ಕರ್ನಾಟಕದ ತಾಯಂದಿರ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ 58ರಿಂದ 73ಕ್ಕೆ ಏರಿದ ಬಳಿಕ, ತಡೆಯಬಹುದಾದ ಸಾವುಗಳನ್ನು ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿಸುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಸುಮನ್ ರೋಡ್ಮ್ಯಾಪ್ 2030 ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ತುರ್ತು ಪ್ರಸೂತಿ ಸೇವೆ, ಹೈ-ರಿಸ್ಕ್ ಗರ್ಭಿಣಿಯರ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್, ಔಷಧ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ತಾಯಂದಿರ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಏರಿಳಿತ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ
ಒಂದು ದಶಕದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕವು ತಾಯಂದಿರ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು (ಎಂಎಂಆರ್) ಇಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಎಸ್‌ಆರ್‌ಎಸ್ (SRS) ವರದಿಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿವೆ. 2014-16ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 108 ರಷ್ಟಿದ್ದ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವು, 2020-22ರ ವೇಳೆಗೆ 58 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳನ್ನು (SDG) ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ತಲುಪಿದ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಆದರೆ, ತದನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ತೀವ್ರ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
2021-23ರ ಎಸ್‌ಆರ್‌ಎಸ್ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ 68 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾದರೆ, 2022-24ರ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಇದು 73 ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ನಂತರದ ಪರಿಣಾಮಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ಹಠಾತ್ ಒತ್ತಡ, ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯು ಈ ಏರಿಕೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಆರೋಗ್ಯ ತಜ್ಞರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವು ಇನ್ನೂ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಇರುವುದು ಕಳವಳಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ.
| ಎಸ್‌ಆರ್‌ಎಸ್ ವರದಿ ಅವಧಿ | ಕರ್ನಾಟಕದ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ (ಪ್ರತಿ 1 ಲಕ್ಷ ಜನನಗಳಿಗೆ) | ಕೇರಳ | ತಮಿಳುನಾಡು | ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ |
|---|---|---|---|---|
| 2014-2016 | 108 | 46 | 66 | 74 |
| 2016-2018 | 92 | 43 | 60 | 65 |
| 2018-2020 | 69 | 19 | 54 | 45 |
| 2020-2022 | 58 | 19 | – | – |
| 2021-2023 | 68 | – | – | – |
| 2022-2024 | 73 | 24 | 25 | 39 |
(ಮೂಲ: ಭಾರತದ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ ಅವರ ಎಸ್‌ಆರ್‌ಎಸ್ ವಿಶೇಷ ಬುಲೆಟಿನ್ ವರದಿಗಳು).
ಮೇಲಿನ ದತ್ತಾಂಶಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವಂತೆ, ನೆರೆಯ ಕೇರಳ (24) ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು (25) ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ತಾಯಂದಿರು ಹೆರಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಿನ್ನಡೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು 70ರ ಕೆಳಗೆ ತರಲು ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ಸಮಗ್ರ ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ.
2024ರ ಡೆತ್ ಆಡಿಟ್ ರಿಪೋರ್ಟ್: ಶೇ. 70ರಷ್ಟು ಸಾವುಗಳನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದಿತ್ತು
ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಮುನ್ನ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಮೂಲವನ್ನು ಅರಿಯುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು 2024ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 1 ರಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ 31 ರವರೆಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ತಾಯಂದಿರ ಸಾವುಗಳ ಕುರಿತು ಮಧ್ಯಂತರ ‘ಆಡಿಟ್ ರಿಪೋರ್ಟ್’ ಅನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿತ್ತು. ಈ ವರದಿಯ ಅನ್ವಯ, ಒಟ್ಟು 464 ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಬಾಣಂತಿಯರು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪೈಕಿ 65% ಸಾವುಗಳು ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದರೆ, 22% ಸಾವುಗಳು ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿವೆ.
ಆಘಾತಕಾರಿ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಈ 464 ಸಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 70ರಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು ಎಂದು ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ಮರಣ ಹೊಂದಿದವರಲ್ಲಿ 319 ಮಹಿಳೆಯರು (68.75%) ‘ಹೈ-ರಿಸ್ಕ್’ (High-risk) ಗರ್ಭಿಣಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರಲ್ಲಿ 33% ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡದಿಂದ (Hypertension/Eclampsia) ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು. ತೀವ್ರ ರಕ್ತಸ್ರಾವ (Hemorrhage) ಹಾಗೂ ಸೋಂಕು (Sepsis) ಮರಣಕ್ಕೆ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ನೇರ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಶೇಕಡಾ 82ರಷ್ಟು ಸಾವುಗಳು ಹೆರಿಗೆಯಾದ ದಿನದಿಂದ ಹಿಡಿದು 42 ದಿನಗಳ ಒಳಗಿನ ಬಾಣಂತನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿವೆ ಎಂಬುದು ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರದ ನಿಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಆಡಿಟ್ ರಿಪೋರ್ಟ್‌ನ ಫಲಿತಾಂಶಗಳೇ ‘ಸುಮನ್ ರೋಡ್ಮ್ಯಾಪ್ 2030’ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಬಲ ಬುನಾದಿಯಾದವು. ಕೇವಲ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಗರ್ಭಿಣಿಯರ ರಕ್ತಹೀನತೆ, ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ, ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ತ್ವರಿತ ಕ್ರಮಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಇದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದೆ.
ತ್ರೀ ಡಿಲೇಸ್ ಮಾಡೆಲ್: ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ಮೂರು ವಿಳಂಬಗಳು
ಗರ್ಭಿಣಿಯರ ಸಾವು ಕೇವಲ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಳಂಬಗಳೂ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ‘ತ್ರೀ ಡಿಲೇಸ್ ಮಾಡೆಲ್’ (Three Delays Model) ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೂ ಈ ಮಾದರಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೊದಲನೆಯದು, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಲು ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಆಗುವ ವಿಳಂಬ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಿಣಿಗೆ ಅಪಾಯದ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ರಕ್ತಸ್ರಾವ, ತೀವ್ರ ತಲೆನೋವು) ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ತಕ್ಷಣವೇ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಹೋಗುವ ಬದಲು ಮನೆಮದ್ದು ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುವುದು ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯದು, ಸೂಕ್ತ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲದೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ತಲುಪಲು ಆಗುವ ವಿಳಂಬ. ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗಲು ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್ ಸಿಗದಿರುವುದು ಅಥವಾ ದುರ್ಗಮ ರಸ್ತೆಗಳು ಗರ್ಭಿಣಿಯರ ಜೀವಕ್ಕೆ ಕುತ್ತು ತರುತ್ತಿವೆ.
ಮೂರನೆಯ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾದ ವಿಳಂಬವೆಂದರೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ ತಲುಪಿದ ಮೇಲೂ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸಿಗಲು ಆಗುವ ವಿಳಂಬ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರ ಕೊರತೆ, ಐಸಿಯು (ICU) ಇಲ್ಲದಿರುವುದು, ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಅಥವಾ ಅಗತ್ಯ ಔಷಧಿಗಳ ಕೊರತೆಯು ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಡಿಟ್ ವರದಿಗಳು ಬೆರಳು ಮಾಡುವುದು ಈ ಮೂರನೇ ವಿಳಂಬದತ್ತಲೇ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾದ ಮೇಲೂ ಸೂಕ್ತ ನಿಗಾ ಇಲ್ಲದೆ ಬಾಣಂತಿಯರು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಲೋಪವನ್ನು દર્ಶಸುತ್ತದೆ. ಸುಮನ್ ರೋಡ್ಮ್ಯಾಪ್ ಈ ಮೂರೂ ಹಂತದ ವಿಳಂಬಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಸಮಗ್ರ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಬಳ್ಳಾರಿ ದುರಂತ ಮತ್ತು ಔಷಧ ಖರೀದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸುಧಾರಣೆ
ರಾಜ್ಯದ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಲ್ಲಣಗೊಳಿಸಿದ ಘಟನೆಯೆಂದರೆ ನವೆಂಬರ್ 2024ರಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸರಣಿ ತಾಯಂದಿರ ಸಾವುಗಳು. ನವೆಂಬರ್ 9 ಮತ್ತು 11 ರ ನಡುವೆ ಸಿ-ಸೆಕ್ಷನ್ (C-Section) ಹೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದ ಐವರು ಬಾಣಂತಿಯರು ತೀವ್ರ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಗ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಈ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹೋದಾಗ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದ ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ‘ರಿಂಗರ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟೇಟ್’ (Ringer Lactate) ಎಂಬ ಐವಿ ಫ್ಲೂಯಿಡ್ (IV fluid) ಕಾರಣ ಎಂಬುದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತನಿಖೆಯಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿತು.
ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಗೆ ಹೆರಿಗೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ದ್ರವದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಐವಿ ಫ್ಲೂಯಿಡ್ ಅನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಪೂರೈಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಔಷಧದಲ್ಲಿ ‘ಎಂಡೋಟಾಕ್ಸಿನ್’ (Endotoxins) ಎಂಬ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ವಿಷಕಾರಿ ಅಂಶಗಳಿದ್ದವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬಾಣಂತಿಯರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಉರಿಯೂತ, ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ವೈಫಲ್ಯ ಉಂಟಾಗಿ ಪ್ರಾಣಾಪಾಯ ಸಂಭವಿಸಿತ್ತು. ಈ ಘಟನೆಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸರಬರಾಜು ನಿಗಮದ (KSMSCL) ಔಷಧ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಲೋಪಗಳನ್ನು ಜಗಜ್ಜಾಹೀರು ಮಾಡಿತು.
ಘಟನೆಯ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಅರಿತ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು, ರಾಜ್ಯ ಡ್ರಗ್ಸ್ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ (Drugs Controller) ಅವರನ್ನು ಕರ್ತವ್ಯ ಲೋಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮೂಲದ ಫಾರ್ಮಾ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಲಿಸ್ಟ್ (Blacklist) ಮಾಡಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಂತರ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಔಷಧ ಖರೀದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ತಂದಿದೆ. ಸುಮಾರು ₹800 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಹೊಸ ಟೆಂಡರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವಿತರಣೆಗೂ ಮುನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ‘ಕ್ವಾರಂಟೈನ್’ (Quarantine) ಮಾಡಿ, ದೇಶದ 10 ವಿವಿಧ ಎನ್‌ಎಬಿಎಲ್ (NABL) ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೇವಲ ಗುಣಮಟ್ಟ ದೃಢಪಟ್ಟ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಬಂದ ಬಳಿಕವಷ್ಟೇ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಔಷಧ ವಿತರಿಸುವ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೆಎಸ್‌ಎಂಎಸ್‌ಸಿಎಲ್ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ದುರಂತ: ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮತೋಲನ
ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ 73 ಇದ್ದರೆ, ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಭೀಕರವಾಗಿವೆ. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ, ವೈದ್ಯರ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿಂದುಳಿದಿರುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಭಾಗದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತಾಯಂದಿರ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ವಿಪರೀತವಾಗಿದೆ. ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು 150 ಬಾಣಂತಿಯರು ಹಾಗೂ 2,250 ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳು ಮೃತಪಡುತ್ತಿವೆ. ಕೇವಲ ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದರಲ್ಲೇ ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 180 ತಾಯಂದಿರು ಹಾಗೂ 1,878 ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳು ಅಸುನೀಗಿವೆ. ರಾಯಚೂರು ಮತ್ತು ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿಲ್ಲ.
ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಹೆಲ್ತ್ ಸರ್ವೆ (NFHS-5) ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಭಾಗದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ತೀವ್ರ ರಕ್ತಹೀನತೆಯಿಂದ (Anaemia) ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿಸಿವೆ. ಈ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮತೋಲನವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ‘ಬರ್ತ್ ವೈಟಿಂಗ್ ಹೋಮ್ಸ್’ (Birth Waiting Homes) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ದೂರದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಹೈ-ರಿಸ್ಕ್ ಗರ್ಭಿಣಿಯರು, ತಮ್ಮ ಹೆರಿಗೆಯ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ದಿನಾಂಕಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಾರ ಅಥವಾ ಹತ್ತು ದಿನ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಬಂದು ತಾಲೂಕು ಅಥವಾ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಈ ವೈಟಿಂಗ್ ಹೋಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಹೆರಿಗೆ ನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ತಲುಪಲು ಸಾರಿಗೆ ಇಲ್ಲದೆ ಆಗುವ ವಿಳಂಬವನ್ನು (ಎರಡನೇ ಡಿಲೇ) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು.
₹320 ಕೋಟಿ ಬಜೆಟ್ ಅನುದಾನ ಮತ್ತು ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರ ಬಲವರ್ಧನೆ
ತಾಯಂದಿರ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಭಾಷಣಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು 2025-26ರ ರಾಜ್ಯ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ₹320 ಕೋಟಿ ವಿಶೇಷ ಅನುದಾನವನ್ನು ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅನುದಾನವನ್ನು ತಾಲೂಕು ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸೂತಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಲು, ತುರ್ತು ನಿಗಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು (ICU) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವುದು.
ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಲೂರು, ಮಾಗಡಿ, ಕುಶಾಲನಗರ, ಕೊರಟಗೆರೆ, ಜಗಳೂರು, ಸವಣೂರು, ರಾಮದುರ್ಗ, ಮತ್ತು ಸವದತ್ತಿ ತಾಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಹಾಗೂ ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರಿನ ವೆನ್ಲಾಕ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ನವೀಕರಣಕ್ಕೆ ₹650 ಕೋಟಿ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೆರಿಗೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಿಣಿಯರ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರ ನಿಗಾ ಇಡುವಲ್ಲಿ ಆಶಾ (ASHA) ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರ ಪಾತ್ರ ಬೆನ್ನೆಲುಬಿನಂತಿದೆ. ಗರ್ಭಿಣಿಯರ ಆರಂಭಿಕ ನೋಂದಣಿ, ರಕ್ತಹೀನತೆ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಮಾತ್ರೆಗಳ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಹೆರಿಗೆಗಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆತರುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಇವರೇ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರ ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿರುವ ಸರ್ಕಾರ, ಟೀಮ್ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕವಾಗಿ ಅವರ ಮಾಸಿಕ ಗೌರವಧನವನ್ನು ₹1,000 ದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಈ ಆರ್ಥಿಕ ಉತ್ತೇಜನವು, ಸಮುದಾಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉತ್ತಮ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಲು ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲಿದೆ.
ಸುಮನ್ ರೋಡ್ಮ್ಯಾಪ್ 2030: ಏಳು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳು
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಅನ್ವಯ ರೂಪಿಸಲಾದ ‘ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾತೃತ್ವ ಆಶ್ವಾಸನ’ (SUMAN) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವ ಯು.ಟಿ. ಖಾದರ್ ಅವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದಲ್ಲಿ ನೂತನ ‘ರೋಡ್ಮ್ಯಾಪ್’ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. 2030ರ ವೇಳೆಗೆ ತಾಯಂದಿರ ಮರಣವನ್ನು ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದು ಏಳು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:
ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಗರ್ಭಧಾರಣೆಗೆ ಮುನ್ನದ ಆರೈಕೆಗೆ (Pre-conception care) ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಗರ್ಭಧರಿಸುವ ಮುನ್ನವೇ ಅವರ ರಕ್ತಹೀನತೆ, ಮಧುಮೇಹ ಹಾಗೂ ಇತರ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದು ಇದರ ಗುರಿ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ‘ಹೈ-ರಿಸ್ಕ್’ (High-risk pregnancy) ಪ್ರಕರಣಗಳ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್. ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಗರ್ಭಿಣಿಯರನ್ನು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಗುರುತಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ನಿರಂತರ ನಿಗಾ ಮತ್ತು ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಒದಗಿಸಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಮೂರನೇ ತಂತ್ರವಾಗಿ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಗೌರವಯುತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಹೆರಿಗೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುವುದು. ನಾಲ್ಕನೆಯದಾಗಿ, ಪ್ರಸೂತಿ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ (Obstetric emergencies) ಸನ್ನದ್ಧತೆ. ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರದ ತೀವ್ರ ರಕ್ತಸ್ರಾವ (PPH) ದಂತಹ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಎಲ್ಲಾ ಹೆರಿಗೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು, ರಕ್ತ ನಿಧಿ (Blood bank) ಮತ್ತು ಐಸಿಯು ಸೌಲಭ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಐದನೇ ತಂತ್ರದಡಿ ತಾಯಂದಿರ ಮರಣದ ಕಣ್ಗಾವಲು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ (MDSR) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಳಮಟ್ಟದಿಂದ ಬಲಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಸಾವುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತಿ ಸಾವಿನ ಮೂಲ ಕಾರಣವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಲೋಪಗಳು ಮರುಕಳಿಸದಂತೆ ದಿಟ್ಟ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಆಧಾರವಾಗಲಿದೆ. ಆರನೇ ತಂತ್ರವಾಗಿ ‘ಶೂನ್ಯ ತಾಯಂದಿರ ಮರಣ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ’ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಶುರು ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯ, ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತವನ್ನು ಗರ್ಭಿಣಿಯರ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ತರಲು ‘ಜನನಿ ಪೋರ್ಟಲ್’ ಮೂಲಕ ರಿಯಲ್-ಟೈಮ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಲೇಬರ್ ರೂಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಭ್ರೂಣದ ಹೃದಯಬಡಿತವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗಮನಿಸಲು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಆಧಾರಿತ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮುಂದೇನು?
ತಾಯಂದಿರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕೇವಲ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರೆ ಸಾಲದು, ಅವುಗಳ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಜಾರಿಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ದೇಶದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ‘ಮಹಿಳಾ ಆರೋಗ್ಯ ನೀತಿ’ಯನ್ನು (Women’s Health Policy) ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ಮಾತ್ರ ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ಗಮನಹರಿಸಲು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಉಪ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು (Deputy Director) ನೇಮಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಒಂದೇ ತೆರನಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತಿರುವ ಸರ್ಕಾರ, ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ‘ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಆಕ್ಷನ್ ಪ್ಲಾನ್’ ರೂಪಿಸಲು ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಬಳ್ಳಾರಿಯಂತಹ ದುರಂತಗಳು ಮರುಕಳಿಸದಂತೆ ಔಷಧ ಖರೀದಿಯ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಹಾಗೂ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಿ, ಎನ್‌ಎಬಿಎಲ್ (NABL) ಗುಣಮಟ್ಟದ ಔಷಧಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಪೂರೈಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಾಯಂದಿರ ಸಾವುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಂಕಿಅಂಶವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾವಿಗೂ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಈ ‘ಸುಮನ್ ರೋಡ್ಮ್ಯಾಪ್ 2030’ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ತ್ರೀ ಡಿಲೇಸ್ ಮಾಡೆಲ್‌ನ ವಿಳಂಬಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ, ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಬಜೆಟ್ ಅನುದಾನವು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಂಡರೆ, 2030ರ ವೇಳೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕವು ತಡೆಯಬಹುದಾದ ತಾಯಂದಿರ ಮರಣವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿಸುವ ಮಹತ್ತರ ಗುರಿಯನ್ನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲಿದೆ.
ಮೂಲಗಳು
- inshorts.com — Karnataka sets roadmap to cut maternal mortality 1790590583224
- fmbharat.com — Karnataka targets mmr below 70 sets roadmap for zero preventable maternal deaths
- newindianexpress.com — Karnataka targets maternal mortality ratio below 70 zero preventable deaths
- ibtimes.co.in — Karnataka targets mmr below 70 sets roadmap zero preventable maternal deaths 906
- thehindu.com — Article71509063.ece
- theprint.in
- vajiraoinstitute.com — Suman roadmap 2030
- c4scourses.in — Suman roadmap 2030 surakshit matritva aashwasan
- thenewsminute.com — Karnataka report finds 70 of 464 maternal deaths in 2024 were preventable
- varthabharati.in — Suman roadmap 2030 launched to achieve zero maternal mortality 2278052
ನಿಮ್ಮದೊಂದು ಉತ್ತರ