ಕರ್ನಾಟಕ

ಎಸ್ಐಟಿ ರಚನೆಯಾದ 48 ಗಂಟೆಯಲ್ಲೇ ವರ್ಗಾವಣೆ? ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಸ್ಕ್ಯಾಮ್: ತನಿಖಾ ತಂಡ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಯತ್ನವೆಂಬ ಆರೋಪ!

ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಸ್ಕ್ಯಾಮ್ ತನಿಖೆಯ ಎಸ್ಐಟಿ ಅಧಿಕಾರಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಪಶುವೈದ್ಯಾಧಿಕಾರಿ ನೇಮಕಾತಿ ಅಕ್ರಮದ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಚಿತ್ರ

ಕೆಪಿಎಸ್​ಸಿ ಸ್ಕ್ಯಾಮ್: ಎಸ್ಐಟಿಗೆ ನೇಮಕವಾದ ಕೇವಲ 48 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಕುಶಲ್ ಚೌಕ್ಸಿ ದಿಢೀರ್ ಎತ್ತಂಗಡಿ, ಸರ್ಕಾರದ ನಡೆಗೆ ತೀವ್ರ ಕುತೂಹಲ

ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗ (ಕೆಪಿಎಸ್​ಸಿ) ನಡೆಸಿದ್ದ 400 ಪಶುವೈದ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳ ನೇಮಕಾತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವ ಬೃಹತ್ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಬೇರುಸಹಿತ ಕಿತ್ತುಹಾಕಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ರಚಿಸಿದ್ದ ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ದಳ (ಎಸ್ಐಟಿ) ದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಿರಿಯ ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಕುಶಲ್ ಚೌಕ್ಸಿ ಅವರನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ದಿಢೀರ್ ಆಗಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿದೆ. ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಆದೇಶ ಹೊರಬಿದ್ದ ಕೇವಲ 48 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಡೆದಿದ್ದು, ತನಿಖೆಯ ಹಾದಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ನೈಜ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.

ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಸಿಐಡಿ ತನಿಖೆ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೇ ಖುದ್ದಾಗಿ ಹಿರಿಯ ಡಿಜಿಪಿ ಅಲೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಐವರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ತಂಡವನ್ನು ಕಟ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಆ ತಂಡವು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ತನಿಖೆಯ ಕಡತಗಳನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನವೇ, ತಂಡದ ಪ್ರಮುಖ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು 200 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಎತ್ತಂಗಡಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದಷ್ಟೇ ಬೇರೊಂದು ಹುದ್ದೆಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ಅನುಮಾನಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಕೆಪಿಎಸ್​ಸಿ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಗಲಿರುಳು ಶ್ರಮಿಸುವ ಕರ್ನಾಟಕದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಯುವಜನರಿಗೆ ಈ ಸ್ಕ್ಯಾಮ್ ಹಾಗೂ ನಂತರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ತೀವ್ರ ಆತಂಕ ತಂದಿವೆ. ಒಂದೆಡೆ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ ₹70 ರಿಂದ ₹80 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿರುವ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ರಚಿಸಿದ ತನಿಖಾ ತಂಡದ ಮೇಲೆಯೇ ಸರ್ಕಾರದ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಅಸ್ತ್ರ ಪ್ರಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡಿದೆ.

ದಿಢೀರ್ ವರ್ಗಾವಣೆ: ಘಟನೆಯ ಹಿಂದಿನ ವಾಸ್ತವ ಮತ್ತು ಅನುಮಾನಗಳು

ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗದ ಡಿಸಿಪಿ ಆಗಿದ್ದ ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಕುಶಲ್ ಚೌಕ್ಸಿ ಅವರನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23, 2026 ರಂದು ತಕ್ಷಣದಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ (ಎಸ್ಪಿ) ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಎಸ್ಪಿಯಾಗಿದ್ದ ರಂಜಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಬಂಡಾರು ಅವರನ್ನು ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿ, ಆ ತೆರವಾದ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕುಶಲ್ ಚೌಕ್ಸಿ ಅವರನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ವರ್ಗಾವಣೆ ಆದೇಶದ ಸಮಯವು ತೀವ್ರ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21 ರಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ. ನಾಗಪ್ರಸನ್ನ ಅವರ ಪೀಠವು ಕೆಪಿಎಸ್​ಸಿ ಅಕ್ರಮದ ಸಮಗ್ರ ತನಿಖೆಗಾಗಿ ರಚಿಸಿದ್ದ ಐವರು ಸದಸ್ಯರ ಎಸ್ಐಟಿ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಕುಶಲ್ ಚೌಕ್ಸಿ ಅವರೂ ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನೀಡಿದ ಕೇವಲ ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಅವರನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಿದೆ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಕುಶಲ್ ಚೌಕ್ಸಿ ಅವರು ಒಂದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 29 ರಂದು ನಡೆದ ಹಿರಿಯ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸರಣಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಎಸ್ಪಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗದ ಡಿಸಿಪಿಯಾಗಿ ವರ್ಗ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆ ಹೊಸ ಹುದ್ದೆ ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಕೇವಲ ಮೂರು ವಾರ ಕಳೆಯುವಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಮತ್ತೆ ಅವರನ್ನು ಚಿತ್ರದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಎತ್ತಂಗಡಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗಾವಣೆ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಸ್ಐಟಿ ತನಿಖೆಯ ವಿಚಾರವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸದಿದ್ದರೂ, ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸನ್ನಿವೇಶವು ಹತ್ತು ಹಲವು ಅನುಮಾನಗಳಿಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೂ, ಒಬ್ಬ ಹಿರಿಯ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಒಂದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ತನಿಖೆಯು ಪ್ರಭಾವಿ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಹಾಗೂ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳತ್ತ ಮುಖಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದಲೇ, ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಕ್ರಮವಾಗಿ ತನಿಖಾ ತಂಡವನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಇದಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಶಂಕೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ: ಎಸ್ಐಟಿ ರಚನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಚಾಟಿ

ಕೆಪಿಎಸ್​ಸಿ ಪಶುವೈದ್ಯಾಧಿಕಾರಿ ನೇಮಕಾತಿ ಹಗರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು (ಪಿಐಎಲ್) ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಬಿಜೆಪಿ ಶಾಸಕ ಬಸನಗೌಡ ಪಾಟೀಲ್ ಯತ್ನಾಳ್, ದೂರುದಾರ ಮಂಜುನಾಥ್ ಮತ್ತು ಅಖಿಲ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಘದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಗಳಲ್ಲಿ, ಇಡೀ ಹಗರಣವನ್ನು ಸಿಬಿಐ ತನಿಖೆಗೊಪ್ಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಮನವಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ. ನಾಗಪ್ರಸನ್ನ ಅವರಿದ್ದ ಪೀಠವು, ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಸಿಐಡಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸರ ಬಳಿ ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರೂ, ಸಿಬಿಐ ತನಿಖೆಯೇ ಏಕೈಕ ಪರಿಹಾರ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಸಂವಿಧಾನದ 226ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ತನ್ನ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಲ್ಲೇ ಎಸ್ಐಟಿ ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.

ಕಾರಾಗೃಹ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣಾ ಸೇವೆಗಳ ಡಿಜಿಪಿ ಆಗಿರುವ ಹಿರಿಯ ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಅಲೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಎಸ್ಐಟಿ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಿವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ದಿವ್ಯಾ ವಿ. ಗೋಪಿನಾಥ್, ಅನೂಪ್ ಎ. ಶೆಟ್ಟಿ, ಕುಶಲ್ ಚೌಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮಾ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರನ್ನು ಸದಸ್ಯರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡಿದ್ದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಒತ್ತಡವಿಲ್ಲದೆ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿತ್ತು.

ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ 17 ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ. ಸಿಐಡಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸರು ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ವಾರದೊಳಗೆ ಎಸ್ಐಟಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಸ್ಐಟಿಯು 100 ದಿನಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಡುವಿನೊಳಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ತನಿಖೆ ಮುಗಿಸಿ ಅಂತಿಮ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತಿ 30 ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಮುಚ್ಚಿದ ಲಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ತನಿಖಾ ಪ್ರಗತಿ ವರದಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.

ತನಿಖಾ ತಂಡಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಈ ಎಸ್ಐಟಿ ತಂಡವನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ‘ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸುವಂತೆಯೂ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತ್ತು. ಅಲೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರಂತಹ ದಕ್ಷ ಹಾಗೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಅಧಿಕಾರಿಯ ನೇತೃತ್ವದ ತಂಡಕ್ಕೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಬೆಂಬಲ ಸಿಕ್ಕಿರುವುದು ಭ್ರಷ್ಟರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ನಡುಕ ಹುಟ್ಟಿಸಿತ್ತು. ತನಿಖೆಯು ಕೇವಲ ಎಫ್ಐಆರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಅಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ವಹಿವಾಟಿನತ್ತ ಮುಖಮಾಡಲು ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೀಡಿತ್ತು.

ಪಶುವೈದ್ಯಾಧಿಕಾರಿ ನೇಮಕಾತಿ ಸ್ಕ್ಯಾಮ್: ಲಂಚ, ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಲೀಕ್ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಜಾಲ

ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವಾದದ ಮೂಲ ಇರುವುದು ಕೆಪಿಎಸ್​ಸಿ ಜನವರಿ 2026 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ 400 ಪಶುವೈದ್ಯಾಧಿಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗಳ ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ. ಈ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 1,400 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆದಿದ್ದರು ಹಾಗೂ 329 ಜನರನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಫಲಿತಾಂಶ ಪ್ರಕಟವಾದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಸುಮಾರು 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ವಿಧಾನಸೌಧ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿ, ನೇಮಕಾತಿಯಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಅಕ್ರಮ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ದೂರು ನೀಡಿದ್ದರು.

ಒಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ ₹70 ಲಕ್ಷದಿಂದ ₹80 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಲಂಚದ ಬೇಡಿಕೆ ಇಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಆಘಾತಕಾರಿ ಮಾಹಿತಿ ಆಡಿಯೋ ಕ್ಲಿಪ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಬಹಿರಂಗವಾಯಿತು. ಈ ಸ್ಕ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಾದ ಬಸವರಾಜ್ ಕನ್ನಾಳೆ, ವಿಜಯಪುರದ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಸಿಕಂದರ್ ಚೌಧರಿ ಮತ್ತು ಜಮಖಂಡಿಯ ಆರಿಫ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮುಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಪಿಎಸ್​ಸಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ನಿಯಂತ್ರಣಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಐಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಗಂಗ್ವಾರ್ ಅವರು ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಯುವ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಮುನ್ನವೇ (ಜನವರಿ 7 ರಂದು) ತಮ್ಮ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಪೆನ್ ಡ್ರೈವ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಲೀಕ್ ಮಾಡಿ ಪ್ರಮುಖ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಬಸವರಾಜ್ ಕನ್ನಾಳೆಗೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸುಮಾರು 60 ರಿಂದ 80 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಈ ಜಾಲವು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ತಲುಪಿಸಿತ್ತು.

ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಹಣ ನೀಡಲು ಒಪ್ಪಿದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೊರವಲಯದ ದೇವನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಐಷಾರಾಮಿ ವಿಲ್ಲಾಗಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದು, ಲೀಕ್ ಆದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಉತ್ತರ ಬರೆಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಗಂಗ್ವಾರ್ ಅವರ ಸಹೋದರನಿಗೆ ಸೇರಿದ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಒಂದನ್ನೂ ಈ ಅಕ್ರಮ ಜಾಲ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು ಎಂದು ಸಿಐಡಿ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಯ ನಂತರವೂ, ₹30 ಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಲಂಚ ನೀಡಿದರೆ ಕೆಪಿಎಸ್​ಸಿ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಓಎಂಆರ್ ಶೀಟ್ ತಿದ್ದಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಆಮಿಷವೊಡ್ಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಕೆಪಿಎಸ್​ಸಿಯ ಅಮಾನತುಗೊಂಡಿರುವ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಶಿವಶಂಕರಪ್ಪ ಎಸ್. ಸಾಹುಕಾರ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಶಂಕಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಸಹ ಇದೇ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ‘3ಬಿ’ ಮೀಸಲಾತಿಯಡಿ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪವನ್ನು ಅರ್ಜಿದಾರರು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಹಣದ ಹರಿವು: ಸಿಐಡಿ ಮತ್ತು ಇಡಿ ತನಿಖೆಯ ಆಘಾತಕಾರಿ ಮಾಹಿತಿಗಳು

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸೌಧ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ ಎರಡು ಎಫ್ಐಆರ್‌ಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರು (ಡಿಜಿ ಮತ್ತು ಐಜಿಪಿ) ಸಿಐಡಿ ತನಿಖೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದ್ದರು. ಸಿಐಡಿ ತನಿಖೆಯು ಈ ಸ್ಕ್ಯಾಮ್‌ನ ಹಲವು ಕರಾಳ ಮುಖಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ವಹಿವಾಟಿನ ಜಾಡನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ಈವರೆಗೆ 40 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದ್ದು, 29 ಜನರನ್ನು ಎಫ್ಐಆರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಗಳಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಘಟನೆ / ವಿವರಅಂಕಿ-ಅಂಶ / ದಿನಾಂಕ
ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಲೀಕ್ ಆದ ದಿನಾಂಕ

7 ಜನವರಿ 2026

ಒಂದು ಹುದ್ದೆಗೆ ಬೇಡಿಕೆಯಿಟ್ಟಿದ್ದ ಲಂಚ

₹70 ಲಕ್ಷ – ₹80 ಲಕ್ಷ

ಪತ್ತೆಯಾದ ಒಟ್ಟು ಆಕ್ರಮ ಹಣದ ಹರಿವು

₹1.52 ಕೋಟಿ ಅಂದಾಜು

ಸಿಐಡಿ ಫ್ರೀಜ್ ಮಾಡಿರುವ ಒಟ್ಟು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೊತ್ತ

₹69.2 ಲಕ್ಷ

ಐಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಖರೀದಿಸಿದ್ದ ಆಭರಣಗಳ ಮೌಲ್ಯ

₹54 ಲಕ್ಷ (ಅಂದಾಜು)

ಕುಶಲ್ ಚೌಕ್ಸಿ ಡಿಸಿಪಿಯಾಗಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾದ ದಿನಾಂಕ

29 ಆಗಸ್ಟ್ 2026

ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಎಸ್ಐಟಿ ರಚನೆಯಾದ ದಿನಾಂಕ

21 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026

ಕುಶಲ್ ಚೌಕ್ಸಿ ಎಸ್ಪಿಯಾಗಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾದ ದಿನಾಂಕ

23 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026

ಸಿಐಡಿ ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕನಿಷ್ಠ 11 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳು ನೀಡಿದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ತಲಾ ₹80 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಹಣವನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಂದ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಹರಿದುಬಂದಿರುವ ಒಟ್ಟು ₹92 ಲಕ್ಷದ ನಿಖರವಾದ ಹಣದ ಜಾಡನ್ನು ಸಿಐಡಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ತಿಲಕವಾಡಿಯ ಓಂ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸೌಹಾರ್ದ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘ ಹಾಗೂ ಕೋಟಕ್ ಮಹೀಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಿದೆ. ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಸದ್ಯ ಓಂ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ₹64 ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು ಕೋಟಕ್ ಮಹೀಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ₹5.2 ಲಕ್ಷ ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು ₹69.2 ಲಕ್ಷ ಹಣವನ್ನು ಡೆಬಿಟ್ ಫ್ರೀಜ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪಿ ಬಸವರಾಜ್ ಕನ್ನಾಳೆ ಮತ್ತು ಆತನ ಪತ್ನಿಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಮತ್ತಷ್ಟು ₹71.18 ಲಕ್ಷ ಹಣವನ್ನೂ ಫ್ರೀಜ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಾಳೆ ಬಳಿಯಿದ್ದ ₹5.76 ಲಕ್ಷ ನಗದನ್ನು ಜಪ್ತಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಹಣವನ್ನು ಐಷಾರಾಮಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಐಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಗಂಗ್ವಾರ್, ಯಶೀ ಜೈಸ್ವಾಲ್ ಎಂಬುವರಿಗಾಗಿ ಭೀಮಾ ಜ್ಯುವೆಲರ್ಸ್‌ನಿಂದ ಬರೋಬ್ಬರಿ ₹54 ಲಕ್ಷ ಮೌಲ್ಯದ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ವಜ್ರದ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಸಿಐಡಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರ ಸಮೇತ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಗಂಗ್ವಾರ್ ಮತ್ತು ಆತನ ಕುಟುಂಬದವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ 54 ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣದ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಸವರಾಜ್ ಕನ್ನಾಳೆ ಬುಕ್ ಮಾಡಿದ್ದನು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ₹11.37 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸಾಕ್ಷ್ಯ ನಾಶಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಅಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದ್ದ ಶಿಯೋಮಿ (Xiaomi) ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಒಂದನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪವೂ ಗಂಗ್ವಾರ್ ಮೇಲಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕಾಯಿಲೆಯ ನೆಪವೊಡ್ಡಿ ಗಂಗ್ವಾರ್ ಜಾಮೀನು ಪಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದರಾದರೂ, ಸಿವಿಲ್ ಮತ್ತು ಸೆಷನ್ಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅವರ ಜಾಮೀನು ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಈ ಬೃಹತ್ ಆರ್ಥಿಕ ವಹಿವಾಟು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ (ಇಡಿ) ಕೂಡ ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ (ಪಿಎಂಎಲ್ಎ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ತನಿಖೆ ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಇಡಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕಸ್ಟಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕನ್ನಾಳೆ, ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಲೀಕ್ ಮಾಡಲು ಗಂಗ್ವಾರ್‌ಗೆ ಸುಮಾರು ₹1.3 ಕೋಟಿ ಹಣವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾಗಿ ಬಾಯ್ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕೆಪಿಎಸ್​ಸಿಯಲ್ಲಿನ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಆಳವನ್ನು ಜಗಜ್ಜಾಹೀರು ಮಾಡಿವೆ.

ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನವಿಯ ಸಿದ್ಧತೆ

ತಮ್ಮದೇ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಸಿಐಡಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಏಕಾಏಕಿ ಎಸ್ಐಟಿ ರಚನೆ ಮಾಡಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿಯೇ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಎಸ್ಐಟಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ದಿಢೀರ್ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಕುರಿತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ಉತ್ತರಿಸಿದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು, “ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನೇಮಕಾತಿ ಮತ್ತು ವರ್ಗಾವಣೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪರಮಾಧಿಕಾರ. ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಇದರಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಾನೂನು ನಿಬಂಧನೆಗಳಿವೆ. ನಾವು ಇದನ್ನು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತೇವೆ” ಎಂದು ನೇರವಾಗಿಯೇ ಅತೃಪ್ತಿ ಹೊರಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.

ಗೃಹ ಸಚಿವ ಪ್ರಿಯಾಂಕ್ ಖರ್ಗೆ ಅವರು ಕೂಡ ಎಸ್ಐಟಿ ರಚನೆಯ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಿಐಡಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಸಿಐಡಿ ತನಿಖೆಯಿಂದಲೇ ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಯಾವುದೇ ಲೋಪವಿಲ್ಲದೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಹೊಸ ತನಿಖಾ ತಂಡದ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದವಾಗಿದೆ.

ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧವಿಲ್ಲದ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ, ಇದೀಗ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಮೇಲ್ಮನವಿ (ಎಸ್ಎಲ್ಪಿ) ಸಲ್ಲಿಸಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ. ಕಾನೂನು ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಇಲಾಖೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಲು ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಕೆಪಿಎಸ್​ಸಿಯಲ್ಲಿನ ನಿರಂತರ ಅಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಬೇಸತ್ತು, ಆಯೋಗವನ್ನೇ ಮುಚ್ಚುವ ಬಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಬೀಗ ಜಡಿಯುವ ಬಗ್ಗೆ ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿಯೂ ಸಿಎಂ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಜಕೀಯ ವಾಕ್ಸಮರ ಮತ್ತು ನಾಯಕರ ಆರೋಪ-ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪಗಳು

ಈ ಹಗರಣವು ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ರಾಜಕೀಯ ವಾಕ್ಸಮರಕ್ಕೂ ದೊಡ್ಡ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಿಐಎಲ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದವರಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಶಾಸಕ ಬಸನಗೌಡ ಪಾಟೀಲ್ ಯತ್ನಾಳ್ ಕೂಡ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಸಿಬಿಐ ತನಿಖೆಗೆ ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದಿದ್ದರು.

ಸರ್ಕಾರವು ಹಿರಿಯ ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಅಲೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ನೇತೃತ್ವದ ಎಸ್ಐಟಿ ತಂಡದಲ್ಲಿರುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ದಿಢೀರ್ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಭಾವಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ ಮಾಡಿವೆ. ಕೆಪಿಎಸ್​ಸಿ ಹಗರಣದ ವಿರುದ್ಧ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ನಡೆಸಿದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಬಿಜೆಪಿ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷ ಬಿ.ವೈ. ವಿಜಯೇಂದ್ರ ಅವರು ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ರಾಜೀನಾಮೆಗೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಎಚ್.ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ಸಹ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಹರಿಹಾಯ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಪಿಎಸ್​ಸಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಸಿಎಂ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿರುವ ಅವರು, “ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಹೇಳಿಕೆ ಕೇವಲ ಹತಾಶೆಯ ಪ್ರತೀಕವಲ್ಲ, ಅದು ಮೂರ್ಖತನ, ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿತನ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನದ ಪರಮಾವಧಿ. ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ರದ್ದು ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಭ್ರಷ್ಟರನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಜೈಲಿಗಟ್ಟಬೇಕು. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ ಇಡೀ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಮುಚ್ಚುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ” ಎಂದು ತಿರುಗೇಟು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಮುಡಾ ಹಗರಣ, ವಾಲ್ಮೀಕಿ ನಿಗಮದ ಹಗರಣಗಳ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಕೆಪಿಎಸ್​ಸಿ ಸ್ಕ್ಯಾಮ್ ಸರ್ಕಾರದ ವರ್ಚಸ್ಸಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಧಕ್ಕೆ ತಂದಿದೆ. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಬಯಲಿಗೆಳೆಯಲು ಸ್ವತಂತ್ರ ತನಿಖೆಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದಾದಾಗ, ಸರ್ಕಾರವು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನೇ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿರುವುದು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಭ್ರಷ್ಟರನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಯತ್ನ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ರವಾನೆಯಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂದು ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಕಳಂಕಿತ ಕೆಪಿಎಸ್​ಸಿ: ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಉಲ್ಲಂಘನೆ

ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ. ನಾಗಪ್ರಸನ್ನ ಅವರು ತಮ್ಮ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಈ ಒಂದು ಹಗರಣವನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಕೆಪಿಎಸ್​ಸಿಯ ಕರಾಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೂ ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. 1998 ರಿಂದಲೂ ಕೆಪಿಎಸ್​ಸಿ ನೇಮಕಾತಿಗಳು ಸತತವಾಗಿ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಈಡಾಗುತ್ತಲೇ ಬಂದಿವೆ. ಸ್ವಜನಪಕ್ಷಪಾತ, ಒಲವು, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಓಎಂಆರ್ ಶೀಟ್ ತಿದ್ದುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬೇರೆಡೆ ಉತ್ತರ ಬರೆಸುವಂತಹ ಕೃತ್ಯಗಳು ಮರುಕಳಿಸುತ್ತಲೇ ಇವೆ. “ಇತಿಹಾಸವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಪಾಠ ಕಲಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ನೇಮಕಾತಿಯಿಂದ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಅದೇ ತಪ್ಪುಗಳು ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಕೇವಲ ಮೆರಿಟ್ ಅನ್ನೇ ಬಂಡವಾಳವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಸಾವಿರಾರು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಬೆವರಿನ ಬೆಲೆ ಇದಾಗಿದೆ” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದೆ.

ಸಂವಿಧಾನದ 14 ಮತ್ತು 16ನೇ ವಿಧಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಕೆಪಿಎಸ್​ಸಿಯಂತಹ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ‘ಸೀಸರ್‌ನ ಪತ್ನಿ’ಯಂತೆ (Caesar’s wife) ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನಗಳಿಗೆ ಅತೀತವಾಗಿರಬೇಕು. ಆದರೆ, ಅಂಕಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿದಾಗ, ಓಎಂಆರ್ ಶೀಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ ಹಾಗೂ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅದು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗೆ ಮಾಡಿದ ವಂಚನೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೇ ಮಾಡಿದ ದ್ರೋಹವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದೆ. “ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ನೇಮಕಾತಿ ಹಗರಣವು ಕೇವಲ ಹುದ್ದೆಯ ಕಳ್ಳತನವಲ್ಲ, ಅದು ಸಮಾನ ಅವಕಾಶದ ಕಳ್ಳತನ (theft of equality of opportunity)” ಎಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮಾತುಗಳು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಭೀಕರತೆಯನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ವಿವರಿಸಿವೆ.

ಭವಿಷ್ಯದ ಪರಿಣಾಮಗಳು: ಯುವಜನತೆಯ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆ

ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸುಗಮವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕಾದರೆ ದಕ್ಷ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಕೆಪಿಎಸ್​ಸಿ ಎಂಬುದು ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ಬಡ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಯುವಕರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರಿ ಪಡೆಯುವ ಏಕೈಕ ಹಾಗೂ ಅತಿಮುಖ್ಯ ಆಶಾಕಿರಣ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಯುವಕರು ತಮ್ಮ ಯೌವನದ ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂಲ್ಯ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ತಯಾರಿಗಾಗಿ ಮುಡಿಪಾಗಿಡುತ್ತಾರೆ.

ಪಶುವೈದ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳ ನೇಮಕಾತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಅಕ್ರಮದಿಂದಾಗಿ, ಹಗಲಿರುಳು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಓದಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆದ ನೈಜ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಲಂಚ ಕೊಡುವವರಷ್ಟೇ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಯುವಜನತೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿದರೆ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯೇ ಕುಸಿದುಬೀಳುತ್ತದೆ. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಗ್ರಹಿಕೆ ಯುವಜನತೆಯಲ್ಲಿ ಸಿನಿಕತನವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ.

ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಉಸ್ತುವಾರಿಯ ಎಸ್ಐಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಿದ್ದ ಕುಶಲ್ ಚೌಕ್ಸಿ ಅವರಂತಹ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ದಿಢೀರ್ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಗೆ ಬೆಲೆ ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಸಂದೇಶ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ರವಾನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಂಬ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಭವಿಷ್ಯದ ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಮುಂದೇನಾಗಲಿದೆ?

ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಮೇಲ್ಮನವಿ (ಎಸ್ಎಲ್ಪಿ) ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಿದ್ದು, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಎಸ್ಐಟಿ ತನಿಖೆಗೆ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ನೀಡುತ್ತದೆಯೋ ಅಥವಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆಯೋ ಎಂಬುದು ಕುತೂಹಲದ ಕೆರಳಿಸಿದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನಿಲುವೇ ಈ ತನಿಖೆಯ ಮುಂದಿನ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದೆ.

ಒಂದು ವೇಳೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಯಾವುದೇ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ಬಾರದಿದ್ದರೆ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದಂತೆ ಸಿಐಡಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳನ್ನು ಎಸ್ಐಟಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಬೇಕಿದೆ. ಡಿಜಿಪಿ ಅಲೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ನೇತೃತ್ವದ ತಂಡವು ತನ್ನ 100 ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಲಿದ್ದು, ಪ್ರಭಾವಿ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಭ್ರಷ್ಟ ಜಾಲವನ್ನು ಭೇದಿಸುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಚುರುಕುಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಕುಶಲ್ ಚೌಕ್ಸಿ ಅವರ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅವರು ಎಸ್ಐಟಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾರೆಯೇ ಅಥವಾ ಆ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಬೇರೆ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದುನೋಡಬೇಕಿದೆ.

ಹಣದ ಅಕ್ರಮ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವು (ಇಡಿ) ಈಗಾಗಲೇ ಐಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಗಂಗ್ವಾರ್ ಮತ್ತು ಕನ್ನಾಳೆಯನ್ನು ತೀವ್ರ ವಿಚಾರಣೆಗೊಳಪಡಿಸಿದ್ದು, ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಹಾಗೂ ಬೇನಾಮಿ ಆಸ್ತಿಗಳ ವಿವರಗಳು ಹೊರಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಿರುಗಾಳಿ ಎಬ್ಬಿಸುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಗಾ ಮತ್ತು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಒತ್ತಡದಿಂದಾಗಿ, ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಪಿಎಸ್​ಸಿಯಲ್ಲಿ ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಅಥವಾ ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಎಸಗಿರುವ ಆರೋಪಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿರಲಿವೆ.

(ಸೂಚನೆ: ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಆರೋಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳು ಇನ್ನೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ಹೊರಬರುವವರೆಗೂ ಯಾರೂ ದೋಷಿಗಳಲ್ಲ. ಈ ವರದಿಯು ಕೇವಲ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ.)


ಮೂಲಗಳು (56)
  1. sadhnaprimenews.com — Karnataka to fight hc order on kpsc recruitment scam in supreme court
  2. publicnext.com — Ips officer kushal choksi transferred chitradurga sp appointed 1295357
  3. thehindu.com — Article71491421.ece
  4. publicnext.com — Ips officer kushal choksi transferred chitradurga sp appointed 1295357
  5. tv9kannada.com — Ips officer kushal chouksey who was part of the sit probing the kpsc case has be
  6. anukshana.in — Kepies si kes na esaitiyallidda aipies adhikaari kushal chau vbo5
  7. kannada.asianetnews.com — Articleshow c7g8whm
  8. hindustantimes.com — Kpsc sit officer transferred days after appointment 101790278141190
  9. youtube.com — Watch
  10. vijaykarnataka.com — 134439484.cms
  11. youtube.com — Watch
  12. kannadaprabha.com — Ips officer appointed in kpsc scam sit transferred to chitradurga
  13. kannada.hindusthansamachar.in — KPSC SIT IPS officer Kushal Ch
  14. aninews.in — Karnataka govt to challenge hc order on kpsc veterinary officer recruitment scam
  15. facebook.com
  16. thehindu.com — Article71276185.ece
  17. indianexpress.com — Karnataka kpsc scam veterinary doctors exam paper leak 10890027
  18. hindustantimes.com — Cid probe 60 80 kpsc questions leaked 101790106562717
  19. youtube.com — Watch
  20. thehindu.com — Article71492602.ece
  21. barandbench.com — Kpsc recruitment scam bengaluru court denies bail to suspended ias officer gyane
  22. youtube.com — Watch
  23. youtube.com — Watch
  24. m.economictimes.com — 134431669.cms
  25. peepalmedia.com — By vijayendra accuses congress postponing gba elections
  26. youtube.com — Watch
  27. youtube.com — Watch
  28. hosakannada.com
  29. facebook.com
  30. facebook.com
  31. facebook.com
  32. vijaykarnataka.com — 112005840.cms
  33. facebook.com
  34. vijaykarnataka.com — 113634359.cms
  35. facebook.com
  36. facebook.com
  37. casemine.com — 57b48426bc416857b53b1427
  38. edexlive.com — Will release water only if available karnataka cm on cauvery dispute addresses k
  39. facebook.com
  40. facebook.com
  41. aninews.in — Bengaluru court denies bail to suspended ias officer in kpsc recruitment scam202
  42. lokmattimes.com — Amp
  43. thesouthfirst.com — Karnataka government moves sc challenging hc order directing sit probe into kpsc
  44. thesouthfirst.com — Karnataka govt transfers ips officer two days after hc names him to sit probing
  45. whispersinthecorridors.net — Kpsc probe placed under court monitored sit headed by dgp alok kumar
  46. bangaloremirror.indiatimes.com — 134397559.cms
  47. thebuckstopper.com — Karnataka high court sets up sit to probe kpsc scam ips alok kumar head investig
  48. indianexpress.com — Karnataka jobs scam shivashankarappa sahukar high court sit 10887988
  49. scribd.com — TOI Bangalore 05 03
  50. urbanacres.in — Kpsc recruitment scam karnataka high court orders 100 day sit probe
  51. m.economictimes.com — 134392373.cms
  52. hindustantimes.com — Hc constitutes sit to probe kpsc veterinary recruitment scam 101790019766833
  53. timesofindia.indiatimes.com — 134442841.cms
  54. newindianexpress.com — Karnataka hc forms sit to probe alleged kpsc recruitment irregularities
  55. plutusias.com — Karnataka hc forms sit to probe kpsc recruitment scam key facts for upsc
  56. plutusias.com — %E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%9F%E0%A4%95 %E0%A4%B9%E0%A4%

ನಿಮ್ಮದೊಂದು ಉತ್ತರ

ನಿಮ್ಮ ಮಿಂಚೆ ವಿಳಾಸ ಎಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅತ್ಯಗತ್ಯ ವಿವರಗಳನ್ನು * ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ