ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಕನ್ನಡಿಗರ ಕೈಗೆ ನ್ಯೂಸ್ ಪೇಪರ್ ಕೊಟ್ಟ ಜರ್ಮನ್ ಸನ್ಯಾಸಿ! 1843ರ ‘ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರ’ದ ರೋಚಕ ಇತಿಹಾಸ!

ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರ (Mangaluru Samachara) 1843ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಪತ್ರಿಕೆ ಆಗಿದ್ದು, ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದ ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆ. ಈ ವರದಿ ಅದರ ರೋಚಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತದೆ.

ನಮಸ್ಕಾರ ಕನ್ನಡಿಗರೇ! ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತ, “ದಿ ವಾಯ್ಸ್ ಆಫ್ ಕನ್ನಡಿಗ” (The Voice of Kannadiga) ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಿಂದ. ಇವತ್ತು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳಹೊರಟಿರುವ ಕಥೆ ಕೇಳಿದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗನ ಎದೆಯೂ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಉಬ್ಬುತ್ತದೆ.

ಇವತ್ತಿನ ನಮ್ಮ ಐಟಿ (IT) ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಗ್ಲೋಬಲ್ ಮಟ್ಟದ ನ್ಯೂಸ್ ಎಲ್ಲವೂ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆರಳ ತುದಿಗೆ ಬಂದು ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಲೇ-ಆಫ್ (Layoff) ಆದರೂ, ನಮ್ಮೂರಿನ ಹೋಟೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೂತು ನಾವು ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ.

ಆದರೆ, ಒಮ್ಮೆ ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿ 180 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲವನ್ನು ಯೋಚಿಸಿ. ಅಂದರೆ 1840ರ ದಶಕ. ಆಗ ನಮ್ಮ ಕರುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕರೆಂಟ್ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಫೋನ್ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಸರಿಯಾದ ರಸ್ತೆಗಳೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಬ್ರಿಟಿಷರು ಹೊಸ ಹೊಸ ಕಾನೂನು ತರುತ್ತಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಜನರಿಗೆ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಊರಿನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಊರಿಗೆ ಹೋಗಲು ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಸುದ್ದಿ ಬರಬೇಕಿದ್ದರೂ ಅದು ಬಾಯಿಂದ ಬಾಯಿಗೆ ಹಬ್ಬಬೇಕಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಬಾಯಿಂದ ಬಾಯಿಗೆ ಸುದ್ದಿ ಹಬ್ಬುವಾಗ, ನಿಜವಾದ ಸುದ್ದಿ ಸತ್ತು, ಬರೀ ವದಂತಿಗಳು ಅಂದರೆ ರೂಮರ್ (Rumours) ಮಾತ್ರ ಊರೆಲ್ಲಾ ಹರಡುತ್ತಿದ್ದವು.

ಇಂತಹ ಕತ್ತಲ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡಿಗರ ಕೈಗೆ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಒಂದು ಅಚ್ಚಾದ ನ್ಯೂಸ್ ಪೇಪರ್ ಬಂದು ಬಿತ್ತು. ಅದೂ ಅಂತಿಂಥ ಪೇಪರ್ ಅಲ್ಲ, ಪ್ರಪಂಚದ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದ ಪೇಪರ್!

ಆದರೆ ನನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಆಗೋದು ಏನಪ್ಪಾ ಅಂದರೆ, ಈ ಪೇಪರ್ ಶುರು ಮಾಡಿದ್ದು ನಮ್ಮೂರಿನ ಯಾವ ಸಾಹಿತಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಮೈಲಿ ದೂರದ ಜರ್ಮನಿ ದೇಶದಿಂದ ಬಂದ ಒಬ್ಬ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸನ್ಯಾಸಿ!

ಹೌದು, ಆ ಮಹಾನುಭಾವನ ಹೆಸರೇ ಹರ್ಮನ್ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ (Hermann Friedrich Mögling). ಇವತ್ತು ನಾನು ಯಾವುದೇ ಮುಲಾಜಿಲ್ಲದೆ, ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಈ ಜರ್ಮನ್ ಕನ್ನಡಿಗನ ರೋಚಕ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಬಿಚ್ಚಿಡಲಿದ್ದೇನೆ.

1. ಜರ್ಮನಿಯಿಂದ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದ ಆ ಯುವಕ ಯಾರು?

ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ನಾವು ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಮರೆಯುವಂತೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಅವರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಜರ್ಮನಿ ದೇಶದ ವುರ್ಟೆಂಬರ್ಗ್ (Württemberg) ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಬ್ರಾಕೆನ್‌ಹೈಮ್ (Brackenheim) ಎಂಬ ಪುಟ್ಟ ಊರಿನಲ್ಲಿ, 1811ರಲ್ಲಿ.

ಟ್ಯೂಬಿಂಗನ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ (University of Tübingen) ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ ಓದಿದ ಇವರು, ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್ (Basel Mission) ಸೇರಿಕೊಂಡರು. 1836ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 25 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿದ್ದಾಗ ಇವರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದರು.

ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಹರಡುವ ಒಂದೇ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಕರಾವಳಿಯ ನಗರಿ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು ಇಳಿದರು.

ಆದರೆ, ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಅವರ ಬದುಕಿನ ದಿಕ್ಕೇ ಬದಲಾಗಿ ಹೋಯಿತು. ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಅವರನ್ನು ಮೋಡಿ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು!

compulsorily insert related original refence image.

ನಾಲಿಗೆ ಹೊರಳಿಸಿ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಯಲು ಪಟ್ಟ ಕಷ್ಟ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟಲ್ಲ!

ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದ ಹೊಸತರಲ್ಲಿ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಅವರಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಅರೇಬಿಕ್ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಗಳು ಗೊತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಸ್ಥಳೀಯರ ಜೊತೆ ಬೆರೆಯಲು ಅವರಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

ವಿದೇಶಿಯರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡದ ‘ರ’ ಮತ್ತು ‘ಳ’ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚಾರ ಮಾಡುವುದು ಎಷ್ಟು ಕಷ್ಟ ಅಂತ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ ಇದೆ. ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಅವರಿಗೂ ಇದೇ ಕಷ್ಟ ಎದುರಾಯಿತು.

ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತ ಹರ್ಮನ್ ಗುಂಡರ್ಟ್ (Hermann Gundert) ಅವರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ತಮ್ಮ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

“ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯ ಗಂಟಲಿನಿಂದ ಬರುವ ‘ಆರ್’ (R) ಶಬ್ದವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ತರಹ ನಾಲಿಗೆ ಹೊರಳಿಸಿ ಹೇಳುವ ‘ರ’ ಕಾರವನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸ” ಎಂದು ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದರು.

ಆದರೆ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಸೋಲೊಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಏಳೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಲಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಿಗಿಟ್ಟು, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಕರಾವಳಿಯ ಜನರ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡಿ, ತುಳು ಮತ್ತು ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆಗಳನ್ನೂ ಕಲಿತರು.

2. ಬಲ್ಮಠದಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಯ್ತು ಕರಾವಳಿಯ ಮೊದಲ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಪ್ರೆಸ್!

ಪತ್ರಿಕೆ ಶುರು ಮಾಡಬೇಕು ಅಂದರೆ ಮೊದಲು ಮುದ್ರಣ ಯಂತ್ರ (ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಪ್ರೆಸ್) ಬೇಕಲ್ಲವೇ? ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಮುದ್ರಣಾಲಯ ಶುರುವಾಗಿದ್ದು 1841ರಲ್ಲಿ.

ಗಾಟ್‌ಫ್ರೀಡ್ ವೈಗಲ್ (Gottfried Weigle) ಎಂಬ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಜರ್ಮನ್ ಮಿಷನರಿ, ಮುಂಬೈನಿಂದ ಒಂದು ಕಲ್ಲಚ್ಚು ಮುದ್ರಣ ಯಂತ್ರವನ್ನು (Lithographic press) ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ತಂದರು.

ಇದನ್ನು ಮಂಗಳೂರಿನ ಬಲ್ಮಠ ಎಂಬ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇವತ್ತಿಗೂ ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಬಲ್ಮಠ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ’ ಇರುವುದನ್ನು ನೀವು ನೋಡಬಹುದು.

ಕಲ್ಲಚ್ಚು ಮುದ್ರಣ ಅಂದರೆ ಇವತ್ತಿನ ಜೆರಾಕ್ಸ್ ಮೆಷಿನ್ ತರಹ ಅಲ್ಲ. ಕಲ್ಲಿನ ಚಪ್ಪಡಿಯ ಮೇಲೆ ಎಣ್ಣೆ, ಕೊಬ್ಬು ಅಥವಾ ಮೇಣವನ್ನು ಬಳಸಿ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಉಲ್ಟಾ ಬರೆದು, ಅದಕ್ಕೆ ಮಸಿ ಸವರಿ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಮುದ್ರಿಸುವ ಬಹಳ ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು.

1842ರಲ್ಲಿ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಅವರು ಬರೆದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕನ್ನಡ ಕರಪತ್ರದ 1500 ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಇದೇ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಯಿತು.

ಒಂದು ಮೆಷಿನ್‌ನಿಂದ ಇಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಬಹುದು ಎಂದು ಅರಿತ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್, ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಶುರು ಮಾಡುವ ದೊಡ್ಡ ಕನಸು ಕಂಡರು.

3. ಜುಲೈ 1, 1843: ಕನ್ನಡಿಗರ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿತು ‘ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರ’

ಊರಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತಿದ್ದ ಸುಳ್ಳು ವದಂತಿಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಿ, ಜನರಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಮಾಹಿತಿ (Authentic news) ನೀಡುವ ಒಂದೇ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಅವರು ಪತ್ರಿಕೆ ತರಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು.

ಅದರಂತೆ, ಜುಲೈ 1, 1843ರಂದು ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಪತ್ರಿಕೆ ‘ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರ’ ದರ್ಬಾರಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು!.

ಇದು ನಮ್ಮ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಶಕೆಯನ್ನೇ ಶುರು ಮಾಡಿತು. ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರು ಇದನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ‘ಕಾಗದ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.

ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮೇಲೆ “ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರ” ಎಂದು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬರೆದು, ಅದರ ಕೆಳಗೆ “ಈ ಕಾಗದವು ಮಾರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು.

ಇವತ್ತಿಗೂ ಕೂಡ ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಲು ಬಳಸಿದ ಆ ಹಳೆಯ ಕಲ್ಲಿನ ಚಪ್ಪಡಿಗಳು ಮಂಗಳೂರಿನ ಬಲ್ಮಠದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭದ್ರವಾಗಿವೆ. ಇದೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಕ್ಷಿ.

4. ಪೇಪರ್ ಒಳಗೆ ಏನೇನಿತ್ತು? ಬರೀ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರ ಇತ್ತಾ?

ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಒಂದು ಮಾತನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕು. ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್ ಅವರು ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದವರು. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ಕೂಡ ಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೇ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಬಹಳ ಜನ ಅಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಆದರೆ ಅಚ್ಚರಿಯ ವಿಚಾರವೆಂದರೆ, ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಯಾವತ್ತೂ ತಮ್ಮ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ (Propaganda) ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ!.

ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮವನ್ನು ಟೀಕೆ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಹೊಗಳುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅವರು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಓದುಗರಿಗೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉಣಬಡಿಸುವುದೇ ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಐದು ವಿಭಾಗಗಳಿದ್ದವು :

• ಊರ ವರ್ತಮಾನ: ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುದ್ದಿಗಳು. ನಮ್ಮೂರ ಆಗುಹೋಗುಗಳು.
• ಸರಕಾರದ ನಿರೂಪಗಳು: ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಹೊಸ ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು. ಇದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು.
• ಸರ್ವ ರಾಜ್ಯ ವರ್ತಮಾನಗಳು: ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸುದ್ದಿ.
• ನೂತನವಾದ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಸುದ್ದಿಗಳು: ಪ್ರಪಂಚದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಿಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಅಚ್ಚರಿಯ ಘಟನೆಗಳು.
• ಅನ್ಯರ ನಡತೆಗಳು: ಜನರ ಸ್ವಭಾವ, ನೈತಿಕ ಕಥೆಗಳು.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಪುರಂದರದಾಸರ ಹಾಡುಗಳು, ನೀತಿ ಕಥೆಗಳು ಕೂಡ ಈ ಪೇಪರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು.

ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಕಾಬೂಲ್ ವಾರ್ ಕೂಡ ಕವರ್ ಆಗಿತ್ತು!

ನನಗೆ ಬಹಳ ಆಶ್ಚರ್ಯ ತರಿಸಿದ ವಿಷಯ ಅಂದರೆ, 1840ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಗ್ವಾಲಿಯರ್, ಲಾಹೋರ್, ಸಿಂಧ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಕಾಬೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಯುದ್ಧದ ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ಸುದ್ದಿಗಳೂ ಸಹ ನಮ್ಮ ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದವು!.

ನೀವೇ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿ, 1843ರಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿಯ ಯಾವುದೋ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೂತ ಕನ್ನಡಿಗನೊಬ್ಬ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಯುದ್ಧದ ಬಗ್ಗೆ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಅಂದರೆ, ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಅವರ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಮಟ್ಟ ಎಷ್ಟಿತ್ತು ಅಂತ!

ಯೂರೋಪ್‌ನಿಂದ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಓದಿ, ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಜನರಿಂದಲೇ ಸುದ್ದಿ ಕಲೆಹಾಕುವ ಟ್ರೆಂಡ್ (Trend)!

ಇವತ್ತಿನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ‘ಓದುಗರ ಪತ್ರಗಳು’ ಅಥವಾ ‘ಸಿಟಿಜನ್ ಜರ್ನಲಿಸಂ’ (Citizen Journalism) ಎಂಬ ವಿಭಾಗವನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಈ ಟ್ರೆಂಡ್ ಅನ್ನು ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ 1843ರಲ್ಲೇ ಶುರು ಮಾಡಿದ್ದರು!

ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಓದುಗರಿಗೆ ಒಂದು ಓಪನ್ ಆಫರ್ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು: “ಯಾರಾದರೂ ತಮಗೆ ತಿಳಿದ ವರ್ತಮಾನ ಸೇರಿಸಬೇಕು ಅಂತ ಬರೆದು ಕಳುಹಿಸುವುದಾದರೆ, ಅವರ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಊರು ತಿಳಿಯುವ ಹಾಗೆ ಬರೆದು ಅಂಚೆ ಖರ್ಚು ಕೊಟ್ಟು ಕಳಿಸಿದರೆ, ಆ ಸಮಾಚಾರವನ್ನು ಛಾಪಿಸಬಹುದು (ಮುದ್ರಿಸಬಹುದು)”.

ಇದರಿಂದ ಓದುಗರು ನೇರವಾಗಿ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಜೊತೆ ಕನೆಕ್ಟ್ ಆದರು. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಊರುಗಳಿಂದ ಪತ್ರಗಳು ಬರಲು ಶುರುವಾದವು.

ಈ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್ ಇತ್ತೆಂದರೆ, ಕೇವಲ ಮಂಗಳೂರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಮೈಸೂರು, ತುಮಕೂರು, ಬಳ್ಳಾರಿ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ಶಿರಸಿ ಮತ್ತು ಹೊನ್ನಾವರದ ಜನರೂ ಸಹ ದುಡ್ಡು ಕೊಟ್ಟು ಚಂದಾದಾರರಾಗಿದ್ದರು!. ಇದು ನಿಜವಾದ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಗೆಲುವು.

5. ಬಳ್ಳಾರಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರ: ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಸಮಾಚಾರ’

ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರಕ್ಕೆ ಓದುಗರ ಸಂಖ್ಯೆ ದಿನೇ ದಿನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಮಂಗಳೂರಿನ ಕಲ್ಲಚ್ಚು ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಹಾಕಲು ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲು ‘ಮೂವಬಲ್ ಟೈಪ್’ (Movable Type – ಸೀಸದ ಅಚ್ಚುಗಳ ಮುದ್ರಣ) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಆಗ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಈ ಸೌಲಭ್ಯ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಬಳ್ಳಾರಿಯಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ಮಿಷನ್ (London Mission) ಅವರು ಇಂತಹದೊಂದು ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಪ್ರೆಸ್ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ 1844ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 15ರಂದು, 16ನೇ ಸಂಚಿಕೆಯ ನಂತರ ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರದ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಬಳ್ಳಾರಿಗೆ ಶಿಫ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಬಳ್ಳಾರಿಗೆ ಹೋದ ಮೇಲೆ, 1844ರ ಮೇ 1ರಂದು ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಸಮಾಚಾರ’ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.

ಇದು ಸೀಸದ ಅಚ್ಚುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮುದ್ರಣಗೊಂಡ ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಪತ್ರಿಕೆಯಾಯಿತು.

ಆದರೆ, ದುರಾದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಮಾಚಾರ ಕೇವಲ 3 ಸಂಚಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ನಿಂತುಹೋಯಿತು. ಕೇವಲ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದರೂ, ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ಇಡೀ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕ್ರಾಂತಿ ಮಾತ್ರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದೆ ಉಳಿದಿದೆ.

6. ಕನ್ನಡಿಗರೇ ಎದೆ ತಟ್ಟಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಿ: ‘ಸಮಗ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ’ದ ಕನಸು ಕಂಡಿದ್ದು ಇವರೇ!

ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನವೆಂಬರ್ 1 ಬಂದರೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಆಚರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾವ್ ಅವರಂತಹ ಮಹನೀಯರು ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ (Unification of Karnataka) ಹೋರಾಡಿದರು ಅಂತ ಓದಿದ್ದೇವೆ.

ಆದರೆ, ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಬಹಳ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇ ಆಶ್ಚರ್ಯದ ಸಂಗತಿಯೊಂದಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೀಕರಣದ ಕನಸನ್ನು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ, ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಬಿತ್ತಿದವರಲ್ಲಿ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಕೂಡ ಒಬ್ಬರು!.

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಮಾಚಾರದ ಕೊನೆಯ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಅವರು ‘ಸಮಗ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ’ (Unified Karnataka) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರು.

ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡಿಗರು ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಹಂಚಿಹೋಗಿದ್ದರು.

ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರ ನಡುವೆ ಒಂದೇ ಭಾಷೆ ಇದ್ದರೂ, ಯಾವುದೇ ಭಾಷಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಈ ನೋವನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆ ಹರಿದು ಹಂಚಿ ಹೋಗಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಒಂದಾಗಬೇಕು, ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬೇಕು ಎಂದು 1844ರಲ್ಲೇ ಬರೆದಿದ್ದರು!.

ಜರ್ಮನಿಯಿಂದ ಬಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಬಗ್ಗೆ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಕನಸು ಕಂಡಿದ್ದ ಅಂದರೆ, ನಾವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗನೂ ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ ಆತನನ್ನು ನೆನೆಯಬೇಕು.

7. ಪತ್ರಿಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೂ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಕೊಟ್ಟದ್ದು ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆ

ಹರ್ಮನ್ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಬರೀ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ನಿಜವಾದ ಪ್ರೀತಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲಿತ್ತು.

ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್‌ನ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳು ಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರದ ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಕ್ಕೆ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೂ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಕೇರ್ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.

ಅವರು ಬರೆದ ಮತ್ತು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸುಮಾರು 36 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಇವತ್ತಿಗೂ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳಾಗಿವೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾದ ‘ಒತ್ತಕ್ಷರಗಳನ್ನು’ ಬಳಸದೆ, ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾದ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ‘ರಾಜೇಂದ್ರ ನಾಮೆ’ (ಕೊಡಗಿನ ಇತಿಹಾಸ) ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಅವರು 1857ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು.

ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಈ ಅದ್ಭುತ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಜರ್ಮನಿಯ ಟ್ಯೂಬಿಂಗನ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯು 1858ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ (Honorary Doctorate) ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.

ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡದ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪಡೆದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇವರೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ!.

ರೆವರೆಂಡ್ ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ಅವರ ನಿಘಂಟಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ಇವರೇ!

ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಶಬ್ದಕೋಶ (Dictionary) ಬರೆದ ಫರ್ಡಿನೆಂಡ್ ಕಿಟ್ಟೆಲ್ (Ferdinand Kittel) ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತೇ ಇದೆ.

ಆದರೆ, ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ಅವರಿಗೆ ಆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರು ಸೂಚಿಸಿದ್ದು ಇದೇ ಹರ್ಮನ್ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್!.

ಹಲವು ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದು, ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ಅವರ ಬೆನ್ನಿಗೆ ನಿಂತು, ಆ ಬೃಹತ್ ನಿಘಂಟು ಹೊರಬರುವಲ್ಲಿ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಅವರ ಪಾತ್ರ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು.

ಕೊಡಗಿನ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಪ್ರೀತಿ

ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಅವರು ಕೇವಲ ಮಂಗಳೂರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕೊಡಗಿನ ಮಡಿಕೇರಿಗೂ ಹೋಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು. ಕೊಡಗು ಅವರಿಗೆ ಎರಡನೇ ಮನೆಯಾಗಿತ್ತು.

1855ರಲ್ಲಿ ಕೊಡಗಿನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಶಾಲೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡಿದ 97 ಎಕರೆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಮತ್ತು ಆನಂದಪುರ ಎಂಬ ಹೊಸ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ಕಾಡು ಕಡಿದು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದರು.

ಕೊಡಗಿನ ಮೇಲೆ ಅವರಿಗಿದ್ದ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ‘ದಾಸ ಕುರ್ಗ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್’ (Das Kurgland) ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ‘ಕೂರ್ಗ್ ಮೆಮೋಯಿರ್ಸ್’ (Coorg Memoirs) ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಎರಡು ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದರು.

ದುರಾದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ತಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿಯ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದ 1860ರಲ್ಲಿ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಜರ್ಮನಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಬೇಕಾಯಿತು.

ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಉಸಿರಿರುವವರೆಗೂ ಅವರು ಕನ್ನಡ ನಾಡನ್ನು, ಜನರನ್ನು ಮರೆಯಲಿಲ್ಲ. 1881ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡರು.

8. ಇಂದಿನ ಜರ್ನಲಿಸಂಗೆ (Journalism) ಇದು ಯಾಕೆ ಮುಖ್ಯ?

1840ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಅವರು ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟ ಮುದ್ರಣದ ಅಡಿಪಾಯ, ಮುಂದೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನೇ ಮಾಡಿತು.

ಪತ್ರಿಕೆ ಎಂಬ ಮಾಧ್ಯಮ (Mass communication) ಜನರ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದೇ ತಡ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೀಕರಣ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ದೊಡ್ಡ ಅಸ್ತ್ರವಾದವು.

ಎಂ. ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯ (ತಾತಯ್ಯ), ಮೊಹರೆ ಹಣಮಂತರಾಯ, ಪಿ.ಆರ್. ರಾಮಯ್ಯ, ಡಿ.ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ, ಆರ್.ಆರ್. ದಿವಾಕರ್ ಅವರಂತಹ ದಿಗ್ಗಜ ಪತ್ರಕರ್ತರು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರವೇ ಮೂಲ ಪ್ರೇರಣೆ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕಿಚ್ಚು ಹಚ್ಚಿದ ಅನೇಕ ಸಂಪಾದಕರು ಜೈಲು ಸೇರಿದರು. ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಪತ್ರಿಕೆ ಇದ್ದ ನಮ್ಮ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ, 1980ರ ದಶಕದ ಹೊತ್ತಿಗೆ 600ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿದ್ದವು.

ಇಂದು ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 4200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನೋಂದಾಯಿತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿವೆ!. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೂ ಆ ಒಂದು ಕಲ್ಲಚ್ಚಿನ ಪತ್ರಿಕೆಯೇ ತಾಯಿ ಬೇರು.

ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಆ ಜುಲೈ 1ನೇ ತಾರೀಖಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನೆನಪಿಗಾಗಿ, ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಅಕಾಡೆಮಿಯು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಜುಲೈ 1 ಅನ್ನು ‘ಪತ್ರಿಕಾ ದಿನಾಚರಣೆ’ (Press Day) ಎಂದು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದೆ.

ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ನಮ್ಮ ನಾಡಿಗೆ ಅಕ್ಷರದ ಕಣ್ಣು ತೆರೆಸಿದ ಒಬ್ಬ ಪರದೇಶಿ ಮಹಾಶಯನಿಗೆ ನಾವು ಕನ್ನಡಿಗರು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಗೌರವ.

ವರದಿ ತೀರ್ಮಾನ (Verdict)

ಪ್ರೀತಿಯ ಕನ್ನಡಿಗರೇ, ಇಂದಿನ ಪೈಪೋಟಿಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಲೋಕದಲ್ಲಿ (Competitive media), ಟಿಆರ್‌ಪಿ (TRP) ಮತ್ತು ಕ್ಲಿಕ್‌ಬೈಟ್ (Click-bait) ಹುಚ್ಚಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ನಿಜವಾದ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಬರೀ ಗಾಸಿಪ್‌ಗಳ ಬೆನ್ನೇರುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಇಂತಹ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, 1843ರ ‘ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರ’ ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಪಾಠವಾಗಿದೆ.

ತನ್ನ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದ ಒಬ್ಬ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಕೇವಲ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಕಳಕಳಿಯಿಂದ, ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಲಾಭವನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಪತ್ರಿಕೆ ಶುರು ಮಾಡಿದ್ದು ಇತಿಹಾಸದ ಸುವರ್ಣ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಡಬೇಕಾದ ಸತ್ಯ.

ಯಾವುದೇ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಇಲ್ಲದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೂ, ಓದುಗರಿಗೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಜ್ಞಾನ ಧಾರೆ ಎರೆದ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಅವರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ನಮ್ಮ ಇವತ್ತಿನ ಪತ್ರಕರ್ತರಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಬೇಕು.

ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ಕನ್ನಡಿಗರು ಒಂದಾಗಬೇಕು, ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬೇಕು ಎಂದು 180 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಕನಸು ಕಂಡಿದ್ದ ಹರ್ಮನ್ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್, ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಜರ್ಮನ್ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಎದೆಯಾಳದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪಟ ಕನ್ನಡಿಗನಾಗಿಯೇ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.

ಕನ್ನಡದ ಅಸ್ಮಿತೆ, ನಮ್ಮ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಮ್ಮೆ, ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಮೂಲ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗನೂ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂದಿನ ಯುವಕರು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ, ಸತ್ಯದ ಪರವಾಗಿ, ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಪರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದೇ ನಾವು ‘ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರ’ ಮತ್ತು ಹರ್ಮನ್ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಬಹುದಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗೌರವ. ಸಿರಿಗನ್ನಡಂ ಗೆಲ್ಗೆ!