ಫರಿದಾಬಾದ್, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 3: ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಮೂರು ವರ್ಷದ ಮುಗ್ಧ ಕಂದಮ್ಮನೊಬ್ಬಳು ಯಾವುದೇ ಮುಚ್ಚಳವಿಲ್ಲದೆ ಬಾಯ್ತೆರೆದಿದ್ದ 250 ಅಡಿ ಆಳದ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗೆ ಬಿದ್ದು, ಹತ್ತು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಸುದೀರ್ಘ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದಿರುವ ಹೃದಯವಿದ್ರಾವಕ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ನಸುಕಿನ ಜಾವ ರಕ್ಷಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹೊರತೆಗೆದ ಪುಟ್ಟ ಮಗುವಿನ ನಿರ್ಜೀವ ಶರೀರ ಇಡೀ ಸಮಾಜದ ಕಣ್ಣಾಲಿಗಳನ್ನು ತೇವಗೊಳಿಸಿದೆ. ಈ ದುರಂತವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಉಂಟಾದ ಅನಿವಾರ್ಯ ನಷ್ಟವಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ದಶಕಗಳಿಂದ ಮರುಕಳಿಸುತ್ತಿರುವ ತೆರೆದ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳ ಭೀಕರತೆ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿರಂತರ ಜಾಣಕುರುಡನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬಯಲಿಗೆಳೆದಿದೆ.
ಕೊಳವೆಬಾವಿ ದುರಂತಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಇಡೀ ದೇಶ ಕಣ್ಣೀರಿಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮುಗಿದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲವೂ ಮರೆತುಹೋಗುತ್ತದೆ. ನೀರು ಸಿಗದೆ ಕೈಬಿಟ್ಟ ಅಥವಾ ದುರಸ್ತಿಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ತೆರೆದಿಟ್ಟ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಬೇಕೆಂಬ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿರ್ದೇಶನಗಳಿದ್ದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತಗಳ ಕಣ್ಮುಚ್ಚಾಲೆ ಆಟ ಮತ್ತು ಭೂಮಾಲೀಕರ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿತನದಿಂದಾಗಿ ಮುಗ್ಧ ಜೀವಗಳು ಜೀವಂತ ಸಮಾಧಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ನಿಲ್ಲುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತೆರೆದ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳು ಸಾವಿನ ಕಂದಕಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಮನೆಮಾಡಿದೆ.
ಈ ಅಮಾನವೀಯ ದುರಂತಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಬಡ ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಆಟದ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುವ ಪುಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳು. ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ದುರಂತ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗಲೂ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ನಾಟಕವಾಡುವ ಪಂಚಾಯತ್ ಹಾಗೂ ತಾಲೂಕು ಆಡಳಿತಗಳು, ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಪರದೆಯೊಳಗೆ ಸರಿಯುತ್ತಿರುವುದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಹುದೊಡ್ಡ ವೈಫಲ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಆಟದ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ಸಾವು: 250 ಅಡಿ ಆಳದ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಜಾರಿದ ಬಾಲಕಿ
ಭಾನುವಾರ ಸಂಜೆ ಸುಮಾರು 7 ಗಂಟೆಯ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸೀಹಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಈ ದುರಂತ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ಮೂರು ವರ್ಷದ ಬಾಲಕಿ ನೇಹಾ, ತನ್ನ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಮನೆಯ ಸಮೀಪ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಹತ್ತಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಆಟವಾಡುವ ಭರದಲ್ಲಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ನಿಂದ ಆಯತಪ್ಪಿ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದ ಆಕೆ, ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಯಾವುದೇ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚವಿಲ್ಲದೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ 250 ಅಡಿ ಆಳದ ಕೊಳವೆಬಾವಿಯ ಕಿರಿದಾದ ರಂಧ್ರಕ್ಕೆ ಜಾರಿಬಿದ್ದಿದ್ದಾಳೆ. ಮಗು ಒಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳು ಕೂಗಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ಥಳೀಯರು ಓಡಿಬಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ದುರಂತ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.
ಮೃತ ಬಾಲಕಿಯ ತಂದೆ ರಾಮ್‌ದಿನ್ ಮೂಲತಃ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮೈನ್‌ಪುರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯವರಾಗಿದ್ದು, ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ವಲಸೆ ಬಂದು ದಿನಗೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಘಟನೆ ನಡೆದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಕೂಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ್ದರು. ಬಾಲಕಿ ಕೊಳವೆಬಾವಿಯ ಸುಮಾರು 170 ಅಡಿ ಆಳದಲ್ಲಿ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಮಗುವಿನ ಅಳು ಮತ್ತು ಚೀರಾಟ ಕೇಳಿ ಪೋಷಕರ ಆಕ್ರಂದನ ಮುಗಿಲುಮುಟ್ಟಿತ್ತು. ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ ಹಾಗೂ ತಾಲೂಕು ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಮಾಹಿತಿ ರವಾನಿಸಿದರು.
ಜೀವನ್ಮರಣ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು 10 ಗಂಟೆಗಳ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸವಾಲುಗಳು
ಮಾಹಿತಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪಡೆ (ಎನ್‌ಡಿಆರ್‌ಎಫ್), ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪಡೆ (ಎಸ್‌ಡಿಆರ್‌ಎಫ್), ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ದಳ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸರು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸಿ ಜಂಟಿ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ರಾತ್ರಿಯ ಕತ್ತಲು ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಅಡ್ಡಿ ಉಂಟುಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ, ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಫ್ಲಡ್ ಲೈಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಜನರೇಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ಜಾಗವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲಾಯಿತು. ಬಾವಿಯೊಳಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆಯಾಗದಂತೆ ಸಣ್ಣ ಪೈಪ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಪೂರೈಸಲಾಯಿತು.
ಮಗುವಿನ ನಿಖರ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಆಳವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನೈಟ್-ವಿಷನ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಕೊಳವೆಬಾವಿಯೊಳಗೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು. ಆರಂಭಿಕ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಪರದೆಯಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ಚಲನವಲನ ಹಾಗೂ ಅಳುವ ದನಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದ್ದುದು ರಕ್ಷಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಮಗುವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸುವ ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬಾವಿಯ ತೀವ್ರ ಆಳ, ಕಿರಿದಾದ ವ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ಮಗು ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸ್ಥಿತಿ ರಕ್ಷಣಾ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸೋಮವಾರ ನಸುಕಿನ ಜಾವ ಸುಮಾರು 4 ಗಂಟೆಗೆ, 10 ಗಂಟೆಗಳ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನದ ಬಳಿಕ ಮಗುವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಯಿತು.
ಹೊರತೆಗೆದ ತಕ್ಷಣ ಮಗುವಿನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಚಲನವಲನ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಂಡವು ಮಗುವನ್ನು ಸಮೀಪದ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸಾಗಿಸಿತಾದರೂ, ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ ವೈದ್ಯರು ಬಾಲಕಿ ಅದಾಗಲೇ ಮೃತಪಟ್ಟಿರುವುದಾಗಿ ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ತೀವ್ರ ಆಳಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಉಂಟಾದ ಆಘಾತ ಅಥವಾ ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಪೊಲೀಸರು ತಿಳಿಸಿದ್ದು, ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವರದಿಗಾಗಿ ಕಾಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಕಣ್ಣೆದುರೇ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಹೊಣೆಗೇಡಿತನ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ
ಈ ದುರಂತವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಕಸ್ಮಿಕ ಘಟನೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದ ಅಕ್ಷಮ್ಯ ಅಪರಾಧ ಎಂಬ ಆಕ್ರೋಶ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಭುಗಿಲೆದ್ದಿದೆ. ಬಾಲಕಿಯ ತಂದೆ ರಾಮ್‌ದಿನ್ ಮಾಡಿರುವ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಕೊಳವೆಬಾವಿಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಕಳೆದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬಳಕೆಯಾಗದೆ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೆಲ ದಿನಗಳ ಹಿಂದಷ್ಟೇ ಕಾಮಗಾರಿಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಇದರ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚವನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಗೆಯೇ ತೆರೆದಿಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ನಿರುಪಯುಕ್ತ ಅಥವಾ ವಿಫಲ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳನ್ನು ಸ್ಟೀಲ್ ಪ್ಲೇಟ್ ವೆಲ್ಡಿಂಗ್ ಮಾಡಿ ಮುಚ್ಚಬೇಕು, ಸುತ್ತಲೂ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಟ್ಟೆ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು ಹಾಗೂ ತಳದಿಂದ ಮೇಲ್ಮೈವರೆಗೆ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಜಲ್ಲಿಯಿಂದ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಆದೇಶಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೇ ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ತೂರಿರುವುದು ದುರಂತಕ್ಕೆ ನೇರ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಘಟನೆಯ ಬಳಿಕ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡ ಪಾಲಿಕೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಮಗುವಿನ ಶವ ಹೊರತೆಗೆದ ತಕ್ಷಣವೇ ಆ ಕೊಳವೆಬಾವಿಯನ್ನು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಹಾಕಿ ಮುಚ್ಚಿ ಕೈತೊಳೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು ಸ್ಥಳೀಯರ ಆಕ್ರೋಶವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಹಿ ವಾಸ್ತವ: ಬತ್ತಿದ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಗ್ಧ ಜೀವಗಳ ಸಮಾಧಿ
ಕೊಳವೆಬಾವಿ ದುರಂತಗಳ ಕರಾಳ ನೆರಳು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೂ ಆಳವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಅಂತರ್ಜಲ ಕುಸಿತದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳನ್ನು ಕೊರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ನೀರು ಸಿಗದೆ ವಿಫಲವಾದ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಬಿಡುತ್ತಿರುವುದು ಪದೇ ಪದೇ ದುರಂತಗಳಿಗೆ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. 2014ರಲ್ಲಿ ಬಾಗಲಕೋಟೆಯ ಸುಳಿಕೇರಿಯಲ್ಲಿ 6 ವರ್ಷದ ತಿಮ್ಮಣ್ಣ 240 ಅಡಿ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗೆ ಬಿದ್ದು ವಾರಗಟ್ಟಲೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿದರೂ ಶವವಾಗಿ ಹೊರಬಂದ ಘಟನೆ ಹಾಗೂ ಅದೇ ವರ್ಷ ವಿಜಯಪುರದ ನಾಗಠಾಣಾದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷತಾ ಬಲಿಯಾದ ಕಹಿ ಘಟನೆಗಳು ಕನ್ನಡಿಗರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಮಾಸಿಲ್ಲ.
2024ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಲಚ್ಯಾಣ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಯು ಇಡೀ ರಾಜ್ಯ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುವಂತೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಸುಮಾರು 16 ಅಡಿ ಆಳದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದ 15 ತಿಂಗಳ ಕಂದಮ್ಮ ಸಾತ್ವಿಕ್ ಮುಜಗೊಂಡನನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ, ಎಸ್‌ಡಿಆರ್‌ಎಫ್ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ದಳವು 20 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸಮಾಂತರ ಸುರಂಗ ಕೊರೆದು ಜೀವಂತವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವ ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳ ಪೈಕಿ ಜೀವ ಉಳಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟೇ ಎಂಬುದು ಕಟು ಸತ್ಯವಾಗಿದೆ.
| ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ವರ್ಷ | ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆ | ಮಗುವಿನ ವಿವರ | ಕೊಳವೆಬಾವಿಯ ಆಳ | ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವಿವರ | ಫಲಿತಾಂಶ |
|---|---|---|---|---|---|
| ಜೂನ್ 2014 | ನಾಗಠಾಣಾ, ವಿಜಯಪುರ | ಅಕ್ಷತಾ ಪಾಟೀಲ್ (4 ವರ್ಷ) | 25–30 ಅಡಿ | 48 ಗಂಟೆಗಳ ನಿರಂತರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ | ಸಾವು (ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿ ಮೃತಪಟ್ಟ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆ) |
| ಆಗಸ್ಟ್ 2014 | ಸುಳಿಕೇರಿ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ | ತಿಮ್ಮಣ್ಣ ಮೇತ್ರಿ (6 ವರ್ಷ) | 160 ಅಡಿ (ಒಟ್ಟು 240 ಅಡಿ ಬಾವಿ) | ಸುಮಾರು 170 ಗಂಟೆ (7 ದಿನಗಳ ಶೋಧ) | ಸಾವು (ಬೃಹತ್ ಹೊಂಡ ತೋಡಿದರೂ ಬದುಕುಳಿಯಲಿಲ್ಲ) |
| ಏಪ್ರಿಲ್ 2017 | ಜುಂಜರವಾಡ, ಬೆಳಗಾವಿ | ಕಾವೇರಿ ಮದಾರ್ (6 ವರ್ಷ) | 30–35 ಅಡಿ (ಒಟ್ಟು 400 ಅಡಿ ಬಾವಿ) | 54 ಗಂಟೆಗಳ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ | ಸಾವು (ಮಣ್ಣು ಕುಸಿದು ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿ ಸಾವು) |
| ಏಪ್ರಿಲ್ 2024 | ಲಚ್ಯಾಣ, ವಿಜಯಪುರ | ಸಾತ್ವಿಕ್ ಮುಜಗೊಂಡ (15 ತಿಂಗಳು) | 16–18 ಅಡಿ (ಒಟ್ಟು 250 ಅಡಿ ಬಾವಿ) | 20 ಗಂಟೆಗಳ ಸಮಾಂತರ ಸುರಂಗ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ | ಯಶಸ್ವಿ ರಕ್ಷಣೆ (ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ತಾಯಿಯ ಮಡಿಲಿಗೆ) |
ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿದೆ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆ: ಕರ್ನಾಟಕ ಅಂತರ್ಜಲ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಗಳೇನು?
ತೆರೆದ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವ ಪ್ರಾಣಹಾನಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಅಂತರ್ಜಲ (ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ವಿನಿಯಮನ ಹಾಗೂ ನಿಯಂತ್ರಣ) ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ’ಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಕೊರೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ವಿಫಲ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವವರೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವುದೇ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕೊಳವೆಬಾವಿ ಕೊರೆಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುವ ಭೂಮಾಲೀಕರು ಅಥವಾ ಕೊರೆಯುವ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಕನಿಷ್ಠ 15 ದಿನ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧಿಕಾರಿ (ಪಿಡಿಒ) ಅಥವಾ ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಲಿಖಿತ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಕೊರೆದ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಬಾರದೆ ವಿಫಲವಾದರೆ, ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಕಲ್ಲು ಅಥವಾ ತಗಡಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚದೆ, 24 ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ಮಣ್ಣು, ಜಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಮೇಲ್ಮೈವರೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ 2×2 ಅಡಿಯ ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಟ್ಟೆ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಮುಳ್ಳುತಂತಿಯ ಬೇಲಿ ಹಾಕಿ ಸ್ಟೀಲ್ ಕ್ಯಾಪ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಟ್-ಬೋಲ್ಟ್‌ಗಳಿಂದ ಭದ್ರಪಡಿಸಬೇಕು.
ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿರುವ ಕುರಿತು ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಸಹಿತ ಜಂಟಿ ದೃಢೀಕರಣ ಪತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಕೊರೆಯುವ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು, ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಹಾಗೂ ಜಮೀನು ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ₹5,000 ದಿಂದ ₹25,000 ವರೆಗೆ ದಂಡ ಮತ್ತು 3 ತಿಂಗಳಿಂದ 1 ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲು ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿಗಾ ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಈ ನಿಯಮಗಳು ಕೇವಲ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿವೆ.
ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮಿತಿಗಳು: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಗೆತ ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳು
ಕೊಳವೆಬಾವಿ ಅಪಘಾತಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳು ಎದುರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ತಡೆಗೋಡೆ ಸೂಕ್ತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಭಾವ. ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಕೊಳವೆಬಾವಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಸಮಾಂತರವಾಗಿ ಜೆಸಿಬಿ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಹಿಟಾಚಿ ಯಂತ್ರಗಳಿಂದ ಆಳವಾದ ಹೊಂಡ ತೋಡಿ, ಬಳಿಕ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಸುರಂಗ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಮಗುವನ್ನು ತಲುಪುವುದು. ಆದರೆ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲ್ಲಿನ ನೆಲ ಅಥವಾ ಗಟ್ಟಿ ಶಿಲಾಸ್ತರವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಒಡೆಯಲು ದಿನಗಟ್ಟಲೆ ಸಮಯ ತಗಲುತ್ತದೆ.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ ‘ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ರಕ್ಷಣಾ ರೋಬೋಟ್‌ಗಳು’ ಇನ್ನೂ ಭಾರತೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಕಿರಿದಾದ ಪೈಪ್‌ಗಳ ಒಳಗೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಚಲಿಸಿ ಮಗುವಿನ ದೇಹಕ್ಕೆ ಪೆಟ್ಟಾಗದಂತೆ ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ರೋಬೋಟಿಕ್ ತೋಳುಗಳು ಹಾಗೂ ಸೆನ್ಸಾರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಉಳಿದಿವೆ. ಸಮಯವೇ ಜೀವವಾಗಿರುವ ಇಂತಹ ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಗೆತದ ವಿಳಂಬವೇ ಮುಗ್ಧ ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಮಾರಕವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಮುಂದೇನು?: ಸಾವಿನ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲು ಅನಿವಾರ್ಯ ತುರ್ತು ಕ್ರಮಗಳು
ಮತ್ತೊಂದು ಮಗು ತೆರೆದ ಕೊಳವೆಬಾವಿಯ ಕತ್ತಲಿಗೆ ಜಾರದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಇನ್ನು ಕೇವಲ ಸಂತಾಪ ಅಥವಾ ಪರಿಹಾರದ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಸಾಲದು. ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಗೂ ಅನಧಿಕೃತ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳ ಸಮಗ್ರ ಜಿಯೋ-ಟ್ಯಾಗಿಂಗ್ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಯುದ್ಧೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ನಿರುಪಯುಕ್ತ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಖುದ್ದು ಸ್ಥಳ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಯಾಗಬೇಕು.
ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಡುವ ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ರಿಗ್ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ಮುಲಾಜಿಲ್ಲದೆ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಿ ಕಠಿಣ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಬೇಕು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರೂ ಸಹ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತೆರೆದ ಬೋರ್‌ವೆಲ್ ಕಂಡುಬಂದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರುವ ಜಾಗೃತಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ, ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸದಿದ್ದರೆ ಇಂತಹ ದಾರುಣ ಸಾವಿನ ಸರಣಿಗೆ ಕೊನೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಮೂಲಗಳು
- Public TV — publictv.in
- TV9 Kannada — tv9kannada.com
- Hindustan Times — hindustantimes.com
- The Hindu — thehindu.com
- Vijaya Karnataka — vijaykarnataka.com
- Vijayavani — vijayavani.net
- Central Ground Water Authority (CGWA) — cgwb.gov.in
- National Disaster Response Force (NDRF) — ndrf.gov.in
- NDTV — ndtv.com
ನಿಮ್ಮದೊಂದು ಉತ್ತರ