🚨 ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ 'ಬಿಸಿಲು' ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ 'ತಂಪು' ನಿದ್ದೆ: ಐಟಿ ಟೆಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಕಾವೇರಿ, ನಮ್ಮ ಜವಾರಿ ಜನರಿಗೆ ಖಾಲಿ ಬಿಂದಿಗೆ! 🚨

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸೂರ್ಯ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏರೋದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಲವಾರು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ದಿನ ಶುರುವಾಗೋದು ಅಲಾರಂ ಸದ್ದಿಗೆ ಅಲ್ಲ, ಖಾಲಿ ಬಿಂದಿಗೆಯ ಸದ್ದಿಗೆ . ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿಲ್ಲ, ಕೊಳವೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಮಾತ್ರ, ರಸ್ತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿಸಿಲು ಮಾತ್ರ. ಇದೇ “ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ನೀರಿನ ಹಾಹಾಕಾರ”ದ ನಿಜ ಮುಖ. ಇದು ಕೇವಲ ಬರದ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ರಾಜಕೀಯ ಆದ್ಯತೆಗಳು ಯಾರ ಕಡೆ ಇವೆ, ಯಾರನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಅನ್ನೋದರ ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿ. ೨೦೭ ತಾಲೂಕುಗಳು, ೨,೨೫೮ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಗಳು, ಗದಗದಲ್ಲಿ ೧೨ ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನೀರು, ಮಹದಾಯಿ ಇನ್ನೂ ಕಾಗದದಲ್ಲೇ, ತುಂಗಭದ್ರಾ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಸತ್ತುಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಿತಿ—ಇದು ವರದಿ ಅಲ್ಲ, ಪ್ರದೇಶವೊಂದರ ಬದುಕಿನ ಕೂಗು.

ನಮಸ್ಕಾರ ಕನ್ನಡಿಗರೇ. ನಿಮ್ಮ “The Voice of Kannadiga” ಬ್ಲಾಗ್‌ನಿಂದ ನಾನು, ನಿಮ್ಮದೇ ಮನೆಯ ಹುಡುಗ, ಮುಚ್ಚುಮರೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ಮುಲಾಜಿಗೆ ಒಳಗಾಗದೆ ಒಂದೆರಡು ಕಟು ಸತ್ಯಗಳನ್ನ ಮಾತಾಡೋಕೆ ಬಂದಿದ್ದೀನಿ.

ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ ಬಂತು ಅಂದ್ರೆ ಸಾಕು, ನಮ್ಮ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಸ್ ಪೇಪರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ಇಡೀ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್: “ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕಷ್ಟ! ಐಟಿ (IT) ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ರಜೆ! ಟೆಕ್ಕಿಗಳು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಲ್ಲ!” ಅಂತ. ನಮ್ಮ ಸಿಲಿಕಾನ್ ಸಿಟಿಗೆ ಎಂಥಾ ಕಷ್ಟ ಬಂತು ಅಂತ ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚ ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕುತ್ತೆ. ನಮ್ಮ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಎಸಿ (AC) ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ಮೀಟಿಂಗ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ, ಟ್ಯಾಂಕರ್ ರೇಟ್ ಫಿಕ್ಸ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ, “ಸಂಚಾರಿ ಕಾವೇರಿ” ಅಂತ ಆ್ಯಪ್ (App) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡ್ತಾರೆ.

ಆದರೆ, ಇದೇ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ೪೦ ಡಿಗ್ರಿ ಸುಡೋ ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ, ಒಡೆದ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ, ತಲೆ ಮೇಲೆ ಬಿಂದಿಗೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಮೈಲುಗಟ್ಟಲೆ ನಡೆಯುವ ನಮ್ಮ ಜವಾರಿ ಜನರ ಕೂಗು ಈ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಕಿವಿಗೆ ಯಾಕೆ ಬೀಳಲ್ಲ? ಗದಗದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಜನ ೧೨ ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಬರೋ ನೀರಿಗಾಗಿ ಕಾಯ್ತಾರೆ. ರಾಯಚೂರು, ಬಳ್ಳಾರಿಯಲ್ಲಿ ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನೀರು ಬಂದ್ರೆ ಅದೇ ದೊಡ್ಡ ಹಬ್ಬ. ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ಟ್ರೈಲ್ ರನ್ನಿಂಗ್ (Trail Running) ಅಂತ ೫೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಓಡೋ ರೇಸ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ , ಆದರೆ ಅದೇ ಬೆಳಗಾವಿಯ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ತಾಯಂದಿರು ಕುಡಿಯೋ ನೀರಿಗಾಗಿ ದಿನಕ್ಕೆ ೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಬೆಟ್ಟ ಹತ್ತಿ ಇಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಆಫೀಸ್ ಮುಗಿಸಿ, ವೀಕೆಂಡ್ (Weekend) ಪಾರ್ಟಿ ಮಾಡೋರಿಗೆ, ಟೆಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಕೊಡೋಕೆ ೭,೨೦೦ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿ ‘ಕಾವೇರಿ ಸ್ಟೇಜ್-೬’ (Cauvery Stage 6) ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಅನೌನ್ಸ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ರೈತರಿಗೆ ಕುಡಿಯೋಕೆ ನೀರು ಕೇಳಿದ್ರೆ ಕಮಿಟಿ, ಕೋರ್ಟ್, ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್, ಬಜೆಟ್ ಅಂತ ಹಳೇ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ ಹಾಕ್ತಾರೆ. ಬನ್ನಿ, ಇವತ್ತು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಣ್ಣ ಬಯಲು ಮಾಡೋಣ. ನಮ್ಮ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ನೀರಿನ ಕಷ್ಟ ಕೇವಲ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಬಂದಿದ್ದಲ್ಲ, ಇದು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಬಂದಿರೋ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್. ನಾನಿಲ್ಲಿ ಸುಮ್ಮನೆ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಲ್ಲ, ಪಕ್ಕಾ ಡೇಟಾ ಮತ್ತು ರಿಸರ್ಚ್ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡೇ ಮಾತಾಡ್ತೀನಿ.

೧. ಐಟಿ ಸಿಟಿಯ ‘ಟ್ಯಾಂಕರ್’ ನಾಟಕ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಳ ‘ಜೀವನ್ಮರಣ’ದ ಹೋರಾಟ

ಮೊದಲಿಗೆ ನಾವು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದದ್ದು ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಬೆಂಗಳೂರನ್ನು ನೋಡೋ ದೃಷ್ಟಿಗೂ, ರೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು (Rest of Karnataka) ನೋಡೋ ದೃಷ್ಟಿಗೂ ಇರೋ ವ್ಯತ್ಯಾಸ. ಬೆಂಗಳೂರು ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆ, ಹೌದು. ಅಲ್ಲಿ ಐಟಿ (IT), ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್ (Startup), ಜಿಎಸ್ಟಿ (GST) ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಎಲ್ಲವೂ ಇದೆ. ಆದರೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಅಂದ್ರೆ ಕೇವಲ ಎಂ.ಜಿ ರೋಡ್, ವೈಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್, ಅಥವಾ ಸಿಲ್ಕ್ ಬೋರ್ಡ್ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ ಅಲ್ವಾ?

ಬೆಂಗಳೂರು ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ಮಂಡಳಿ (BWSSB) ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ (IISc) ಸೇರಿ ಒಂದು ರಿಪೋರ್ಟ್ ಕೊಟ್ಟರು. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ೨೦೨೫ರ ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ (ಔಟರ್ ರಿಂಗ್ ರೋಡ್ ಆಚೆಗಿನ ೧೧೦ ಹಳ್ಳಿಗಳು) ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ೨೦ ರಿಂದ ೨೫ ಮೀಟರ್ ಕುಸಿಯುತ್ತೆ ಅಂತ ಹೇಳಿದ್ರು. ೮೦ ವಾರ್ಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ನೀರಿನ ಕಷ್ಟ ಬರುತ್ತೆ ಅಂತ ವಾರ್ನಿಂಗ್ ಕೊಟ್ರು. ಜೆಪಿ ನಗರ, ವೈಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್, ಹೊರಮಾವು, ಬೊಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ, ಕೆ.ಆರ್ ಪುರಂ, ಕಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ—ಇಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳು ಒಣಗಿ ಹೋದವು.

ಆಗ ಶುರುವಾಯ್ತು ನೋಡಿ ಅಸಲಿ ಆಟ. ಪ್ರೈವೇಟ್ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಮಾಫಿಯಾ ರೇಟ್ ಅನ್ನು ಡಬಲ್, ತ್ರಿಬಲ್ ಮಾಡಿದ್ರು. ೬೦೦೦ ಲೀಟರ್ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ರೇಟ್ ೫೦೦ ರೂಪಾಯಿಯಿಂದ ೨೫೦೦ ರೂಪಾಯಿವರೆಗೂ ಹೋಯ್ತು. ಆರ್‌ಆರ್ ನಗರ (RR Nagar), ಮಹದೇವಪುರದಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ ನೀರಿನ ಬಿಲ್ ೨೦,೦೦೦ ದಿಂದ ೩೫,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿಗೆ ಮುಟ್ಟಿತು!. ಒಬ್ಬ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ (Software Engineer) ಅಥವಾ ಪೆನ್ಷನ್ ತಗೊಳ್ಳೋ ವ್ಯಕ್ತಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಬರೀ ನೀರಿಗೇ ೨೦-೩೦ ಸಾವಿರ ಕಟ್ಟಬೇಕು ಅಂದ್ರೆ ಹೇಗೆ ಬದುಕೋದು?.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ರೇಟ್ (ಸರ್ಕಾರ ಫಿಕ್ಸ್ ಮಾಡಿದ್ದು vs ಮಾರ್ಕೆಟ್ ರೇಟ್)

ಸರ್ಕಾರ ತಕ್ಷಣ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡು, ಡಿಸಿಎಂ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೀಟಿಂಗ್ ಕರೆದು, ಬಿಬಿಎಂಪಿ (BBMP) ಮತ್ತು BWSSB ಮುಖಾಂತರ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ರೇಟ್ ಫಿಕ್ಸ್ ಮಾಡಿದ್ರು. “ಸಂಚಾರಿ ಕಾವೇರಿ” ಅನ್ನೋ ಆ್ಯಪ್ ತಂದು ಜಿಪಿಎಸ್ (GPS) ಮೂಲಕ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡೋಕೆ ಶುರು ಮಾಡಿದ್ರು.

ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ (ಲೀಟರ್)	೫ ಕಿ.ಮೀ ಒಳಗೆ (ಸರ್ಕಾರದ ರೇಟ್)	೫-೧೦ ಕಿ.ಮೀ ಒಳಗೆ (ಸರ್ಕಾರದ ರೇಟ್)	ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್ ಇದ್ದಾಗ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಮಾಫಿಯಾ ರೇಟ್
೬,೦೦೦ ಲೀಟರ್	₹೬೦೦	₹೭೫೦	₹೧,೫೦೦ – ₹೧,೮೦೦
೮,೦೦೦ ಲೀಟರ್	₹೭೦೦	₹೮೫೦	₹೧,೮೦೦ – ₹೨,೦೦೦
೧೦,೦೦೦ ಲೀಟರ್	₹೧,೦೦೦	₹೧,೨೦೦	₹೨,೦೦೦ – ₹೨,೫೦೦
೧೨,೦೦೦ ಲೀಟರ್	₹೧,೦೦೦	₹೧,೨೦೦	₹೧,೭೦೦ – ₹೨,೫೦೦

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ೭೭೫ ಎಂಎಲ್‌ಡಿ (MLD) ನೀರು ತರೋಕೆ “ಕಾವೇರಿ ಸ್ಟೇಜ್-೫” (Cauvery Stage 5) ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಅನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೪ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಾಡಿಯೇ ಬಿಟ್ರು. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಫಾಸ್ಟ್ ಆಗಿ, ಒಂದು ಐಟಿ (IT) ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಡೆಲಿವರಿ (Delivery) ಆದ ಹಾಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಕೆಲಸ ನಡೀತು. ಯಾಕೆ? ಯಾಕಂದ್ರೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸಿಟಿ. ಇಲ್ಲಿನ ಇಮೇಜ್ ಹಾಳಾದ್ರೆ, ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್ಸ್ (Investors) ಓಡಿ ಹೋಗ್ತಾರೆ, ನಾಯಕರ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಮುಳುಗುತ್ತೆ ಅನ್ನೋ ಭಯ.

ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಥೆ ಏನು?

ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಅದೇ ಗಮನ, ಅದೇ ಸ್ಪೀಡ್ ನಮ್ಮ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ತಾ? ಇಲ್ಲ. ೨೦೨೬ರ ಸ್ಟೇಟ್-ಲೆವೆಲ್ ವೆದರ್ ವಾಚ್ ಕಮಿಟಿ (State-Level Weather Watch Committee) ಕೊಟ್ಟಿರೋ ಡೇಟಾ ನೋಡಿದ್ರೆ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರು ಬರುತ್ತೆ. ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದ ೨೦೭ ತಾಲೂಕುಗಳು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಭಾರಿ ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿವೆ. ೬೦ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಲೇ ನೀರಿಲ್ಲ. ಬರೋಬ್ಬರಿ ೨,೨೫೮ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಗಳು ಡೇಂಜರ್ ಝೋನ್‌ನಲ್ಲಿವೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ೨೧೨ ಪಂಚಾಯತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹನಿ ನೀರಿಗೂ ಹಾಹಾಕಾರ ಶುರುವಾಗಿದೆ.

ನಮ್ಮ ಸಿಎಂ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿಗಳು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಡೇಟಾ ನೋಡಿ:

ಜಿಲ್ಲೆ / ಪ್ರದೇಶ	ನೀರಿನ ಕಷ್ಟ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಳ್ಳಿಗಳು/ಪಂಚಾಯತಿಗಳು	ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಭಯಾನಕ ವಾಸ್ತವ (Ground Reality)
ಕಲಬುರಗಿ	೧೮೦ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಗಳು / ೨೮೬ ಹಳ್ಳಿಗಳು	ಅಳಂದ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ೭೨ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಫಜಲಪುರದಲ್ಲಿ ೬೦ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಆಸರೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ತಾಪಮಾನ ೪೦ ಡಿಗ್ರಿ ದಾಟಿದೆ, ಆದರೆ ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳು ಬತ್ತಿ ಹೋಗಿವೆ.
ಗದಗ	ಇಡೀ ಗದಗ-ಬೆಟಗೇರಿ ಮತ್ತು ಹಲವು ತಾಲೂಕುಗಳು	ಇದು ನಮ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿ! ಗದಗ-ಬೆಟಗೇರಿ ಜನರಿಗೆ ನೀರು ಬರೋದು ೧೨ ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ!. ೨೪x೭ ನೀರಿನ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಅಂತ ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ನಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಬರೋದು ಬರೀ ಗಾಳಿ.
ಬಳ್ಳಾರಿ	೮೩ ಹಳ್ಳಿಗಳು (ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ)	ಬೇಸಿಗೆ ಬಂದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಕಲುಷಿತ ನೀರು ಕುಡಿಯುವ ಕರ್ಮ. ಡಿಸಿ (DC) ಅವರು ಖಾಸಗಿ ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆಯಲು ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಬೆಳಗಾವಿ	೧೪ ತಾಲೂಕುಗಳು / ೧೨೬ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಗಳು	ರಕ್ಕಸಕೊಪ್ಪ ಮತ್ತು ಹಿಡಕಲ್ ಡ್ಯಾಂ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬನೆ. ಬೆಟ್ಟ-ಗುಡ್ಡಗಳ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿಗಾಗಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ನಡೆಯಬೇಕು. ಆದರೂ ಅದೇ ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ೫೦ಕಿ.ಮೀ ಓಡೋ ಟ್ರೇಲ್ ರೇಸ್‌ಗಳು ನಡೀತಿವೆ!.
ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ	೧೭೦ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಗಳು	ಸಮುದ್ರ, ನದಿಗಳಿದ್ದರೂ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೆ ಹಾಹಾಕಾರ. ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪಂಚಾಯತಿಗಳು ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿವೆ. ಕರಾವಳಿಯ ಮಂಗಳೂರಿನ ತುಂಬೆ ಡ್ಯಾಂನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೩೯ ದಿನಕ್ಕೆ ಆಗುವಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ನೀರಿದೆ.
ತುಮಕೂರು	೧೦ ತಾಲೂಕುಗಳು	ಅಂತರ್ಜಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದೆ. ಪೈಪ್‌ಲೈನ್‌ಗಳಿದ್ದರೂ ನೀರಿಲ್ಲ.

ನೋಡಿದ್ರಾ? ಗದಗದಲ್ಲಿ ೧೨ ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನೀರು ಬರ್ತಿದೆ ಅಂದ್ರೆ, ಆ ಮನೆಯ ಹೆಂಗಸರು, ಮಕ್ಕಳು, ವಯಸ್ಸಾದವರು ಹೇಗೆ ಬದುಕ್ತಿರಬಹುದು ಅಂತ ಒಮ್ಮೆ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿ ಬಾಸ್. ಒಂದು ದಿನ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಲ್ಲ ಅಂದ್ರೆ ಟೆಕ್ಕಿಗಳು ಟ್ವಿಟ್ಟರ್ (Twitter) ನಲ್ಲಿ ಗಲಾಟೆ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ೧೧ ದಿನ ಸ್ನಾನ ಬಿಡಿ, ಕುಡಿಯೋಕೆ, ಅಡುಗೆ ಮಾಡೋಕೆ, ಶೌಚಾಲಯಕ್ಕೆ ನೀರಿಲ್ಲದೆ ನರಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ೨,೨೫೮ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಮಾಡಿರೋ “ಆ್ಯಪ್” ಎಲ್ಲಿದೆ? ಇವರ ಕಷ್ಟ ಕೇಳೋಕೆ ಯಾವ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಬರುತ್ತೆ?

೨. ಮಹದಾಯಿ (ಕಳಸಾ-ಬಂಡೂರಿ): ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಕನ್ನಡಿಗರ ಕಿವಿಗೆ ಇಟ್ಟಿರೋ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ‘ಹೂವು’!

ಇನ್ನು ನಾನು ಮಹದಾಯಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡೋಕೆ ಶುರು ಮಾಡಿದರೆ ನನ್ನ ರಕ್ತ ಕುದಿಯುತ್ತೆ. ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡ, ಬೆಳಗಾವಿ, ಗದಗ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಭಾಗದ ಒಣಗಿದ ಗಂಟಲಿಗೆ ನೀರು ಕೊಡೋ ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್, ನಮ್ಮ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಚುನಾವಣೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದುಡ್ಡು ಮಾಡೋ ಎಟಿಎಂ (ATM), ಮತ್ತು ಭಾಷಣ ಬಿಗಿಯೋಕೆ ಒಂದು ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಆಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ.

ಮಹದಾಯಿ ವಾಟರ್ ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ (MWDT) ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ರಲ್ಲೇ ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ಕೊಟ್ಟು, ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ೧೩.೪೨ ಟಿಎಂಸಿ (TMC) ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ:

೮.೦೨ ಟಿಎಂಸಿ: ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ (Hydroelectric project)
೧.೫ ಟಿಎಂಸಿ: ನೀರಾವರಿಗೆ
೩.೯ ಟಿಎಂಸಿ (ಕಳಸಾ-ಬಂಡೂರಿಯಿಂದ): ಕೇವಲ ಕುಡಿಯುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ! (೧.೭೨ ಟಿಎಂಸಿ ಕಳಸಾ ನಾಲಾದಿಂದ, ೨.೧೮ ಟಿಎಂಸಿ ಬಂಡೂರಿ ನಾಲಾದಿಂದ ಡೈವರ್ಟ್ ಮಾಡಿ ಮಲಪ್ರಭಾ ನದಿಗೆ ಬಿಡುವುದು).

ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೦ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಇದರ ಗೆಜೆಟ್ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ (Gazette Notification) ಕೂಡ ಮಾಡ್ತು. ನಾವು ಕನ್ನಡಿಗರು, “ಹಾ! ಇನ್ಮುಂದೆ ನಮ್ಮ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ನೀರು ಬಂದೇ ಬಿಡ್ತು. ನಮ್ಮ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಜಯ ಸಿಕ್ತು” ಅಂತ ಪಟಾಕಿ ಹೊಡೆದು ಬಿಸಿಬೇಳೆ ಬಾತ್ ಹಂಚಿ ಸಂಭ್ರಮ ಪಟ್ವಿ. ಬೊಮ್ಮಾಯಿ ಸರ್ಕಾರ ಬಂತು, ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಬಂತು. ಇವತ್ತು ೨೦೨೬ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲೂ ಆ ಕಳಸಾ ಮತ್ತು ಬಂಡೂರಿ ನಾಲಾದಿಂದ ಒಂದು ಹನಿ ನೀರು ಕೂಡ ನಮ್ಮ ಜನರ ಬಾಯಿಗೆ ಬಿದ್ದಿಲ್ಲ!. ಯಾಕೆ ಗೊತ್ತಾ?

“ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿ” (Environmental Clearance) ಅನ್ನೋ ದೊಡ್ಡ ನಾಟಕ!

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ (ಖಾನಾಪುರ ತಾಲೂಕು, ಭೀಮ್‌ಗಢ ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮದ ಹತ್ತಿರ) ಬರೋದ್ರಿಂದ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ (MoEF) ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಫಾರ್ ವೈಲ್ಡ್‌ಲೈಫ್ (NBWL) ಅನುಮತಿ ಬೇಕು. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರೋ ನಾಯಕರು ಈ ಅನುಮತಿ ಕೊಡೋಕೆ ಸತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ೨೫೮ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿ ಕಳಸಾ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗೆ ಮತ್ತು ೨೪೨.೫೧ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿ ಬಂಡೂರಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗೆ ಬೇಕಾಗಿದೆ. ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ (EIA) ಬೇಕಿಲ್ಲ ಅಂತ ರೂಲ್ಸ್ ಇದ್ದರೂ, ಫೈಲ್‌ಗಳು ಧೂಳು ತಿನ್ನುತ್ತಿವೆ.

ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಗೋವಾ ಸರ್ಕಾರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ (Supreme Court) ಕೇಸ್ ಹಾಕಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಅಡ್ಡಗಟ್ಟುತ್ತಿದೆ. ಗೋವಾದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು, “ಕರ್ನಾಟಕದವರು ನಮ್ಮ ಲೈಫ್‌ಲೈನ್ ಆದ ಮಾಂಡೋವಿ (ಮಹದಾಯಿ) ನದಿಯ ನೀರು ಕದಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ನಾಶ ಮಾಡ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಕಣಕುಂಬಿ ಹತ್ತಿರ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡ್ತಿದ್ದಾರೆ” ಅಂತ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಟೆಂಪ್ಟ್ ಪಿಟಿಷನ್ (Contempt Petition) ಹಾಕ್ತಾರೆ.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ನಮ್ಮದೇ ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲವರು ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗೆ ವಿರೋಧ ಮಾಡ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ‘ಸೇವ್ ನಾರ್ತ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಿಟಿಜನ್ಸ್ ಅಲಯನ್ಸ್’ (Save North Karnataka Citizens Alliance) ಅನ್ನೋ ಪರಿಸರವಾದಿಗಳ ಗುಂಪು ಒಂದು ರಿಪೋರ್ಟ್ ಬಿಟ್ಟಿದೆ: “Bandura Nala Mahadayi river diversion project and the desertification of northern Karnataka”. ಈ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಪ್ರಕಾರ:

ಮಹದಾಯಿ ನದಿಯ ಮೂಲವನ್ನೇ ಡೈವರ್ಟ್ (Divert) ಮಾಡಿದರೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಾಳಾಗುತ್ತೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಅಲ್ಲ, ಮಲಪ್ರಭಾ ಬೇಸಿನ್‌ನ ರೈತರಿಗೆ ನೀರಾವರಿ ಒದಗಿಸುವ ತಂತ್ರ.
ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ನಿಂದ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಮಲಪ್ರಭಾ ನದಿಯ ಬೇಸಿನ್ ಪೂರ್ತಿ ಒಣಗಿ, ಮರುಭೂಮಿ (Desertification) ಆಗುತ್ತೆ!.

ನನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಷ್ಟೇ: ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮಾಡೋಕೆ ನಿಜವಾಗ್ಲೂ ಇಷ್ಟೊಂದು ಪರಿಸರದ ಸಮಸ್ಯೆ ಇದ್ಯಾ? ಮಾಧವ್ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಮತ್ತು ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ರಿಪೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಈ ಜಾಗವನ್ನು ಎಕೋ ಸೆನ್ಸಿಟಿವ್ ಝೋನ್ (Eco-Sensitive Zone I) ಅಂತ ಹೇಳಿರೋದು ನಿಜ. ಪರಿಸರ ಕಾಪಾಡೋದು ಮುಖ್ಯ ಹೌದು. ಆದರೆ ದಶಕಗಳಿಂದ ಕುಡಿಯೋ ನೀರಿಲ್ಲದೆ ನರಳುತ್ತಿರೋ ೪೦ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕನ್ನಡಿಗರ ಜೀವಕ್ಕೆ ಬೆಲೆಯೇ ಇಲ್ವಾ?. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಯಾಕೆ ಹುಡುಕುತ್ತಿಲ್ಲ? ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಬಂದ್ರೆ ಸಾಕು, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರು “ಮಹದಾಯಿ ನಮ್ಮ ಹಕ್ಕು” ಅಂತ ಪಾದಯಾತ್ರೆ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು “ನಾವು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ್ರೆ ಎರಡೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಅನುಮತಿ ತರ್ತೀವಿ” ಅಂತ ಭಾಷಣ ಬಿಗೀತಾರೆ. ಆದರೆ ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಮುಗಿದ ಮರುದಿನವೇ ಎಲ್ಲರೂ ಎಸಿ (AC) ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡ್ತಾರೆ.

ಇದೇ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ರೈತರು ಮತ್ತು ‘ಮಹದಾಯಿ ಮಹಾ ವೇದಿಕೆ’ಯ ನಾಯಕರು (ಶಂಕರಣ್ಣ ಅಂಬಲಿ ಮುಂತಾದವರು) ಡಿಸಿ ಆಫೀಸ್ ಮುಂದೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮಾಡಿದ್ರು. ಆದರೆ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೂತಿರೋ ಬಾಸ್‌ಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮ ರೈತರ ಕೂಗು ಕೇಳಿಸುತ್ತಾ? ನಮ್ಮ ಜನ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ (Tax) ಕಟ್ಟೋಕೆ ಮಾತ್ರ ಬೇಕು, ನೀರು ಕೇಳಿದ್ರೆ ಕೋರ್ಟ್, ಕಮಿಟಿ ಅಂತ ತೋರಿಸ್ತಾರೆ.

೩. ಅಪ್ಪರ್ ಕೃಷ್ಣಾ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ (UKP) ಫೇಸ್-೩: ರೈತರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ‘ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಫಿಯಾ’ದ ರಕ್ತಹೀರುವಿಕೆ!

ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ನೀರಾವರಿಯ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಜೀವನಾಡಿ ಅಂದ್ರೆ ಅದು ಅಪ್ಪರ್ ಕೃಷ್ಣಾ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ (Upper Krishna Project – UKP). ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಶುರುವಾದ ಈ ಭಾರಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ , ಇವತ್ತಿಗೂ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಅಂದ್ರೆ, ನಮ್ಮ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಷ್ಟು ಕೊಳೆತು ನಾರುತ್ತಿದೆ ಅಂತ ನೀವೇ ಊಹಿಸಿ. ನಮ್ಮ ತಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶುರುವಾದ ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್, ನಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಮುಗಿಯಲ್ಲ ಅನ್ನೋದು ಕಹಿಸತ್ಯ.

ಇದರ ಮೂರನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ (Phase-3), ಆಲಮಟ್ಟಿ ಡ್ಯಾಂನ (Almatti Dam) ಎತ್ತರವನ್ನು ೫೧೯.೬೦ ಮೀಟರ್‌ಗಳಿಂದ ೫೨೪.೨೫೬ ಮೀಟರ್‌ಗೆ ಏರಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಎತ್ತರ ಏರಿಸಿದರೆ, ಸುಮಾರು ೧೦೦ ಟಿಎಂಸಿ (TMC) ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ವಿಜಯಪುರ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ, ಕಲಬುರಗಿ, ಯಾದಗಿರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸುಮಾರು ೧೫ ಲಕ್ಷ ಎಕರೆ (೬ ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್) ಜಮೀನಿಗೆ ನೀರು ಸಿಗುತ್ತೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ರೈತರ ಬದುಕನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರೋ ೭೦,೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಯ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್!.

ಆದರೆ, ಇಲ್ಲಿರೋ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕಂಟಕ ಅಂದ್ರೆ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ (Land Acquisition) ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ (Compensation). ಡ್ಯಾಂ ಎತ್ತರ ಏರಿಸಿದರೆ ಸುಮಾರು ೨೦ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಳುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಬರೋಬ್ಬರಿ ೧.೩೩ ಲಕ್ಷ ಎಕರೆ ಜಮೀನನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು (ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫,೦೦೦ ಎಕರೆ ನೇರವಾಗಿ ಮುಳುಗಡೆಯಾಗುತ್ತೆ).

ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರೋ ನಾಟಕ, ಹಾಲಿವುಡ್ ಸಿನಿಮಾಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಭಯಾನಕ! ಡಿಸಿಎಂ ಮತ್ತು ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಚಿವ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರೇ ವಿಧಾನಸೌಧದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ, “ಇದು ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಫಿಯಾ (Land Mafia) ಆಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ೧೦ ಲಕ್ಷ ಬೆಲೆ ಬಾಳುವ ಭೂಮಿಗೆ ಕೋರ್ಟ್ ಮೂಲಕ ೧೦ ಕೋಟಿ, ೨೩ ಕೋಟಿ ಪರಿಹಾರ ಕೇಳ್ತಿದ್ದಾರೆ!”.

ನೋಡಿ ಈ ಡೇಟಾ. ಸರ್ಕಾರದ ರೇಟ್‌ಗೂ, ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ ಮಾಡಿರೋ ರೇಟ್‌ಗೂ ಇರೋ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ನೋಡಿದ್ರೆ ನಿಮ್ಮ ತಲೆ ತಿರುಗುತ್ತೆ:

ಭೂಮಿಯ ವಿಧ / ಪ್ರದೇಶ	ಸರ್ಕಾರ ಫಿಕ್ಸ್ ಮಾಡಿದ ರೇಟ್ (ಎಕರೆಗೆ)	ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಿಸಿದ ರೇಟ್ (ಎಕರೆಗೆ)
ಒಣ ಭೂಮಿ (Dry Land)	₹೩೦ ಲಕ್ಷ	ಲಾಯರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಕೋಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್
ನೀರಾವರಿ ಭೂಮಿ (Irrigated)	₹೪೦ ಲಕ್ಷ	ಲಾಯರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಕೋಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್
ಕಾಲುವೆ ಜಾಗ (Canal Lands)	₹೮-೧೦ ಲಕ್ಷ (ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಶಿಫಾರಸು)	₹೭೪ ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ! (ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ)
ಮುಳುಗಡೆಯಾಗುವ ಭೂಮಿ	₹೧೬.೫ ಲಕ್ಷ	₹೧.೨ ಕೋಟಿ!
ಪುನರ್ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶ	₹೧೫.೫ ಲಕ್ಷ	₹೫ ಕೋಟಿ!
ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಕೇಸ್	–	ಕೇವಲ ಒಂದು ಎಕರೆಗೆ ಬಡ್ಡಿ ಸೇರಿ ₹೨೩ ಕೋಟಿ ಪರಿಹಾರ!
ಕಸಬಾ ಬಿಜಾಪುರ ಕೇಸ್	–	ಕಾಲುವೆ ಕಾಮಗಾರಿಗೆ ₹೧೧.೯೨ ಕೋಟಿ!

ಇದು ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಫಿಯಾ ಅಲ್ಲದೆ ಮತ್ತೇನು? ನಮ್ಮ ರೈತರು ತಮ್ಮ ತಲೆಮಾರುಗಳ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತವಾದ, ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗಲೇಬೇಕು. ಅದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಕೆಲವು ಲಾಯರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಒಂದು ಎಕರೆಗೆ ೨೩ ಕೋಟಿ, ೫ ಕೋಟಿ ಅಂತ ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಡಿದರೆ, ಸರ್ಕಾರ ಈ ೧.೩೩ ಲಕ್ಷ ಎಕರೆಗೆ ಎಲ್ಲಿಂದ ದುಡ್ಡು ತರಬೇಕು?. ಇವತ್ತಿನ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೨೯,೫೬೬ ಜನರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೂ ೪೪,೯೪೭ ಜನರು ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಸ್ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ೧೯,೯೫೭ ಕೇಸ್‌ಗಳು, ಬೇರೆ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ೯,೦೧೫ ಕೇಸ್‌ಗಳು ಪೆಂಡಿಂಗ್ ಇವೆ. ಈ ರೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಕೊಡ್ತಾ ಹೋದ್ರೆ, ಇಡೀ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಾರ್ಷಿಕ ಬಜೆಟ್ ತಂದು ಸುರಿದರೂ ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮುಗಿಯಲ್ಲ!

ಕೇಂದ್ರದ ಮಲತಾಯಿ ಧೋರಣೆ ಮತ್ತು ನೆರೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಡ್ಡಿ

ಈ ಭೂಸ್ವಾಧೀನದ ಕಷ್ಟದ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ದೊಡ್ಡ ತಲೆನೋವು ಅಂದ್ರೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅಸಡ್ಡೆ. ಕೃಷ್ಣಾ ವಾಟರ್ ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ (KWDT) ತೀರ್ಪು ಬಂದಿದ್ದರೂ, ೨೦೧೩ರಿಂದಲೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಡ್ಯಾಂ ಎತ್ತರ ಏರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕೃತ ‘ಗೆಜೆಟ್ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್’ (Gazette Notification) ಹೊರಡಿಸಿಲ್ಲ!. ಗೆಜೆಟ್ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ ಇಲ್ಲದೆ, ಡ್ಯಾಂನಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಹಾಗಿಲ್ಲ, ಆ ನೀರನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನೀರಾವರಿಗೆ ಬಳಸುವ ಹಾಗಿಲ್ಲ.

ಯಾಕೆ ಗೆಜೆಟ್ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ ಮಾಡಿಲ್ಲ? ಯಾಕಂದ್ರೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗೆ ಕ್ಯಾತೆ ತೆಗೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದವರು ಕೇಂದ್ರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರೆಶರ್ (Pressure) ಹಾಕಿ ಅಪ್ರೂವಲ್ ತಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಈಗ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಕೂಡ ಅದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ ಅಂತ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಓಪನ್ ಆಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಕೇಂದ್ರದ ಕಡೆ ಬೊಟ್ಟು ಮಾಡುತ್ತೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನೆರೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ನೆಪ ಹೇಳುತ್ತೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ರೈತರು ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮ ಒಣಗಿದ ಹೊಲ ನೋಡ್ಕೊಂಡು ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೇಂದ್ರ ಜಲಶಕ್ತಿ ಸಚಿವ ಸಿ.ಆರ್. ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು “ಮೀಟಿಂಗ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ಪೋನ್ ಆಗಿದೆ” ಅಂತ ಸಬೂಬು ಹೇಳ್ತಾರೆ. ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಬಂದ್ರೆ ಮಾತ್ರ “ಡಬಲ್ ಇಂಜಿನ್ ಸರ್ಕಾರ” ಅಂತಾರೆ, ಆದರೆ ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಆ ಇಂಜಿನ್ ರಿಪೇರಿಗೆ ಬಂದಿರುತ್ತೆ!

೪. ತುಂಗಭದ್ರಾ ಡ್ಯಾಂನಲ್ಲಿ ನೀರಿಗಿಂತ ಮಣ್ಣೇ ಜಾಸ್ತಿ! ನವಲಿ ಜಲಾಶಯ ಬರೀ ಬಜೆಟ್ ಭಾಷಣಕ್ಕಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತ!

ಇನ್ನು ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಯಚೂರು, ಕೊಪ್ಪಳ, ಬಳ್ಳಾರಿ ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಜೀವನಾಡಿ ‘ತುಂಗಭದ್ರಾ ಡ್ಯಾಂ’ (Tungabhadra Dam) ಕಥೆ ಕೇಳಿದ್ರೆ ನಿಮಗೆ ಹೊಟ್ಟೆ ಉರಿಯುತ್ತೆ. ಹೊಸಪೇಟೆ ಹತ್ತಿರ ಇರೋ ಈ ಡ್ಯಾಂ ಕಟ್ಟಿದಾಗ ಇದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ೧೦೫.೭೮೮ ಟಿಎಂಸಿ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ? ದಶಕಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರೋ ಹೂಳಿನಿಂದಾಗಿ (Silt), ಬರೋಬ್ಬರಿ ೩೦ ಟಿಎಂಸಿ (TMC) ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನಾಶವಾಗಿದೆ!. ಅಂದರೆ, ಡ್ಯಾಂನಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ನೀರಿಗಿಂತ ಮಣ್ಣೇ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ!

ತುಂಗಭದ್ರಾ ಜಲಾಶಯದ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟದ ವಾಸ್ತವ (ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ರ ಡೇಟಾ)

ತುಂಗಭದ್ರಾ ಬೋರ್ಡ್ ಕೊಟ್ಟಿರೋ ಅಧಿಕೃತ ಡೇಟಾ ನೋಡಿ :

ವಿವರ	ಅಳತೆ
ಡ್ಯಾಂನ ಗರಿಷ್ಠ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (Max Capacity)	೧೦೫.೭೮೮ TMC
ಪ್ರಸ್ತುತ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ (ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬)	ಕೇವಲ ೧೯.೦೪ TMC (ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಇದೇ ಟೈಮಲ್ಲಿ ೧೩.೫೫ TMC ಇತ್ತು)
ಹೂಳಿನಿಂದಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ	~ ೩೦ TMC!
ಪ್ರಸ್ತುತ ಒಳಹರಿವು (Inflow)	೧,೬೭೮ ಕ್ಯೂಸೆಕ್ಸ್ (Cusecs)

ಈ ೩೦ ಟಿಎಂಸಿ ಹೂಳನ್ನು ತೆಗೆಯೋದು ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಆಗಿ (Technically) ಅಸಾಧ್ಯದ ಮಾತು ಅಂತ ಎಕ್ಸ್‌ಪರ್ಟ್ಸ್ (Experts) ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ, ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ‘ನವಲಿ’ (Navali) ಬಳಿ ಒಂದು ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸಿಂಗ್ ರಿಸರ್ವಾಯರ್ (Balancing Reservoir) ಅಂದರೆ ಹೊಸ ಡ್ಯಾಂ ಕಟ್ಟಬೇಕು ಅಂತ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದ್ರು. ಈ ನವಲಿ ಡ್ಯಾಂನಲ್ಲಿ ೩೬ ಟಿಎಂಸಿ ನೀರು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ತುಂಗಭದ್ರಾದಲ್ಲಿ ಲಾಸ್ ಆಗಿರೋ ನೀರನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸುವ ಪ್ಲಾನ್ ಇದು. ಹಿಂದಿನ ಬೊಮ್ಮಾಯಿ ಸರ್ಕಾರ (೨೦೨೨-೨೩) ಇದರ ಡಿಪಿಆರ್ (DPR) ಮಾಡಿ, ೧,೦೦೦ ಕೋಟಿ ದುಡ್ಡು ಕೂಡ ಅನೌನ್ಸ್ ಮಾಡಿತ್ತು.

ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಏನಾಗಿದೆ? ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ವಿಧಾನಸೌಧದಲ್ಲಿ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸುವಾಗ ನಮ್ಮ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು (ಅದು ಬೊಮ್ಮಾಯಿ ಆಗಿರಲಿ, ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಆಗಿರಲಿ), “ನಾವು ನವಲಿ ಡ್ಯಾಂ ಕಟ್ತೀವಿ, ನೆರೆರಾಜ್ಯಗಳ ಜೊತೆ ಮಾತಾಡ್ತೀವಿ” ಅಂತ ತಪ್ಪದೆ ಹೇಳ್ತಾರೆ. ೨೦೨೬ರ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲೂ ಸಿಎಂ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಇದೇ ಡೈಲಾಗ್ ಹೊಡೆದಿದ್ದಾರೆ: “ತುಂಗಭದ್ರಾ ಬೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರ, ತೆಲಂಗಾಣದ ಜೊತೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿ ಸೂಕ್ತ ಪರ್ಯಾಯ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿ ಮಾಡ್ತೀವಿ” ಅಂತ. ಆದರೆ ಗ್ರೌಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಲ್ಲು ಕೂಡ ಇಟ್ಟಿಲ್ಲ! ಇದು ಅಂತರರಾಜ್ಯ (Inter-state) ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಆಗಿರೋದ್ರಿಂದ ಆಂಧ್ರ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಬೇಕು. ನಮ್ಮ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಜೊತೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕೂತು ಮಾತಾಡಿ, ಅಪ್ರೂವಲ್ ತರೋ ತಾಕತ್ತಿಲ್ಲ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಾಗಲಕೋಟೆಯ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ಡ್ಯಾಂನ (Hippargi Dam) ೨೨ನೇ ಕ್ರೆಸ್ಟ್ ಗೇಟ್ ಒಡೆದು, ಬರೋಬ್ಬರಿ ೨ ದಿಂದ ೩ ಟಿಎಂಸಿ ನೀರು ವೇಸ್ಟ್ ಆಗಿ ಹರಿದು ಹೋಯ್ತು!. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯೋಕೆ ನೀರಿಲ್ಲದ ಟೈಮಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಇಷ್ಟು ನೀರು ವೇಸ್ಟ್ ಆಗಿದೆ. ಈಗ ನಮ್ಮ ಮಂತ್ರಿ ಸತೀಶ್ ಜಾರಕಿಹೊಳಿ ಅವರು ಪ್ರೆಸ್ ಮೀಟ್ ಮಾಡಿ, “ಅಯ್ಯೋ ನೀರು ಲಾಸ್ ಆಯ್ತಲ್ಲ, ನಾವೀಗ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದವರನ್ನ ರಿಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಮಾಡ್ತೀವಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರು ಬಿಡಿ ಅಂತ ಕೇಳ್ತೀವಿ” ಅಂತ ಸ್ಟೇಟ್ಮೆಂಟ್ ಕೊಡ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ ಹಕ್ಕಿನ ನೀರನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳೋ ಯೋಗ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ, ಪಕ್ಕದ ರಾಜ್ಯದವರ ಮುಂದೆ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡೋ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಿದೆ ನಮ್ಮ ನಾಯಕರಿಗೆ!

ಈ ಅನ್ಯಾಯ, ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ನೋಡಿ ನೋಡಿ ಸುಸ್ತಾದ ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನ, ೨೦೨೫ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ “ನಮಗೆ ಈ ತಾರತಮ್ಯ ಸಾಕು, ನೀವು ನಮ್ಮನ್ನ ನೋಡಿಕೊಳ್ತಿಲ್ಲ, ನಮಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ್ಯ ಬೇಕು!” ಅಂತ ಯಾದಗಿರಿ ಬಂದ್ ಮಾಡಿ ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಶುರು ಮಾಡಿದ್ರು. ಮಾಜಿ ಎಂಎಲ್ಎ (MLA) ನರಸಿಂಹ ನಾಯಕ್ (ರಾಜು ಗೌಡ) ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಹೋರಾಟ, ಕನ್ನಡಿಗರ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿಗೆ ಬಿದ್ದಿರೋ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪೆಟ್ಟು. ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿ, ನಮ್ಮದೇ ಜನ “ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ್ಯ ಬೇಕು” ಅಂತ ಕೂಗುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕೆಟ್ಟು ಹೋಗಿದೆ ಅಂದ್ರೆ, ನಮ್ಮ ಆಳುವ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕತ್ತೆ ಕಾಯ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅಂತ ಅರ್ಥ ಆಗುತ್ತೆ!. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ನಮ್ಮ ರೈತರಿಗೆ ನೀರು ಕೊಡದೆ, ತೆಲಂಗಾಣಕ್ಕೆ ೨ ಟಿಎಂಸಿ ನೀರು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇ ಈ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.

೫. ಬಜೆಟ್ ನಾಟಕ: ದೆಹಲಿಯಿಂದ ‘ಚೊಂಬು’, ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ‘ಖಾಲಿ ಬಿಂದಿಗೆ’!

ನಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ಬೂಟಾಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಿಪೊಕ್ರಸಿ (Hypocrisy) ಎಷ್ಟಿದೆ ಅಂದ್ರೆ, ಬಜೆಟ್ (Budget) ಮಂಡನೆ ಟೈಮಲ್ಲಿ ಇವರು ಆಡೋ ನಾಟಕ ನೋಡಿದ್ರೆ ಆಸ್ಕರ್ (Oscar) ಅವಾರ್ಡ್ ಕೊಡಬಹುದು. ೨೦೨೫-೨೬ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಬಂದಾಗ, ನಮ್ಮ ಸಿಎಂ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರು “ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಬರೀ ‘ಚೊಂಬು’ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ” ಅಂತ ರೊಚ್ಚಿಗೆದ್ದರು. ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಕೊಟ್ಟು, ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ (Tax) ಕಟ್ಟೋ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಅನ್ಯಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಅಂತ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದ್ರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳೇನಿಲ್ಲ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮಲತಾಯಿ ಧೋರಣೆ ಮಾಡಿರೋದು ಕಟು ಸತ್ಯ. ಅಪ್ಪರ್ ಭದ್ರಾ, ಮೇಕೆದಾಟು, ಕೃಷ್ಣಾ ಯೋಜನೆ, ಮಹದಾಯಿ ಯಾವ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗೂ ಬಿಡಿಗಾಸು ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಸಚಿವ ಎಂ.ಬಿ. ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು ಕೂಡ “ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಏಮ್ಸ್ (AIIMS) ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಸ್ಪೆಷಲ್ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ” ಅಂತ ಕಿಡಿಕಾರಿದ್ರು.

ಆದರೆ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರೇ, ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರೇ, ನೀವು ನಿಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಏನು ಕೊಟ್ಟಿರಿ?

ನಿಮ್ಮದೇ ಬಜೆಟ್ ಡೇಟಾ ನೋಡಿ. ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಬೆಂಗಳೂರು (Brand Bengaluru) ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ, ಟನಲ್, ಪೆರಿಫೆರಲ್ ರಿಂಗ್ ರೋಡ್ (PRR), ಮೇಲ್ಸೇತುವೆ ಅಂತ ಬರೋಬ್ಬರಿ ೭,೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಸುರಿದಿದ್ದೀರಾ!. ಬಿಬಿಎಂಪಿ (BBMP) ಒಡೆದು ಹೊಸದಾಗಿ ಮಾಡಿರೋ ‘ಬೆಂಗಳೂರು ನಾರ್ತ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್’ (North Corporation) ಒಂದಕ್ಕೇ ೪,೩೪೧ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಬೃಹತ್ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ!. ಕೇವಲ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಒಂದು ಭಾಗದ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ಗೆ ೪ ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ! ಅದರಲ್ಲಿ ಬಿ-ಖಾತಾ (B-Khata) ಇಂದ ಎ-ಖಾತಾಗೆ (A-Khata) ಕನ್ವರ್ಷನ್ ಮಾಡೋಕೆ ೬೮೦ ಕೋಟಿ ಆದಾಯ ಬರುತ್ತೆ ಅಂತ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಸ್ತೆ ಅಗಲೀಕರಣ, ಫುಟ್‌ಪಾತ್, ಕೆರೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಅದೇ ನಮ್ಮ ಇಡೀ ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಕಿತ್ತೂರು ಕರ್ನಾಟಕದ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ದುಡ್ಡು ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದ್ದೀರಾ? ಕೇವಲ ಬಾಯಿ ಮಾತಿನ ಭರವಸೆಗಳೇ ಹೊರತು, ಗ್ರೌಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಶುರು ಮಾಡಲು ಬೇಕಾದ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಫಂಡ್ ಎಲ್ಲಿದೆ?. ಐದು ಗ್ಯಾರಂಟಿ (Guarantees) ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ೫೧,೦೩೪ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ , ೧.೨೨ ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯನ್ನು ಗ್ಯಾರಂಟಿಗಳಿಗೆ ಸುರಿದಿರುವ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ , ನಮ್ಮ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ (UKP, ಮಹದಾಯಿ, ನವಲಿ) ದುಡ್ಡು ಹೊಂದಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಮೀನಾಮೇಷ ಎಣಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಸ ಎತ್ತೋಕೆ, ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿ ಮಾಡೋಕೆ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಸುರಿಯೋ ಸರ್ಕಾರ, ಗದಗದಲ್ಲಿ ೧೨ ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನೀರು ಕುಡಿಯೋ ಜನರಿಗೆ ಪೈಪ್ ಲೈನ್ ಸರಿ ಮಾಡೋಕೆ ಯಾಕೆ ದುಡ್ಡು ಕೊಡ್ತಿಲ್ಲ? ಇಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಟೆಕ್ಕಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಕಟ್ತಾರಾ? ನಮ್ಮ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ರೈತರು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಜವಾರಿ ಮಂದಿ ಕಟ್ಟೋ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ದುಡ್ಡು ಏನಾಗ್ತಿದೆ? ಇದು ಮಲತಾಯಿ ಧೋರಣೆ ಅಲ್ವಾ? ದೆಹಲಿಯವರು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ‘ಚೊಂಬು’ ಕೊಟ್ರೆ, ನೀವು ನಮ್ಮ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರಿಗೆ ‘ಖಾಲಿ ಬಿಂದಿಗೆ’ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೀರಾ! ಇಬ್ಬರೂ ಮಾಡ್ತಿರೋದು ಒಂದೇ ಅನ್ಯಾಯ. ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ “ಅಖಂಡ ಕರ್ನಾಟಕ” ಅಂತ ಭಾಷಣ ಹೊಡಿತೀರಾ, ಬಜೆಟ್ ಹಂಚುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಸಿಂಹಪಾಲು, ನಮಗೆ ಬರೀ ಕಡಲೆಕಾಯಿ!

೬. ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲೂ ಅದೇ ಕಥೆ! ಎಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೂ ‘ಡೇಂಜರ್ ಬೆಲ್’

ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ, ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸುರಿಯೋ ಮಳೆಗೆ ತೇಲಿ ಹೋಗುವ ನಮ್ಮ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕೂಡ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದುಸ್ತರವಾಗಿದೆ.

ಮಂಗಳೂರು (ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ): ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿರೋ, ಸಮುದ್ರದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇರೋ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೆ ಹಾಹಾಕಾರ ಶುರುವಾಗಿದೆ! ತುಂಬೆ ಡ್ಯಾಂನಲ್ಲಿ (Thumbay Vented Dam) ಕೇವಲ ೩೯ ದಿನಕ್ಕೆ ಆಗುವಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ನೀರು ಸ್ಟಾಕ್ ಇದೆ. ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ ಮಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟರೆ ಇಡೀ ಮಂಗಳೂರು ಸಿಟಿ ಒಣಗಿ ಹೋಗುತ್ತೆ. ಅಡ್ಯಾರ್ ಡ್ಯಾಂನಿಂದ (Adyar Dam) ಪಂಪ್ ಮಾಡಿ ತುಂಬೆ ಡ್ಯಾಂಗೆ ನೀರು ತರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಿದೆ.
ಉಡುಪಿ: ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಒಳಚರಂಡಿ (UGD) ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸರಿಯಿಲ್ಲದೆ, ನಿಟ್ಟೂರು, ಬೈಲಕೆರೆ, ಕಲ್ಮಾಡಿ ಭಾಗದ ಬಾವಿಯ ನೀರೆಲ್ಲಾ ಕಲುಷಿತವಾಗಿದೆ. ಬಜೆ ಡ್ಯಾಂನಿಂದ (Baje Dam) ನೀರು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಹಾಸನ: ಹೇಮಾವತಿ ನದಿಯ ನೀರಿದ್ದರೂ, ಹಾಸನ ಸಿಟಿ, ಅರಸೀಕೆರೆ, ಚನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಅಮೃತ್ (AMRUTH) ಮತ್ತು ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ (JJM) ಪೈಪ್‌ಲೈನ್‌ಗಳಿದ್ದರೂ, ಒಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ನೀರನ್ನೇ ನಂಬಿದ್ದಾರೆ.

ಒಂದು ಕಡೆ ಕ್ಲೈಮೇಟ್ ಚೇಂಜ್ (Climate Change), ಎಲ್-ನಿನೋ (El-Nino) ಎಫೆಕ್ಟ್‌ನಿಂದ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆ ಆಗ್ತಿದೆ. ಕೃಷಿ ವಿವಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಸಿ. ಗೋವಿಂದರಾಜು ಹೇಳುವಂತೆ, ಎಲ್-ನಿನೋ ಎಫೆಕ್ಟ್ ೨೦೨೬ರ ಪೂರ್ತಿ ಇರುತ್ತೆ, ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಬ್ರೇಕ್ ಆದ್ರೆ ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣಾ ಬೇಸಿನ್ ಪೂರ್ತಿ ಒಣಗುತ್ತೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ, ನಮ್ಮ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ೨೮% ಇದ್ದ ಹಸಿರು (Green cover), ೨೦೨೩ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕೇವಲ ೨.೯% ಗೆ ಇಳಿದಿದೆ!. ೧೭೩ ಕೆರೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗ್ತಿರೋದು ಬರೀ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಗಳ ಕೊಳಚೆ ನೀರು (Wastewater). ಇದು ಪ್ರಕೃತಿ ನಮಗೆ ಕೊಡ್ತಿರೋ ವಾರ್ನಿಂಗ್.

ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗಾಗಲಿ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗಾಗಲಿ ಯಾವುದೇ ಲಾಂಗ್-ಟರ್ಮ್ ವಿಷನ್ (Long-term vision) ಇಲ್ಲ. “ಬೆಂಕಿ ಬಿದ್ದಾಗ ಬಾವಿ ತೋಡೋದು” ಅನ್ನೋ ಗಾದೆ ಮಾತಿನಂತೆ, ಮಾರ್ಚ್ ಬಂದಾಗ ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ತೋಡೋಕೆ ಬಿಬಿಎಂಪಿಯಿಂದ ೧೩೧ ಕೋಟಿ ರಿಲೀಸ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಒಣಗಿದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ತೋಡಿದರೆ ನೀರು ಬರುತ್ತಾ? ಮಣ್ಣು ಬರುತ್ತೆ ಅಷ್ಟೇ!

೭. ಕೊನೆಯ ಮಾತು (The Verdict): ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಿ ಕನ್ನಡಿಗರೇ!

ನೋಡಿ ಕನ್ನಡಿಗರೇ, ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತಾನಾಗಿಯೇ ಸರಿ ಹೋಗಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರು ಜಾಸ್ತಿ ಸಹನೆ ಮಾಡ್ತಾರೆ, ದೇವಸ್ಥಾನ-ಮಠಗಳ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟು ಸುಮ್ಮನಿರ್ತಾರೆ, “ನಮ್ಮ ಹಣೆಬರಹ ಇಷ್ಟೇ” ಅಂತ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ತಾರೆ ಅಂತ ಈ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ನಮ್ಮನ್ನ ಟೇಕ್ ಇಟ್ ಫಾರ್ ಗ್ರಾಂಟೆಡ್ (Take it for granted) ಆಗಿ ತಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಟೈಮಲ್ಲಿ ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಲಿಂಗಾಯತ, ಕುರುಬ, ವಾಲ್ಮೀಕಿ, ಒಕ್ಕಲಿಗ ಅಂತ ಬಡಿದಾಡೋ ನಾವು, ನಮ್ಮ ಊರಿಗೆ ಕುಡಿಯೋ ನೀರು ಬಂತಾ ಅಂತ ಯಾವತ್ತಾದರೂ ಶಾಸಕರ ಕಾಲರ್ ಹಿಡಿದು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಕೇಳಿದ್ದೀವಾ?

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಿಲ್ಕ್ ಬೋರ್ಡ್ ಜಂಕ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುಂಡಿ ಬಿದ್ರೆ, ಮಳೆ ಬಂದು ಟ್ರಾಫಿಕ್ (Traffic) ಜಾಮ್ ಆದ್ರೆ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮೀಡಿಯಾದವರು ದಿನವಿಡೀ ಲೈವ್ ಕವರೇಜ್ (Live coverage) ಮಾಡ್ತಾರೆ. “India’s Silicon Valley is drowning” ಅಂತ ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅದೇ ನಮ್ಮ ರಾಯಚೂರಿನಲ್ಲಿ, ಬಳ್ಳಾರಿಯಲ್ಲಿ, ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ೪೨ ಡಿಗ್ರಿ ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಜನ ಸಾಯ್ತಿದ್ರೆ, ಕಲುಷಿತ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ನೀರು ಕುಡಿದು ಇಡೀ ಊರಿಗೆ ವಾಂತಿ-ಭೇದಿ ಆಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸೇರ್ತಿದ್ರೆ ಅದು ಯಾರಿಗೂ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್ ಆಗಲ್ಲ. ಯಾವ ಇನ್ಫ್ಲುಯೆನ್ಸರ್ (Influencer) ಕೂಡ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ (Instagram) ರೀಲ್ಸ್ ಮಾಡಲ್ಲ.

ನಮಗೆ ಈಗ ಬೇಕಾಗಿರೋದು ದಾವಣಗೆರೆ ಬೆಣ್ಣೆ ದೋಸೆಯಷ್ಟು ಮೆದುವಾದ ನಾಯಕರಲ್ಲ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿಯಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಇರೋ, ದಿಟ್ಟ ನಾಯಕರು.

ಮಹದಾಯಿ (ಕಳಸಾ-ಬಂಡೂರಿ) ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗೆ: ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಧರಣಿ ಕೂತಾದರೂ ಸರಿ, ತಕ್ಷಣ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಇಲಾಖೆಯ ಕ್ಲಿಯರೆನ್ಸ್ (MoEF clearance) ತರಬೇಕು. ಗೋವಾದ ನಾಟಕವನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಎದುರಿಸಬೇಕು.
ಅಪ್ಪರ್ ಕೃಷ್ಣಾ (UKP) ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಫಿಯಾ: ಈ ಪರಿಹಾರದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಲೂಟಿ ಮಾಡ್ತಿರೋ ಲಾಯರ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಫಿಯಾವನ್ನು ಮಟ್ಟ ಹಾಕಬೇಕು. ರೈತರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಪರಿಹಾರ ಕೊಟ್ಟು, ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಗೆಜೆಟ್ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ ತಂದು ಡ್ಯಾಂ ಎತ್ತರ ಏರಿಸಬೇಕು.
ನವಲಿ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸಿಂಗ್ ಡ್ಯಾಂ: ಇದು ಬರೀ ಬಜೆಟ್ ಬುಕ್‌ನಿಂದ ಆಚೆ ಬಂದು, ಆಂಧ್ರ-ತೆಲಂಗಾಣದ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲಾಗಬೇಕು. ತುಂಗಭದ್ರಾ ರೈತರ ಕಣ್ಣೀರು ಒರೆಸಬೇಕು.
ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಮಾಫಿಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣ: ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಮಾತ್ರ “ಸಂಚಾರಿ ಕಾವೇರಿ” ಆ್ಯಪ್ ಅಲ್ಲ, ಬಳ್ಳಾರಿ, ಗದಗ, ಕಲಬುರಗಿಯ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಮಾಫಿಯಾವನ್ನು ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಮಾಡೋಕೆ ಡಿಸಿ (DC) ಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಅಧಿಕಾರ ಕೊಡಬೇಕು.

ಅದು ಬಿಟ್ಟು, “ನಾವು ಕಮಿಟಿ ಮಾಡಿದ್ವಿ, ಆ್ಯಪ್ ಮಾಡಿದ್ವಿ, ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ ತೀರ್ಪು ಬಂತು, ಕೇಂದ್ರದವರು ದುಡ್ಡು ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಗೋವಾದವರು ಒಪ್ಪಿಲ್ಲ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದವರು ಬಿಡ್ತಿಲ್ಲ” ಅನ್ನೋ ಸಬೂಬುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕೇಳಿ ನಮ್ಮ ಜನರ ಕಿವಿ ತೂತಾಗಿದೆ.

ನೀರಿನ ಕಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಗೊತ್ತು ಆ ಒಂದು ಬಿಂದಿಗೆ ನೀರಿನ ಬೆಲೆ ಏನು ಅಂತ. ರಾಜಧಾನಿಯ ಎಸಿ ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ಕೂತು, ಬಿಸ್ಲೇರಿ ಮಿನರಲ್ ವಾಟರ್ (Mineral Water) ಕುಡಿಯೋ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ, ಐಎಎಸ್ (IAS) ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಿಸಿಲಿನ ಝಳ, ಒಡೆದ ಹಿಮ್ಮಡಿಯ ನೋವು ಅರ್ಥ ಆಗಲ್ಲ. ನಾವು ಕನ್ನಡಿಗರು, ನಾವೆಲ್ಲ ಒಂದೇ, ಅಖಂಡ ಕರ್ನಾಟಕ ಅಂತ ನವೆಂಬರ್ ೧ನೇ ತಾರೀಖು ಭಾಷಣ ಮಾಡೋದು ಬಿಡಿ. ಮೊದಲು ನಮ್ಮ ಜವಾರಿ ಜನರಿಗೆ ಕುಡಿಯೋಕೆ ನೀರು ಕೊಡಿ, ಆಮೇಲೆ ಅಖಂಡ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡೋಣ!

ಇದೇ ನನ್ನ ನೇರ ನುಡಿ. “The Voice of Kannadiga” ದಿಂದ ನಿಮ್ಮವನ ಈ ಧ್ವನಿ ವಿಧಾನಸೌಧದ ಕಿವುಡು ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಲಿ. ನೀರು ನಮ್ಮ ಹಕ್ಕು, ಭಿಕ್ಷೆಯಲ್ಲ. ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಿ ಕನ್ನಡಿಗರೇ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆ ನಮಗೆ ಕುಡಿಯಲು ನೀರಲ್ಲ, ಉಗುಳಲು ಎಂಜಲು ಕೂಡ ಬಿಡಲ್ಲ!

ಜೈ ಭುವನೇಶ್ವರಿ! ಜೈ ಕರ್ನಾಟಕ!