ಹಾಸನ ರಾಜಕೀಯ: ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಕಂಪನಿಯಾ ಜಿಲ್ಲೆ?

ಹಾಸನ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್: ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಫ್ಯಾಮಿಲಿಯ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಪ್ರಾಪರ್ಟಿನಾ?

ನಮಸ್ಕಾರ ಗುರುವೇ. ನಾನು ನಿಮ್ಮ ‘ದಿ ವಾಯ್ಸ್ ಆಫ್ ಕನ್ನಡಿಗ’. ನೀವು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಐಟಿ (IT) ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಕೂತು, ಅಮೆರಿಕದ ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಬಗ್ಗೆ, ಎಐ (AI) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಆಗ್ತಿರೋ ಲೇಆಫ್ (Layoff) ಬಗ್ಗೆ, ಅಥವಾ ಹೆಬ್ಬಾಳದ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಬಗ್ಗೆ ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ರಾಗಿ ಮುದ್ದೆ ನುಂಗಿದಷ್ಟು ಈಸಿಯಾಗಿ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡ್ತೀರಾ. ಆದರೆ ನಮ್ಮದೇ ಕರ್ನಾಟಕದ, ನಮ್ಮದೇ ಅಂಗಳದ ಒಂದು ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೇಗೆ ಒಂದು ಸಿಂಗಲ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿಯ ‘ಸ್ಟಾರ್ಟಪ್’ (Startup) ಆಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ ಅನ್ನೋದರ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಯಾವತ್ತಾದರೂ ಕಣ್ಣು ಬಿಟ್ಟು ನೋಡಿದ್ದೀವಾ? ನಾನು ಮಾತಾಡ್ತಿರೋದು ನಮ್ಮ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಸನ ಅಂದ್ರೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಂಪನಿ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಿಲ್ಕ್ ಬೋರ್ಡ್ ಟ್ರಾಫಿಕ್ (Silk Board traffic) ಅಲ್ಲಿ ಗಾಡಿಗಳು ಮೂವ್ ಆಗದೇ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ನಿಲ್ಲೋದನ್ನ ನೋಡಿದ್ದೀರಾ? ಹಾಸನದ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಕೂಡ ಹಾಗೆ. ದಶಕಗಳಿಂದ ಒಂದೇ ಫ್ಯಾಮಿಲಿಯ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬ್ಯೂರೋಕ್ರಸಿ (Bureaucracy), ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್, ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್, ಲೋಕಲ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಲ್ಲವೂ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಯಾವ ಅಧಿಕಾರಿಯೂ ಇವರ ಪರ್ಮಿಷನ್ ಇಲ್ಲದೆ ಒಂದು ಕಡತವನ್ನೂ ಮೂವ್ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಇದೊಂದು ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಅನ್-ಫಿಲ್ಟರ್ಡ್ (unfiltered), ಯಾರಿಗೂ ಹೆದರದ, ಮುಲಾಜಿಲ್ಲದ ರಿಪೋರ್ಟ್. ಹಾಸನದಲ್ಲಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಆಗ್ತಿರೋದೇನು? ಈ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಯುವಕರಿಗೆ ಆಗ್ತಿರುವ ಲಾಸ್ ಏನು? ಬನ್ನಿ, ಇದರ ಪೋಸ್ಟ್-ಮಾರ್ಟಮ್ ಮಾಡೋಣ.

ದ ಫೌಂಡರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದ ನೆಪೋ ಕಿಡ್ಸ್: ಸ್ಟಾರ್ಟಪ್ ಲೋಗೋ ಅದೇ, ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ಮಾತ್ರ ಕಳಪೆ

ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಐಟಿ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಫೌಂಡರ್ಸ್ (Founders) ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವಿಷನ್ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕಂಪನಿ ಕಟ್ತಾರೆ. ಅವರು ಹಗಲಿರುಳು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಆ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸ್ತಾರೆ. ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಹೆಚ್.ಡಿ. ದೇವೇಗೌಡರು ಕೂಡ ಹಾಗೆ. ಅವರು ೧೯೯೧ ರಿಂದ ಐದು ಬಾರಿ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ, ೧೯೯೪ ರಿಂದ ೧೯೯೬ ರವರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ, ಆನಂತರ ೧೯೯೬-೯೭ ರಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ ೧೧ ತಿಂಗಳು ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಅವರು ಕಟ್ಟಿದ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ದೊಡ್ಡದು. ಅವರು ಮಣ್ಣಿನ ಮಗ ಅಂತ ಕರೆಸಿಕೊಂಡು, ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೃಷಿಕನ ಮಗನಾಗಿ ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗೇರಿದ್ದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯವೇ. ಅವರು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ನಾಯಕರು ಅನ್ನೋದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಡೌಟೇ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಆಮೇಲೆ ಆ ಕಂಪನಿಗೆ ಬಂದ ‘ನೆಪೋ ಕಿಡ್ಸ್’ (Nepotism kids) ಆ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಿಸ್‌ಯೂಸ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು ಅನ್ನೋದೇ ಇವತ್ತಿನ ಟ್ರಾಜೆಡಿ.

ಒಂದು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ ಚೇರ್ಮನ್, ಮಗ CEO, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಗ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್, ಮೊಮ್ಮಗ HR ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿದ್ರೆ ಆ ಕಂಪನಿ ಗತಿ ಏನಾಗಬೇಕು? ಬೇರೆ ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್ ಇರುವ ಕ್ಯಾಂಡಿಡೇಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತಾ? ಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದೂ ಅದೇ. ದೇವೇಗೌಡರ ನಂತರ ಹೆಚ್.ಡಿ. ರೇವಣ್ಣ ಆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅನ್‌ಡಿಸ್ಪ್ಯೂಟೆಡ್ ಬಾಸ್ (Undisputed Boss) ಆದರು. ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ದೇವೇಗೌಡರು ತಮ್ಮ ಹಾಸನ ಲೋಕಸಭಾ ಸೀಟನ್ನು ಮೊಮ್ಮಗ ಪ್ರಜ್ವಲ್ ರೇವಣ್ಣನಿಗೆ ಒಂದು ‘ಗಿಫ್ಟ್’ (gift) ಎಂಬಂತೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಶುರುವಾಯ್ತು ನೋಡಿ ಅಸಲಿ ಆಟ. ಪ್ರಜ್ವಲ್ ಮತ್ತು ಸೂರಜ್ ರೇವಣ್ಣ ತರಹದ ಯುವಕರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಗ್ರೌಂಡ್ ಲೆವೆಲ್ ಕಷ್ಟ ಪಡದೇ, H1-B ವೀಸಾ ಸಿಕ್ಕ ಹಾಗೆ ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಆಗಿ ಪವರ್ ಸಿಕ್ಕಿಬಿಡ್ತು. ಈ ರೀತಿಯ ಪವರ್ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರ ಸೇರಿದರೆ ಏನಾಗುತ್ತೆ ಅನ್ನೋದಕ್ಕೆ ೨೦೨೪-೨೦೨೫ರ ಘಟನೆಗಳೇ ಸಾಕ್ಷಿ.

ಹಾಸನದ ಜನ ಯಾವತ್ತೂ ಈ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮೋಸ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಹಾಸನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಟ್ರೀಟ್ ಮಾಡ್ತು? ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿಯಂತೆ ಟ್ರೀಟ್ ಮಾಡ್ತು. ದೇವೇಗೌಡರ ಕುಟುಂಬದ ನಾಲ್ವರು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿಗಳ ಕುಟುಂಬದ ಕೋಟಾದಡಿ ಪೊಲೀಸ್ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಬೇಕಾಬಿಟ್ಟಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ. ಅಧಿಕಾರ ಇರಲಿ, ಇಲ್ಲದೇ ಇರಲಿ, ಹಾಸನದ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತದ ಮೇಲೆ ಈ ಕುಟುಂಬದ ಹಿಡಿತ ಯಾವತ್ತೂ ಸಡಿಲವಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವನಾ ಅಥವಾ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವನಾ ಅಂತ ನೀವು ನನಗೊಮ್ಮೆ ಹೇಳಿ.

ಪೆನ್ ಡ್ರೈವ್ ಭೂಕಂಪ: ಮರ್ಯಾದೆ ಹರಾಜು ಮತ್ತು ವೋಟರ್ಸ್ ಕೊಟ್ಟ ‘Layoff’

ನೀವು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಟೆಕ್ ಪಾರ್ಕ್ (Tech Park) ಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿರ್ತೀರಾ, "ಬಾಸ್, ನನ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್ ಚೆನ್ನಾಗಿಲ್ಲ, ಕಂಪನಿ ಪಾಲಿಸಿ ವೈಲೇಟ್ ಮಾಡ್ದೆ ಅಂತ HR ನನ್ನನ್ನ ಲೇಆಫ್ (layoff) ಮಾಡಿದ್ರು" ಅಂತ. ಆದರೆ ೨೦೨೪ ಮತ್ತು ೨೦೨೫ ರಲ್ಲಿ ಹಾಸನದ ವೋಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ರಜ್ವಲ್ ರೇವಣ್ಣನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಕೇವಲ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಲೇಆಫ್ ಅಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಂಚ್! ಇಡೀ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹರಾಜು ಹಾಕಿದ ಕೀರ್ತಿ ಈ ನೆಪೋ ಕಿಡ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕು.

ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ನಡೀತಿರುವಾಗಲೇ, ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೬ರ ಮೊದಲ ಹಂತದ ವೋಟಿಂಗ್‌ಗೆ ಕೇವಲ ಎರಡು ದಿನ ಮುಂಚೆ, ಇಡೀ ರಾಜ್ಯ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳುವಂತಹ ‘ಪೆನ್ ಡ್ರೈವ್’ (Pen drive) ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಲ್ ಲೀಕ್ ಆಯ್ತು. ಪ್ರಜ್ವಲ್ ರೇವಣ್ಣ ಸ್ವತಃ ಶೂಟ್ ಮಾಡಿದ್ದ ಎನ್ನಲಾದ ನೂರಾರು ಅಶ್ಲೀಲ ವಿಡಿಯೋಗಳು ವಾಟ್ಸಾಪ್, ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆದವು. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಇದೊಂದು ವಿಕೃತ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೈಂಡ್‌ಸೆಟ್. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ಈ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಕೇಸ್‌ಗಳು ಹೊರಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ತಾನು ಮಾಡಿರುವ ಪಾಪದ ಅರಿವಿದ್ದ ಪ್ರಜ್ವಲ್ ಜರ್ಮನಿಗೆ ಎಸ್ಕೇಪ್ ಆದರು. ಆದರೆ ಕಾನೂನು ಯಾರಪ್ಪನ ಮನೆ ಆಸ್ತಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಆತ ವಾಪಸ್ ಬರಲೇಬೇಕಾಯಿತು, ಅರೆಸ್ಟ್ ಆಗಲೇಬೇಕಾಯಿತು.

ಈ ಘಟನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಈ ಮನುಷ್ಯನ ಅಹಂಕಾರ ಎಷ್ಟಿತ್ತು ಅಂತ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತೆ. ಜೂನ್ ೨೦೨೩ ರಲ್ಲೇ ಪ್ರಜ್ವಲ್ ರೇವಣ್ಣ ತಾನೇ ಮುಂದುವರಿದು ೮೬ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೂವರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಗಾಗ್ ಆರ್ಡರ್ (Gag order) ತಂದಿದ್ದ. ತನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ "ನಕಲಿ" ವಿಡಿಯೋ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಬಾರದು ಅಂತ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ತಂದಿದ್ದ. ಅಂದರೆ, ತನ್ನ ಬಳಿ ಇಂತಹ ವಿಡಿಯೋಗಳಿವೆ, ಅವು ಲೀಕ್ ಆಗಬಹುದು ಅನ್ನೋ ಭಯ ಆತನಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಇತ್ತು.

ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ ರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು: "ಬಾಸ್" ಆಟಿಟ್ಯೂಡ್‌ಗೆ ಬಿದ್ದ ಬ್ರೇಕ್

ಆಗಸ್ಟ್ ೧, ೨೦೨೫ ರಂದು ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾದ ಸಂತೋಷ್ ಗಜಾನನ ಭಟ್ ಅವರು ಪ್ರಜ್ವಲ್ ರೇವಣ್ಣನಿಗೆ ೪೮ ವರ್ಷದ ಮನೆಗೆಲಸದ ಮಹಿಳೆಯ ಮೇಲಿನ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆ (Life Imprisonment) ಮತ್ತು ೧೧.೫೦ ಲಕ್ಷ ರೂ. ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದರು. ಈ ದಂಡದಲ್ಲಿ ೧೧.೨೫ ಲಕ್ಷ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಸಂತ್ರಸ್ತೆಗೆ ನೀಡಲು ಆದೇಶಿಸಲಾಯಿತು. ಸಂತ್ರಸ್ತೆ ಬೇರಾರೂ ಅಲ್ಲ, ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಳೆನರಸೀಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಗನ್ನಿಕಡ ಫಾರ್ಮ್‌ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಬಡ ಮಹಿಳೆ. ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಹಾಸನದ ಫಾರ್ಮ್‌ಹೌಸ್ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಾಚಾರವೆಸಗಿ, ಆ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲ್ ತನ್ನ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ.

ಇದೇ ಪ್ರಜ್ವಲ್ ರೇವಣ್ಣ ಈಗ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದಾನೆ. ಆತನ ವಾದ ಏನು ಗೊತ್ತಾ? "ದೂರುದಾರಳ ಹೇಳಿಕೆಗೂ, ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ದೂರಿಗೂ ಮ್ಯಾಚ್ ಆಗ್ತಿಲ್ಲ", "ಮೇ ೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ ಸೀಜ್ ಮಾಡಿದ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲಿದ್ದ ಕಲೆಗಳು (Mattress stains) ೨೦೨೧ ರಿಂದ ಕ್ಲೀನ್ ಮಾಡದೇ ಹಾಗೇ ಇತ್ತಾ?", "ಅಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಆದಮೇಲೆ ಆ ಮಹಿಳೆ ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ಫಾರ್ಮ್‌ಹೌಸ್‌ನ ಗೃಹಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಯಾಕೆ ಬಂದಿದ್ದಳು?" ಅಂತ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಪಾಯಿಂಟ್ಸ್ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಾದ ಮಾಡ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನೋಡಿದ್ರೆ, ಒಂದು ಪವರ್‌ಫುಲ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿಯ ಬ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರೌಂಡ್ ಇದ್ದರೆ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಡೆಡ್ಲಿ ಆಗಿ ಯೋಚನೆ ಮಾಡಬಹುದು ಅಂತ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತೆ. ಇದು ಇಡೀ ದೇವೇಗೌಡರ ಫ್ಯಾಮಿಲಿಗೆ, ಜೆಡಿಎಸ್ ಪಕ್ಷದ ನೈತಿಕತೆಗೆ ಬಿದ್ದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪೆಟ್ಟು.

ಈ ತೀರ್ಪು ಬರುವ ಮುನ್ನ, ಇದೇ ವಿಚಾರ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾದಾಗ ಹೆಚ್.ಡಿ. ರೇವಣ್ಣನವರು ಎಮೋಷನಲ್ ಆಗಿ, "ನನ್ನ ಮಗ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ್ರೆ ನೇಣಿಗೆ ಹಾಕಿ, ನಾನೇನೂ ಬೇಡ ಅನ್ನಲ್ಲ" ಅಂತ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಕೇಳೋಕೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ನೈತಿಕತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಾತು ಅಲ್ವಾ? ಆದರೆ ಅದೇ ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ, ಅದೇ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ರಾಜ್ಯದ ಪೊಲೀಸ್ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು (DGP – Alok Mohan) "ನಾಲಾಯಕ್" (nalayak) ಮತ್ತು "ಅನ್‌ಫಿಟ್" (unfit) ಅಂತ ಬೈದಿದ್ದರು. ತಪ್ಪು ತಮ್ಮದೇ ಫ್ಯಾಮಿಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಅಧಿಕಾರದ ದರ್ಪದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬೈಯುವ ಈ ‘ಬಾಸ್’ ಆಟಿಟ್ಯೂಡ್ ಇದೆಯಲ್ಲ, ಇದು ಹಾಸನದ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್‌ನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಆಗಿದೆ. ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳದ ಆರೋಪ , ಮಗನಿಗೆ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಆರೋಪ. ಇದು ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಲೀಡರ್‌ಗಳ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ರೆಕಾರ್ಡ್! ಹೆಚ್.ಡಿ. ರೇವಣ್ಣ ಅವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ೨೦೨೪ ರ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಕೇಸ್ ಒಂದರಿಂದ ಎಕ್ಸ್‌ಎಲ್‌ಐಐ (XLII) ಎಸಿಜೆಎಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್ (discharged) ಆಗಿದ್ದಾರೆ ಅನ್ನೋದು ಬೇರೆ ವಿಚಾರ , ಆದರೆ ಬೆಂಕಿಯಿಲ್ಲದೆ ಹೊಗೆಯಾಡುತ್ತಾ ಬಾಸ್?

೨೦೨೪ರ ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಮತ್ತು ‘Exit Interview’: ೪೦ ವರ್ಷದ ದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ಹೊಸ ತಿರುವು

ಐಟಿ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಳೋದಾದ್ರೆ, ಎಂಪ್ಲಾಯೀಸ್ ಕಂಪನಿ ಬಿಡುವಾಗ ಹೆಚ್‌ಆರ್ (HR) ಜೊತೆ ಒಂದು ‘ಎಕ್ಸಿಟ್ ಇಂಟರ್ವ್ಯೂ’ (Exit Interview) ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಹಾಸನದ ಜನತೆ ೨೦೨೪ ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ವಲ್ ರೇವಣ್ಣನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಅದೇ ಎಕ್ಸಿಟ್ ಇಂಟರ್ವ್ಯೂ. ಈ ಪೆನ್ ಡ್ರೈವ್ ಹಗರಣದ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಸನದ ಜನತೆ ಪ್ರಜ್ವಲ್ ರೇವಣ್ಣನಿಗೆ ಗೇಟ್ ಪಾಸ್ ಕೊಟ್ಟರು. ಅಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದು ಯಾರು? ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಶ್ರೇಯಸ್ ಎಂ. ಪಟೇಲ್. ಇದು ಸುಮ್ಮನೆ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಅಲ್ಲ. ಇದು ಎರಡು ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವಿನ ೪೦ ವರ್ಷಗಳ ರಾಜಕೀಯ ದ್ವೇಷದ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗ.

ಶ್ರೇಯಸ್ ಪಟೇಲ್ ಯಾರು? ಅವರು ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ದಿ. ಜಿ. ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿಗೌಡರ ಮೊಮ್ಮಗ. ದೇವೇಗೌಡರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ, ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿಗೌಡರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ದಶಕಗಳಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ವೈರತ್ವ. ಹೊಳೆನರಸೀಪುರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್.ಡಿ. ರೇವಣ್ಣ ವಿರುದ್ಧ ಶ್ರೇಯಸ್ ಪಟೇಲ್ ಕೇವಲ ೩,೧೫೨ ವೋಟುಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಸೋತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಸೇಡನ್ನು ತೀರಿಸಿಕೊಂಡರು. ದೇವೇಗೌಡರ ಮೊಮ್ಮಗ ಪ್ರಜ್ವಲ್ ರೇವಣ್ಣನನ್ನು ೪೨,೬೪೯ ವೋಟುಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಸೋಲಿಸಿದರು. ಇದು ಜೆಡಿಎಸ್ ಭದ್ರಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ೨೫ ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಾಧಿಸಿದ ಜಯ, ಮತ್ತು ಎನ್‌ಡಿಎ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಕ್ಕೆ (NDA) ಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಪೆಟ್ಟು.

ಈ ಕೆಳಗಿನ ಟೇಬಲ್ ನೋಡಿ, ಹಾಸನದ ಜನ ಹೇಗೆ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ವೋಟ್ ಹಾಕಿದ್ರು ಅಂತ ಅರ್ಥ ಆಗುತ್ತೆ:

ಹೊಳೆನರಸೀಪುರ, ಅರಸೀಕೆರೆ, ಹಾಸನ, ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯೂ ಶ್ರೇಯಸ್ ಪಟೇಲ್ ಲೀಡ್ ಪಡೆದರು. ಸ್ವತಃ ಹೆಚ್.ಡಿ. ರೇವಣ್ಣ ಅವರ ಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ಹೊಳೆನರಸೀಪುರದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ೯೭,೮೦೦ ವೋಟು ಪಡೆದರೆ, ಜೆಡಿಎಸ್ ಕೇವಲ ೮೦,೧೯೩ ವೋಟು ಪಡೆಯಿತು. ಹಾಸನ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಮಾಜಿ ಶಾಸಕ ಪ್ರೀತಮ್ ಗೌಡ ಅವರ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಸಪೋರ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದು ಕೂಡ ಜೆಡಿಎಸ್ ಸೋಲಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ತಮಾಷೆ ಅಂದ್ರೆ, ಈ ರಿಸಲ್ಟ್ ಬಂದಾಗ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಜೊತೆ ಸೆಲೆಬ್ರೇಟ್ ಮಾಡಿದ್ದು ಯಾರು ಗೊತ್ತಾ? ಪ್ರಜ್ವಲ್ ರೇವಣ್ಣನ ಮಾಜಿ ಡ್ರೈವರ್ ಕಾರ್ತಿಕ್ ಗೌಡ! ಈತನೇ ಆ ಅಶ್ಲೀಲ ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ವಕೀಲ ದೇವರಾಜೇಗೌಡನಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿದ್ದು ಅಂತ ಸ್ವತಃ ಆತನೇ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಅಂದರೆ, ಮನೆಯ ಗುಟ್ಟು ರಟ್ಟಾಗಿ, ಅದೇ ಮನೆಯ ಕೆಲಸದವರಿಂದಲೇ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಪತನವಾಯಿತು. ಇದು ಕೇವಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಗೆಲುವಲ್ಲ, ಇದು ಡೈನಾಸ್ಟಿ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ (Dynastic politics) ವಿರುದ್ಧ ಜನ ಕೊಟ್ಟ ವಾರ್ನಿಂಗ್.

ಬ್ಯೂರೋಕ್ರಸಿ ಕಂಟ್ರೋಲ್: IAS/IPS ಅಧಿಕಾರಿಗಳೇನು ನಿಮ್ಮ ಮನೆ ಕೆಲಸದವರಾ?

ಒಂದು ಊರು, ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ ಡೆವಲಪ್ ಆಗಬೇಕಾದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ (DC), ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿ (SP), ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಮುಂತಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಫ್ರೀಡಂ ಇರಬೇಕು. ಐಟಿ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್ ನಲ್ಲಿ ಹೇಳೋದಾದ್ರೆ ಆಫೀಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋ-ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ (Micro-management) ಇರಬಾರದು. ಆದರೆ ಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಲಿಖಿತ ರೂಲ್ ಇದೆ: ನೀನು ಎಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡ IAS ಅಥವಾ IPS ಆಫೀಸರ್ ಆಗಿರು, ಈ ಫ್ಯಾಮಿಲಿಯ ಪರ್ಮಿಷನ್ ಇಲ್ಲದೆ ಒಂದು ಕಲ್ಲು ಕದಲಿಸುವಂತಿಲ್ಲ!

ನಿಮಗೆ ೨೦೧೮ ರ ಘಟನೆ ನೆನಪಿರಬಹುದು. ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಐಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ರೋಹಿಣಿ ಸಿಂಧೂರಿ (Rohini Sindhuri) ಅವರ ದಿಢೀರ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್ ಎಪಿಸೋಡ್. ಆಗ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದದ್ದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರ. ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದ ಮಹಾಮಸ್ತಕಾಭಿಷೇಕದ ಸಿವಿಲ್ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ಕಟ್’ (Cuts / ಲಂಚ) ಹೊಡೆಯಲು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅಂದಿನ ಜಿಲ್ಲಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವ ಎ. ಮಂಜು ಅವರ ಒತ್ತಡದ ಮೇರೆಗೆ ಕೇವಲ ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲೇ ರೋಹಿಣಿ ಸಿಂಧೂರಿ ಅವರನ್ನು ಎತ್ತಂಗಡಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ದೇವೇಗೌಡರೇ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಮಂಜು ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದ್ದರು.

ಆದರೆ ಅಧಿಕಾರ ಜೆಡಿಎಸ್ ಕೈಗೆ ಬಂದಾಗ ಅಥವಾ ಈ ಕುಟುಂಬದ ಕೈಗೆ ಬಂದಾಗ ಆಗಿದ್ದೇನು? ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಇವರ ತಾಳಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕುಣಿಯಲೇಬೇಕು. ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಡಿಜಿಪಿ ಅಲೋಕ್ ಮೋಹನ್ ಅವರನ್ನೇ ‘ನಾಲಾಯಕ್’, ‘ಅನ್‌ಫಿಟ್’ (unfit) ಅಂತ ಕರೆಯುವ ಶಾಸಕರು , ಇನ್ನು ಲೋಕಲ್ ಲೆವೆಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತಹಶೀಲ್ದಾರ್, ಪಿಡಿಓ, ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಟ್ರೀಟ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ ಅಂತ ನೀವೇ ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಇದು ಎಕ್ಸಾಕ್ಟ್ ಆಗಿ ಒಂದು ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ವರ್ಕ್‌ಪ್ಲೇಸ್ (Toxic workplace) ಇದ್ದ ಹಾಗೆ. ಬಾಸ್ ಹೇಳಿದ್ದೇ ವೇದವಾಕ್ಯ. ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಜಾಗವಿಲ್ಲ. ಇವರ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ, ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಭದ್ರತೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಬೇಕಾಬಿಟ್ಟಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಇದೆ ಅನ್ನೋ ಆರೋಪಗಳೂ ಇವೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ-ಕಂಟ್ರೋಲ್ಡ್ ಬ್ಯೂರೋಕ್ರಸಿಯಿಂದ ಹಾಸನಕ್ಕೆ ಆಗಿರುವ ನಷ್ಟವನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕೋಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಮತ್ತು ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್: ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಗಳು ಬರೀ ‘ನಮ್ಮವರಿಗಷ್ಟೇ’ನಾ?

ಬೆಂಗಳೂರಲ್ಲಿ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಮಾಫಿಯಾ ಇದೆ, ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪರ್ಸೆಂಟೇಜ್ ವ್ಯವಹಾರ ಇದೆ ಅಂತ ನಾವೆಲ್ಲ ಬೊಬ್ಬೆ ಹೊಡೀತೀವಿ. ಆದರೆ ಹಾಸನದ ಲೆವೆಲ್ ಬೇರೆ. ಹೆಚ್.ಡಿ. ರೇವಣ್ಣ ಅವರು PWD (ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ) ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ರಸ್ತೆ, ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್, ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್‌ಗಳು ಯಾರಿಗೆ ಹೋಗ್ತಿತ್ತು ಅನ್ನೋದು ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ‘ಓಪನ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್’. ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಫಂಡಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಟ್ರೆಂಡ್ ಇಲ್ಲಿ ನಾರ್ಮಲ್ ಆಗಿದೆ.

ತಮಾಷೆ ಅಂದ್ರೆ, ರೇವಣ್ಣನವರೇ ಒಮ್ಮೆ ಪ್ರೆಸ್ ಮೀಟ್ ಮಾಡಿ, "ಹಾಸನದ ಹೊರವಲಯದ ಚಿಕ್ಕ ಕೊಂಡಗೋಳ (Chikka Kondagola) ಮುಂತಾದ ಕಡೆ ಖಾಸಗಿ ಲಾಬಿಗಳು ಸರ್ಕಾರಿ ಜಾಗ ನುಂಗಿ ಅಕ್ರಮ ಲೇಔಟ್ (Illegal layouts) ಮಾಡ್ತಿವೆ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿ ಕೂತಿದ್ದಾರೆ" ಅಂತ ರೇಗಾಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವ ಏನು? ಇದೇ ರೇವಣ್ಣನವರ ಮಕ್ಕಳಾದ ಪ್ರಜ್ವಲ್ ಮತ್ತು ಸೂರಜ್ ರೇವಣ್ಣಗೆ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹೈವೇ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಜಾಗ ಒತ್ತುವರಿ ಮಾಡಿ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ (shopping complex) ಕಟ್ಟಿದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಸ್ವತಃ ಹಾಸನ ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಯೇ ೭ ದಿನಗಳ ಡೆಡ್‌ಲೈನ್ ಕೊಟ್ಟು ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಿತ್ತು! ಆಗ ರೇವಣ್ಣನವರು "ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಗೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕಿದೆ" ಅಂತ ಹೇಳಿ ನುಣುಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. "ಉಪದೇಶ ಮಾಡೋದು ಊರಿಗೆ, ಬದನೆಕಾಯಿ ತಿನ್ನೋದು ತನಗೆ" ಅನ್ನೋ ಗಾದೆ ಈ ಫ್ಯಾಮಿಲಿಗೆ ಕರೆಕ್ಟ್ ಆಗಿ ಮ್ಯಾಚ್ ಆಗುತ್ತೆ. ಬೇರೆಯವರು ಮಾಡಿದ್ರೆ ಅದು ಅಕ್ರಮ ಲೇಔಟ್, ಇವರ ಮಕ್ಕಳು ಮಾಡಿದ್ರೆ ಅದು ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್!

೨೦೨೬-೨೭ರ ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕನಸುಗಳು: ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ ರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರು ಮಂಡಿಸಿದ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗೆ ಭಾರಿ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ರೈಲ್ವೆ ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್‌ಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ೬೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ‘ಬೇಲೂರು-ಹಾಸನ’ (Belur-Hassan), ಶಿವಮೊಗ್ಗ-ಶಿಕಾರಿಪುರ-ರಾಣೆಬೆನ್ನೂರು, ತುಮಕೂರು-ದಾವಣಗೆರೆ ಮುಂತಾದ ಹೊಸ ರೈಲ್ವೆ ಲೈನ್‌ಗಳ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಕಡೆಯಿಂದ ೬೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ. ಫಂಡ್ ಅನೌನ್ಸ್ ಆಗಿದೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಭಯ ಏನಂದ್ರೆ, ಈ ಫಂಡ್ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೆ? ಇದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಟೆಂಡರ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಾ, ಅಥವಾ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಫ್ಯಾಮಿಲಿಯ ಬೇನಾಮಿ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್‌ಗಳ ಪಾಲಾಗುತ್ತಾ? ಹಾಸನದ ಜನತೆ ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಹದ್ದಿನ ಕಣ್ಣಿಡಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಸಿಟಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (CMC) ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್: ಅವಕಾಶವಾದಿ ಮೈತ್ರಿಗಳ ‘ಸ್ಟಾರ್ಟಪ್’

ಹಾಸನ ಸಿಟಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (Hassan CMC) ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ನೋಡಿದ್ರೆ, ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ (Bigg Boss) ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ ಕೂಡ ನಾಚಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ಯಾರ ಜೊತೆ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡ್ತಾರೆ, ಯಾವಾಗ ಬಿಡ್ತಾರೆ ಅನ್ನೋದು ಆ ದೇವರಿಗೇ ಗೊತ್ತು. ಇದು ಕೇವಲ ಪವರ್‌ಗಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್ ಚೇರ್ (Musical chair) ಆಟ ಅಷ್ಟೇ.

೨೦೨೫-೨೦೨೬ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹಾಸನ ಸಿಎಂಸಿ ಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಹೈ-ಡ್ರಾಮಾ ನಡೀತು. ಜೆಡಿಎಸ್ ನವರೇ ಆಗಿದ್ದ ಹಿಂದಿನ ಮೇಯರ್ ಚಂದ್ರೇಗೌಡ ಅವರನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ ೧೪, ೨೦೨೫ ರಂದು ಪಕ್ಷಾಂತರ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ (Anti-Defection Law) ಅನರ್ಹಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ, ಇದೇ ಚಂದ್ರೇಗೌಡರ ವಿರುದ್ಧ ಅವರದೇ ಪಕ್ಷದ ಜೆಡಿಎಸ್ ಸದಸ್ಯರು ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯ ತಂದಾಗ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಹೇಗೆ ಗೊತ್ತಾ? ಶತ್ರು ಪಕ್ಷಗಳಾದ ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯರ ಬೆಂಬಲದಿಂದ!. ಅಂದರೆ ಜೆಡಿಎಸ್ ಪಕ್ಷದ ಒಳಗೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ಬಣಗಳಿವೆ ನೋಡಿ. ಇವರಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೇ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಇನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಏನು ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಮಾಡ್ತಾರೆ?

ಕೊನೆಗೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೭, ೨೦೨೫ ರಂದು ಜೆಡಿಎಸ್‌ನ ಗಿರೀಶ್ ಚನ್ನವೀರಪ್ಪ ಅವರು ಅವಿರೋಧವಾಗಿ ಹೊಸ ಮೇಯರ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಇಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಜೋಕ್ ಏನಂದ್ರೆ, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜೆಡಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ ನಡುವೆ ಎನ್‌ಡಿಎ (NDA) ಮೈತ್ರಿ ಇದೆ. ಆದರೆ ಹಾಸನ ಲೋಕಲ್ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ "ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಡುವೆ ‘ಅನ್‌ಹೋಲಿ’ (unholy) ಅಂಡರ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಇದೆ" ಅಂತ ಸ್ವತಃ ಎಂಎಲ್‌ಸಿ ಸೂರಜ್ ರೇವಣ್ಣ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದ್ದರು.

ಹಾಸನ ಸಿಎಂಸಿ ಸಂಖ್ಯಾಬಲ (೨೦೨೫-೨೬ರ ಸ್ಥಿತಿ):

ಇಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯಾಬಲ ಇದ್ದರೂ, ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ನಂಬರ್ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ದಿನಕ್ಕೊಂದು ಡ್ರಾಮಾ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಒಳಚರಂಡಿ, ರಸ್ತೆ ಗುಂಡಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರಿಗೂ ತಲೆಬಿಸಿ ಇಲ್ಲ. ಇವರ ಗಮನವೆಲ್ಲಾ ಮೇಯರ್ ಕುರ್ಚಿ, ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಕಮಿಟಿ ಚೇರ್ಮನ್ ಹುದ್ದೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಬರುವ ಕಮಿಷನ್ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ!

೨೦೨೬ರ ವಾಸ್ತವ: ಬಜೆಟ್ ಬಂತು, ಆದ್ರೆ ಆನೆಗಳ ಕಾಟ, ಬಾಂಬ್ ಬೆದರಿಕೆ ಹೋಯ್ತಾ?

ಒಂದು ಕಡೆ ಈ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರಾಜಕೀಯ ಸರ್ಕಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯುಸಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಹಾಸನದ ಗ್ರೌಂಡ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಏನು? ಸಾಮಾನ್ಯ ಕನ್ನಡಿಗ ಏನು ಫೇಸ್ ಮಾಡ್ತಿದ್ದಾನೆ?

ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹಾಸನ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಡಾನೆಗಳ ಹಾವಳಿ (Human-elephant conflict) ವಿಪರೀತವಾಗಿದೆ. ಕಾಡಾನೆಗಳು ರೈತರ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡ್ತಿವೆ, ಜನರ ಪ್ರಾಣ ಹೋಗ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ರೊಚ್ಚಿಗೆದ್ದ ಜನ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮಾಡ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕೈಮೀರಿದಾಗ ಪೊಲೀಸರು ಲಾಠಿ ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಹೆಚ್.ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ಸಕಲೇಶಪುರಕ್ಕೆ ಬಂದು "ನಾನು ಈ ಆನೆ ಹಾವಳಿಗೆ ಪರ್ಮನೆಂಟ್ ಸಲ್ಯೂಷನ್ ಕೊಡ್ತೀನಿ, ನಾನು ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಸಿಎಂ ಆಗಿದ್ದಾಗ ರೈಲ್ವೆ ಬ್ಯಾರಿಕೇಡ್ ಹಾಕಲು ೧೦೦ ಕೋಟಿ ರಿಲೀಸ್ ಮಾಡಿದ್ದೆ, ಆಮೇಲೆ ಬಂದವರು ಏನೂ ಮಾಡಿಲ್ಲ" ಅಂತ ರಾಜಕೀಯ ಡೈಲಾಗ್ ಹೊಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ರೈತರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರೋದು ರಾಜಕೀಯ ಡೈಲಾಗ್ ಅಲ್ಲ ಬಾಸ್, ಸಲ್ಯೂಷನ್! ದಶಕಗಳಿಂದ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಫ್ಯಾಮಿಲಿಗೆ ಒಂದು ಕಾಡಾನೆ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಆಗಿ ಹ್ಯಾಂಡಲ್ ಮಾಡೋಕೆ ಆಗಿಲ್ಲ ಅಂದ್ರೆ, ಇವರು ಯಾವ ಸೀಮೆಯ ಲೀಡರ್ಸ್? ಕಾಫಿ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಬೆಳೆಗಾರರು, ಭತ್ತ ಬೆಳೆಯುವ ರೈತರು ಪ್ರತಿದಿನ ಪ್ರಾಣಭಯದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಡೈಲಿ ನ್ಯೂಸ್ ನೋಡಿ. ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹೈವೇ ೭೫ (NH-75) ಸಕಲೇಶಪುರದ ಬಳಿ ಭೀಕರ ಕಾರ್ ಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಆಗಿ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ರಸ್ತೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಅಷ್ಟೊಂದು ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ! ಇನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ ೩, ೨೦೨೬ ರಂದು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೋರ್ಟ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ಗೆ "ಆರ್‌ಡಿಎಕ್ಸ್ (RDX) ಮತ್ತು ಸೈನೈಡ್ ಗ್ಯಾಸ್ ಬಳಸಿ ಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಮಾಡ್ತೀವಿ, ಅಜ್ಮಲ್ ಕಸಬ್ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ತೀವಿ" ಅಂತ ಬೆದರಿಕೆ ಇಮೇಲ್ ಬಂದು ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನ, ವಕೀಲರು, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಪ್ಯಾನಿಕ್ ಆಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಪೊಲೀಸರು, ಬಾಂಬ್ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ ಬಂದು ಚೆಕ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಅದೊಂದು ಹುಸಿ ಬಾಂಬ್ ಬೆದರಿಕೆ (Hoax) ಅಂತ ಗೊತ್ತಾಯ್ತು. ಡಿಸೆಂಬರ್, ಜನವರಿ, ಫೆಬ್ರವರಿ, ಮಾರ್ಚ್ ಅಂತ ಸತತವಾಗಿ ಇಂತಹ ಬೆದರಿಕೆಗಳು ಬರ್ತಾನೇ ಇವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹದಗೆಟ್ಟಿದೆ.

ಆದರೆ ಈ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕೋರ್ಟ್ ಕೇಸ್‌ಗಳಿಂದ, ಜೈಲಿನಿಂದ ಬೇಲ್ (Bail) ಪಡೆಯುವುದರಿಂದ ಬಿಡುವಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್.ಡಿ. ರೇವಣ್ಣ ಅವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ೨೦೨೪ ರ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ಕೇಸ್ ಒಂದರಿಂದ ಎಕ್ಸ್‌ಎಲ್‌ಐಐ (XLII) ಎಸಿಜೆಎಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್ ಆಗಿದ್ದೇ ಅವರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಅಚೀವ್‌ಮೆಂಟ್. ಇವರ ದಿನನಿತ್ಯದ ಕೆಲಸವೇ ಕೋರ್ಟ್, ಕೇಸು, ವಕೀಲರು, ಮೇಲ್ಮನವಿ ಅನ್ನೋ ರೇಂಜ್‌ಗೆ ಹೋಗಿದೆ. ಇವರಿಗೇ ನೆಮ್ಮದಿ ಇಲ್ಲ, ಇನ್ನು ಹಾಸನದ ಜನಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಿಂದ ನೆಮ್ಮದಿ ಕೊಡ್ತಾರೆ?

ಕನ್ಕ್ಲೂಷನ್: ಈ ‘ಪಾಲಿಟಿಕಲ್ ಸ್ಟಾರ್ಟಪ್’ ಮುಚ್ಚುವ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆಯಾ?

ನೋಡಿ ಬಾಸ್, ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಒಂದು ವಿಷಯ ಕ್ಲಿಯರ್ ಆಗಿ ಹೇಳ್ತೀನಿ. ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ ಯಾರಿಗೂ ಬರೆದುಕೊಟ್ಟ ಜಹಗೀರಲ್ಲ, ಅದು ಯಾವ ಫ್ಯಾಮಿಲಿಯ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಪ್ರಾಪರ್ಟಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ದೇವೇಗೌಡರು ಬೆಳೆದರು, ರಾಜ್ಯದ, ದೇಶದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದರು. ಆ ಗೌರವ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ, ನಮಗೆ ಖಂಡಿತಾ ಇದೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ಅವರ ಲೆಗಸಿಯ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಮಕ್ಕಳು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ‘ಪ್ಲೇಗ್ರೌಂಡ್’ (Playground) ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಂದ್ರೆ ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಹಿಂಬಾಲಕರಿಗೆ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಕೊಡಿಸುವುದಲ್ಲ. ಬ್ಯೂರೋಕ್ರಸಿಯನ್ನು ಹೆದರಿಸಿ, ಬೆದರಿಸಿ ತಮ್ಮ ಜೀತದಾಳುಗಳಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲ. ಪ್ರಜ್ವಲ್ ರೇವಣ್ಣನಂತಹ ನೆಪೋ-ಕಿಡ್ಸ್ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಹಿಳೆಯರ ಮಾನ-ಮರ್ಯಾದೆಯ ಜೊತೆ ಆಟವಾಡಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕೆ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕೇವಲ ಆ ಫ್ಯಾಮಿಲಿಗೆ ಆದ ಅವಮಾನವಲ್ಲ, ಅದು ಇಡೀ ಹಾಸನದ ಜನತೆಗೆ, ಕರುನಾಡಿಗೆ ಆದ ಅವಮಾನ. ಇದು ಕೇವಲ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಕೇಸ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರದ ದರ್ಪ ಮತ್ತು ತಾನೇನು ಮಾಡಿದರೂ ಯಾರೂ ಕೇಳುವವರಿಲ್ಲ ಎಂಬ ‘ಗಾಡ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್’ (God complex).

೨೦೨೪ ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಯಸ್ ಪಟೇಲ್ ಅವರ ಗೆಲುವು ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ವಲ್ ರೇವಣ್ಣನ ಸೋಲು ಒಂದು ಟ್ರೆಂಡ್ ಸೆಟ್ಟರ್ (Trend setter). ವೋಟರ್ಸ್ ತಾವು ಮೂರ್ಖರಲ್ಲ, ತಾವು ಕೇವಲ ವೋಟ್ ಹಾಕುವ ಮೆಷಿನ್‌ಗಳಲ್ಲ ಅಂತ ಪ್ರೂವ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಎಲೆಕ್ಷನ್ ರಿಸಲ್ಟ್ ಆಗಬಾರದು. ಹಾಸನದ ಜನ ಈ ಕುಟುಂಬದ ‘ಮೈಕ್ರೋ-ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್’ (Micro-management) ನಿಂದ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಆಗಿ ಹೊರಬರಬೇಕು. ಯುವ, ಸ್ವಚ್ಛ ಇಮೇಜ್ ಇರುವ, ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಮತ್ತು ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ನಾಯಕರನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು.

ಬ್ಯೂರೋಕ್ರಾಟ್ಸ್ ಗಳಿಗೆ, ಡಿಸಿ, ಎಸ್‌ಪಿ ಗಳಿಗೆ ಫ್ರೀಡಂ ಕೊಡಬೇಕು. ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ‘ಕಮಿಷನ್’ ದಂಧೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕು. ಕಾಡಾನೆ ಸಮಸ್ಯೆಯಂತಹ ರಿಯಲ್ ಲೈಫ್ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗಬೇಕು.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹೇಳೋದಾದ್ರೆ, ಈ "ಖಾಂದಾನಿ" ಡೈನಾಸ್ಟಿ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನೋ ಹಳೆಯ, ಬಗ್ (bug) ಇರುವ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅನ್ನು ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಆಗಿ ಅನ್‌ಇನ್‌ಸ್ಟಾಲ್ (Uninstall) ಮಾಡೋ ಟೈಮ್ ಬಂದಿದೆ. ಹಾಸನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ, ರಿಫ್ರೆಶಿಂಗ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ (OS) ಅಪ್ಡೇಟ್ ಬೇಕಿದೆ. ನೀವು ರೆಡಿನಾ?

ಮೂಲಗಳು / Sources

1. H. D. Deve Gowda – Wikipedia, https://en.wikipedia.org/wiki/H._D._Deve_Gowda
2. Dynasts and entrenched leaders have held sway in politics for long in Karnataka, https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/dynasts-and-entrenched-leaders-have-held-sway-in-politics-for-long-in-karnataka/article68136735.ece
3. Prajwal Revanna – Wikipedia, https://en.wikipedia.org/wiki/Prajwal_Revanna
4. Hassan Lok Sabha Election : Grandsons to Decide 40-yr-old Political Family Feud in Do-or-die Battle – YouTube, https://www.youtube.com/watch?v=qefhLOB35jw
5. ‘Withdraw security cover for Deve Gowda’s family members’ – The Hindu, https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/withdraw-security-cover-for-deve-gowdas-family-members/article6836988.ece
6. Sexual Offense Taint On Deve Gowda Family | Prajwal ‘Flees’ India Amid Raging Row, https://www.youtube.com/watch?v=U7ERCn-wYSo
7. From Prajwal’s court case to suspension: How Hassan pen drive scandal unfolded – The Federal, https://thefederal.com/category/states/south/karnataka/from-prajwals-court-case-to-suspension-how-hassan-pen-drive-scandal-unfolded-120247
8. Prajwal Revanna challenges conviction in rape case in Karnataka High Court [30.9.2025] – Legal Eagle, https://legaleagleweb.com/newsdetail.aspx?newsid=8358
9. Prajwal Revanna Sentenced to Life Imprisonment in Rape Case | DD News On Air, https://www.newsonair.gov.in/prajwal-revanna-sentenced-to-life-imprisonment-in-rape-case/
10. Prajwal Revanna rape case verdict: A complete timeline of events – The Hindu, https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/prajwal-revanna-rape-case-verdict-a-complete-timeline-of-events/article69881705.ece
11. Verdict in rape case against Prajwal now on August 1 – The Hindu, https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/verdict-in-rape-case-against-prajwal-now-on-august-1/article69874853.ece
12. Ex-MP Prajwal Revanna Convicted In First Hassan Rape Case …, https://www.youtube.com/watch?v=rSwwSvzsbY4
13. LIVE: Ex-MP Prajwal Revanna Convicted In First Hassan Rape Case | Major Blow To JD(S), https://www.youtube.com/watch?v=r70zDDvmgmg
14. ‘If my son has committed wrongs, let him be hanged’: H D Revanna in state assembly, https://m.economictimes.com/news/politics-and-nation/if-my-son-has-committed-wrongs-let-him-be-hanged-h-d-revanna-in-state-assembly/articleshow/111787445.cms
15. Ex-Karnataka minister HD Revanna discharged from sexual harassment case | India News, https://www.business-standard.com/india-news/hd-revanna-discharged-from-sexual-harassment-case-125122901186_1.html
16. Hassan people defeat Prajwal Revanna, facing charges of rape – The Hindu, https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/hassan-people-defeat-prajwal-revanna-facing-charges-of-rape/article68251375.ece
17. Election Results 2024: JD(S) Candidate Prajwal Revanna Loses Hassan Seat to Congress’ Shreyas Patel – YouTube, https://www.youtube.com/shorts/43AHxGBSn3k
18. Hassan Lok Sabha seat: A 40-year-old family fight is back on the cards with third-generation contestants – The Hindu, https://www.thehindu.com/elections/lok-sabha/hassan-lok-sabha-seat-a-40-year-old-family-fight-is-back-on-the-cards-with-third-generation-contestants/article67928436.ece
19. Hassan DC’s transfer ruffles political feathers – The Hindu, https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/hassan-dcs-transfer-ruffles-political-feathers/article22500782.ece
20. Revanna demands inquiry into illegal layouts near Hassan – The Hindu, https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/revanna-demands-inquiry-into-illegal-layouts-near-hassan/article70353508.ece
21. Revanna says he will ensure all development works of Hassan are …, https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/revanna-says-he-will-ensure-all-development-works-of-hassan-are-completed/article69095926.ece
22. Hassan Municipality Issues Notice To HD Revanna Sons Over Government Land Encroachment – YouTube, https://www.youtube.com/watch?v=8l9HiH6nuao
23. Karnataka Budget 2026 | Government pushes to expand railway connectivity, https://www.deccanherald.com/india/karnataka/karnataka-budget-2026-government-pushes-to-expand-railway-connectivity-3921849
24. Karnataka: Girish Channaveerappa of JD(S) elected Mayor of …, https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/karnataka-girish-channaveerappa-of-jds-elected-mayor-of-hassan/article70061353.ece
25. Hassan CMC retains seat with support of Congress and BJP – The Hindu, https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/hassan-cmc-president-of-jds-retains-seat-with-the-support-of-cong-and-bjp/article69504956.ece
26. Karnataka Budget 2026-27 LIVE updates: Karnataka will ban social media for children under 16, says CM Siddaramaiah, https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/karnataka-budget-2026-27-budget-expectations-siddaramaiah-news-india-news-business-updates/article70707484.ece
27. H D Kumaraswamy: Will resolve Hassan wild elephant menace – Deccan Herald, https://www.deccanherald.com/india/karnataka/will-make-all-efforts-to-resolve-wild-jumbo-menace-union-minister-h-d-kumaraswamy-3914553
28. Two killed in car crash near Sakleshpur on NH-75, https://udayavani.com/karnataka/two-killed-in-car-crash-near-sakleshpur-on-nh-75-300237?lang=en
29. Hassan district court receives bomb threat e-mail, later declared hoax, https://www.deccanherald.com/india/karnataka/hassan-district-court-receives-bomb-threat-e-mail-later-declared-hoax-3918961

Subscribe to Our Newsletter

Stay updated with the latest stories and articles.

Name *

First

Last

Name Email

Email *

Submit