ಭಾರತದ ಚಿಪ್ ಉತ್ಪಾದನೆ: ನಿಜವಾಗ್ಲೂ ಚಿಪ್ ಮಾಡ್ತಿದ್ಯಾ ಅಥವಾ ಬರೀ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಮಾಡ್ತಿದ್ಯಾ? ಒಂದು ಪಕ್ಕಾ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಚೆಕ್

ಇಂಡಿಯಾ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಹೈಪ್‌ನ ಅಸಲಿ ಸತ್ಯ! 91 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ಡೀಲ್, ಅಸಲಿ ಫ್ಯಾಬ್ vs ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ (OSAT) , ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಲೇ-ಆಫ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟ ರಿಪೋರ್ಟ್.

ಬನ್ನಿ ಬಾಸ್, ಇವತ್ತು ಒಂಚೂರು ಫಿಲ್ಟರ್ ಇಲ್ಲದೆ, ಪಕ್ಕಾ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಮಾತಾಡೋಣ. ನೀವು ಸಿಲ್ಕ್ ಬೋರ್ಡ್ ಟ್ರಾಫಿಕ್‌ನಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ಔಟರ್ ರಿಂಗ್ ರೋಡ್‌ನ (ORR) ಯಾವುದೋ ಕ್ಯಾಬ್‌ನಲ್ಲೋ ಕೂತು ನಿಮ್ಮ ಫೋನ್ ಸ್ಕ್ರೋಲ್ ಮಾಡ್ತಿದ್ದೀರಾ ಅಂದುಕೊಳ್ಳಿ. ಡೈಲಿ ನ್ಯೂಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಟ್ವಿಟ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಹೈಪ್ ನೋಡಿರ್ತೀರಾ. “ಮೋದಿಯವರಿಂದ ಮೇಡ್-ಇನ್-ಇಂಡಿಯಾ ಚಿಪ್ ಪ್ರದರ್ಶನ” ¹, “2026ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಚಿಪ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಶುರು” ಅಂತ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಅಶ್ವಿನಿ ವೈಷ್ಣವ್ ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಟೇಟ್‌ಮೆಂಟ್ ², ಸೆಮಿಕಾನ್ ಇಂಡಿಯಾ 2024 ಮತ್ತು 2025ರ ಬಿಲ್ಡಪ್‌ಗಳು…¹ ಇದೆಲ್ಲ ನೋಡಿದ್ರೆ, ನಮ್ ದೇಶ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಅಮೆರಿಕ, ತೈವಾನ್ ಅಥವಾ ಚೀನಾನ ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಟೆಕ್ ಲೀಡರ್ ಆಗ್ಬಿಡ್ತು ಅನ್ನೋ ಲೆವೆಲ್‌ಗೆ ನಮ್ಮ ನ್ಯೂಸ್ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳು ಬಿಲ್ಡಪ್ ಕೊಡ್ತಿದಾವೆ.

ಆದರೆ, ಟೆಕ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಐಟಿ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೂತು, ಈ ನ್ಯೂಸ್‌ಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ಅಸಲಿ ಡೇಟಾವನ್ನ, ಬಜೆಟ್ ನಂಬರ್‌ಗಳನ್ನ ತೆಗೆದು ನೋಡಿದಾಗ, ಕಾಣೋ ಚಿತ್ರಣವೇ ಬೇರೆ. ನಾನು ಒಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗನಾಗಿ, ಈ ಮಣ್ಣಿನ, ಈ ಟೆಕ್ ಸಿಟಿಯ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಗೊತ್ತಿರುವವನಾಗಿ ಕೇಳ್ತಿರೋ ಪ್ರಶ್ನೆ ಒಂದೇ: ನಿಜವಾಗ್ಲೂ ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಮೈಕ್ರೋಚಿಪ್‌ಗಳು ತಯಾರಾಗ್ತಿದೆಯಾ? ಅಥವಾ ವಿದೇಶದಿಂದ ರೆಡಿಮೇಡ್ ಆಗಿ ಬಂದ ಚಿಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಬರೀ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕವರ್ ಹಾಕಿ, ಟೆಸ್ಟಿಂಗ್ ಮಾಡಿ, ಅದರ ಮೇಲೆ “ಮೇಡ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ” ಅಂತ ಸ್ಟಿಕ್ಕರ್ ಅಂಟಿಸೋ ಕೆಲಸ ಮಾತ್ರ ನಡೀತಿದ್ಯಾ?

ಈ ಬ್ಲಾಗ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾನು ಯಾವುದೇ ಮುಲಾಜಿಲ್ಲದೆ, ನಮ್ಮ ಪೊಲಿಟಿಕ್ಸ್, ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಹೈಪ್, ಅಸಲಿ ಫ್ಯಾಬ್ (Fab) ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ (OSAT/ATMP) ನಡುವಿನ ಡಿಫರೆನ್ಸ್, ಕರ್ನಾಟಕದ ಟೆಕ್ ಕ್ಲಸ್ಟರ್‌ಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೀತಿರೋ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಲೇ-ಆಫ್ಸ್ ರಿಯಾಲಿಟಿಯನ್ನ ಎಳೆಎಳೆಯಾಗಿ ಬಿಚ್ಚಿಡ್ತೀನಿ. ಓದಿ, ಆಮೇಲೆ ನೀವೇ ಡಿಸೈಡ್ ಮಾಡಿ.

ದಿ ಹೈಪ್ ವರ್ಸಸ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ: ಇಂಡಿಯಾ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಮಿಷನ್ (ISM) ಅಸಲಿಯತ್ತು

ಡಿಸೆಂಬರ್ 2021ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ₹76,000 ಕೋಟಿ (ಸುಮಾರು $10 ಬಿಲಿಯನ್) ಬಜೆಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್-ಲಿಂಕ್ಡ್ ಇನ್ಸೆಂಟಿವ್ (PLI) ಸ್ಕೀಮ್ ಅನ್ನ ಲಾಂಚ್ ಮಾಡ್ತು.⁴ ಇದರ ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಇಂಡಿಯಾನ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಹಬ್ ಮಾಡೋದು. ಸೆಮಿಕಾನ್ ಇಂಡಿಯಾ 2024 ಮತ್ತು 2025ರ ಈವೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 35,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಬಂದ್ರು, ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸಿಇಒಗಳು ಬಂದು ಭಾಷಣ ಹೊಡೆದ್ರು, ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ರೌಂಡ್ ಟೇಬಲ್ ಮೀಟಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ್ರು.¹ ಇದೆಲ್ಲಾ ನೋಡೋಕೆ ಭಾರಿ ಖುಷಿಯಾಗುತ್ತೆ, ನಮ್ಗೂ ಒಂಥರಾ ಪ್ರೌಡ್ ಫೀಲ್ ಆಗುತ್ತೆ. ಆದರೆ, ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಸಪ್ಲೈ ಚೈನ್ ಅನ್ನೋದು ಬರೀ ದುಡ್ಡು ಸುರಿದ ತಕ್ಷಣ, ಅಥವಾ ಪೇಪರ್‌ನಲ್ಲಿ MoU ಸೈನ್ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ ಆಗುವಂತಹ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಆದ ಮತ್ತು ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳ (ತೈವಾನ್, ಅಮೆರಿಕ, ಜಪಾನ್, ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್) ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ.

ಬೋಸ್ಟನ್ ಕನ್ಸಲ್ಟಿಂಗ್ ಗ್ರೂಪ್ (BCG) ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಸಪ್ಲೈ ಚೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಅಡಿಷನ್ (Value Addition) ಹೇಗಿರುತ್ತೆ ಅಂತ ನೋಡಿದ್ರೆ ಅಸಲಿ ಕಥೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತೆ.⁶

ಸಪ್ಲೈ ಚೈನ್ ಹಂತ (Supply Chain Stage)	ಜಾಗತಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಸೇರ್ಪಡೆ (Value Addition %)	ಪ್ರಮುಖ ಲೀಡರ್ಸ್ / ದೇಶಗಳು
ಚಿಪ್ ಡಿಸೈನ್ (Design & IP)	50%	ಅಮೆರಿಕ (Qualcomm, NVIDIA, Intel)
ವೇಫರ್ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕೇಶನ್ (Wafer Fab / Front-end)	24%	ತೈವಾನ್ (TSMC), ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ (Samsung)
ರಿಸರ್ಚ್ (Pre-competitive R&D)	15% – 20%	ಅಮೆರಿಕ, ಯುರೋಪ್
ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಟೆಸ್ಟಿಂಗ್ (ATMP/OSAT / Back-end)	ಕೇವಲ 6% – 10%	ಚೀನಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ತೈವಾನ್ (ಈಗ ಇಂಡಿಯಾ)

ಈ ಮೇಲಿನ ಟೇಬಲ್ ಅನ್ನ ಕರೆಕ್ಟಾಗಿ ಅಬ್ಸರ್ವ್ ಮಾಡಿ. ಒಂದು ಚಿಪ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ದುಡ್ಡು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಇರೋದು ಡಿಸೈನ್ (50%) ಮತ್ತು ಅಸಲಿ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕೇಶನ್ (24%) ಹಂತದಲ್ಲಿ. ಆದರೆ, ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಅನೌನ್ಸ್ ಆಗಿರೋ ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗಳು ಕೊನೆಯ ಹಂತವಾದ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ (ATMP/OSAT) ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ.⁸ ಅಂದ್ರೆ 100 ರೂಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 6 ರಿಂದ 10 ರೂಪಾಯಿ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಇರೋ ಕೆಲಸವನ್ನ ನಾವು ಇಟ್ಕೊಂಡು “ಗ್ಲೋಬಲ್ ಲೀಡರ್” ಅಂತ ಬಿಲ್ಡಪ್ ಕೊಡ್ತಿದ್ದೀವಿ.

ಫ್ಯಾಬ್ (Fab) ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ (ATMP/OSAT): ಲೋಕಲ್ ಭಾಷೇಲಿ ಡಿಫರೆನ್ಸ್ ಏನು?

ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಈ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಜಾರ್ಗನ್ ಅರ್ಥವಾಗಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ನ್ಯೂಸ್ ಆಂಕರ್‌ಗಳಿಗಂತೂ ಮೊದಲೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ: ಫ್ರಂಟ್-ಎಂಡ್ (Front-end) ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್-ಎಂಡ್ (Back-end).⁶

1. ವೇಫರ್ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕೇಶನ್ (Wafer Fabrication – Fab)

ಇದು ಅಸಲಿ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ನಡೆಯುವ ಜಾಗ. ಫ್ರಂಟ್-ಎಂಡ್ ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್. ಒಂದು ಫ್ಯಾಬ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಕಟ್ಟಬೇಕು ಅಂದ್ರೆ 14 ರಿಂದ 28 ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಮೈದಾನದಷ್ಟು ಜಾಗ ಬೇಕು, ವರ್ಷಕ್ಕೆ 169 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್-ಅವರ್ಸ್ (MWh) ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಕು.⁹ ಇಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧವಾದ ಸಿಲಿಕಾನ್ ವೇಫರ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ನ್ಯಾನೋ-ಮೀಟರ್ (nm) ಲೆವೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ (ಅಂದ್ರೆ ನಮ್ಮ ಕೂದಲಿನ ಸಾವಿರದೊಂದು ಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾದ) ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ಗಳನ್ನ ಲೇಸರ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪೆಷಲ್ ಕೆಮಿಕಲ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಿಂಟ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ASML ನಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳ ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಬೆಲೆಯ ಲಿಥೋಗ್ರಫಿ ಯಂತ್ರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ.¹⁰ ಇದನ್ನೇ ಅಸಲಿ “ಚಿಪ್ ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್” ಅನ್ನೋದು.

2. ಎಟಿಎಂಪಿ (ATMP) ಮತ್ತು ಓಸ್ಯಾಟ್ (OSAT)

ATMP ಅಂದ್ರೆ Assembly, Testing, Marking, and Packaging. OSAT ಅಂದ್ರೆ Outsourced Semiconductor Assembly and Test.¹¹ ಇದು ಬ್ಯಾಕ್-ಎಂಡ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಚಿಪ್ ಅನ್ನ ಸ್ಕ್ರ್ಯಾಚ್‌ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ತೈವಾನ್ ಅಥವಾ ಕೊರಿಯಾದ ಫ್ಯಾಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ರೆಡಿಮೇಡ್ ಸಿಲಿಕಾನ್ ವೇಫರ್‌ಗಳನ್ನ ಇಂಪೋರ್ಟ್ ಮಾಡ್ಕೊಂಡು, ಅದನ್ನ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕಟ್ ಮಾಡಿ (Dicing), ಅವು ಸರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡ್ತಿದೆಯಾ ಅಂತ ಟೆಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ, ಕೊನೆಗೆ ಅದಕ್ಕೊಂದು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಥವಾ ಸೆರಾಮಿಕ್ ಕವರ್ (Epoxy) ಹಾಕಿ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕವರ್ ಮೇಲೆ ಲೇಸರ್‌ನಲ್ಲಿ ಲೋಗೋ ಪ್ರಿಂಟ್ ಮಾಡೋದೇ ಇಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆ.

ಬಿರಿಯಾನಿ ಮತ್ತು ಜೊಮ್ಯಾಟೊ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನಾಲಜಿ

ನಮ್ಗೆಲ್ಲಾ ಅರ್ಥ ಆಗೋ ಹಾಗೆ ಇದನ್ನೊಂದು ಲೋಕಲ್ ಎಕ್ಸಾಂಪಲ್ ಕೊಟ್ಟು ಹೇಳ್ತೀನಿ ಕೇಳಿ. ಒಂದು ಒಳ್ಳೆ ನಾಟಿ ಸ್ಟೈಲ್ ದೊಣ್ಣೆ ಬಿರಿಯಾನಿ ಮಾಡೋದು ಅಸಲಿ ಫ್ಯಾಬ್ (Fab) ಇದ್ದಂತೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಬೆಸ್ಟ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಅಕ್ಕಿ, ಪಕ್ಕಾ ಅಳತೆಯ ಮಸಾಲೆ, ಸರಿಯಾದ ಟೆಂಪರೇಚರ್ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಎಕ್ಸ್ಪರ್ಟ್ ಅಡುಗೆ ಭಟ್ಟ ಬೇಕು. ಇದು ತುಂಬಾನೇ ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸ. ಸ್ವಲ್ಪ ಉಪ್ಪು-ಖಾರ ಹೆಚ್ಚು ಕಮ್ಮಿ ಆದ್ರೂ ಇಡೀ ಬಿರಿಯಾನಿ ವೇಸ್ಟ್. ಆದರೆ, ಓಸ್ಯಾಟ್ (OSAT/ATMP) ಅಂದ್ರೆ ಏನಪ್ಪಾ ಅಂದ್ರೆ, ಆ ರೆಡಿಮೇಡ್ ಬಿರಿಯಾನಿಯನ್ನ ಹೋಟೆಲ್‌ನಿಂದ ತಂದು, ನಮ್ಮದೇ ಆದ ಒಂದು ಜೊಮ್ಯಾಟೊ ಅಥವಾ ಸ್ವಿಗ್ಗಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಡಬ್ಬಕ್ಕೆ ಹಾಕಿ, ಒಂದು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸ್ಪೂನ್ ಇಟ್ಟು, ರಬ್ಬರ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಹಾಕಿ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಂತೆ.¹²

ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಇಂಡಿಯಾ ಬರೀ ಬಿರಿಯಾನಿ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡೋ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಡಬ್ಬದ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳನ್ನ ಓಪನ್ ಮಾಡ್ಕೊಂಡು “ನಾವೇ ಅಸಲಿ ಬಿರಿಯಾನಿ ಮೇಕರ್ಸ್” ಅಂತ ಪೋಸ್ ಕೊಡ್ತಿದೆ ಅನ್ನೋದು ಎಕ್ಸ್‌ಪರ್ಟ್‌ಗಳ ಕಟುವಾದ ವಿಮರ್ಶೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯ ಅಸಲಿ ಸತ್ಯ.

ಇಂಡಿಯಾದ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗಳು: ಯಾರು, ಎಲ್ಲಿ, ಏನ್ ಮಾಡ್ತಿದಾರೆ? ಒಂದು ರಿಯಾಲಿಟಿ ಚೆಕ್

ಬರೀ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡೋದು ಬೇಡ, ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಇಟ್ಕೊಂಡು ಮಾತಾಡೋಣ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅಪ್ರೂವ್ ಮಾಡಿರೋ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗಳ ಲಿಸ್ಟ್ ಇಲ್ಲಿದೆ ನೋಡಿ.⁸

ಕಂಪನಿ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಟ್ನರ್	ಸ್ಥಳ	ಬಂಡವಾಳ (ಅಂದಾಜು)	ವಿಭಾಗ (Fab / OSAT)	ಅಸಲಿ ರಿಯಾಲಿಟಿ (ಏನು ಮಾಡ್ತಾರೆ?)
Tata Electronics + PSMC	ಧೋಲೇರಾ, ಗುಜರಾತ್	₹91,000 ಕೋಟಿ	Fab (28-110nm)	ಇಂಡಿಯಾದ ಏಕೈಕ ಅಸಲಿ ಫ್ಯಾಬ್. ಇದು ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಆಗಲು ಇನ್ನೂ ತುಂಬಾ ವರ್ಷ ಬೇಕು.
Micron Technology	ಸಾನಂದ್, ಗುಜರಾತ್	₹22,516 ಕೋಟಿ	ATMP	ಬರೀ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್. ಅಮೆರಿಕದ ಕಂಪನಿಗೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಟೆಸ್ಟಿಂಗ್ ಕೆಲಸ.
CG Power + Renesas	ಸಾನಂದ್, ಗುಜರಾತ್	₹7,600 ಕೋಟಿ	OSAT	ಇದು ಕೂಡ ಬರೀ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕವರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್.
Kaynes Semicon	ಸಾನಂದ್, ಗುಜರಾತ್	₹3,300 ಕೋಟಿ	OSAT	ಇದು ಕೂಡ ಬ್ಯಾಕ್-ಎಂಡ್ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಲೈನ್.
Tata Electronics	ಜಾಗಿರೋಡ್, ಅಸ್ಸಾಂ	₹27,000 ಕೋಟಿ	ATMP	ಇದು ಕೂಡ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಂಟ್.
HCL – Foxconn	ನೋಯ್ಡಾ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ	₹3,700 ಕೋಟಿ	OSAT	ಡಿಸ್‌ಪ್ಲೇ ಡ್ರೈವರ್ ಚಿಪ್ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್.
SiCSem Pvt Ltd	ಭುವನೇಶ್ವರ್, ಒಡಿಶಾ	₹2,066 ಕೋಟಿ	SiC Fab + ATMP	ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ (ಸಿಲಿಕಾನ್ ಕಾರ್ಬೈಡ್) ಫ್ಯಾಬ್, ಸ್ಪೆಷಲೈಸ್ಡ್.

ಡೇಟಾ ಹೇಳುವ ಸತ್ಯ: ಈ ಲಿಸ್ಟ್ ನೋಡಿದ್ರೆ ನಿಮಗೆ ಕ್ಲಿಯರ್ ಆಗಿ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತೆ. ಟಾಟಾ ಮತ್ತು ತೈವಾನ್‌ನ PSMC ಸೇರಿ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಧೋಲೇರಾದಲ್ಲಿ ಮಾಡ್ತಿರೋ ಒಂದು ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಬಿಟ್ಟರೆ, ಉಳಿದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲವೂ ಬರೀ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ (ATMP/OSAT) ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಗಳು.⁸ ಮೈಕ್ರಾನ್ (Micron) ಕಂಪನಿಯು ಸಾನಂದ್‌ನಲ್ಲಿ 93 ಎಕರೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡ್ತಿರೋದು ಕೇವಲ DRAM ಮತ್ತು NAND ಮೆಮೊರಿ ಚಿಪ್‌ಗಳ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್.¹⁰ ಇದು ಕೆಟ್ಟ ವಿಚಾರವೇನಲ್ಲ. ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಇಕೋಸಿಸ್ಟಮ್ ಕಟ್ಟೋಕೆ ಇದು ಮೊದಲನೇ ಮೆಟ್ಟಿಲು.¹⁵ ಬೇಸ್ ಲೆವೆಲ್ ಇಂದ ಶುರು ಮಾಡೋದು ಒಳ್ಳೇದೇ. ಆದರೆ, ಬರೀ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಗಳನ್ನ ಇಟ್ಕೊಂಡು ನಾವು ಅಮೆರಿಕ, ತೈವಾನ್ ಲೆವೆಲ್ ಗೆ ಬೆಳೆದ್ವಿ ಅನ್ನೋದು ಮೂರ್ಖತನ ಅಷ್ಟೇ.

ಇನ್ನೊಂದು ದೊಡ್ಡ ವಿಚಾರ ಅಂದ್ರೆ ಪೊಲಿಟಿಕ್ಸ್. ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಪಾತದ ಆರೋಪಗಳಿವೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಜೈರಾಮ್ ರಮೇಶ್ ಅವರು ರೀಸೆಂಟ್ ಆಗಿ ಒಂದು ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದ್ರು: ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ಸೆಟಪ್ ಆಗಬೇಕಿದ್ದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಅನ್ನ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಬೇರೆ ಕಡೆ ಶಿಫ್ಟ್ ಮಾಡ್ಸಿದ್ರು, ಹಾಗೇ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಬರಬೇಕಿದ್ದ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯನ್ನ ಕಂಡೀಷನ್ ಹಾಕಿ ಗುಜರಾತ್‌ಗೆ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ್ರು ಅಂತ.¹⁶ ಸಾನಂದ್ ಮತ್ತು ಧೋಲೇರಾ (ಗುಜರಾತ್) ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೂ ಅಸಲಿ ಬಿಗ್-ಟಿಕೆಟ್ ಫ್ಯಾಬ್‌ಗಳು ಸಿಗ್ತಿಲ್ಲ ಅನ್ನೋದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಾಣ್ತಿರೋ ವಾಸ್ತವ. ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಆಗಿ ಹೇಳಬೇಕು ಅಂದ್ರೆ, “ಕಾಂಪಿಟೇಟಿವ್ ಫೆಡರಲಿಸಂ” ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸ್ಟೇಟ್‌ಗೆ ಮಣೆ ಹಾಕ್ತಿರೋದು ಎದ್ದು ಕಾಣ್ತಿದೆ.¹⁶ ಅಸ್ಸಾಂಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರೋ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಕೂಡ ಬರೀ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್.⁸ ಅಂದ್ರೆ ಊಟದ ಬಟ್ಟಲು ಎಲ್ಲರಿಗೂ, ಆದ್ರೆ ಅಸಲಿ ಊಟ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಮಾತ್ರ.

ಪ್ಯೂರಿಟಿ ಪ್ಯಾರಡಾಕ್ಸ್ (The Purity Paradox): ಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಪ್ಲೈ ಚೈನ್ ನರಕ

ನೀವು ಅನ್ಕೋಬಹುದು, “ಸರಿ ಬಿಡ್ರಿ ಬಾಸ್, ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ದಿನ ಫ್ಯಾಬ್ ಕಟ್ಟೇ ಕಟ್ಟೀವಿ, ನಮ್ ಹತ್ರ ದುಡ್ಡಿದೆ, ಟಾಟಾ ಇದಾರೆ” ಅಂತ. ಆದ್ರೆ ಚಿಪ್ ಮಾಡೋದು ಬರೀ ಸಿಮೆಂಟ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಕಟ್ಟಿದಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿರೋ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತಲೆನೋವು ಅಂದ್ರೆ “ಪ್ಯೂರಿಟಿ ಪ್ಯಾರಡಾಕ್ಸ್” (Purity Paradox).¹⁸ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಮಿಕಲ್‌ಗಳು ನಮ್ಮ ನಾರ್ಮಲ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವಂತದ್ದಲ್ಲ.

1. ಅಲ್ಟ್ರಾ-ಪ್ಯೂರ್ ಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ (Ultra-Pure Chemicals): ಚಿಪ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಹೈಡ್ರೋಫ್ಲೋರಿಕ್ ಆಸಿಡ್ (Hydrofluoric Acid) ಅಥವಾ ಐಸೊಪ್ರೊಪೈಲ್ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ (IPA) 99.9999999% (ಅದನ್ನ 9N Purity ಅಂತಾರೆ) ನಷ್ಟು ಶುದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು. ಇದರಲ್ಲಿ ಬಿಲಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗ (Parts per trillion) ಕಸ ಅಥವಾ ಕಶ್ಮಲ ಬಿದ್ರೂ ಇಡೀ ಚಿಪ್ ಬ್ಯಾಚ್ ವೇಸ್ಟ್ ಆಗುತ್ತೆ. ಫ್ಯಾಬ್‌ನ ಯೀಲ್ಡ್ (Yield) ಜೀರೋ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತೆ.¹⁸ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಇಂಡಿಯಾ ಈ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್-ಗ್ರೇಡ್ (EG) ಕೆಮಿಕಲ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಜಪಾನ್ (Stella Chemifa, Morita) ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ 100% ಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಆಗಿದೆ.¹⁸ ತನ್ಫಾಕ್ (Tanfac), ದೀಪಕ್ ನೈಟ್ರೈಟ್ (Deepak Nitrite) ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್ ಫ್ಲೋರೋಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ (GFL) ನಂತಹ ನಮ್ಮ ಲೋಕಲ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಈಗಷ್ಟೇ ಈ ಲೆವೆಲ್‌ಗೆ ಅಪ್‌ಗ್ರೇಡ್ ಆಗೋಕೆ ಟ್ರೈ ಮಾಡ್ತಿದಾವೆ, ಆದ್ರೆ ಇದು ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಆಗಲ್ಲ.¹⁸
2. ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಗ್ಯಾಸಸ್ (Specialty Gases): ನೈಟ್ರೋಜನ್, ಆರ್ಗಾನ್, ಮತ್ತು ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಟ್ರೈಫ್ಲೋರೈಡ್‌ನಂತಹ ಅತಿ-ಶುದ್ಧ ಗ್ಯಾಸ್‌ಗಳು ಬೇಕು. ಐನಾಕ್ಸ್ (INOXAP) ಕಂಪನಿಯು ಧೋಲೇರಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗ್ಯಾಸ್ ಹಬ್ ಕಟ್ತಿದೆಯಾದರೂ, ಈ ಇಕೋಸಿಸ್ಟಮ್ ಇನ್ನೂ ಶೈಶವಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದೆ.¹⁸
3. ನೀರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ (Water & Power Backup): ಒಂದು ಫ್ಯಾಬ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಊರಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವಷ್ಟು ನೀರನ್ನ ಕುಡಿಯುತ್ತೆ. ಆ ಕೆಮಿಕಲ್ ಮಿಶ್ರಿತ ನೀರನ್ನ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಬಳಸಲು ZLD (Zero Liquid Discharge) ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳು ಬೇಕು.¹⁸ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಕರೆಂಟ್. ನಮ್ ಬೆಂಗಳೂರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮಳೆ ಬಂದ್ರೆ ಬೆಸ್ಕಾಂ (BESCOM) ನವರು ಪವರ್ ಕಟ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಆದ್ರೆ ಫ್ಯಾಬ್‌ಗೆ ಒಂದು ಮಿಲಿ-ಸೆಕೆಂಡ್ ಪವರ್ ಕಟ್ ಆದ್ರೂ, ಮೆಷಿನ್ ಒಳಗಿರೋ ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ರೂಪಾಯಿಯ ವೇಫರ್‌ಗಳು ಕಸದ ಬುಟ್ಟಿ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಡ್ಯುಯಲ್-ಗ್ರಿಡ್ ರಿಡಂಡೆನ್ಸಿ (Dual-grid redundancy) ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ರಿಲಯಬಲ್ ಆಗಿದೆ ಅನ್ನೋದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ.¹⁸
4. ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳು: ಬರೀ ಫ್ಯಾಬ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ನಾವು “ಮಾಡ್ತಿದೀವಿ” ಅಂತ ಕೊಚ್ಕೊಳ್ತಿರೋ ATMP ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಗಳಿಗೂ ಕೂಡ ಲೀಡ್ ಫ್ರೇಮ್‌ಗಳು, ಬಾಂಡಿಂಗ್ ವೈರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಬ್‌ಸ್ಟ್ರೇಟ್‌ಗಳು (Substrates) ಬೇಕು. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ನಿಂದ ಇಂಪೋರ್ಟ್ ಮಾಡ್ಕೋಬೇಕು.¹⁸

ನಾವು 90% ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಕರಣಗಳು (Equipment) ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ವಿದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ ಅಂತ ರಿಪೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಎಚ್ಚರಿಸಿವೆ.¹⁹ ಚೀನಾದವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಅಲ್ಟ್ರಾ-ಪ್ಯೂರ್ ಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಡೆವಲಪ್ ಮಾಡ್ಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ನಾವು ಈ ಅಸಲಿ ಸಪ್ಲೈ ಚೈನ್ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನ ಬಗೆಹರಿಸದೆ ಬರೀ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಕಟ್ಟಿದ್ರೆ, ನಾಳೆ ಏನಾದ್ರು ಜಿಯೋಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಟೆನ್ಷನ್ ಬಂದು ಜಪಾನ್ ಅಥವಾ ಅಮೆರಿಕ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತು ಕಳಿಸೋದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ರೆ, ನಮ್ಮ್ ಫ್ಯಾಬ್‌ಗಳು ಬರೀ ಖಾಲಿ ಗೋಡೌನ್ ಆಗ್ತವೆ.

ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಥೆ: ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡ ಕ್ಲಸ್ಟರ್

ಈಗ ಎಲ್ಲದಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಕರುನಾಡಿನ ಕಡೆ ಬರೋಣ. ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಫ್ಯಾಬ್‌ಗಳು, ಓಸ್ಯಾಟ್‌ಗಳು ಶುರುವಾಗ್ತಿದ್ರೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಐಟಿ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಅಂತ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳೋ ನಮ್ಮ ಬೆಂಗಳೂರು ಏನ್ ಮಾಡ್ತಿದೆ? ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಏನು?

ನಿಜ ಹೇಳ್ಬೇಕು ಅಂದ್ರೆ, ಇಂಡಿಯಾದ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಇಕೋಸಿಸ್ಟಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ (Brains) ಮತ್ತು R&D ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಇರೋದೇ ನಮ್ಮ ಬೆಂಗಳೂರಲ್ಲಿ.

• ಡಿಸೈನ್ ಮತ್ತು ಆರ್&ಡಿ ಹಬ್ (R&D Hub): ಬೆಂಗಳೂರು ಜಗತ್ತಿನ ನಂಬರ್ 1 ಚಿಪ್ ಡಿಸೈನಿಂಗ್ ಹಬ್ ಆಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 500 R&D ಸೆಂಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 100 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿಪ್ ಡಿಸೈನ್ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳಿವೆ.²⁰ Intel, AMD, Qualcomm, NVIDIA, Texas Instruments ನಂತಹ ಗ್ಲೋಬಲ್ ದಿಗ್ಗಜ ಕಂಪನಿಗಳ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಡಿಸೈನ್ ಟೀಮ್‌ಗಳು ಕೂತಿರೋದೇ ನಮ್ಮ ಔಟರ್ ರಿಂಗ್ ರೋಡ್ (ORR) ಮತ್ತು ವೈಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಟೆಕ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ.⁷
• ಜಾಗತಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು (GCCs): ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 230ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಿಡ್-ಮಾರ್ಕೆಟ್ GCC ಗಳಿವೆ. ಆರ್ಟಿಫಿಶಿಯಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ (AI) ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಅನಾಲಿಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಜಗತ್ತಿನ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್ ಪೂಲ್ ಹೊಂದಿದೆ. ಇಂಡಿಯಾದ 50% AI ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್ ಇರೋದು ಇಲ್ಲೇ.²²
• ಬಿಯಾಂಡ್ ಬೆಂಗಳೂರು (Beyond Bengaluru): ಎಲ್ಲವೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲೇ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜಾಮ್ ಆಗ್ಬಾರ್ದು ಅಂತ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ, KDEM (Karnataka Digital Economy Mission) ಜೊತೆ ಸೇರಿ “ಬಿಯಾಂಡ್ ಬೆಂಗಳೂರು” ಮಿಷನ್ ಶುರು ಮಾಡಿದೆ. ಮೈಸೂರನ್ನ PCB (Printed Circuit Board) ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್ ಹಬ್ ಮಾಡಲು ಡೆಡಿಕೇಟೆಡ್ ಪಿಸಿಬಿ ಪಾರ್ಕ್ ಪ್ಲಾನ್ ಮಾಡಲಾಗ್ತಿದೆ.²¹
• ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡ (HDB Cluster): ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡ-ಬೆಳಗಾವಿ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ (HDB) ಅನ್ನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ESDM (Electronics System Design and Manufacturing) ಹಬ್ ಆಗಿ ಡೆವಲಪ್ ಮಾಡಲಾಗ್ತಿದೆ. ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ EMC 2.0 (Electronics Manufacturing Cluster) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ₹3,000 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಂಡವಾಳದ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ರೆಡಿ ಇದೆ, 18,000 ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಇದೆ.²⁵ ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಬೊಂಬಾಟ್ ಮೂವ್.

ಆದರೆ ಇಲ್ಲೊಂದು ಅಸಲಿ ಟ್ರಾಜಿಡಿ ಇದೆ, ಅದೇ ಐಪಿ (IP – Intellectual Property) ಸಮಸ್ಯೆ. ನಮ್ಮ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಟೆಕ್ಕಿಗಳು ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ AI ಚಿಪ್‌ಗಳನ್ನ, ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳನ್ನ ಡಿಸೈನ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಆ ಚಿಪ್‌ನ ಪೇಟೆಂಟ್ ಅಥವಾ ಐಪಿ (IP) ಸೇರೋದು ಅಮೆರಿಕ ಅಥವಾ ಯುರೋಪ್‌ನ ಹೆಡ್‌ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ್‌ಗೆ.²⁷ ದುಡಿಯೋದು ನಾವು, ಬೆವರು ಸುರಿಸೋದು ನಮ್ಮ ಹುಡುಗರು, ಆದರೆ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಲಾಭ ಮಾಡೋದು ಆ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಕಂಪನಿಗಳು. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಪಕ್ಕಾ “ಹೋಮ್-ಗ್ರೋನ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಟ್ ಕಂಪನಿಗಳು” (Homegrown Product Companies) ಇಲ್ಲ. ನಾವು ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಬರೀ ಬೇರೆಯವರ ಚಿಪ್ ಡಿಸೈನ್ ಮಾಡಿಕೊಡುವ “ಸರ್ವಿಸ್ ಹಬ್” ಆಗಿರ್ತೀವೋ, ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅಸಲಿ ಪವರ್ ನಮ್ಮ ಕೈಗೆ ಬರಲ್ಲ. ಕ್ಯಾಡೆನ್ಸ್ (Cadence) ಕಂಪನಿಯ ಎಂಡಿ ಜಸ್ವಿಂದರ್ ಅಹುಜಾ ಅವರು ಇದನ್ನೇ ಕಟುವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: “ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಡಿಸೈನ್ ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್ ಇದೆ, ಆದ್ರೆ ಓನ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಟ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಲ್ಲ. ಐಪಿ ಎಲ್ಲಾ ವಿದೇಶದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುತ್ತೆ”.²⁷ ಡಿಸೈನ್ ಮಾಡೋದ್ರಲ್ಲಿ 50% ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಇದೆ ಅನ್ನೋದು ನಿಜ, ಆದ್ರೆ ಆ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಕೌಂಟ್‌ಗೆ ಲಾಂಗ್-ಟರ್ಮ್ ಐಪಿ ರಾಯಧನವಾಗಿ ಬರ್ತಿಲ್ಲ. ನಾವು ಜಸ್ಟ್ ಹೈ-ಟೆಕ್ “ಕೂಲಿ” ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿದ್ದೀವಿ ಅಷ್ಟೇ.²⁸

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಐಟಿ ಲೇ-ಆಫ್ಸ್ (Layoffs) ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಹೈಪ್‌ನ ಅಸಲಿ ಮುಖ

ಒಂದೆಡೆ ನ್ಯೂಸ್ ಪೇಪರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು AI ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಲಿಯನ್ ಗಟ್ಟಲೆ ಹೂಡಿಕೆಯ ಬಿಲ್ಡಪ್ ಕೊಡ್ತಿದ್ರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಅದೇ ಟೆಕ್ ಹಬ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಟೆಕ್ಕಿಯ ಜೀವನ ನರಕವಾಗ್ತಿದೆ. ಮ್ಯಾಕ್ರೋ-ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಸೂಪರ್ ಆಗಿ ಕಾಣ್ತಿದೆ, ಆದ್ರೆ ನಮ್ಮ ಗ್ರೌಂಡ್ ಲೆವೆಲ್ ಮೈಕ್ರೋ-ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಬಹಳ ಕ್ರೂರವಾಗಿದೆ.

2024 ಮತ್ತು 2025ರ ಲೇ-ಆಫ್ (Layoff) ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನ ನೋಡಿದ್ರೆ ಎದೆ ಝಲ್ ಅನ್ಸುತ್ತೆ. 2024ರಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 1.5 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಟೆಕ್ಕಿಗಳು ಕೆಲಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ, 2025ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ಒಂದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 16,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಮುಲಾಜಿಲ್ಲದೆ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ.²⁹ AI ಆಟೊಮೇಷನ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಎಂಟ್ರಿ-ಲೆವೆಲ್ ಕೋಡರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಟೆಸ್ಟರ್‌ಗಳ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಮಾಯವಾಗ್ತಿವೆ.²⁹ ಇದು ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಆಗ್ತಿರೋ ರೀತಿಯ ಕರಾಳ ಮುಖ.

ಕೆಲವು ಗ್ರೌಂಡ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಉದಾಹರಣೆಗಳು: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವೈರಲ್ ಆದ ಒಂದು ರೆಡ್ಡಿಟ್ (Reddit) ಪೋಸ್ಟ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ರಿಯಾಲಿಟಿಯನ್ನ ಬೆತ್ತಲು ಮಾಡಿದೆ. 15 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಒಂದೇ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ದುಡಿದ 40 ವರ್ಷದ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಒಬ್ಬರನ್ನ “ಫಂಡಿಂಗ್ ಇಲ್ಲ” ಅನ್ನೋ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ್ರು. 15 ವರ್ಷ ಕೊಟ್ಟ ಆ ಮನುಷ್ಯ ಕೊನೆಗೆ 12 ಲೆಸನ್ಸ್ ಬರೆದು ತನ್ನ ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕಿದ.³⁰

ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಟೋರಿಯಂತೂ ನಮ್ಮ ಯುವಕರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪಾಠ. ಕೆ.ಆರ್. ಪುರಂ (KR Puram) ನಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದ, ಯೂನಿಕಾರ್ನ್ ಸ್ಟಾರ್ಟಪ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ “ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್” ಆಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಥೆ. ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹20,000 ಬಾಡಿಗೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದ ಆತನನ್ನ ಏಕಾಏಕಿ ಏಪ್ರಿಲ್ 2024ರಲ್ಲಿ ಲೇ-ಆಫ್ ಮಾಡಿದ್ರು. ಗರ್ಭಿಣಿ ಹೆಂಡತಿ, ಅವಳ ಮೆಡಿಕಲ್ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್, ಮಕ್ಕಳ ಸ್ಕೂಲ್ ಫೀಸ್, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಇಎಂಐ (EMI), ಕಾರಿನ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಖರ್ಚು ಸೇರಿ ಆತನ ಸೇವಿಂಗ್ಸ್ ಎಲ್ಲಾ ಕರಗಿ ಜೀರೋ ಆಯ್ತು. ಮನೆ ಓನರ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ ಇಸ್ಕೊಂಡಿದ್ರಲ್ಲಿ 3 ತಿಂಗಳ ಬಾಡಿಗೆ ಕಟ್ ಮಾಡ್ಕೊಂಡ. ಕೊನೆಗೆ ಬೇರೆ ದಾರಿ ಕಾಣದೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಡ್ರೀಮ್ಸ್ ಅನ್ನ ಕಸದ ಬುಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಕಿ, ಆತ ವಾಪಸ್ ತನ್ನ ಊರು ಮೈಸೂರಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾಯ್ತು.³¹

ಮತ್ತೊಬ್ಬ 29 ವರ್ಷದ ಫ್ರಂಟ್-ಎಂಡ್ ಡೆವಲಪರ್ ಅನ್ನ, ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್-ನ್ಯೂ ಇಯರ್ ರಜೆಯ ದಿನ (Holiday) ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಕಳಿಸಿದ ಮೆಸೇಜ್‌ಗೆ ರಿಪ್ಲೈ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಫೋನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಇರಲಿಲ್ಲ ಅನ್ನೋ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕೆಲಸದಿಂದ ಕಿತ್ತುಹಾಕಿದ್ರು. “ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ನ ಫ್ರೇಜೈಲ್ ಇಗೋ” (Fragile Ego) ಒಬ್ಬ ಟೆಕ್ಕಿಯ ಕೆರಿಯರ್ ಅನ್ನ ಹೇಗೆ ಮುಗಿಸುತ್ತೆ ಅನ್ನೋದಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಪಕ್ಕಾ ನಿದರ್ಶನ.³²

ಇದೇ ಬಾಸ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಿಯಾಲಿಟಿ. ಟ್ರಾಫಿಕ್, ಅತಿಯಾದ ಬಾಡಿಗೆ (Rent), ಕಾಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಲಿವಿಂಗ್, ಮತ್ತು ವರ್ಕ್-ಲೈಫ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಇಲ್ಲದ ಈ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸ್ಲೇವರಿ.³³ ಒಂದೆಡೆ ಟಿವಿಲಿ ₹91,000 ಕೋಟಿಯ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಫ್ಯಾಬ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಗಳ ನ್ಯೂಸ್ ಓಡ್ತಿರುತ್ತೆ, ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌ಗಳು ಸ್ಪೀಚ್ ಕೊಡ್ತಿರ್ತಾರೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ HSR ಲೇಔಟ್, ಬೆಳ್ಳಂದೂರು, ಮತ್ತು ವೈಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌ನ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇಎಂಐ ಕಟ್ಟಲಾಗದೆ, ನೆಕ್ಸ್ಟ್ ಮಂತ್ ಜಾಬ್ ಇರುತ್ತೋ ಇಲ್ವೋ ಅನ್ನೋ ಟೆನ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಟೆಕ್ಕಿಗಳು ನರಳ್ತಾ ಇದಾರೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ನ ಅಣಕವಲ್ಲದೆ ಮತ್ತೇನು?

ಸ್ಯಾಂಡಲ್‌ವುಡ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಬ್ ಪ್ಲಾಂಟ್: ಎರಡು ಕಡೆ ಬರೀ ಹೈಪ್?

ನಾನು ಒಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗನಾಗಿ ಈ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಹೈಪ್ ಅನ್ನ ಅರ್ಥ ಮಾಡ್ಕೋಬೇಕು ಅಂದ್ರೆ, ನಮ್ಮ ಕರುನಾಡಿನ ಸ್ಯಾಂಡಲ್‌ವುಡ್ (Sandalwood) ಸಿನಿಮಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯನ್ನ ನೋಡಿದ್ರೆ ಸಾಕು. ಎರಡಕ್ಕೂ ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ಸಿಮಿಲಾರಿಟೀಸ್ ಇದೆ.

2022ರಲ್ಲಿ ಏನಾಯ್ತು? ‘ಕೆಜಿಎಫ್ ಚಾಪ್ಟರ್ 2’ (KGF Chapter 2), ‘ಕಾಂತಾರ’ (Kantara) ಮತ್ತು ‘777 ಚಾರ್ಲಿ’ (777 Charlie) ಸಿನಿಮಾಗಳು ಸೂಪರ್ ಡೂಪರ್ ಹಿಟ್ ಆದ್ವು. ಇಡೀ ಇಂಡಿಯಾ ನಮ್ಮ ಸ್ಯಾಂಡಲ್‌ವುಡ್ ಕಡೆ ತಿರುಗಿ ನೋಡ್ತು. ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಚಿಂದಿ ಉಡಾಯಿಸ್ತು. ನಾವೆಲ್ಲಾ “ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯಾ” ಲೆವೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಾಲಿವುಡ್, ಟಾಲಿವುಡ್ ಅನ್ನ ಸೋಲಿಸಿದ್ವಿ ಅಂತ ಕಾಲರ್ ಎಗರಿಸಿದ್ವಿ.³⁴ ಆದರೆ ಆ ಬಿಲ್ಡಪ್ ಎಷ್ಟು ದಿನ ಉಳಿಯಿತು? 2023 ಮತ್ತು 2024 ಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅಸಲಿ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಮುಖಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದಂತಾಯ್ತು. ಕಂಟೆಂಟ್ ಇಲ್ಲದ, ಬರೀ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯಾ ಹೈಪ್ ಇಟ್ಕೊಂಡು ಬಂದ ಸಿನಿಮಾಗಳೆಲ್ಲಾ ಮಕಾಡೆ ಮಲಗಿದ್ವು. ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ “ಟ್ರಸ್ಟ್ ಡೆಫಿಸಿಟ್” (Trust Deficit) ಶುರುವಾಯ್ತು ಅಂತ ಪ್ರೊಡ್ಯೂಸರ್ ಕಾರ್ತಿಕ್ ಗೌಡ ಅವರೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.³⁴ ದರ್ಶನ್, ಸುದೀಪ್, ಯಶ್ ಅವರಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಟಾರ್‌ಗಳು ವರ್ಷಾನುಗಟ್ಟಲೆ ಸಿನಿಮಾ ರಿಲೀಸ್ ಮಾಡ್ಲಿಲ್ಲ. ‘ಶಾಖಾಹಾರಿ’ ಅಥವಾ ‘ಬ್ಲಿಂಕ್’ ನಂತಹ ಒಂದೆರಡು ಕಂಟೆಂಟ್ ಸಿನಿಮಾಗಳು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಉಳಿದಂತೆ 80% ಸಿನಿಮಾಗಳು ಅದೇ ಹಳೇ ಕಾಪಿ ಪೇಸ್ಟ್ ಆಕ್ಷನ್ ಸ್ಟೋರಿಗಳಾಗಿ ಫ್ಲಾಪ್ ಆದ್ವು.³⁵

ಇಂಡಿಯಾದ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಮಿಷನ್ ಕೂಡ ಇದೇ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗ್ತಿದೆಯಾ ಅನ್ನೋ ಭಯ ಕಾಡ್ತಿದೆ. ಮೈಕ್ರಾನ್ ಮತ್ತು ಟಾಟಾದ ಒಂದೆರಡು ಓಸ್ಯಾಟ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಗಳನ್ನ ನೋಡಿ “ನಾವು ಗ್ಲೋಬಲ್ ಚಿಪ್ ಮೇಕರ್ಸ್” ಅಂತ ಬಿಲ್ಡಪ್ ಕೊಡೋದು, ಕೆಜಿಎಫ್ ಹಿಟ್ ಆದ ತಕ್ಷಣ “ಸ್ಯಾಂಡಲ್‌ವುಡ್ ಈಸ್ ನಂಬರ್ 1” ಅಂದಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತ. ನಿಜವಾದ ಗ್ರೌಂಡ್-ಲೆವೆಲ್ ಇಕೋಸಿಸ್ಟಮ್, ರೈಟರ್‌ಗಳು, ಹೊಸ ಡೈರೆಕ್ಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ನಿಷಿಯನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನ ಸೃಷ್ಟಿಸದೆ ಬರೀ ಸ್ಟಾರ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಮೇಲೆ ಸಿನಿಮಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಹೇಗೆ ನಿಲ್ಲಲ್ವೋ, ಅದೇ ರೀತಿ ಅಸಲಿ “ವೇಫರ್ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕೇಶನ್”, ಅಲ್ಟ್ರಾ-ಪ್ಯೂರ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಸಪ್ಲೈ ಚೈನ್, ಮತ್ತು ನಮ್ಮದೇ ಆದ ಐಪಿ (IP) ಡಿಸೈನ್ ಇಲ್ಲದೆ ಬರೀ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಗಳನ್ನ ಇಟ್ಕೊಂಡು ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಲೀಡರ್ ಆಗಲು ಸಾಧ್ಯನೇ ಇಲ್ಲ.¹⁸

ಹೈಪ್ ಕ್ರಿಯೇಟ್ ಮಾಡೋದು ಸುಲಭ, ನ್ಯೂಸ್ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಬೈಟ್ಸ್ ಕೊಡೋದು ಸುಲಭ, ಆದರೆ ಕಾನ್ಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಆಗಿ ಒಳ್ಳೆ ಕಂಟೆಂಟ್ ಡೆಲಿವರಿ ಮಾಡೋದು (ಅಥವಾ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಚಿಪ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಮಾಡೋದು) ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ ಬಾಸ್.

ಫೈನಲ್ ವರ್ಡಿಕ್ಟ್: ಹಾಗಾದ್ರೆ ಮುಂದೇನು? ನಾವೇನ್ ಮಾಡ್ಬೇಕು?

ಈ ಎಲ್ಲಾ ಡೇಟಾ, ರಿಯಾಲಿಟಿ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಸ್ ಸ್ನಿಪ್ಪೆಟ್‌ಗಳನ್ನ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಅನಲೈಸ್ ಮಾಡಿದಾಗ, “ಇಂಡಿಯಾ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಕನಸು” ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಮೀಡಿಯಾಗಳು ಬಿಂಬಿಸ್ತಿರೋವಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಸಕ್ಸಸ್ ಕೂಡ ಅಲ್ಲ ಅಂತ ಕ್ಲಿಯರ್ ಆಗಿ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತೆ.

1. ಬರೀ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಿಂದ ಶುರುವಾಗಲಿ, ತಪ್ಪೇನಿಲ್ಲ: ಹೌದು, ನಾವೀಗ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು, ನಮ್ಮ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗಳು ಬರೀ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ (OSAT/ATMP) ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಗಳು. ಆದರೆ ಜಾಗತಿಕ ಸಪ್ಲೈ ಚೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಡಲು ಇದೇ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ.¹⁵ ಮೊದಲು ಜೊಮ್ಯಾಟೊ ಬಾಕ್ಸ್ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡೋದನ್ನಾದ್ರೂ ಕ್ಲೀನಾಗಿ ಕಲಿಯೋಣ, ಆಮೇಲೆ ನಾವೇ ಸ್ವಂತ ಬಿರಿಯಾನಿ ಮಾಡೋ ಲೆವೆಲ್‌ಗೆ ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ಚೀನಾ, ತೈವಾನ್ ಕೂಡ 40 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದು ಇದನ್ನೇ. ಒಂದೇ ದಿನಕ್ಕೆ ಯಾರು TSMC ಆಗಲ್ಲ.
2. ಟಾಟಾ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮೇಲಿನ ಭರವಸೆ (The Dholera Bet): ಧೋಲೇರಾದಲ್ಲಿ ಟಾಟಾ ಮತ್ತು ತೈವಾನ್‌ನ PSMC ಕಟ್ತಿರೋ 28nm-110nm ಫ್ಯಾಬ್ ಮಾತ್ರ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಏಕೈಕ ರಿಯಲ್ ಭರವಸೆ. ಇದು ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ AI ಚಿಪ್ ಮಾಡಲ್ಲ, ಆದ್ರೆ ಲೆಗಸಿ ಚಿಪ್‌ಗಳಿಗೆ (ಆಟೋಮೊಬೈಲ್, ಕನ್ಸ್ಯೂಮರ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಇವಿ ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಚಿಪ್‌ಗಳು) ಇದೇ ದೊಡ್ಡ ಮಾರ್ಕೆಟ್.⁹ ಈ ಒಂದು ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಸಕ್ಸಸ್ ಆದ್ರೆ, ನಿಜವಾಗ್ಲೂ ಗೇಮ್ ಚೇಂಜ್ ಆಗುತ್ತೆ. ಆದ್ರೆ ಅದು ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಆಗೋವರೆಗೂ ಕಾಯ್ಬೇಕು.³⁷
3. ಸಪ್ಲೈ ಚೈನ್ ಸರಿಪಡಿಸಿ (Fix the Purity Paradox): ಸರ್ಕಾರ ಬರೀ ಸಿಮೆಂಟ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್‌ಗಳಿಗೆ 50% ಸಬ್ಸಿಡಿ ಕೊಟ್ಟರೆ ಸಾಲದು.⁴ ಅಲ್ಟ್ರಾ-ಪ್ಯೂರ್ ಕೆಮಿಕಲ್ಸ್, ವಾಟರ್ ಟ್ರೀಟ್ಮೆಂಟ್, ಮತ್ತು ಪವರ್ ಗ್ರಿಡ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಲೇಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆಮದು (Imports) ಮೇಲಿನ ಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸಿಯಿಂದಾಗಿ ನಮ್ಮ ಫ್ಯಾಬ್‌ಗಳು ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗೋ ಅಪಾಯವಿದೆ.¹⁸ ಚೀನಾದವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಮೆಟೀರಿಯಲ್ ಸಪ್ಲೈ ಚೈನ್ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ನಾವು ಕೂಡ ಅದನ್ನ ಮಾಡ್ಬೇಕು.
4. ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಐಪಿ (IP) ಒಡೆತನದ ಫೋಕಸ್: ಬೆಂಗಳೂರು ಬರೀ ಅಮೆರಿಕದ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಡೆವಲಪರ್‌ಗಳನ್ನ ಸಪ್ಲೈ ಮಾಡೋ ಸರ್ವಿಸ್ ಸೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ಉಳಿಯಬಾರದು. ಡಿಎಲ್ಐ (Design Linked Incentive – DLI) ಸ್ಕೀಮ್ ಅನ್ನ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿ, ನಮ್ಮ ಟೆಕ್ಕಿಗಳು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡೋ ಚಿಪ್‌ಗಳ ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡ್ಬೇಕು.²⁷ ನಮ್ಮದೇ ಸ್ವಂತ ಪ್ರೊಡಕ್ಟ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಹುಟ್ಟಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಅಸಲಿ ದುಡ್ಡು ನಮ್ಗೆ ಸಿಗೋದು.

ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಒಂದ್ ಮಾತು ಹೇಳ್ತೀನಿ ಕೇಳಿ. ಇಂಡಿಯಾ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಚಿಪ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ರೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಓಡಲು ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗೆ ಇಳಿದಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಡೌಟೇ ಇಲ್ಲ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ನಾವು ಕೇವಲ ಶೂ ಲೇಸ್ ಕಟ್ಕೊಂಡು ವಾರ್ಮ್-ಅಪ್ (OSAT/Packaging) ಮಾಡ್ತಿದೀವಿ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ನ್ಯೂಸ್ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳು, ಪೇಪರ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರ ನಾವಾಗಲೇ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್ ಮೆಡಲ್ ಗೆದ್ದಾಗಿದೆ ಅಂತ ಡಂಗುರ ಸಾರುತ್ತಿವೆ. ಅಸಲಿ “ಚಿಪ್ ಮೇಕಿಂಗ್” (Fab) ಶುರುವಾಗಲು, ನಮ್ಮ ಯುವಕರಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಸ್ಕಿಲ್ಸ್ ಸಿಗಲು, ಮತ್ತು ಆ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಇಕೋಸಿಸ್ಟಮ್ ಡೆವಲಪ್ ಆಗಲು ಇನ್ನು 5 ರಿಂದ 10 ವರ್ಷಗಳ ನಿರಂತರ ಶ್ರಮ ಬೇಕು.

ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಈ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಕನಸು, ನಮ್ಮ ಸ್ಯಾಂಡಲ್‌ವುಡ್‌ನ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯಾ ಕನಸಿನಂತೆ ಬರೀ ಟೀಸರ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೈಲರ್‌ಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗದಿರಲಿ, ಅಸಲಿ ಪಿಕ್ಚರ್ ಬೇಗ ರಿಲೀಸ್ ಆಗಲಿ ಅನ್ನೋದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಾಸ್ತವವಾದಿ ಕನ್ನಡಿಗನ ಆಶಯ.

Works cited

1. India Semiconductor Mission: Home, accessed on March 4, 2026, https://ism.gov.in/
2. India on track to begin commercial semiconductor chip production in 2026: Ashwini Vaishnaw – The Economic Times, accessed on March 4, 2026, https://m.economictimes.com/tech/technology/india-on-track-to-begin-commercial-semiconductor-chip-production-in-2026-ashwini-vaishnaw/articleshow/127311385.cms
3. SEMICON India: Home, accessed on March 4, 2026, https://www.semiconindia.org/
4. Evaluating India’s PLI scheme for semiconductors – Observer Research Foundation, accessed on March 4, 2026, https://www.orfonline.org/expert-speak/evaluating-india-s-pli-scheme-for-semiconductors
5. SEMICON 2025 – Building the Next Semiconductor Powerhouse – पत्र सूचना कार्यालय, accessed on March 4, 2026, https://www.pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?NoteId=155130&ModuleId=3
6. How India is spreading itself across the chip-making value chain – The Economic Times, accessed on March 4, 2026, https://m.economictimes.com/industry/cons-products/electronics/how-india-is-spreading-itself-across-the-chip-making-value-chain/articleshow/108492622.cms
7. Semiconductor Supply Chain Analysis – Aranca, accessed on March 4, 2026, https://www.aranca.com/assets/docs/Semiconductor_Supply_Chain%20Analysis_12MAY2022.pdf
8. Semiconductor Industry in India: Incentives and Key Players – India Briefing, accessed on March 4, 2026, https://www.india-briefing.com/news/setting-up-a-semiconductor-fabrication-plant-in-india-what-foreign-investors-should-know-22009.html/
9. The Future Is Now: India’s Journey to Becoming a Global Chip Powerhouse, accessed on March 4, 2026, https://business.cornell.edu/article/2025/04/the-future-is-now/
10. India’s Silicon Dawn: Micron and Tata Lead the Charge as India Enters the Global Semiconductor Elite – Markets – Valley City Times-Record, accessed on March 4, 2026, https://business.times-online.com/times-online/article/tokenring-2026-1-28-indias-silicon-dawn-micron-and-tata-lead-the-charge-as-india-enters-the-global-semiconductor-elite
11. OSAT vs ATMP in Semiconductor Fabs: Key Roles, Processes, and Differences – Einnosys, accessed on March 4, 2026, https://www.einnosys.com/osat-atmp-semiconductor-fabs-roles-processes-differences/
12. Manufacturing vs. Assembly – Which Optimization Tools to Choose? – IT Vision, accessed on March 4, 2026, https://www.itvision.pl/en/experts/manufacturing-vs-assembly-which-optimization-tools-to-choose/
13. Packing vs Packaging Understanding the Difference – Srijan Sanchar, accessed on March 4, 2026, https://srijansanchar.com/Blogs/Detail/PACKAGING/Packing-vs-Packaging-Understanding-the-Difference
14. PM to inaugurate India’s first semiconductor fabrication plant worth over Rs. 20,000 crore in Sanand, accessed on March 4, 2026, https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/pm-to-inaugurate-indias-first-semiconductor-fabrication-plant-worth-over-rs-20000-crore-in-sanand-10554477/
15. Is India really growing in the semiconductor industry after the Semicon India Programme?, accessed on March 4, 2026, https://www.reddit.com/r/Semiconductors/comments/1k19hhy/is_india_really_growing_in_the_semiconductor/
16. Congress accuses Modi govt of being ‘biased’ in allocating semiconductor projects, accessed on March 4, 2026, https://www.thehindu.com/news/national/congress-accuses-modi-govt-of-being-biased-in-allocating-semiconductor-projects/article69931735.ece
17. Viral Video Dissects India’s Chip Ambitions — Should China Be Worried?, accessed on March 4, 2026, https://chinaglobalsouth.com/2025/06/11/viral-video-dissects-indias-chip-ambitions-should-china-be-worried/
18. The Hidden Chemistry Problem Holding Back India’s Semiconductor …, accessed on March 4, 2026, https://swarajyamag.com/tech/indias-existential-gamble-on-microchips-is-its-hardest-strategic-test
19. India chip market to hit $103b as AI, EV drive demand: reports – Tech in Asia, accessed on March 4, 2026, https://www.techinasia.com/news/india-chip-market-to-hit-103b-as-ai-ev-drive-demand-reports
20. Why Bengaluru could emerge as a major semiconductor hub – The Federal, accessed on March 4, 2026, https://thefederal.com/category/states/south/karnataka/bengaluru-semiconductor-chip-designing-hub-companies-invest-229552
21. Karnataka’s Tech Ecosystem: Evolving for a Smarter Future – Elets eGov, accessed on March 4, 2026, https://egov.eletsonline.com/2025/03/karnatakas-tech-ecosystem-evolving-for-a-smarter-future/
22. Karnataka GCC Landscape Report 2024 | PDF | Startup Company – Scribd, accessed on March 4, 2026, https://www.scribd.com/document/851216448/Karnataka-GCC-Landscape-Report-2024
23. Karnataka Stands as GCC Hub of India | 230+ Mid-Market Centers Power Country’s Digital Economy – YouTube, accessed on March 4, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=e2v20lXfFxo
24. Karnataka Plans PCB Park in Mysuru Soon – Bisinfotech, accessed on March 4, 2026, https://www.bisinfotech.com/karnataka-plans-pcb-park-in-mysuru-soon/
25. Techceleration 2025 unveils draft HDB Cluster Vision with ₹1,000+ cr investment and roadmap to 2,500 startups – DQIndia, accessed on March 4, 2026, https://www.dqindia.com/esdm/techceleration-2025-unveils-draft-hdb-cluster-vision-with-1000-cr-investment-and-roadmap-to-2500-startups-9693466
26. Electronics Manufacturing Clusters (EMC) at Dharwad – UPSC Current Affairs, accessed on March 4, 2026, https://www.iasgyan.in/daily-current-affairs/electronics-manufacturing-clusters-emc-at-dharwad
27. India Needs Homegrown Product Companies In Semiconductor: Cadence Design’s India MD | Entrepreneur, accessed on March 4, 2026, https://www.entrepreneur.com/en-in/technology/india-needs-homegrown-product-companies-in-semiconductor/477279
28. India’s Semiconductor Dilemma: Powering Global Giants Or Nurturing Homegrown Innovation? – The secretariat, accessed on March 4, 2026, https://thesecretariat.in/article/india-s-semiconductor-dilemma-powering-global-giants-or-nurturing-homegrown-innovation
29. Bengaluru’s Tech Layoff Crisis: AI Hits IT Jobs Hard | Unmissable With Nabila Jamal, accessed on March 4, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=WZW0xbzUHj8
30. Laid off after 15 years, Indian techie shares 12 lessons he learnt the hard way – India Today, accessed on March 4, 2026, https://www.indiatoday.in/trending-news/story/laid-off-indian-techie-shares-12-lessons-he-learnt-the-hard-way-2788115-2025-09-16
31. Story of a IT employee who lost everything in bangalore – Reddit, accessed on March 4, 2026, https://www.reddit.com/r/bangalore/comments/1fe8mah/story_of_a_it_employee_who_lost_everything_in/
32. Techie claims he was laid off for not replying to manager’s message during holiday: ‘Extremely fragile ego’ – Hindustan Times, accessed on March 4, 2026, https://www.hindustantimes.com/trending/techie-claims-he-was-laid-off-for-not-replying-to-managers-message-during-holiday-extremely-fragile-ego-101767795533121.html
33. Bengaluru’s corporate dream falling apart? Viral ‘I quit’ post lists all the problems, accessed on March 4, 2026, https://m.economictimes.com/news/new-updates/bengalurus-corporate-dream-falling-apart-viral-i-quit-post-lists-all-the-problems/articleshow/128550704.cms
34. Sandalwood enters ‘fear’ phase after two bad years | Bengaluru News – The Times of India, accessed on March 4, 2026, https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/sandalwood-enters-fear-phase-after-2-consecutive-bad-years/articleshow/117273940.cms
35. This year, Sandalwood had a really slow start in the first half of the year with not many note-worthy movies apart from Ondu Sarala Prema Kathe and Blink, which were released in the months of February and March respe – KFI – Box office, Reviews and More – Quora, accessed on March 4, 2026, https://kfiboxofficereviewsandmore.quora.com/2024-Sandalwood-industry-review-This-year-Sandalwood-had-a-really-slow-start-in-the-first-half-of-the-year-with-not-m
36. Do you all think sandalwood is the weakest among top 5 major film industry in our country : r/ChitraLoka – Reddit, accessed on March 4, 2026, https://www.reddit.com/r/ChitraLoka/comments/1qkokhj/do_you_all_think_sandalwood_is_the_weakest_among/
37. Rare earth supply risks may delay Tata’s Semiconductor’s 2027 rollout, accessed on March 4, 2026, https://www.communicationstoday.co.in/rare-earth-supply-risks-may-delay-tatas-semiconductors-2027-roll-out/
38. Taiwan and the Global Semiconductor Supply Chain – ROC Embassies and Missions Abroad, accessed on March 4, 2026, https://www.roc-taiwan.org/uploads/sites/86/2025/12/2025-Decembers-Report-20251128.pdf