ಅಮೆರಿಕನ್ ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ದಂಧೆ: ಭಾರತೀಯ ಐಟಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಶಾಕ್!

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಿಲ್ಕ್ ಬೋರ್ಡ್ ಟ್ರಾಫಿಕ್ (Silk Board traffic), ಮಾನ್ಯತಾ ಟೆಕ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನ (Manyata Tech Park) ಗಡಿಬಿಡಿ, ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಿಟಿಯ ಧೂಳು ಬಿಟ್ಟು ಅಮೆರಿಕದ ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿಗೆ (Silicon Valley) ಹಾರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗ ಟೆಕ್ಕಿಯ ಕನಸು ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ—ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ಯಾಕೇಜ್, ಡಾಲರ್ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಸಂಬಳ, ನೆಮ್ಮದಿಯ ವೀಕೆಂಡ್, ಮತ್ತು ಫಾರಿನ್ ಲೈಫ್‌ಸ್ಟೈಲ್.¹ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಪ್ಲೇಸ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಿಂದ ಶುರುವಾಗಿ, H1-B ವೀಸಾ ಲಾಟರಿ ಹೊಡೆದು, ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆದಾಗ ಎಲ್ಲವೂ ಪರ್ಫೆಕ್ಟ್ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಆಫೀಸ್ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್, ರಿಸರ್ವೇಶನ್ ಡಿಬೇಟ್, ಮತ್ತು ಲೋಕಲ್ ಗಲಾಟೆಗಳಿಂದ ಬಚಾವ್ ಆದೆವು ಎಂಬ ರಿಲೀಫ್ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ರಿಯಾಲಿಟಿ ಬೇರೆಯೇ ಇದೆ. ‘ದ ವಾಯ್ಸ್ ಆಫ್ ಕನ್ನಡಿಗ’ (The Voice of Kannadiga) ಬ್ಲಾಗ್‌ನ ಈ ಎಕ್ಸ್‌ಕ್ಲೂಸಿವ್ ರಿಪೋರ್ಟ್, ಅಮೆರಿಕದ ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಗಿರುವ ಈ ಹೊಸ ‘ಜಾತಿ’ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್, ಅಲ್ಲಿನ ಕೋರ್ಟ್ ಕೇಸ್‌ಗಳು, ಹೊಸ ಕಾನೂನುಗಳು, ಮತ್ತು ಫಾರಿನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕನ್ನಡಿಗರ ಮೇಲೆ ಇದು ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೋಸ್ಟ್‌ಮಾರ್ಟಮ್ (Postmortem) ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಟೆಕ್ಕಿಗಳು ತಮ್ಮ ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಜೊತೆಗೆ, ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಳೆಯ ‘ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ಯನ್ನು (Caste System) ತಮ್ಮ ಲಗೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅಮೆರಿಕದ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಬೋರ್ಡ್‌ರೂಮ್‌ಗಳಿಗೂ ತಂದಿದ್ದಾರಾ? ಇದು ಈಗ ಅಮೆರಿಕದ ಟೆಕ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ, ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಆದ ಡಿಬೇಟ್. ಅಮೆರಿಕದ ಸಿಸ್ಕೋ (Cisco), ಗೂಗಲ್ (Google), ಆಪಲ್ (Apple) ನಂತಹ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ಕೋಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಡೆಲಿವರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ‘ಜಾತಿ ಡಿಸ್ಕ್ರಿಮಿನೇಷನ್’ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.²

ಅಮೆರಿಕದ ಎಚ್‌ಆರ್ (HR) ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ರೇಸ್ (Race), ಜೆಂಡರ್ (Gender), ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು-ಬಿಳುಪು ತಾರತಮ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ಲಿಯರ್ ಐಡಿಯಾ ಇದೆ. ಆದರೆ ಭಾರತೀಯರ ಈ ‘ಜಾತಿ’ ಎಂಬ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಥವೇ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.⁴ ಯಾರು ಯಾವ ಜಾತಿ, ಯಾರ ಲಾಸ್ಟ್ ನೇಮ್ ಏನು, ಯಾರು ವೆಜ್, ಯಾರು ನಾನ್-ವೆಜ್ ಎಂಬುದು ಅವರಿಗೆ ಕನ್ಫ್ಯೂಷನ್. ಆದರೂ, ಅಮೆರಿಕದ ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಶೇ. 90ರಷ್ಟು ಭಾರತೀಯರು ಮೇಲ್ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದವರು ಎಂಬ ಡೇಟಾ ಹೊರಬಿದ್ದಾಗ, ಅಲ್ಲಿನ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅಲರ್ಟ್ ಆಯಿತು.⁶ ಈ ವರದಿಯು ಈ ಇಡೀ ಎಪಿಸೋಡ್‌ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಯಾಮವನ್ನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಶುರುವಾದ ‘ಸಿಸ್ಕೋ’ (Cisco) ಭೂಕಂಪ

ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸಿವಿಲ್ ರೈಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ (CRD) ಸಿಸ್ಕೋ (Cisco) ಕಂಪನಿಯ ಇಬ್ಬರು ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ಗಳಾದ ಸುಂದರ್ ಅಯ್ಯರ್ ಮತ್ತು ರಮಣ ಕೊಂಪೆಲ್ಲ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಸ್ ಫೈಲ್ ಮಾಡಿದ್ದು 2020ರಲ್ಲಿ.⁷ ಈ ಕೇಸ್ ಇಡೀ ಅಮೆರಿಕದ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಹಿಸ್ಟರಿಯಲ್ಲೇ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲು.

ಜಾನ್ ಡೋ (John Doe – ಅಮೆರಿಕದ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಹೇಳದಿರಲು ಬಳಸುವ ಪದ, ನಂತರ ಈತನ ಹೆಸರು ಚೇತನ್ ನರ್ಸುಡೆ ಎಂದು ರಿವೀಲ್ ಆಯಿತು) ಎಂಬ ದಲಿತ ಎಂಜಿನಿಯರ್, ತನ್ನ ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ಗಳು ತಾನು ದಲಿತ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ತನಗೆ ಪ್ರಮೋಷನ್ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಟೀಮ್ ಮೀಟಿಂಗ್‌ಗಳಿಂದ ದೂರ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ಐಐಟಿ (IIT) ದಿನಗಳ ಜಾತಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ಆಫೀಸ್‌ಗೂ ತಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕಂಪ್ಲೇಂಟ್ ಮಾಡಿದ್ದ.² ಅಮೆರಿಕದ ಹಿಸ್ಟರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರೈವೇಟ್ ಕಂಪನಿಯ ಮೇಲೆ, ಅದೂ ‘ಜಾತಿ ಡಿಸ್ಕ್ರಿಮಿನೇಷನ್’ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಕೇಸ್ ಹಾಕಿದ್ದು ಅದೇ ಮೊದಲು.³ ಈ ನ್ಯೂಸ್ ಹೊರಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಾರತೀಯ ಐಟಿ ಎಂಪ್ಲಾಯ್‌ಗಳಿಗೆ ಶಾಕ್ ಆಯಿತು.

ಈ ಕೇಸ್‌ನಿಂದ ಎದ್ದ ಬಿರುಗಾಳಿ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟಲ್ಲ. ದಲಿತ ಎಂಪ್ಲಾಯ್‌ಗಳು ತಾವು ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಮೈಕ್ರೋ-ಅಗ್ರೆಷನ್ (Micro-aggression) ಬಗ್ಗೆ ಓಪನ್ ಆಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು.³ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ಲಾಸ್ಟ್ ನೇಮ್ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳುವುದು, ಊಟದ ಟೇಬಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡುವುದು, ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಜಾತಿಯವರಿಗೆ ಪ್ರಮೋಷನ್ ಕೊಡುವುದು ಕಾಮನ್ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು.³

ಸಿಸ್ಕೋ ಕೇಸ್‌ನ ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಟರ್ನ್‌ಗಳು

ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಈ ಕೇಸ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ನ್ಯೂಸ್ ಆಯಿತು. ಆದರೆ, ಏಪ್ರಿಲ್ 10, 2023 ರಂದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ CRD ಇಲಾಖೆ ಆ ಇಬ್ಬರು ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ಗಳ ಮೇಲಿದ್ದ ಕೇಸ್ ಅನ್ನು ವಜಾ (Dismiss) ಮಾಡಿತು.⁷

ಈ ಟೈಮ್‌ಲೈನ್ ಅನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಅಮೆರಿಕದ ಲೀಗಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗೂ ಈ ‘ಜಾತಿ’ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಅನ್ನು ಹ್ಯಾಂಡಲ್ ಮಾಡುವುದು ಎಷ್ಟು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದೆಡೆ ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ಗಳ ಮೇಲಿನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕೇಸ್ ವಜಾಗೊಂಡರೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಸಿಸ್ಕೋ ಕಂಪನಿಯ ಮೇಲಿನ ಕೇಸ್ ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ.¹¹ ಇದು ಕೇವಲ ಸಿಸ್ಕೋಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ; ಇಡೀ ಅಮೆರಿಕದ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅನ್ನು ಅಲರ್ಟ್ ಮಾಡಿದೆ.

ಬಿಗ್ ಟೆಕ್ (Big Tech) ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶುರುವಾದ ಜಾತಿ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್

ಸಿಸ್ಕೋ ಕೇಸ್ ಆದಮೇಲೆ ಅಮೆರಿಕದ ಟಾಪ್ ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳಾದ ಗೂಗಲ್, ಆಪಲ್, ಐಬಿಎಂ, ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ತಮ್ಮ ಎಚ್‌ಆರ್ ಪಾಲಿಸಿಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ತಿರುಗಿ ನೋಡುವಂತಾಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ಟೆಕ್ಕಿಗಳು ಎಲ್ಲಿ ಹೋದರೂ ತಮ್ಮ ಜಾತಿ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಬಲವಾದವು.¹² ಈ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಆಂತರಿಕ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಕನ್ನಡಿಗ ಟೆಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಅಕ್ಷರಶಃ ಒಂದು ಮೈನ್‌ಫೀಲ್ಡ್ (Minefield) ರೀತಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಗೂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ (Google) ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಆದ ಟಾಕ್ ಮತ್ತು ತನುಜಾ ಗುಪ್ತಾ ರಾಜೀನಾಮೆ

ಗೂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆ ಇಡೀ ಟೆಕ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆ. 2022ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ದಲಿತ ಹಿಸ್ಟರಿ ಮಂತ್ (Dalit History Month) ಪ್ರಯುಕ್ತ, ಗೂಗಲ್ ನ್ಯೂಸ್‌ನ ಸೀನಿಯರ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿದ್ದ ತನುಜಾ ಗುಪ್ತಾ, ಈಕ್ವಾಲಿಟಿ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್‌ನ (Equality Labs) ಫೌಂಡರ್ ತೇನ್ಮೊಳಿ ಸೌಂದರರಾಜನ್ ಅವರನ್ನು ಒಂದು ಟಾಕ್ ಕೊಡಲು ಇನ್ವೈಟ್ ಮಾಡಿದ್ದರು.¹⁶

ಆದರೆ ಗೂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಲವು ಉನ್ನತ ಜಾತಿಯ (Upper-caste) ಎಂಪ್ಲಾಯ್‌ಗಳು ಈ ಟಾಕ್ ಅನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ತೇನ್ಮೊಳಿ ಅವರು ‘ಹಿಂದೂ-ಫೋಬಿಕ್’ (Hinduphobic) ಮತ್ತು ಆಂಟಿ-ಹಿಂದೂ ಎಂದು ಗೂಗಲ್ ಲೀಡರ್‌ಶಿಪ್‌ಗೆ ಇಮೇಲ್‌ಗಳ ಸುರಿಮಳೆಗರೆದರು. ಗೂಗಲ್‌ನ ಇಂಟ್ರಾನೆಟ್ (Intranet) ಮತ್ತು ಮೇಲಿಂಗ್ ಲಿಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಯುದ್ಧವೇ ನಡೆಯಿತು.¹⁷ ಕೊನೆಗೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕೈಮೀರುತ್ತಿದೆ, ಎಂಪ್ಲಾಯ್‌ಗಳು ಈ ಟಾಕ್‌ನಿಂದ ‘ಥ್ರೆಟನ್’ (Threatened) ಫೀಲ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಗೂಗಲ್ ಆ ಟಾಕ್ ಅನ್ನು ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಮಾಡಿತು.¹⁷

ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ, 2018ರ ಗೂಗಲ್ ವಾಕ್‌ಔಟ್‌ನ (Google Walkout) ಪ್ರಮುಖ ಲೀಡರ್ ಕೂಡ ಆಗಿದ್ದ ತನುಜಾ ಗುಪ್ತಾ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಮೇಲೆ ಗೂಗಲ್ ಕೋಡ್ ಆಫ್ ಕಂಡಕ್ಟ್ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಆರೋಪದಡಿ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಷನ್ ಕೂಡ ಶುರುವಾಯಿತು.¹⁷ “ಗೂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ ರಿಟಾಲಿಯೇಷನ್ (Retaliation – ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು) ನಾರ್ಮಲ್ ಆಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಇದಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ” ಎಂದು ತನುಜಾ ತಮ್ಮ ಗುಡ್‌ಬೈ ಇಮೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದರು.¹⁸ ಈ ಘಟನೆಯು ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರ ನಡುವಿನ ಆಂತರಿಕ ರಾಜಕೀಯ (Internal Politics) ಎಷ್ಟು ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಆಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿತು. ಆಲ್ಫಾಬೆಟ್ ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂನಿಯನ್ (Alphabet Workers Union) ಈ ಬಗ್ಗೆ ದೊಡ್ಡ ಕ್ಯಾಂಪೇನ್ ಮಾಡಿ, ಗೂಗಲ್ ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ತನ್ನ ಕೋಡ್ ಆಫ್ ಕಂಡಕ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಡಿತು.¹⁹

ಆಪಲ್ (Apple) ಮತ್ತು ಐಬಿಎಂ (IBM) ನ ಸೈಲೆಂಟ್ ಮೂವ್

ಗೂಗಲ್ ಗಲಾಟೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ, ಆಪಲ್ (Apple) ಬಹಳ ಸೈಲೆಂಟ್ ಆಗಿ ತನ್ನ ಎಚ್‌ಆರ್ ಪಾಲಿಸಿಯನ್ನು ಚೇಂಜ್ ಮಾಡಿತು. ಆಪಲ್ ಅಮೆರಿಕದ ಮೊದಲ ಟೆಕ್ ಜಾಯಿಂಟ್ ಆಗಿ ತನ್ನ ಆಂಟಿ-ಡಿಸ್ಕ್ರಿಮಿನೇಷನ್ ಪಾಲಿಸಿಯಲ್ಲಿ (Anti-discrimination policy) ‘ಜಾತಿ’ (Caste) ಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿತು.⁵ ತಮ್ಮ ಸಪ್ಲೈ ಚೈನ್ (Supply Chain) ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಆಫೀಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಜಾತಿ ಆಧಾರಿತ ತಾರತಮ್ಯ ನಡೆಯದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಿದೆ ಎಂದು ಆಪಲ್ ತನ್ನ 2023 ಮತ್ತು 2024ರ ರಿಪೋರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.²²

ಅಮೆರಿಕದ ಲೋಕಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ಗಳಿಗೆ ‘ಜಾತಿ’ ಎಂದರೆ ಏನೆಂದೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಆಪಲ್ ಮತ್ತು ಐಬಿಎಂ (IBM) ತಮ್ಮ ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ಗಳಿಗೆ ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ಕೊಡಲು ಶುರುಮಾಡಿದವು.⁵ ಯಾರಾದರೂ ಎಂಪ್ಲಾಯ್ ತಮ್ಮ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯ ಲಾಸ್ಟ್ ನೇಮ್, ಅವರ ಊರು, ಅವರು ವೆಜ್ ಅಥವಾ ನಾನ್-ವೆಜ್ ತಿನ್ನುತ್ತಾರಾ ಎಂದು ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಿದರೆ, ಅದು ಮೈಕ್ರೋ-ಅಗ್ರೆಷನ್ (Micro-aggression) ಕೆಳಗೆ ಬರಬಹುದು ಎಂದು ಅಮೆರಿಕದ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಈಗ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಆಪಲ್ ಮೇಲೆ ಈಗಾಗಲೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ತಾರತಮ್ಯದ (Religious discrimination) ಕೇಸ್‌ಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಯಹೂದಿ (Jewish) ಎಂಪ್ಲಾಯ್‌ಗೆ ರಜೆ ಕೊಡದೆ ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದಿದ್ದಕ್ಕೆ EEOC ಆಪಲ್ ಮೇಲೆ ಕೇಸ್ ಹಾಕಿದೆ.²⁴ ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಆಪಲ್ ಈ ಜಾತಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರಿಸ್ಕ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ರೆಡಿ ಇಲ್ಲ.

ಕಾನೂನು ಸಮರ: ಸಿಯಾಟಲ್‌ನಿಂದ (Seattle) ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾವರೆಗೆ (California)

ಕೇವಲ ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಬೋರ್ಡ್‌ರೂಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅಮೆರಿಕದ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಬಗ್ಗೆ ದೊಡ್ಡ ಯುದ್ಧವೇ ನಡೆಯಿತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಹೋದ ಟೆಕ್ಕಿಗಳು, ಈಗ ಅಲ್ಲಿನ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ, ಅಥವಾ ಆ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಸಿಯಾಟಲ್ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರ್ಧಾರ

ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಷಮಾ ಸಾವಂತ್ (Kshama Sawant) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಿಯಾಟಲ್ ಅಮೆರಿಕದ ಮೊದಲ ನಗರವಾಗಿ ‘ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯ’ವನ್ನು ಬ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿತು.²⁵ ಸಿಯಾಟಲ್ ಎಂದರೆ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಮತ್ತು ಅಮೆಜಾನ್‌ನಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳ ಹೆಡ್‌ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ್ ಇರುವ ಜಾಗ. ಅಲ್ಲಿ ಈ ಕಾನೂನು ಪಾಸ್ ಆಗಿದ್ದು ಇಡೀ ಅಮೆರಿಕದ ಐಟಿ ಸೆಕ್ಟರ್‌ಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮೆಸೇಜ್ ಕೊಟ್ಟಿತು. ಈ ಕಾನೂನು (CB 120511) ಜಾತಿ ಆಧಾರಿತ ಡಿಸ್ಕ್ರಿಮಿನೇಷನ್ ಅನ್ನು ಎಂಪ್ಲಾಯ್‌ಮೆಂಟ್, ಹೌಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪಬ್ಲಿಕ್ ಅಕಾಮಡೇಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬ್ಯಾನ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ.²⁵ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ $10,000 ವರೆಗೆ ಡ್ಯಾಮೇಜಸ್ ಕಟ್ಟಿಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.²⁵ ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ನಗರದ ನಿಯಮವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಇದು ಬ್ಲೂಪ್ರಿಂಟ್ (Blueprint) ಆಯಿತು.²⁶

ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ SB 403 ಬಿಲ್: ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಡ್ರಾಮಾ

ಸಿಯಾಟಲ್ ಆದಮೇಲೆ ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿಯ ತವರೂರಾದ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಸೆನೆಟರ್ ಆಯಿಷಾ ವಹಾಬ್ (Aisha Wahab) ಅವರು SB 403 (Senate Bill 403) ಎಂಬ ಬಿಲ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.³⁰ ಈ ಬಿಲ್‌ನ ಉದ್ದೇಶ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಆಂಟಿ-ಡಿಸ್ಕ್ರಿಮಿನೇಷನ್ (Unruh Civil Rights Act, FEHA) ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲಿ ‘ಜಾತಿ’ಯನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರೊಟೆಕ್ಟೆಡ್ ಕೆಟಗರಿ (Protected Category) ಆಗಿ ಸೇರಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು.³³ ಈ ಬಿಲ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ 34-1 ವೋಟ್‌ಗಳಿಂದ ಪಾಸ್ ಕೂಡ ಆಯಿತು.³³

ಈ ಬಿಲ್ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ಎರಡಾಗಿ ಸೀಳಿತು. ಈಕ್ವಾಲಿಟಿ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್ (Equality Labs) ಮತ್ತು ದಲಿತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಈ ಬಿಲ್ ಅನ್ನು ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಆಗಿ ಸಪೋರ್ಟ್ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಸರ್ವೆ ಪ್ರಕಾರ, ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿರುವ ಶೇ. 25ರಷ್ಟು ದಲಿತರು ಶಾರೀರಿಕ ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಎದುರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 3ರಲ್ಲಿ 2 ಜನರಿಗೆ ಆಫೀಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ (Workplace) ತಾರತಮ್ಯ ಆಗಿದೆ.³⁰

ಆದರೆ, HAF (Hindu American Foundation), COHNA (Coalition of Hindus of North America), ಮತ್ತು ಇತರ ಹಿಂದೂ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಈ ಬಿಲ್ ಅನ್ನು ಉಗ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದವು. ಅವರ ವಾದವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ:

ಗವರ್ನರ್ ವೀಟೋ (The Veto): ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ನಡೆದ ಲಾಬಿ, ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟ್, ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆಗಳ ನಂತರ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7, 2023 ರಂದು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಗವರ್ನರ್ ಗೇವಿನ್ ನ್ಯೂಸಮ್ (Gavin Newsom) ಈ ಬಿಲ್ ಅನ್ನು ವೀಟೋ (Veto – ರಿಜೆಕ್ಟ್) ಮಾಡಿದರು. “ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ಕಾನೂನುಗಳು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಡಿಸ್ಕ್ರಿಮಿನೇಷನ್ ಅನ್ನು ಕವರ್ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಜಾತಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾನೂನು ಅನಗತ್ಯ (Unnecessary)” ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.⁴⁰ ಇದು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಣಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಯವಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ, ಕಥೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮುಗಿಯಲಿಲ್ಲ. 2025ರ ಜುಲೈ 18 ರಂದು ಯುಎಸ್ ಫೆಡರಲ್ ಕೋರ್ಟ್, HAF ಹಾಕಿದ್ದ ಕೇಸ್ ಅನ್ನು ವಜಾ ಮಾಡಿ, ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ CRD (Civil Rights Department) ಆ್ಯಕ್ಷನ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು.¹³ “ಜಾತಿ ಆಧಾರಿತ ಶೋಷಣೆಗೆ ಅಮೆರಿಕದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗವಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.¹³ ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಮೆರಿಕದ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತೆ ಅಲರ್ಟ್ ಆಗಿವೆ.

ಮಾನ್ಯತಾ ಟೆಕ್ ಪಾರ್ಕ್ vs. ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿ: ಕನ್ನಡಿಗ ಟೆಕ್ಕಿಗಳ ಗ್ರೌಂಡ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ

ಈ ಹೈ-ಲೆವೆಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ಕೇಸ್‌ಗಳು ಒಂದು ಕಡೆಯಾದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಕನ್ನಡಿಗ ಐಟಿ ಎಂಪ್ಲಾಯ್ ಎದುರಿಸುವ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಇದೆ. ಮಾನ್ಯತಾ ಟೆಕ್ ಪಾರ್ಕ್ ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳಂದೂರಿನ ಇಕೋ-ಸ್ಪೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಇರುವ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಲ್ಚರ್‌ಗೂ, ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ಲೈಂಟ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಚರ್‌ಗೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.¹²

ರೆಡ್ಡಿಟ್ (Reddit) ಮತ್ತು ಬ್ಲೈಂಡ್ (Blind) ನಂತಹ ಫೋರಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅನಾಮಧೇಯರಾಗಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡುವ ಐಟಿ ಎಂಪ್ಲಾಯ್‌ಗಳ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ⁴⁶, ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿರುವ ಎಷ್ಟೋ ಇಂಡಿಯನ್ ಕನ್ಸಲ್ಟೆನ್ಸಿಗಳು (Consultancies) ಮತ್ತು ಟೆಕ್ ಟೀಮ್‌ಗಳು ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಆಗಿ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಜಾತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

1. ಪ್ರಾಕ್ಸಿ ಇಂಟರ್ವ್ಯೂ ಮತ್ತು ಕನ್ಸಲ್ಟೆನ್ಸಿ ಮಾಫಿಯಾ (Proxy Interviews & Consultancy Mafia)

ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಷಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತೆಲುಗು ಅಥವಾ ತಮಿಳು ಕನ್ಸಲ್ಟೆನ್ಸಿಗಳು) ತಮ್ಮದೇ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಾಕ್ಸಿ ಇಂಟರ್ವ್ಯೂ ಮೂಲಕ ಕೆಲಸ ಕೊಡಿಸುವ ದಂಧೆ ನಡೆಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಐಟಿ ಜಗತ್ತಿನ ಓಪನ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್.⁴⁹ ಎಫ್-1 (F-1) ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ ವೀಸಾದಲ್ಲಿ ಹೋದವರು, ದುಡ್ಡು ಕೊಟ್ಟು ಪ್ರಾಕ್ಸಿ ಮೂಲಕ ಇಂಟರ್ವ್ಯೂ ಪಾಸ್ ಮಾಡಿಸಿ ಕೆಲಸ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಕಡೆ ಮೆರಿಟ್ (Merit) ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಯಾವ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ, ಯಾವ ಜಾತಿಯವನು ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಉದ್ಯೋಗ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ.⁴⁹ ಒಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗ ಟೆಕ್ಕಿ ತನ್ನ ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್ ಮೇಲೆ ಜಾಬ್ ಹುಡುಕಲು ಹೋದಾಗ, ಇಂಟರ್ವ್ಯೂ ಮಾಡುವ ಪ್ಯಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವವರು ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯದವರಾಗಿದ್ದು, ತಮ್ಮವರನ್ನೇ ಸೆಲೆಕ್ಟ್ ಮಾಡುವ ‘ರೀಜನಲಿಸಂ’ (Regionalism) ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ರೆಡ್ಡಿಟ್ ಫೋರಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗ ಬಾಸ್‌ಗಳು ಕೂಡ ತಮ್ಮದೇ ಜಾತಿಯವರಿಗೆ ಫೇವರ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳೂ ಇವೆ.⁴⁸

2. ದಿ H1-B ವೀಸಾ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ (The H1-B Trap)

ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾರತೀಯ ಟೆಕ್ಕಿಗಳು H1-B ವೀಸಾದ ಮೇಲೆ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ವೀಸಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್ ಎಂದರೆ, ಉದ್ಯೋಗಿ ತನ್ನ ಎಂಪ್ಲಾಯರ್ (Employer) ಮೇಲೆ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಜಾತಿ, ಭಾಷೆ, ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡಿದರೂ, ಆ ಎಂಪ್ಲಾಯ್ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುವಂತಿಲ್ಲ.⁵¹ ಕಂಪ್ಲೇಂಟ್ ಮಾಡಿದರೆ ಕೆಲಸ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಲೇ-ಆಫ್ (Layoff) ಆದರೆ 60 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಬಿಟ್ಟು ವಾಪಸ್ ಇಂಡಿಯಾಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕು. ಹೀಗಾಗಿ, ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೇಳಿಕೊಂಡು, ಊಟದ ಟೇಬಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಜಾತಿ ನಿಂದನೆಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು, ಗ್ರೀನ್ ಕಾರ್ಡ್ (Green Card) ಬರುವವರೆಗೂ ಸೈಲೆಂಟ್ ಆಗಿರುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.

3. ಮೆರಿಟ್ (Merit) ಎಂಬ ಮಿಥ್ಯೆ ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ‘ಮೆರಿಟ್’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಹಳ ಕ್ಯಾಶುಯಲ್ ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಐಐಟಿ (IIT) ಅಥವಾ ಎನ್ಐಟಿ (NIT) ಗಳಿಂದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಪ್ಲೇಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಗಿ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಹೋದ ಟೆಕ್ಕಿಗಳು, ತಾವು ಕೇವಲ ಮೆರಿಟ್‌ನಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಅಮೆರಿಕದ ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮೋಷನ್ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳು ಕೇವಲ ಕೋಡಿಂಗ್ ಸ್ಕಿಲ್‌ನಿಂದ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್ ಬೇಕು.⁵² ಈ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್ ನಡೆಯುವುದೇ ವೀಕೆಂಡ್ ಪಾರ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮ್ಯಾಚ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಟೆಂಪಲ್ ಮೀಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ. ಇಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಜಾತಿಯ ಟೆಕ್ಕಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಒಂದು ‘ಬಬಲ್’ (Bubble) ಕ್ರಿಯೇಟ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ದಲಿತ ಟೆಕ್ಕಿಗಳು ಈ ಬಬಲ್ ಒಳಗೆ ಎಂಟ್ರಿ ಕೊಡುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.³

ಕನ್ನಡಿಗರ ಡಯಾಸ್ಪೊರಾ (Diaspora) ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಗಳ ಸೈಲೆಂಟ್ ರೋಲ್

ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್ ಬಹಳ ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಆಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿರುವ ಕನ್ನಡಿಗರ ಸಂಘಟನೆಗಳಾದ AKKA (Association of Kannada Kootas of America), NAVIKA (North America Vishwa Kannada Association), ಮತ್ತು ಹತ್ತಾರು ಲೋಕಲ್ ಕನ್ನಡ ಕೂಟಗಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು (ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ, ಯುಗಾದಿ) ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಆಕ್ಟಿವ್ ಆಗಿವೆ.⁵⁴ ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಕನ್ನಡ ಕೂಟಗಳಿವೆ.

ಆದರೆ, ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಟೆಕ್ಕಿಗಳು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಲೇ-ಆಫ್ ಟೆನ್ಷನ್, ಎಚ್-1ಬಿ ವೀಸಾ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್, ಆಫೀಸ್ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್, ಮತ್ತು ಈ ಹೊಸ ಜಾತಿ ಡಿಬೇಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಓಪನ್ ಆಗಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಅಪರೂಪ. ಏಕೆಂದರೆ, ಇವರ ಡೋನರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕಮಿಟಿ ಮೆಂಬರ್‌ಗಳು ಕೂಡ ಇದೇ ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.⁵⁶

ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ SB 403 ಬಿಲ್ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಾಗ, ಕೆಲವು ಹಿಂದೂ ಸಂಘಟನೆಗಳು (HAF, COHNA) ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ಒಗ್ಗಟ್ಟಾದವು.³⁷ ಆದರೆ ಕನ್ನಡಿಗ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಈ ವಿವಾದದಿಂದ ಅಂತರ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡವು ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಲೆವೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದವು. ಈ ‘ಸೈಲೆಂಟ್ ರೋಲ್’ (Silent Role) ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇಫ್ ಗೇಮ್ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಗ್ರೌಂಡ್ ರಿಯಾಲಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿರುವ ಮಿಡಲ್-ಕ್ಲಾಸ್ ಕನ್ನಡಿಗ ಟೆಕ್ಕಿಗೆ ಇದರಿಂದ ಯಾವ ಲಾಭವೂ ಇಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ “ಸೌತ್ ಏಷ್ಯನ್” (South Asian) ಎಂಬ ಛತ್ರಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ.⁵⁸

ಡೀಪ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್ (Deep Analysis): ಇದು ಬರೀ ‘ಜಾತಿ’ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ, ‘ಪವರ್’ ಗೇಮ್

ಈ ಇಡೀ ಎಪಿಸೋಡ್ ಅನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದರೆ, ಕೇವಲ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಾಣುವ ವಾಸ್ತವಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ, ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಹಂತದ ಇನ್‌ಸೈಟ್ಸ್ (Second & Third Order Insights) ಹೊರಬೀಳುತ್ತವೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಿಡುಗಿನ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲ; ಇದು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಜಗತ್ತಿನ ಪವರ್ ಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್ (Power Dynamics).

1. ಮೈಗ್ರೇಷನ್ ಆಫ್ ಸಿಸ್ಟಮಿಕ್ ಬಯಾಸ್ (Migration of Systemic Bias)

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಎಷ್ಟೇ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ ಆದರೂ, ಅದನ್ನು ಬಳಸುವ ಮನುಷ್ಯನ ಮೈಂಡ್‌ಸೆಟ್ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕದ ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿಗೆ ಹೋದ ಭಾರತೀಯರು ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಸ್ಕಿಲ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್ ಸ್ಟೈಲ್, ಆಫೀಸ್ ಗುಂಪುಗಾರಿಕೆ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಶ್ರೇಣೀಕರಣವನ್ನು (Social Stratification) ಒಯ್ದಿದ್ದಾರೆ.¹²

ಅಮೆರಿಕದ ಎಜುಕೇಶನ್ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಲೋನಿಯಲ್ ಲೆಗಸಿ (Colonial Legacy) ಯಿಂದಾಗಿ, ಮೇಲ್ಜಾತಿಯ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಒಂದು ಹೆಡ್-ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು.¹² ಹೀಗಾಗಿ, ರೆಫರಲ್ (Referral) ಕೊಡುವಾಗ, ಪ್ರಮೋಷನ್ ಕೊಡುವಾಗ ತಮಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲದಂತೆಯೇ ತಮ್ಮದೇ ಬ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರೌಂಡ್‌ನವರನ್ನು ಪ್ರಮೋಟ್ ಮಾಡುವ ಅಲ್ಗಾರಿದಮಿಕ್ ಬಯಾಸ್ (Algorithmic bias) ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈಗ ಎಐ (AI) ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಡ್ರಿವನ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳು ಕೂಡ ಈ ಬಯಾಸ್ ಅನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದು ಆತಂಕಕಾರಿ ವಿಷಯ.¹⁵

2. ವೆಪನೈಸೇಷನ್ ಆಫ್ ಸಿವಿಲ್ ರೈಟ್ಸ್ (Weaponization of Civil Rights)

ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಈಗ ‘ಡಿವೈಡ್ ಅಂಡ್ ರೂಲ್’ ಗೇಮ್ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ಸಿವ್ (Progressive) ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಲವು ಗುಂಪುಗಳು ‘ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯ’ವನ್ನು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್ ಆಗಿ ಬಿಂಬಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಭಾರತೀಯ ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ಗಳನ್ನು ಅನುಮಾನದಿಂದ ನೋಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ, ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ (Conservative) ಗುಂಪುಗಳು, ಈ ಬಿಲ್‌ಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಭರದಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ‘ಹಿಂದೂ-ಫೋಬಿಯಾ’ (Hinduphobia) ಇದೆ ಎಂದು ಕ್ಯಾಂಪೇನ್ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.¹⁴

ಇದರ ಮಧ್ಯೆ ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಮಿಡಲ್-ಕ್ಲಾಸ್ ಐಟಿ ಎಂಪ್ಲಾಯ್. ಆತನಿಗೆ ತನ್ನ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಡೆಡ್‌ಲೈನ್ ಮುಗಿಸಿ, ಕ್ಲೈಂಟ್ ಮೀಟಿಂಗ್ ಅಟೆಂಡ್ ಮಾಡಿ, ಇಎಂಐ (EMI) ಕಟ್ಟುವುದರಲ್ಲೇ ಸುಸ್ತಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಲಾಸ್ಟ್ ನೇಮ್ ನೋಡಿ ತನ್ನನ್ನು ‘ಆಪ್ರೆಸರ್’ (Oppressor) ಎಂದು ಜಡ್ಜ್ ಮಾಡುತ್ತಾರಾ ಎಂಬ ಭಯ ಶುರುವಾಗಿದೆ.³² ಅಮೆರಿಕದ ಎಚ್‌ಆರ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ಗೆ ಕನ್ನಡಿಗನ ಊರು ಮೈಸೂರಾ, ಮಂಗಳೂರಾ ಅಥವಾ ಧಾರವಾಡವಾ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಕೇವಲ ಆತ ‘ಇಂಡಿಯನ್’ ಮತ್ತು ಆತನ ಮೇಲೆ ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯದ ಆಪಾದನೆ ಬರಬಹುದು ಎಂಬ ಅರಿವಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಟೆಕ್ಕಿಗಳ ಇಮೇಜ್‌ಗೆ (Image) ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತ.

3. ಟ್ರಂಪ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ‘DEI’ ಪಾಲಿಸಿಗಳ ಭವಿಷ್ಯ

2024-2025ರ ಟ್ರೆಂಡ್ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಡೈವರ್ಸಿಟಿ, ಈಕ್ವಿಟಿ, ಮತ್ತು ಇನ್‌ಕ್ಲೂಷನ್ (Diversity, Equity, and Inclusion – DEI) ಪಾಲಿಸಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದೊಡ್ಡ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ (Donald Trump) ಅವರಂತಹ ನಾಯಕರು DEI ಅನ್ನು ಓಪನ್ ಆಗಿ “ಡೇಂಜರಸ್ ಮತ್ತು ಇಮ್ಮಾರಲ್” ಎಂದು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.⁶⁰ ಆಪಲ್, ಗೂಗಲ್, ಐಬಿಎಂ ಕಂಪನಿಗಳ ಷೇರುದಾರರು (Shareholders) ಈ ಪಾಲಿಸಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಫೋಕಸ್ ಮಾಡಬೇಡಿ, ಕೇವಲ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಮೇಲೆ ಫೋಕಸ್ ಮಾಡಿ ಎಂದು ಪ್ರೆಶರ್ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.⁶⁰

ಇಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ‘ಜಾತಿ’ಯನ್ನು DEI ಕೆಟಗರಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಈ ಮೂವ್ಮೆಂಟ್ ಎಷ್ಟು ದಿನ ಸಸ್ಟೈನ್ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಜಗತ್ತು ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಲಾಭ ಬರುತ್ತದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಇಂಥಹ ಸೋಷಿಯಲ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಪೋರ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಲೀಗಲ್ ಹೆಡ್‌ಏಕ್ ಶುರುವಾದರೆ, ಅವರು ನೇರವಾಗಿ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಹೈರ್ ಮಾಡುವುದನ್ನೇ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದರೂ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಆದಲ್ಲಿ, ಎಚ್-1ಬಿ ವೀಸಾ ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಸಾವಿರಾರು ಕನ್ನಡಿಗ ಯುವಕರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪೆಟ್ಟು ಬೀಳಲಿದೆ.

ದಿ ಫೈನಲ್ ವರ್ಡಿಕ್ಟ್ (The Final Verdict)

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಟೆಕ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅಮೆರಿಕದ ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿಯ ಬೋರ್ಡ್‌ರೂಮ್‌ಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಈ ‘ಜಾತಿ ಡಿಬೇಟ್’ ಕೇವಲ ಒಂದು ಲೀಗಲ್ ಫೈಟ್ ಅಲ್ಲ. ಇದು ಗ್ಲೋಬಲೈಸೇಷನ್ (Globalization) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ವಲಸೆಯ (Indian Migration) ಒಂದು ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಸೈಡ್-ಎಫೆಕ್ಟ್.

ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೋಸ್ಟ್‌ಮಾರ್ಟಮ್ ವರದಿಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

1. ಡಿಸ್ಕ್ರಿಮಿನೇಷನ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ: ಅಮೆರಿಕದ ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತಿ, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಾರತಮ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ. ರೆಡ್ಡಿಟ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲೈಂಡ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳು ಈ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತವೆ.⁴⁶ ಎಚ್‌ಆರ್ ಲೆವೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ (Transparency) ಬರುವುದು ಮತ್ತು ಆಪಲ್‌ನಂತೆ ಪಾಲಿಸಿಗಳನ್ನು ಅಪ್‌ಡೇಟ್ ಮಾಡುವುದು ಖಂಡಿತಾ ಒಳ್ಳೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ.⁵
2. ವೀಸಾ ಸಿಸ್ಟಮ್ ರಿಫಾರ್ಮ್: H1-B ವೀಸಾದಂತಹ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ರೂಲ್ಸ್ ಇರುವವರೆಗೂ, ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ಎಂಪ್ಲಾಯರ್ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುವುದು ಕಷ್ಟ. ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಆಂತರಿಕ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ತಡೆಯಲು ವೀಸಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಕ್ಕರಷ್ಟೇ ನಿಜವಾದ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಫ್ರೀಡಂ ಸಿಗಲು ಸಾಧ್ಯ.⁵¹
3. ಸಂಘಟನೆಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ: ಕೇವಲ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಬ್ಬಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಎನ್‌ಆರ್‌ಐ (NRI) ಕನ್ನಡಿಗರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಟೆಕ್ಕಿಗಳು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಲೀಗಲ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸವಾಲುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ.
4. ಸ್ಕಿಲ್ ವರ್ಸಸ್ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್: ಈ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಮಧ್ಯೆ ಡೆವಲಪರ್‌ಗಳು, ಕೋಡರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ಕಿಲ್‌ಗಳನ್ನು ಅಪ್‌ಗ್ರೇಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಕಡೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕು. ಕಂಪನಿಗಳು ಎಷ್ಟೇ DEI ಪಾಲಿಸಿಗಳನ್ನು ತಂದರೂ, ಟ್ರಂಪ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಆ ಪಾಲಿಸಿಗಳು ರದ್ದಾದರೂ, ಕೊನೆಗೆ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಡೆಲಿವರಿ ಮತ್ತು ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಟರ್ ಆಗುತ್ತದೆ.⁶⁰

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಸಿಲಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಕೋಡಿಂಗ್, ಡಾಲರ್ ಸಂಬಳ ಮತ್ತು ಗ್ರೀನ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಸ್ವರ್ಗವಲ್ಲ; ಅದು ಭಾರತದ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಿಯಾಲಿಟಿಗಳ ಎಕ್ಸ್ಟೆನ್ಷನ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಐಟಿ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ಡೆಡ್‌ಲೈನ್ ಮೀಟ್ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಈ ಆಫೀಸ್ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಡಿಕೋಡ್ (Decode) ಮಾಡುವುದೇ ಕನ್ನಡಿಗ ಟೆಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಟಾಸ್ಕ್ ಆಗಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ‘ಮಾಡೆಲ್ ಮೈನಾರಿಟಿ’ (Model Minority) ಆಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾರಾ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಜಗತ್ತಿನ ಕಾಂಟ್ರವರ್ಸಿಗಳ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗುತ್ತಾರಾ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾಲವೇ ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದೆ.

Works cited

1. Bengaluru techie shares honest take after 9 months in city: ‘It irritates you daily but still keeps you here somehow’ – Hindustan Times, accessed on March 4, 2026, https://www.hindustantimes.com/trending/bengaluru-techie-shares-honest-take-after-9-months-in-city-it-irritates-you-daily-but-still-keeps-you-here-somehow-101771666225018.html
2. Title VII and Caste Discrimination – Harvard Law Review, accessed on March 4, 2026, https://harvardlawreview.org/forum/vol-134/title-vii-and-caste-discrimination/
3. Silicon Valley Has a Caste Discrimination Problem – VICE, accessed on March 4, 2026, https://www.vice.com/en/article/silicon-valley-has-a-caste-discrimination-problem/
4. Opinion: The Indian Diaspora In Silicon Valley Has a Caste Advantage That Hides Under Deafening Silence – Global Observer, accessed on March 4, 2026, https://gobserver.net/5640/culture/opinion-the-indian-diaspora-in-silicon-valley-has-a-caste-advantage-that-hides-under-deafening-silence/
5. Apple Becomes First Tech Giant To Explicitly Ban Caste Discrimination – HW News English, accessed on March 4, 2026, https://hwnews.in/news/apple-becomes-first-tech-giant-to-explicitly-ban-caste-discrimination/
6. After 73 Years of Independence, Caste-Ridden India Remains Dominated by Minority Brahmins, accessed on March 4, 2026, https://www.southasiainvestor.com/2020/08/after-73-years-of-independence-caste.html
7. Caste discrimination case against Indian-origin Cisco engineers dismissed, accessed on March 4, 2026, https://www.hinduamerican.org/press/caste-discrimination-case-cisco-engineers-dismissed
8. CISCO CASE – Castefiles – News Magazine, accessed on March 4, 2026, https://castefiles.com/analysis/cisco-case-8
9. Protecting Our People – Cisco Blogs, accessed on March 4, 2026, https://blogs.cisco.com/news/protecting-our-people
10. The Publicly Known Timeline Of The Cisco Caste Discrimination Case, accessed on March 4, 2026, https://castegate.org/the-publicly-known-timeline-of-the-cisco-caste-discrimination-case/
11. CasteFiles Lists Six Milestones in Dismantling the Cisco Caste Discrimination Case., accessed on March 4, 2026, https://castefiles.com/castefiles-lists-six-milestones-in-dismantling-the-cisco-caste-discrimination-case
12. Coding Caste: Tech Elites, Dalit Exclusion, and the Myth of Meritocracy in the Indian Diaspora – Human Rights Research Center, accessed on March 4, 2026, https://www.humanrightsresearch.org/post/coding-caste-tech-elites-dalit-exclusion-and-the-myth-of-meritocracy-in-the-indian-diaspora
13. US federal court backs California’s fight against caste discrimination – The News Minute, accessed on March 4, 2026, https://www.thenewsminute.com/news/us-federal-court-backs-californias-fight-against-caste-discrimination
14. A US Federal Court’s Verdict Affirms the State’s Intervention in Combating Caste Discrimination – The Wire, accessed on March 4, 2026, https://m.thewire.in/article/caste/a-us-federal-courts-verdict-affirms-the-states-intervention-in-combating-caste-discrimination
15. The upper caste Indian tech bros and the MAGA Universe – Mohan Dutta: Culture-Centered Approach, accessed on March 4, 2026, http://culture-centered.blogspot.com/2025/01/the-upper-caste-indian-tech-bros-and.html
16. ‘Talk on caste isn’t the problem, caste is’ | Thenmozhi Soundararajan to TNM – YouTube, accessed on March 4, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=6y_4v64Ohlk
17. Google: Tanuja Gupta Opens Up About Her Exit Due to Caste Discrimination – The Quint, accessed on March 4, 2026, https://www.thequint.com/south-asians/google-tanuja-gupta-opens-up-new-yorker-about-her-exit-due-to-caste-discrimination
18. Google’s plan to talk about caste bias led to ‘division and rancor’ | Thenmozhi Soundararajan, a Dalit American scholar, technologist, and caste equity educator, was invited – Reddit, accessed on March 4, 2026, https://www.reddit.com/r/india/comments/v37bg6/googles_plan_to_talk_about_caste_bias_led_to/
19. Google Cancels Talk by Hindu Fundamentalist & Announces New Policies Regarding External Speakers Thanks to Efforts by Workers to End Caste Discrimination at Google, accessed on March 4, 2026, https://www.alphabetworkersunion.org/press/google-cancels-talk-by-hindu-fundamentalist-announces-new-policies-regarding-external-speakers-thanks-to-efforts-by-workers-to-end-caste-discrimination-at-google
20. Apple acknowledges caste discrimination ban – YouTube, accessed on March 4, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=R3B4O6CHCV8
21. A Comprehensive Guide to Combat Caste Discrimination in Corporates – Kelp Hr, accessed on March 4, 2026, https://www.kelphr.com/blogs/combat-caste-discrimination-in-corporates/
22. 2024 Statement on Efforts to Combat Human Trafficking and Modern Slavery in Our Business and Supply Chains – Apple, accessed on March 4, 2026, https://www.apple.com/legal/more-resources/docs/uk-Apple-Combat-Human-Trafficking-and-Slavery-in-Supply-Chain-2024.pdf
23. 2023 Report under the Norwegian Transparency Act – Apple, accessed on March 4, 2026, https://www.apple.com/legal/more-resources/Apple-Combat-Human-Trafficking-and-Slavery-in-Supply-Chain-2023.pdf
24. EEOC Sues Apple for Religious Discrimination and Retaliation | U.S. Equal Employment Opportunity Commission, accessed on March 4, 2026, https://www.eeoc.gov/newsroom/eeoc-sues-apple-religious-discrimination-and-retaliation
25. Seattle Becomes First US Jurisdiction to Add Caste as a Protected Class – Morgan Lewis, accessed on March 4, 2026, https://www.morganlewis.com/pubs/2023/03/seattle-becomes-first-us-jurisdiction-to-add-caste-as-a-protected-class
26. Seattle Becomes the First U.S. Jurisdiction to Prohibit Caste …, accessed on March 4, 2026, https://www.littler.com/news-analysis/asap/seattle-becomes-first-us-jurisdiction-prohibit-caste-discrimination
27. Councilmember Sawant and South Asian Community Leaders Introduce First-in-the-Nation Legislation To Ban Caste Discrimination – Seattle City Council Blog, accessed on March 4, 2026, https://council.seattle.gov/2023/01/24/councilmember-sawant-and-south-asian-community-leaders-introduce-first-in-the-nation-legislation-to-ban-caste-discrimination/
28. Has India’s caste system migrated to the US? – BBC News – YouTube, accessed on March 4, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=PrLbNSxzAgU
29. Seattle Enacts First-of-Its-Kind Law Protecting Individuals Against Discrimination Based on Caste – Jackson Lewis, accessed on March 4, 2026, https://www.jacksonlewis.com/insights/seattle-enacts-first-its-kind-law-protecting-individuals-against-discrimination-based-caste
30. SB 403: Ending Caste Discrimination in California – Equality Labs, accessed on March 4, 2026, https://www.equalitylabs.org/campaigns/sb-403/
31. Tech workers claimed caste bias. Now California could make it illegal. – Senator Aisha Wahab, accessed on March 4, 2026, https://sd10.senate.ca.gov/news/tech-workers-claimed-caste-bias-now-california-could-make-it-illegal
32. Caste discrimination leaves people ‘dehumanized and insulted.’ California is the first state poised to ban it., accessed on March 4, 2026, https://sd10.senate.ca.gov/news/caste-discrimination-leaves-people-dehumanized-and-insulted-california-first-state-poised-ban
33. Senate Bill Policy Committee Analysis – AWS, accessed on March 4, 2026, https://billtexts.s3.amazonaws.com/ca/ca-analysishttps-leginfo-legislature-ca-gov-faces-billAnalysisClient-xhtml-bill-id-202320240SB403-ca-analysis-364750.pdf
34. Senate Judiciary Committee – CalMatters, accessed on March 4, 2026, https://calmatters.org/wp-content/uploads/2022/06/202320240SB403_Senate-Judiciary.pdf
35. California Senate passes bill that would make caste discrimination illegal, accessed on March 4, 2026, https://sd10.senate.ca.gov/news/california-senate-passes-bill-would-make-caste-discrimination-illegal
36. US Federal Court Defends California’s Right To Protect Caste-Oppressed Individuals, accessed on March 4, 2026, https://www.equalitylabs.org/media/2025/07/court-defends-caste-oppressed-individuals/
37. Resources on California Bill SB-403 – Coalition of Hindus of North America – CoHNA, accessed on March 4, 2026, https://cohna.org/sb-403/
38. American and Canadian Hindu Advocacy group CoHNA conducts awareness session on the politicization of caste in Canada – HinduPost, accessed on March 4, 2026, https://hindupost.in/featured/canadian-hindu-advocacy-group-cohna-conducts-awareness-session-on-the-politicization-of-caste-in-canada/
39. Hindu Origin Indian Americans are often the target of discrimination in the US., accessed on March 4, 2026, https://hinduexistence.org/2022/09/17/hindu-origin-indian-americans-are-often-the-target-of-discrimination-in-the-us/
40. SB-403-Veto-1.pdf – Governor of California, accessed on March 4, 2026, https://www.gov.ca.gov/wp-content/uploads/2023/10/SB-403-Veto-1.pdf
41. Newsom blocks a bill to ban caste discrimination in California – CalMatters, accessed on March 4, 2026, https://calmatters.org/politics/2023/10/caste-discrimination-newsom/
42. California Governor Newsom Vetoes State-Wide Ban on Caste Discrimination as “Unnecessary” – Workforce Bulletin, accessed on March 4, 2026, https://www.workforcebulletin.com/california-governor-newsom-vetoes-state-wide-ban-on-caste-discrimination-as-unnecessary
43. Newsom blocks a bill to ban caste discrimination in California – KVPR, accessed on March 4, 2026, https://www.kvpr.org/government-politics/2023-10-09/newsom-blocks-a-bill-to-ban-caste-discrimination-in-california
44. California Governor Vetoes Bill Banning Caste Discrimination – Littler Mendelson, accessed on March 4, 2026, https://www.littler.com/news-analysis/asap/california-governor-vetoes-bill-banning-caste-discrimination
45. Tech Capitals: Bangalore vs Silicon Valley – Kahani Digital Marketing, accessed on March 4, 2026, https://kahanidigital.com/tech-capitals-bangalore-vs-silicon-valley/
46. ₹11 LPA salary to sudden layoff: Techie from remote town shares emotional Reddit post | Trending – Hindustan Times, accessed on March 4, 2026, https://www.hindustantimes.com/trending/rs-11-lpa-salary-to-sudden-layoff-techie-from-remote-town-shares-emotional-reddit-post-101768623583509.html
47. Is Indian caste system is still in tact in western? : r/NoStupidQuestions – Reddit, accessed on March 4, 2026, https://www.reddit.com/r/NoStupidQuestions/comments/1lfx8ti/is_indian_caste_system_is_still_in_tact_in_western/
48. [Rant] This is the reason why Indian IT Services companies get stuck with mediocre talent : r/india – Reddit, accessed on March 4, 2026, https://www.reddit.com/r/india/comments/48q1kh/rant_this_is_the_reason_why_indian_it_services/
49. I am a Indian ,Not from Andra or Telugu , Graduated with Masters in Computer Science in May 2024 ,But I am not able to find jobs and Planning to return India in June 2025. The thing which hurts me is not returning. : r/returnToIndia – Reddit, accessed on March 4, 2026, https://www.reddit.com/r/returnToIndia/comments/1l9g9ov/i_am_a_indian_not_from_andra_or_telugu_graduated/
50. Suicide due to work pressure at the OLA, the worst place to work : r/indianstartups – Reddit, accessed on March 4, 2026, https://www.reddit.com/r/indianstartups/comments/1ko2ah0/suicide_due_to_work_pressure_at_the_ola_the_worst/
51. H-1B Visa restrictions and fallout – CPPR, accessed on March 4, 2026, https://www.cppr.in/articles/h-1b-visa-restrictions-and-fallout
52. (PDF) The Indian IT Industry and Meritocracy – ResearchGate, accessed on March 4, 2026, https://www.researchgate.net/publication/228279963_The_Indian_IT_Industry_and_Meritocracy
53. Caste Discrimination Rampant Among Silicon Valley Indian-Americans, accessed on March 4, 2026, https://www.southasiainvestor.com/2020/07/caste-discrimination-rampant-among.html
54. Supreme Court declared that all 218 coal block allocations made from 1993 to 2011 are illegal – Opinion Express, accessed on March 4, 2026, https://opinionexpress.in/assets/magzine/_22952_2020_04_09_1599205480.pdf
55. Indian Americans – Wikipedia, accessed on March 4, 2026, https://en.wikipedia.org/wiki/Indian_Americans
56. Splendours of Royal Mysore – DOKUMEN.PUB, accessed on March 4, 2026, https://dokumen.pub/splendours-of-royal-mysore.html
57. Regional and linguistic bigotry is a lived reality among Indians in the US – The News Minute, accessed on March 4, 2026, https://www.thenewsminute.com/news/opinion-there-divide-between-north-and-south-indians-us-135458
58. “California Dreamin’ on Caste” by Prakash Shah – Canopy Forum, accessed on March 4, 2026, https://canopyforum.org/2023/06/15/california-dreamin-on-caste/
59. How AI Reinforces Caste: Creating and Amplifying Systematic Inequality – DigitalCommons@UM Carey Law, accessed on March 4, 2026, https://digitalcommons.law.umaryland.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=4048&context=mlr
60. Apple, IBM & GM Amongst Those Set For DEI Showdowns in 2025 | Sustainability Magazine, accessed on March 4, 2026, https://sustainabilitymag.com/articles/apple-ibm-gm-amongst-those-set-for-dei-showdowns-in-2025