೆ ಪ್ರಕಾರ:

• 52% ಜನ ತಮಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆ ಹಿಡನ್ ಚಾರ್ಜಸ್ ಕಟ್ ಆಗಿದೆ ಅಂತ ಕಂಪ್ಲೇಂಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.¹³
• Bait and Switch: ಕ್ಯಾಶ್‌ಬ್ಯಾಕ್ (Cashback) ಸಿಗುತ್ತೆ ಅಂತ ಸ್ಕ್ರ್ಯಾಚ್ ಕಾರ್ಡ್ (Scratch Card) ಕೊಡ್ತಾರೆ. ಅದನ್ನ ಉಜ್ಜಿದ್ರೆ, ರಮ್ಮಿ ಆಡೋ ಆಪ್‌ನ ಲಿಂಕ್, ಇಲ್ಲ ಯಾವುದೋ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್ ಪಾಲಿಸಿ ತಗೊಳ್ಳೋ ಆಫರ್ ಇರುತ್ತೆ ವಿನಃ ಕ್ಯಾಶ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಇರಲ್ಲ!.¹³
• Forced Action: 41% ಜನ ಹೇಳೋ ಪ್ರಕಾರ, ವ್ಯಾಲೆಟ್ ಯೂಸ್ ಮಾಡ್ಬೇಕು ಅಂದ್ರೆ, ಆಪ್‌ಗೆ ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟ್ ಲಿಸ್ಟ್ (Contact List) ಆಕ್ಸೆಸ್ ಕೊಡಲೇಬೇಕು ಅಂತ ಫೋರ್ಸ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತೆ.¹³

ನಮ್ಮ ಡೇಟಾನು ಕದ್ದು, ನಮ್ಮನ್ನೇ ಕನ್ಫ್ಯೂಸ್ ಮಾಡಿ ದುಡ್ಡು ಮಾಡೋ ಈ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಮಾಡೆಲ್ ನಿಜಕ್ಕೂ ಎಥಿಕಲ್ (Ethical) ಹೌದಾ?

4. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಂ ಸುನಾಮಿ: ಬೆಂಗಳೂರು ಟು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ನಡೀತಿರೋ ಭೀಕರ ಲೂಟಿ!

ಬಾಸ್, ಈ ಡೇಟಾ ಕಳ್ಳತನ ಕೇವಲ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಆಫೀಸ್‌ಗಳ ಎಸಿ (AC) ರೂಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತ ಆಗಿಲ್ಲ. ಈ ಕದ್ದ ಡೇಟಾ ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ (Dark Web) ತಲುಪಿದಾಗ ಏನಾಗುತ್ತೆ ಅನ್ನೋದನ್ನ ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದ, ಅದರಲ್ಲೂ ನಮ್ಮ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಂ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ರಾಚುವಂತೆ ತೋರಿಸ್ತಿವೆ. ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕ ಇವತ್ತು ಐಟಿ (IT) ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಹೌದು, ಆದ್ರೆ ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಯ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಕೂಡ ಆಗ್ಬಿಟ್ಟಿದೆ!

ಬೆಳಗಾವಿಯ ಸುವರ್ಣಸೌಧದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2025ರ ಚಳಿಗಾಲದ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಜಿ. ಪರಮೇಶ್ವರ ಅವರು ಕೊಟ್ಟಿರೋ ರಿಪೋರ್ಟ್ ನೋಡಿದ್ರೆ ಎದೆ ನಡುಗುತ್ತೆ.¹⁵

(ಮೂಲ: ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆ ಅಧಿವೇಶನ, ಗೃಹ ಸಚಿವರ ಮಾಹಿತಿ 2025 ¹⁵)

ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿ ನೋಡಿ, ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಜನ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರೋದು 5,473 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ! ಅಂದ್ರೆ ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 6 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನ ಸೈಬರ್ ಕಳ್ಳರು ಲೂಟಿ ಮಾಡ್ತಿದ್ದಾರೆ!.¹⁶ ರಿಕವರಿ ಆಗ್ತಿರೋದು ಬರಿ 60 ಲಕ್ಷ ಮಾತ್ರ. ಬೆಂಗಳೂರು ಸಿಟಿ ಒಂದರಲ್ಲೇ 2023ರಲ್ಲಿ 17,631 ಕೇಸ್‌ಗಳು ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದವು. ಇದು ಭಾರತದ ಟಾಪ್ 10 ಸಿಟಿಗಳ ಒಟ್ಟು ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಂ ಕೇಸ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು!.¹⁷

ಇನ್ನು 2024ರ Seqrite ಥ್ರೆಟ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಪ್ರಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಸರಾಸರಿ 31,388 ಮಾಲ್ವೇರ್ (Malware) ಅಟ್ಯಾಕ್‌ಗಳು, ಮತ್ತೆ 4,887 ರ್‍ಯಾನ್ಸಮ್‌ವೇರ್ (Ransomware) ಅಟ್ಯಾಕ್‌ಗಳು ನಡೀತಾನೇ ಇವೆ.¹⁸ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲೆವೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ್ರೆ 2024ರಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ಇನ್ಸಿಡೆಂಟ್‌ಗಳು 22.68 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.¹⁹

‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್’ (Digital Arrest) – ಹೊಸ ಟ್ರೆಂಡ್!

ನಮ್ಮ ಡೇಟಾ ಪ್ರೈವೆಸಿ ಇಲ್ಲದಿರೋದೇ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಫ್ರಾಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಮೂಲ ಕಾರಣ. ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ನಂಬರ್, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಡೀಟೇಲ್ಸ್, ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್, ಮತ್ತು ನೀವು ಎಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡ್ತಿದ್ದೀರಾ ಅನ್ನೋ ಡೀಟೇಲ್ಸ್ ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಜಮ್ತಾರಾದಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ಸೌತ್-ಈಸ್ಟ್ ಏಷ್ಯಾದ ಫ್ರಾಡ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳಲ್ಲೋ ಕೂತಿರೋ ಹ್ಯಾಕರ್‌ಗಳಿಗೆ ಈಸಿಯಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿಡುತ್ತೆ.¹⁹

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಲ್ಲಿ 57 ವರ್ಷದ ಸೀನಿಯರ್ ಐಟಿ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ (IT Executive) ಒಬ್ರು ಬರೋಬ್ಬರಿ 31.83 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಕಳ್ಕೊಂಡ್ರು!.²¹ ಹೇಗೆ? ಅದೇ “ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್” ಸ್ಕ್ಯಾಮ್. ವಂಚಕರು ಸಿಬಿಐ (CBI) ಮತ್ತು ಆರ್‌ಬಿಐ (RBI) ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ತರ ವಿಡಿಯೋ ಕಾಲ್ ಮಾಡಿ, “ನಿಮ್ಮ ಅಕೌಂಟ್‌ನಿಂದ ಟೆರರಿಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಫಂಡ್ ಹೋಗಿದೆ, ನಿಮ್ಮನ್ನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದೀವಿ” ಅಂತ ಬೆದರಿಸಿ ಸುಲಿಗೆ ಮಾಡಿದ್ರು. ಅವರಿಗೆ ಈ ಐಟಿ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ ಹತ್ರ ಇಷ್ಟು ದುಡ್ಡಿದೆ, ಅವರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಕೌಂಟ್ ಡೀಟೇಲ್ಸ್ ಏನು ಅನ್ನೋದು ಹೇಗೆ ಗೊತ್ತಾಯ್ತು? ಲೀಕ್ ಆಗಿರೋ ಡೇಟಾದಿಂದಾನೇ ತಾನೇ?

ಇದು ಬರಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಟೆಕ್ಕಿಗಳ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್ ಅಲ್ಲ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡದಲ್ಲೂ ಈ ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್’ ಹಾವಳಿ ಶುರುವಾಗಿದೆ. 2024ರಲ್ಲಿ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ 11 ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ಕೇಸ್‌ಗಳು ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಆಗಿವೆ. ವಂಚಕರು ಇಲ್ಲಿ ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಮಾಡ್ತಿರೋದು ರಿಟೈರ್ಡ್ ಆದ ವಯಸ್ಸಾದವರನ್ನ.²⁰ ಅವರ ಬಳಿ ಇರೋ ರಿಟೈರ್‌ಮೆಂಟ್ ಫಂಡ್ ಡೀಟೇಲ್ಸ್, ಆಧಾರ್ ನಂಬರ್ ಎಲ್ಲವನ್ನ ಮುಂದಿಟ್ಟು ಬೆದರಿಸಿ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಜನರಿಂದಲೇ ಬರೋಬ್ಬರಿ 4.7 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ದೋಚಿದ್ದಾರೆ.²⁰

ಅದೇ ರೀತಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ (Victoria Hospital) ಬಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಡೇಟಾ ಆಪರೇಟರ್‌ಗಳೇ ರೋಗಿಗಳ ಡೇಟಾ ಯೂಸ್ ಮಾಡ್ಕೊಂಡು 23 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಯುಪಿಐ ಸ್ಕ್ಯಾಮ್ ಮಾಡಿದ್ರು.²² ವೈಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌ನ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಕಂಪನಿಯೊಂದರ ಮಾಜಿ ಉದ್ಯೋಗಿ 87 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಸೋರ್ಸ್ ಕೋಡ್ ಮತ್ತು ಡೇಟಾನ ಕದ್ದು ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ.²³ ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಮ್ಮ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ನಲ್ಲಿರೋ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಲೂಪ್-ಹೋಲ್‌ಗಳನ್ನ (Loopholes) ಬೆತ್ತಲೆ ಮಾಡ್ತಿವೆ.

5. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಅರಿವಿನ ಕೊರತೆ: USENIX 2025 ರಿಪೋರ್ಟ್ ಹೇಳೋದೇನು?

ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಎಷ್ಟೇ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ ಆದ್ರೂ, ನಮ್ಮ ಜನರಿಗೆ ಇದರ ಹಿಂದಿರೋ ರಿಸ್ಕ್ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನು ಐಡಿಯಾ ಇಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಓಟಿಪಿ (OTP) ಶೇರ್ ಮಾಡ್ಬೇಡಿ ಅಂತ ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಕಿದ್ರೆ ಸಾಲಲ್ಲ. USENIX 2025ರ ರಿಸರ್ಚ್ ಪೇಪರ್, ಇಂಡಿಯಾದ ಯುಪಿಐ ಯೂಸರ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಡೀಟೇಲ್ಡ್ ಸ್ಟಡಿ ಮಾಡಿದೆ. ಅದ್ರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಜನರ ಮೈಂಡ್‌ಸೆಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಆಘಾತಕಾರಿ ವಿಚಾರಗಳಿವೆ.¹

1. Knowledge-Behavior Gap (ಗೊತ್ತಿದ್ರೂ ತಪ್ಪು ಮಾಡೋದು): ಜನರಿಗೆ ಫ್ರಾಡ್ ಆಗುತ್ತೆ ಅಂತ ಭಯ ಇದೆ, ಆದ್ರೆ ಏನ್ ಮಾಡಿದ್ರೆ ಫ್ರಾಡ್ ತಡೆಯಬಹುದು ಅಂತ ಟೆಕ್ನಿಕಲಿ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಬಾರದು ಅಂತ ಗೊತ್ತಿದ್ರೂ, “ನಿಮ್ಮ ಕರೆಂಟ್ ಬಿಲ್ ಕಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಲೈನ್ ಕಟ್ ಮಾಡ್ತೀವಿ” ಅಂತ ಮೆಸೇಜ್ ಬಂದ್ರೆ ಗಾಬರಿಯಾಗಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ.¹
2. Trust Trade-offs (ಬ್ಯಾಂಕ್ vs ಥರ್ಡ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಪ್): ಯೂಸರ್ಸ್ ಸ್ಟಡಿ ಪ್ರಕಾರ, ಜನರಿಗೆ ಗೂಗಲ್ ಪೇ ಅಥವಾ ಫೋನ್-ಪೇ ಗಿಂತ ತಮ್ಮ ಒರಿಜಿನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಮೇಲೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ SBI, ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್) ಹೆಚ್ಚು ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಆದ್ರೆ, ಆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಪ್‌ಗಳ ಡಿಸೈನ್ (UI) ಅಷ್ಟು ಯೂಸರ್-ಫ್ರೆಂಡ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ರೂ, ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಈ ಥರ್ಡ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಪ್‌ಗಳನ್ನೇ ಯೂಸ್ ಮಾಡ್ತಿದ್ದಾರೆ!.¹
3. ಡಿಫಾಲ್ಟ್ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ಸ್ (Default Settings): ಶೇಕಡಾ 90ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಆಪ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಬರೋ ಡಿಫಾಲ್ಟ್ ಪ್ರೈವೆಸಿ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ಸ್ ಅನ್ನ ಹಾಗೆ ಬಿಡ್ತಾರೆ. ಅದನ್ನ ಚೇಂಜ್ ಮಾಡೋಕೆ ಹೋಗಲ್ಲ.¹
4. ಭೌತಿಕ ಭದ್ರತೆ vs ಡಿಜಿಟಲ್ ಭದ್ರತೆ: ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುವಾಗ ಯಾರಾದ್ರು ಜೇಬಿಗೆ ಕೈ ಹಾಕ್ತಾರೆ ಅಂತ ಫೋನ್ ಅನ್ನ ಭದ್ರವಾಗಿ ಹಿಡ್ಕೋತಾರೆ. ಆದ್ರೆ ಅದೇ ಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ ಅಕೌಂಟ್ ಖಾಲಿ ಮಾಡ್ಕೋತಾರೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇಫ್ಟಿ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಜನರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಎಜುಕೇಶನ್ ಇಲ್ಲ.¹
5. NPCI ಮತ್ತು RBI ವೈಫಲ್ಯ: ಸರ್ಕಾರಿ ಆಫೀಸ್‌ಗಳು ಕೊಡೋ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಷನ್ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಅರ್ಥ ಆಗೋ ಭಾಷೆಲಿ ಇಲ್ಲ. ಜನ ಅಫೀಶಿಯಲ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಓದೋದಕ್ಕಿಂತ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ (YouTube) ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನ, ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಫಾರ್ವರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚು ನಂಬ್ತಾರೆ.¹

6. ಕನ್ನಡಿಗ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಬಿಗ್ ಶಾಕ್: ಯುಪಿಐ ಮತ್ತು ಜಿಎಸ್‌ಟಿ (GST) ಕಂಟಕ

ಯುಪಿಐ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಅಂದ್ರೆ ಬರಿ ನಿಮಗೆ ಜಾಹೀರಾತು ತೋರಿಸೋಕೆ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ, ನಿಮ್ಮ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಆಗಿ ಇನ್‌ಕಮ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಕೈ ಸೇರ್ತಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ರೀತಿ “ಸರ್ವೆಲೆನ್ಸ್ ಟೂಲ್” (Surveillance Tool) ಆಗ್ತಿದೆ ಅಂತ ಲೀಗಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪರ್ಟ್ಸ್ ಹೇಳ್ತಾರೆ.²⁴

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಬೇಕರಿಗಳು, ಟೀ ಅಂಗಡಿಗಳು, ಹೋಟೆಲ್ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಿಂದ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ (GST) ನೋಟಿಸ್‌ಗಳು ಬರೋಕೆ ಶುರುವಾಗಿದೆ!.²⁵ 2021 ರಿಂದ 2025 ರವರೆಗೆ ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ 40 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಟ್ರಾನ್ಸಾಕ್ಷನ್ ಮಾಡಿದ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಈ ನೋಟಿಸ್ ಬಂದಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಕಂಗಾಲಾಗಿರೋ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬೇಕರಿ ಮಾಲೀಕರು ಕಪ್ಪು ಪಟ್ಟಿ ಧರಿಸಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮಾಡಿದ್ರು. ಎಷ್ಟೋ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನ ಕಿತ್ತುಬಿಸಾಕಿ, ಮತ್ತೆ ಹಳೆಯ ಕ್ಯಾಶ್ (Cash-only) ಪದ್ಧತಿಗೆ ವಾಪಸ್ ಹೋಗ್ತಿದ್ದಾರೆ! “ಟೀ-ಕಾಫಿ ಮಾರೋ ನಮಗೆ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಕಟ್ಟೋಕೆ ಆಗಲ್ಲ” ಅನ್ನೋದು ಅವರ ಅಳಲು.²⁵

ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮಾಡೋಕೆ ಹೋಗಿ, ಇವತ್ತು ನಮ್ಮ ಸಣ್ಣ ವರ್ತಕರೇ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ ಕಂಡ್ರೆ ಭಯಪಡೋ ಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಸಿಎಂ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಮೀಟಿಂಗ್ ಕರೆದಿದ್ರು, ಆದ್ರೆ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್ ಸಾಲ್ವ್ ಆಗೋದು ಕಷ್ಟ.²⁵

7. ಕಾನೂನು ಇದೆಯಾ? ಡಿಪಿಡಿಪಿ ಆಕ್ಟ್ (DPDP Act 2023 & Rules 2025) – ಒಂದು ಹಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಹಾವು!

ಇದೆಲ್ಲಾ ನಡೀತಾ ಇದ್ರೂ ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರ ಏನ್ ಮಾಡ್ತಿದೆ? ಜನರ ಡೇಟಾ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಟ್ ಮಾಡೋಕೆ ಅಂತ, ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಮೀಟಿಂಗ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಮೀಟಿಂಗ್ ಮಾಡಿ, ಕೊನೆಗೂ ಆಗಸ್ಟ್ 2023 ರಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರ್ಸನಲ್ ಡೇಟಾ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಆಕ್ಟ್ (DPDP Act 2023) ಪಾಸ್ ಮಾಡಿದ್ರು.²⁶ ಅದಾಗಿ ಎರಡು ವರ್ಷದ ಮೇಲೆ ನವೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಫುಲ್ ರೂಲ್ಸ್ (DPDP Rules 2025) ರಿಲೀಸ್ ಮಾಡಿದ್ರು.²⁹

ಯುರೋಪಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ GDPR ಕಾಯ್ದೆಯ ಕಾಪಿ ತರ ಇರೋ ಈ ಕಾನೂನು, ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಅಂತ ಅನ್ಸುತ್ತೆ. ಆದ್ರೆ ಆಳವಾಗಿ ನೋಡಿದ್ರೆ ಇದರಲ್ಲಿರೋ ಲೂಪ್-ಹೋಲ್‌ಗಳು (Loopholes) ಒಂದೆರಡಲ್ಲ.³³

DPDP ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಯಿಂಟ್ಸ್:

• ಡೇಟಾ ಫಿಡ್ಯೂಶಿಯರಿ (Data Fiduciary): ಫಿನ್‌ಟೆಕ್ ಆಪ್‌ಗಳು ಕಸ್ಟಮರ್ (Data Principal) ಡೇಟಾ ತಗೋಬೇಕು ಅಂದ್ರೆ ಕ್ಲಿಯರ್ ಆಗಿ ಕನ್ಸೆಂಟ್ (Consent – ಒಪ್ಪಿಗೆ) ಕೇಳಬೇಕು. ಉದ್ದುದ್ದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಇರಬೇಕು.²⁹
• ದಂಡ (Penalties): ಡೇಟಾ ಲೀಕ್ ಆದ್ರೆ, ಅಥವಾ ಮಿಸ್-ಯೂಸ್ ಆದ್ರೆ, ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ 250 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ದಂಡ ಹಾಕೋ ಪವರ್ ಡೇಟಾ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಬೋರ್ಡ್‌ಗೆ ಇದೆ.³⁶
• ಸಮ್ಮತಿ ಹಿಂಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು (Right to Opt-out): ಕಸ್ಟಮರ್‌ಗೆ ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದ್ರೂ ತನ್ನ ಡೇಟಾ ಡಿಲೀಟ್ ಮಾಡಿ ಅಂತ ಕೇಳೋ ರೈಟ್ಸ್ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.³⁷

ಆದ್ರೆ ಅಸಲಿ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್ಸ್ ಇಲ್ಲೇ ಇರೋದು! (The Loopholes)

ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಫ್ರೀಡಂ ಫೌಂಡೇಶನ್ (Internet Freedom Foundation – IFF) ನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೈಟ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನ ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿವೆ.³⁹ ಯಾಕೆ?

1. ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಫುಲ್ ಪವರ್ (Government Exemptions): ಈ ಕಾಯ್ದೇಲಿ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಡೇಂಜರ್ ಅಂದ್ರೆ, ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಅದರ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳಿಗೆ ಡೇಟಾ ಯೂಸ್ ಮಾಡೋಕೆ ಫುಲ್ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ, ಲಾ ಅಂಡ್ ಆರ್ಡರ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ನಿಮ್ಮ ಯಾವುದೇ ಯುಪಿಐ ಡೇಟಾನ ಆಕ್ಸೆಸ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಮಾಸ್ ಸರ್ವೆಲೆನ್ಸ್ (Mass Surveillance) ಆಗೋ ಚಾನ್ಸಸ್ ಇದೆ.²⁸
2. ಸಮ್ಮತಿಯ ನಾಟಕ (Consent Fatigue): ಆಪ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡುವಾಗ ಬರೋ ‘Terms and Conditions’ ನಾವ್ಯಾರಾದ್ರು ಓದ್ತೀವಾ? ಇಲ್ಲ. “I Agree” ಅಂತ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡ್ತೀವಿ. ಅದೇ ತರ, ನಾಳೆ ಈ ಆಪ್‌ಗಳು ಒಂದು ಪಾಪ್-ಅಪ್ (Pop-up) ಕೊಟ್ಟು, “ನಿಮ್ಮ ಡೇಟಾ ನಾವು ನಮ್ಮ ಥರ್ಡ್ ಪಾರ್ಟಿ ಪಾರ್ಟ್ನರ್ಸ್ ಜೊತೆ ಶೇರ್ ಮಾಡ್ತೀವಿ, Agree ಮಾಡಿ” ಅಂದ್ರೆ ನಾವೆಲ್ಲಾ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಕೊಂಡು ಅಗ್ರೀ ಮಾಡ್ತೀವಿ. ಕಾಯ್ದೆ ಹೆಸ್ರಲ್ಲಿ ಅವರೇ ಲೀಗಲ್ ಆಗಿ ನಮ್ಮ ಡೇಟಾ ತಗೋತಾರೆ.²⁶
3. ಲೋಕಲ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಮರಣಶಾಸನ: ಈ ಹೊಸ ರೂಲ್ಸ್ ಪಾಲಿಸೋಕೆ ಐಟಿ ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್, ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಆಡಿಟ್ಸ್, ಮತ್ತೆ ಡೇಟಾ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಆಫೀಸರ್ (DPO) ನೇಮಕ ಮಾಡ್ಕೋಬೇಕು.³⁵ ಗೂಗಲ್, ಅಮೆಜಾನ್, ಫೋನ್-ಪೇ ಥರದ ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಬಿಗ್ ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡೋದು ಈಸಿ. ಆದ್ರೆ ನಮ್ಮ ಕೋರಮಂಗಲ, ಹೆಚ್‌ಎಸ್ಆರ್ ಲೇಔಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಗ್ತಿರೋ ಸಣ್ಣ ಫಿನ್‌ಟೆಕ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಈ ಕಂಪ್ಲೈಯನ್ಸ್ ಕಾಸ್ಟ್ (Compliance Cost) ತಡ್ಕೊಳೋಕೆ ಆಗಲ್ಲ. ಎಷ್ಟೋ ಸಣ್ಣ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು ಮುಚ್ಚಿಹೋಗೋ ರಿಸ್ಕ್ ಇದೆ.³⁶
4. ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡೋ ಪವರ್ (Section 37): ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 37ರ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವುದೇ ಆಪ್ ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ರೂಲ್ಸ್ ಬ್ರೇಕ್ ಮಾಡಿದ್ರೆ, ಸರ್ಕಾರ ಆ ಆಪ್ ಅನ್ನೇ ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಬಹುದು.⁴¹
5. ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಬ್ರೇಕ್ (Traceability): 2021ರ ಐಟಿ ರೂಲ್ಸ್ ಜೊತೆಗೆ ಇದನ್ನ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಿದ್ರೆ, ಎಂಡ್-ಟು-ಎಂಡ್ ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ (End-to-End Encryption) ಬ್ರೇಕ್ ಮಾಡಿ, ಮೆಸೇಜ್/ಟ್ರಾನ್ಸಾಕ್ಷನ್ ಎಲ್ಲಿಂದ ಶುರುವಾಯ್ತು ಅಂತ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡೋ ಪವರ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕಿದೆ. ಇದು ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಆಗಿ ರೈಟ್ ಟು ಪ್ರೈವೆಸಿಗೆ (Right to Privacy) ಹೊಡೆತ ಕೊಡುತ್ತೆ.⁴⁴
6. ಹಳೆಯ ಡೇಟಾ ಕಥೆ ಏನು?: ಈ ಕಾನೂನು 2025ರ ನವೆಂಬರ್ ಇಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರ್ತಿದೆ (ಫುಲ್ ಇಂಪ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಆಗೋಕೆ 2027 ಆಗುತ್ತೆ).³² ಆದ್ರೆ 2016 ರಿಂದ ಈ ಫಿನ್‌ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಆಲ್ರೆಡಿ ಕದ್ದಿರೋ, ಸ್ಟೋರ್ ಮಾಡಿರೋ ಟೆರಾಬೈಟ್ ಗಟ್ಟಲೆ ಮೆಟಾಡೇಟಾಗೆ ಯಾರು ಹೊಣೆ? ಅನ್ನೋದರ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇಲ್ಲ!

8. ಸಿಸ್ಟಮ್ ಸರಿಪಡಿಸಲು NPCI ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯ ಹರಸಾಹಸ!

ದಿನೇ ದಿನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗ್ತಿರೋ ಫ್ರಾಡ್ ನೋಡಿ ಕಂಗಾಲಾಗಿರೋ NPCI ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ಇವಾಗ ಕೆಲವು ಹೊಸ, ಕಠಿಣ ರೂಲ್ಸ್ ತಂದಿದೆ.

1. ಯುಪಿಐ ಇನ್ಫೋಸೆಕ್ ಕಂಪ್ಲೈಯನ್ಸ್ ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್ 2025 (UPI InfoSec Compliance Framework 2025): ಜುಲೈ 2025 ರಲ್ಲಿ NPCI ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರೋ ಈ ಹೊಸ ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್ ಪ್ರಕಾರ, ಯುಪಿಐ ಇಕೋಸಿಸ್ಟಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರೋ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಆಪ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಭದ್ರತೆ (Security), ಗೌಪ್ಯತೆ (Privacy) ಮತ್ತು ಮಲ್ಟಿ-ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಆಥೆಂಟಿಕೇಶನ್ (MFA) ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳನ್ನ ಅಪ್‌ಗ್ರೇಡ್ ಮಾಡಲೇಬೇಕು.⁴⁵ API ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ, ಡೇಟಾ ಲೋಕಲೈಸೇಶನ್ (Data Localization) ಮತ್ತು ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.⁴⁶

2. P2P ಕಲೆಕ್ಟ್ ರಿಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾನ್ (Ban on P2P Collect Requests): ಆನ್‌ಲೈನ್ ಫ್ರಾಡ್ ಮಾಡೋರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯೂಸ್ ಮಾಡ್ತಿದ್ದ ಟ್ರಿಕ್ ಅಂದ್ರೆ ಕಲೆಕ್ಟ್ ರಿಕ್ವೆಸ್ಟ್. “ನಿಮಗೆ ಓಎಲ್ಎಕ್ಸ್ (OLX) ಇಂದ ದುಡ್ಡು ಬಂದಿದೆ, ಪಿನ್ (PIN) ಎಂಟರ್ ಮಾಡಿ ರಿಸೀವ್ ಮಾಡ್ಕೊಳ್ಳಿ” ಅಂತ ರಿಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಕಳಿಸಿ, ನಮ್ಮಿಂದಾನೇ ದುಡ್ಡು ಕೀಳ್ತಿದ್ರು. ಈ ಫ್ರಾಡ್ ಕಮ್ಮಿ ಮಾಡೋಕೆ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2025 ರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ Peer-to-Peer (P2P) ಕಲೆಕ್ಟ್ ರಿಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಫೀಚರ್ ಅನ್ನೇ NPCI ಬ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದೆ.⁴⁷ ಇನ್ಮುಂದೆ ಫೋನ್-ಪೇ, ಗೂಗಲ್ ಪೇ ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾವ ಆಪ್‌ನಲ್ಲೂ ಈ ಆಪ್ಷನ್ ಇರಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿಯೇ ದುಡ್ಡು ಕಳಿಸಬೇಕು. ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆ ಹೆಜ್ಜೆ.

3. ಆಗಸ್ಟ್ 2025ರ ಹೊಸ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು: ಸರ್ವರ್ ಓವರ್‌ಲೋಡ್ ತಪ್ಪಿಸಲು, ಒಂದು ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಆಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 50 ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಚೆಕ್ ಮಾಡಬಹುದು ಅಂತ ಲಿಮಿಟ್ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.⁴⁸ ಜೊತೆಗೆ ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ (Netflix), ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್ ಆಟೋ-ಪೇ (Autopay) ಟ್ರಾನ್ಸಾಕ್ಷನ್‌ಗಳು ಪೀಕ್ ಅವರ್ಸ್ (ಬೆಳಗ್ಗೆ 10 ರಿಂದ 1 ರವರೆಗೆ) ನಡೀಬಾರ್ದು ಅಂತ ರೂಲ್ ತಂದಿದ್ದಾರೆ.⁴⁸

4. ಪ್ರೈವೆಸಿ vs ಪೊಲೀಸ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಶನ್ (PhonePe vs State of Karnataka ಕೇಸ್): ಒಂದು ಕಡೆ ಜನ “ನಮ್ಮ ಡೇಟಾ ಪ್ರೈವೆಸಿ ಬೇಕು” ಅಂತಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಫ್ರಾಡ್ ಆದಾಗ “ಪೊಲೀಸರು ಬೇಗ ರಿಕವರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಿ” ಅಂತಾರೆ. ಈ ಸಂಘರ್ಷ ರೀಸೆಂಟ್ ಆಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿತು. ವಿಡಿಯೋ ⁴⁹ ನಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೈನ್ ಮಾಡಿರೋ ಹಾಗೆ, PhonePe vs State of Karnataka ಕೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಂ ಪೊಲೀಸರು CrPC ಸೆಕ್ಷನ್ 91ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಂಚನೆಗೊಳಗಾದವರ ಟ್ರಾನ್ಸಾಕ್ಷನ್ ಲಾಗ್‌ಗಳನ್ನ ಕೇಳಿದ್ರು. ಆದ್ರೆ ಫೋನ್-ಪೇ, ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೆಟಲ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ (PSSA 2007) ಮತ್ತು ಪ್ರೈವೆಸಿ ನೆಪವೊಡ್ಡಿ ಡೇಟಾ ಕೊಡೋಕೆ ನಿರಾಕರಿಸ್ತು. ಆಗ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದು: “ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರಬೇಕು” (Confidentiality must coexist with accountability). ಐಟಿ ರೂಲ್ಸ್ ಪ್ರಕಾರ ಲೀಗಲ್ ನೋಟಿಸ್ ಬಂದ 72 ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ಫಿನ್‌ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲೇಬೇಕು ಅಂತ ತೀರ್ಪು ಕೊಡ್ತು.⁴⁹

9. ನನ್ನ ಕನ್ಕ್ಲೂಷನ್: ಈ ಟೆಕ್ ಮಾಯಾಜಾಲದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರು ಉಳಿಯೋದು ಹೇಗೆ?

ಬಾಸ್, ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ದುಡ್ಡಿದೆ ಅನ್ನೋದು ನಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ರೆ ಇವತ್ತು, ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್‌ನಿಂದ ಹಿಡಿದು ವೈಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌ವರೆಗೆ, ನಾವು ದಿನಕ್ಕೆ ಮಾಡೋ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೂಪಾಯಿ ಖರ್ಚಿನ ಲೆಕ್ಕ, ನಾವು ತಿನ್ನೋ ಊಟ, ಹೋಗೋ ಜಾಗ- ಎಲ್ಲವೂ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಅಥವಾ ನೊಯ್ಡಾದ ಯಾವುದೋ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸರ್ವರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇವ್ ಆಗ್ತಿದೆ.

ಈ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಬರೀತಿರೋ ನನಗೂ ಗೊತ್ತು, ನಿಮಗೆ ಓದ್ತಿರೋ ನಿಮಗೂ ಗೊತ್ತು, ಯುಪಿಐ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನ ಬಿಟ್ಟು ಮತ್ತೆ ಕ್ಯಾಶ್-ಓನ್ಲಿ ಯುಗಕ್ಕೆ ನಾವು ಹಿಂತಿರುಗೋದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ.⁵⁰ ಇದು ನಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೊಂದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಪವಾಡ. ಆದರೆ, ಈ ಪವಾಡದ ಅಡಿಪಾಯದಲ್ಲಿರೋ ಡೇಟಾ ಪ್ರೈವೆಸಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮಾತ್ರ ಒಂದು ಟೈಂ-ಬಾಂಬ್ ಇದ್ದಂತೆ. ಫಿನ್‌ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳ 75 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಬಬಲ್ (FinTech Bubble) ನಿಂತಿರೋದೇ ನಮ್ಮಂತ ಕಾಮನ್ ಜನರ ಅರಿವಿನ ಕೊರತೆಯ ಮೇಲೆ.¹ ಕೇವಲ “ಉಚಿತ ಟ್ರಾನ್ಸಾಕ್ಷನ್” ಅನ್ನೋ ಗಾಳಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು, ನಮ್ಮ ಇಡೀ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಬಿಹೇವಿಯರ್ (Financial Behavior) ಅನ್ನ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅಡವಿಡ್ತಿದ್ದೀವಿ.⁴

ಇದರ ನೇರ ರಿಸಲ್ಟ್ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಮುಂದಿದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ 2,500 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ದುಡ್ಡನ್ನ ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡಿಗರು, ರಿಟೈರ್ಡ್ ಆದವರು, ಐಟಿ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್‌ಗಳು ಸೈಬರ್ ವಂಚಕರಿಗೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅಂದ್ರೆ ¹⁵, ನಮ್ಮ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೋಟೆ ಎಷ್ಟು ವೀಕ್ ಆಗಿದೆ ಅಂತ ನೀವೇ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿ. ಡಿಪಿಡಿಪಿ (DPDPA 2025) ಆಕ್ಟ್ ಏನೋ ಬಂದಿದೆ, ಆದ್ರೆ ಅದು ಬಡವರನ್ನ ರಕ್ಷಿಸೋಕೆ ಇದೆಯೋ ಅಥವಾ ಬಿಗ್ ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾಸ್-ಸರ್ವೆಲೆನ್ಸ್‌ಗೆ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಕೊಡೋಕೆ ಇದೆಯೋ ಅನ್ನೋದು ಇನ್ನು ಕ್ಲಿಯರ್ ಇಲ್ಲ.²⁸

ಸೋ, ಕೊನೆಯದಾಗಿ ನಾನು ಹೇಳೋದೇನು ಅಂದ್ರೆ: ನಮ್ಮ ಡೇಟಾ ರಕ್ಷಣೆ ನಮ್ಮದೇ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಂಡ ಆಪ್‌ಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ ಪರ್ಮಿಷನ್ ಕೊಡೋದನ್ನ ನಿಲ್ಲಿಸಿ. ಅನವಶ್ಯಕವಾಗಿ ಸಬ್‌ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್‌ಗಳಿಗೆ ಆಟೋ-ಪೇ (Autopay) ಸೆಟ್ ಮಾಡ್ಬೇಡಿ. ಕ್ಯಾಶ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಆಸೆಗೆ ಬಿದ್ದು ರಿವಾರ್ಡ್ ಸೆಕ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಗೋ ಅನಾಮಿಕ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡ್ಬೇಡಿ.¹³ ಸರ್ಕಾರ ಕೇವಲ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನ ಮಾಡಿದ್ರೆ ಸಾಲದು, ಡೇಟಾ ಲೀಕ್ ಮಾಡೋ ದೊಡ್ಡ ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ 250 ಕೋಟಿ ದಂಡ ಹಾಕೋ ಗಂಡಸ್ತನ (ರಾಜಕೀಯ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ) ತೋರಿಸಬೇಕು.

ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್ ತೆಗೆದು ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡೋಕೆ ಮುಂಚೆ ಒಮ್ಮೆ ನೆನಪಿಸ್ಕೊಳ್ಳಿ- ನೀವು ಕೇವಲ ನಿಮ್ಮ ಅಕೌಂಟ್‌ನಲ್ಲಿರೋ ದುಡ್ಡನ್ನ ಮಾತ್ರ ಪೇ ಮಾಡ್ತಿಲ್ಲ, ನಿಮ್ಮ ‘ಪ್ರೈವೆಸಿಯನ್ನ’ ಕೂಡ ಪೇ ಮಾಡ್ತಿದ್ದೀರಾ! ಎಚ್ಚರ ಕನ್ನಡಿಗ, ಎಚ್ಚರ!

ಜೈ ಭುವನೇಶ್ವರಿ. ಜೈ ಕರ್ನಾಟಕ.

Works cited

1. Security and Privacy Advice for UPI Users in India – USENIX, accessed on March 4, 2026, https://www.usenix.org/system/files/conference/usenixsecurity25/sec25cycle1-prepub-914-mungara.pdf
2. Unified Payments Interface – Wikipedia, accessed on March 4, 2026, https://en.wikipedia.org/wiki/Unified_Payments_Interface
3. How privacy friendly is UPI? : r/degoogleindia – Reddit, accessed on March 4, 2026, https://www.reddit.com/r/degoogleindia/comments/1rf8vaf/how_privacy_friendly_is_upi/
4. How Fintechs Are Monetizing UPI Traffic – BillCut, accessed on March 4, 2026, https://www.billcut.com/blogs/how-fintechs-are-monetizing-upi-traffic/
5. Regulating UPI: Consumer Rights & Privacy – S.S. Rana & Co., accessed on March 4, 2026, https://ssrana.in/articles/regulating-the-upi-ecosystem-ensuring-consumer-rights-and-privacy/
6. The organisation of digital payments in India – lessons from the Unified Payments Interface (UPI) – BIS, accessed on March 4, 2026, https://www.bis.org/publ/bppdf/bispap152_e_rh.pdf
7. Google Payments Privacy Notice, accessed on March 4, 2026, https://payments.google.com/legaldocument?family=0.privacynotice&hl=en-IN
8. Google Pay sharing payment data with group cos: Paytm to NPCI – Times of India, accessed on March 4, 2026, https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/google-pay-sharing-payment-data-with-group-cos-paytm-to-npci/articleshow/65891388.cms
9. 24 Unicorns, $75 Billion Valuation: Investors Flock to India’s Fintech Goldmine – Equentis, accessed on March 4, 2026, https://www.equentis.com/blog/24-unicorns-75-billion-valuation-investors-flock-to-indias-fintech-goldmine/
10. Top 10 most valued FinTechs in India: Here’s the list, ETBFSI, accessed on March 4, 2026, https://bfsi.economictimes.indiatimes.com/news/fintech/top-10-most-valued-fintechs-in-india-heres-the-list/113387694
11. India Fintech Market Size, Share & 2031 Trends Report – Mordor Intelligence, accessed on March 4, 2026, https://www.mordorintelligence.com/industry-reports/india-fintech-market
12. Ready for the AI Bubble to Burst? What It Means for Indian FinTech – IBS Intelligence, accessed on March 4, 2026, https://ibsintelligence.com/blogs/ready-for-the-ai-bubble-to-burst-what-it-means-for-indian-fintech/
13. Subscription traps to hidden charges: Dark patterns are plaguing the UPI boom | Personal Finance – Business Standard, accessed on March 4, 2026, https://www.business-standard.com/finance/personal-finance/subscription-traps-to-hidden-charges-dark-patterns-are-plaguing-the-upi-boom-124041000192_1.html
14. Dark Patterns Online: How India’s Internet Economy Is Misleading Consumers, accessed on March 4, 2026, https://www.deccanherald.com/business/designed-to-deceive-hidden-traps-of-the-internet-economy-3650310
15. 57000 cyber crime cases accounting for ₹5473 cr. registered in Karnataka in last 3 years, accessed on March 4, 2026, https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/57000-cyber-crime-cases-accounting-for-5473-cr-registered-in-karnataka-in-last-3-years/article70376137.ece
16. Karnataka cyberfrauds: Rs 5,474 crore lost in 3 years; Rs 2,000 crore in 2025 alone, daily losses Rs 6 crore | Mysuru News – The Times of India, accessed on March 4, 2026, https://timesofindia.indiatimes.com/city/mysuru/karnataka-cyberfrauds-rs-5474-crore-lost-in-3-years-rs-2000-crore-in-2025-alone-daily-losses-rs-6-crore/articleshow/125880112.cms
17. Bengaluru cybercrime tally more than top 10 cities’ total – Deccan Herald, accessed on March 4, 2026, https://www.deccanherald.com/india/karnataka/bengaluru/b-luru-cybercrime-tally-more-than-top-10-cities-total-3748817
18. Karnataka Cyber Threat Report 2025 | Seqrite, accessed on March 4, 2026, https://www.seqrite.com/documents/en/threat-reports/karnataka-cyber-threat-report-2025.pdf
19. Curbing Cyber Frauds in Digital India – PIB, accessed on March 4, 2026, https://www.pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?NoteId=155384&ModuleId=3
20. Twin cities face big surge in digital arrest frauds | Hubballi News – The Times of India, accessed on March 4, 2026, https://timesofindia.indiatimes.com/city/hubballi/twin-cities-face-big-surge-in-digital-arrest-frauds/articleshow/117154780.cms
21. Senior IT executive in Bengaluru loses over ₹31 crore in ‘digital arrest’ scam – The Hindu, accessed on March 4, 2026, https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/senior-it-executive-in-bengaluru-loses-over-31-crore-in-digital-arrest-scam/article70289620.ece
22. 23L UPI scam hits Victoria hosp, data operators under scanner | Bengaluru News, accessed on March 4, 2026, https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/23l-upi-scam-hits-victoria-hosp-data-operators-under-scanner/articleshow/127892407.cms
23. Bengaluru cops file case after software firm reports Rs 87 Cr data breach – SALAR NEWS, accessed on March 4, 2026, https://salarnews.in/city-news/details/47920/bengaluru-cops-file-case-after-software-firm-reports-rs-87-cr-data-breach
24. FinTech Lending in India: Taking Stock of Implications for Privacy and Autonomy – Scholarship Repository, accessed on March 4, 2026, https://repository.nls.ac.in/cgi/viewcontent.cgi?article=1150&context=ijlt
25. Karnataka Traders’ UPI Revolt: GST Notices Spark Black Band Protests – YouTube, accessed on March 4, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=3CNPmHACblY
26. The Digital Personal Data Protection Act, 2023: Recommendations for Inclusion in the Digital India Act – Observer Research Foundation, accessed on March 4, 2026, https://www.orfonline.org/research/the-digital-personal-data-protection-act-2023-recommendations-for-inclusion-in-the-digital-india-act
27. The Digital Personal Data Protection Act of India, Explained – The Future of Privacy Forum, accessed on March 4, 2026, https://fpf.org/blog/the-digital-personal-data-protection-act-of-india-explained/
28. Understanding India’s New Data Protection Law, accessed on March 4, 2026, https://carnegieendowment.org/russia-eurasia/research/2023/10/understanding-indias-new-data-protection-law
29. NAVIGATING THE DIGITAL DATA REGIME: AN ANALYSIS OF THE DPDP ACT & DPDP RULES 2025 – Legal 500, accessed on March 4, 2026, https://www.legal500.com/developments/thought-leadership/48168/
30. India’s new Digital Personal Data Protection Rules, 2025: A Detailed Reading – The Leaflet, accessed on March 4, 2026, https://theleaflet.in/explainer/indias-new-digital-personal-data-protection-rules-2025-a-detailed-reading
31. Digital Personal Data Protection (DPDP) Rules 2025 Notified – India Briefing, accessed on March 4, 2026, https://www.india-briefing.com/news/dpdp-rules-2025-india-data-protection-law-compliance-40769.html/
32. India’s New Data Privacy Rules Are Here: 8 Steps for Businesses as Key Compliance Deadlines Approach | Fisher Phillips LLP, accessed on March 4, 2026, https://www.fisherphillips.com/en/insights/insights/indias-new-data-privacy-rules-are-here
33. Fintech and the Right to Privacy: Data Protection in Digital Finance – IJFMR, accessed on March 4, 2026, https://www.ijfmr.com/papers/2025/3/45663.pdf
34. India Digital Personal Data Protection Act (DPDP Act) Overview – Usercentrics, accessed on March 4, 2026, https://usercentrics.com/knowledge-hub/india-digital-personal-data-protection-act-dpdpa/
35. Understanding the Digital Personal Data Protection Act, 2023: Legal Impact for Indian Businesses – TheAttorneys, accessed on March 4, 2026, https://theattorneys.co/understanding-the-digital-personal-data-protection-act-2023-legal-impact-for-indian-businesses-done/
36. Compliance under the DPDP Act for startups collecting customer data – Corrida Legal, accessed on March 4, 2026, https://corridalegal.com/compliance-under-the-dpdp-act-for-startups-collecting-customer-data/
37. Navigating India’s Digital Personal Data Protection Act: a transition framework for financial services – Capco, accessed on March 4, 2026, https://www.capco.com/intelligence/capco-intelligence/india-dpdpa
38. India Passes Privacy Law | Insights – Mayer Brown, accessed on March 4, 2026, https://www.mayerbrown.com/en/insights/publications/2023/08/india-passes-privacy-law
39. Internet Freedom Foundation – Wikipedia, accessed on March 4, 2026, https://en.wikipedia.org/wiki/Internet_Freedom_Foundation
40. Internet freedom and independent press in 2023 – a view from India – Reuters Institute, accessed on March 4, 2026, https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/calendar/internet-freedom-and-independent-press-2023-view-india
41. Understanding India’s New Data Protection Law, accessed on March 4, 2026, https://carnegieendowment.org/research/2023/10/understanding-indias-new-data-protection-law
42. Decoding the Digital Personal Data Protection Act, 2023 – EY, accessed on March 4, 2026, https://www.ey.com/en_in/insights/cybersecurity/decoding-the-digital-personal-data-protection-act-2023
43. DPDP Act 2025 Explained: Penalties, Consent & CFO Readiness – OPEN Money, accessed on March 4, 2026, https://open.money/blog/dpdp-act-2025-explained/
44. India’s Draconian Rules for Internet Platforms Threaten User Privacy and Undermine Encryption | Electronic Frontier Foundation – EFF.org, accessed on March 4, 2026, https://www.eff.org/deeplinks/2021/07/indias-draconian-rules-internet-platforms-threaten-user-privacy-and-undermine
45. Unified Payments Interface (UPI) Information Security Compliance Framework 2025, accessed on March 4, 2026, https://kpmg.com/in/en/insights/2025/07/unified-payments-interface-upi-information-security-compliance-framework-2025.html
46. Unified Payments Interface (UPI) Information Security Compliance Framework 2025 – KPMG agentic corporate services, accessed on March 4, 2026, https://assets.kpmg.com/content/dam/kpmgsites/in/pdf/2025/07/unified-payments-interface-upi-information-security-compliance-framework-2025.pdf
47. UPI fraud clampdown: NPCI to end P2P collect requests from October 1; Banks, apps told to block pull transactions permanently – The Times of India, accessed on March 4, 2026, https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/upi-fraud-clampdown-npci-to-end-p2p-collect-requests-from-october-1-banks-apps-told-to-block-pull-transactions-permanently/articleshow/123309612.cms
48. Major UPI Changes from August 1, 2025: Here’s What You Need to Know, accessed on March 4, 2026, https://www.angelone.in/news/personal-finance/major-upi-changes-from-august-1-2025-here-what-you-need-to-know
49. PhonePe’s Privacy Shield SHATTERED? UPI App vs. Karnataka Police!” – YouTube, accessed on March 4, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=6LFAilrcTEo
50. UPI – The Global Benchmark for Digital Payments | BCG, accessed on March 4, 2026, https://www.bcg.com/publications/2025/india-upi-the-global-benchmark-for-digital-payments