ಕರ್ನಾಟಕವು ಈ ವರ್ಷದ ನೈರುತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಹಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 36% ಮಳೆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಸರಾಸರಿ 852 ಮಿ.ಮೀ ಮಳೆಯ ಬದಲು ಸುಮಾರು 642 ಮಿ.ಮೀ ಮಾತ್ರ ಸುರಿದಿರುವುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರವೇ ವಿಧಾನಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 82% ಬೆಳೆ ಹಾನಿ ಅಂದಾಜಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 188 ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು 2026ರ ಖರೀಫ್ಗೆ “ಬರ ಪೀಡಿತ” ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.
ಆ ಪಟ್ಟಿಯ ಹೊರಗೇ ಉಳಿದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ಹಾಗೂ ಚಡಚಣ ತಾಲೂಕುಗಳು, ಈಗ ರಾಜ್ಯದ ಬರ ರಾಜಕೀಯದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿವೆ. ಬರ ಪೀಡಿತ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗದ ಈ ಎರಡೂ ಭಾಗಗಳ ಕುರಿತ ಗೊಂದಲ, ಶಾಸಕರ ರಾಜೀನಾಮೆ ಮತ್ತು ರೈತರ ಅಸಮಾಧಾನ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಬರ ನಿರ್ವಹಣಾ ನೀತಿಯ ಸ್ವರೂಪದತ್ತಲೇ ತೀವ್ರ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತುತ್ತಿದೆ.
ವಿಜಯಪುರದ ಬರ ಚಿತ್ರ: 13 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ 11ಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಮಾನ್ಯತೆ
ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ 13 ತಾಲೂಕುಗಳಿವೆ. ಈ ಬಾರಿ 11ಕ್ಕೆ ಬರ ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರೆತಿದೆ; ಇಂಡಿ ಮತ್ತು ಚಡಚಣ ಮಾತ್ರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗೆ. ಜಿಲ್ಲೆ ಸ್ವತಃ ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ ಮೊದಲಾದ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಬೆಳೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ವಲಯ. ಮಳೆ ಕೊರತೆ, ಉಷ್ಣತೆಯ ಏರಿಕೆ, ಅನಿಯಮಿತ ಮಳೆಯಂತೆ ಈ ಭಾಗಕ್ಕೂ ತೀವ್ರ ಹೊಡೆತ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ವರದಿಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಸ್ಥಳೀಯ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಂಗಾರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಂದ ತುಸು ಮಳೆಯನ್ನು ನಂಬಿ ರೈತರು ಸಾಲ ಮಾಡಿ ಬಿತ್ತನೆ ನಡೆಸಿದರು. ಬೀಜ, ರಸಗೊಬ್ಬರ, ಕಾರ್ಮಿಕ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಸಹಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ಸಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಂಡವರೇ ಹೆಚ್ಚಿನವರು. ಆದರೆ ಮಳೆ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಬಳಿಕ, ಮೊಳಕೆಗೊಂಡಿದ್ದ ಬೆಳೆಗಳು ತಣ್ಣನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಒಣಗಿ ಹೋದವು ಎಂಬುದು ರೈತರ ಹೇಳಿಕೆ. ಬೆಳೆ ಹಾನಿ ಮಟ್ಟವು ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ “ಪೂರ್ಣ ನಷ್ಟ”ದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅದೇ ಚಿತ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಟೇಬಲ್ ಮೇಲಿನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಲಿಲ್ಲ.
“ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹೇಳಿದ್ರೆ ಸಾಲಾ?” – KSNDMC ಅಂಕಿಅಂಶ vs ಗ್ರಾಮೀಣ ವಾಸ್ತವ
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕೇಂದ್ರ (KSNDMC) ಉಪಗ್ರಹ–ಮಳೆ ಅಂಕಿಅಂಶ, ಬಿತ್ತನೆ ಮಟ್ಟ, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಇತ್ಯಾದಿ ಪರಿಮಾಣಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರದ Drought Manual 2020 ಅನ್ವಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವರದಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ವಾದ – “ಯಾವ ತಾಲೂಕನ್ನು ಬರ ಪೀಡಿತ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಬೇಕು” ಎಂಬ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಈ ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲೇ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡ ಇಲ್ಲ.
Drought Manual 2020 ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ತಾಲೂಕು ಬರಪೀಡಿತ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಬೇಕಾದರೆ:
- ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಮಳೆ ಕೊರತೆ,
- ಬಿತ್ತನೆ ಕುಂಠಿತ ಮಟ್ಟ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಡಿ ದಾಟಿರಬೇಕು,
- ಕನಿಷ್ಠ 21 ದಿನಗಳ ಸತತ “ಡ್ರೈ ಸ್ಪೆಲ್” – ಅಂದರೆ ಮಳೆರಹಿತ ಅವಧಿ – ದಾಖಲಾಗಿರಬೇಕು,
- ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರವೇ “ಬರ” ಮಾನ್ಯತೆ.
ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ KSNDMC ವಲಯದಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಸಮರ್ಥನೆಯಂತೆ, ಎರಡು–ಮೂರು ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತುಂತುರು ಮಳೆ ದಾಖಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ 21 ದಿನಗಳ ಸತತ ಡ್ರೈ ಸ್ಪೆಲ್ ಮಾನದಂಡ ತಲುಪಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಒಣಗಿದ್ದರೂ, “ಡೇಟಾ ಪ್ರಕಾರ” ಇಂಡಿ ಮತ್ತು ಚಡಚಣಕ್ಕೆ ಬರ ಘೋಷಣೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅಧಿಕೃತ ವಿವರಣೆ.
ಇಲ್ಲಿಯೇ ರೈತರ ಕನ್ನೀರಿನೂ, ಅಂಕಿಅಂಶದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನೂ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುತ್ತದೆ. “ನಮ್ಮ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಸುಟ್ಟಿದೆ, ಕಣ್ಮರೆಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣೇ ಮಣ್ಣು; ಆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗೆ ಇದು ಕಾಣಲ್ವಾ?” ಎಂಬ ತಳಮಟ್ಟದ ಪ್ರಶ್ನೆ, ಈ ವಿವಾದದ ಮೂಲ ಸಂಗತಿ.
ರಾಜೀನಾಮೆಗೆ ಮುಂದಾದ ಶಾಸಕ: ಅಸಮಾಧಾನದಿಂದ ಬರ ಹೋರಾಟದವರೆಗೂ
ಇಂಡಿ ಶಾಸಕ ಯಶವಂತರಾಯಗೌಡ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಹೆಜ್ಜೆಗಳೂ ಈ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ. 2026ರ ಆಗಸ್ಟ್ 3ರಂದು ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ವಿಸ್ತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಸಿಗದಿದ್ದ ಆಕ್ರೋಶದಿಂದ ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಶಾಸಕ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು. ಪಕ್ಷದ ಹಿರಿಯರ ಮಾತುಕತೆಯ ಬಳಿಕ ಅಲ್ಪ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಅದನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಈ ಘಟನೆ ಬಳಿಕ, ಆಗಸ್ಟ್ ಅಂತ್ಯದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹಾಗೂ ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗೆ “ಇಂಡಿ ಮತ್ತು ಚಡಚಣ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳನ್ನು ಬರ ಪೀಡಿತ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸುವಂತೆ ಅಧಿಕೃತ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ, ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ನಾಲ್ಕು ಹಂತದ ಬರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲೂ ಇವರ ತಾಲೂಕುಗಳು ಕಾಣಿಸದಾಗ, ಅಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾದಂತಿದೆ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 22ರ ದಿನಾಂಕ ಹೊಂದಿದ ಎರಡನೇ ರಾಜೀನಾಮೆ ಪತ್ರವನ್ನು ಅವರು ತಯಾರಿಸಿ, 23ರಂದು ವಿಧಾನಸಭಾ ಸ್ಪೀಕರ್ ಜಿ.ಎಸ್. ಪಾಟೀಲ್ ಅವರಿಗೆ ಖುದ್ದಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹಲವು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಿವೆ. ಆ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ “ಕ್ಷೇತ್ರದ ಜನರ ಆಶೋತ್ತರಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಾರಣ ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ” ಎಂಬ ಅಂಶ ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಸ್ಪೀಕರ್ನ ತಾಂತ್ರಿಕ ತಿರಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸದನದ ಗಲಾಟೆ
ರಾಜೀನಾಮೆ ಪತ್ರ বিধಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗೆ ಎಸೆತವಾದ ಕೆಲವೇ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯತ್ನಿಸಿದವು. ಬಿಜೆಪಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಾದ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರ ಟೀಕೆ – “ರೈತರ ನೋವನ್ನು ಕೇಳದೇ, ತಮ್ಮದೇ ಶಾಸಕರಿಗೂ ನ್ಯಾಯ ಮಾಡದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮುಂದುವರಿದ ಆಡಳಿತಾರ್ಹತೆ ಇದೆಯೇ?”
ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವ ಬಸವರಾಜ ರಾಯರೆಡ್ಡಿ ಅವರು ಸದನದಲ್ಲೇ, ನಿಯಮಾನುಸಾರ ರಾಜೀನಾಮೆ ಪತ್ರ “ಒಂದೇ ಸಾಲಿನ, ಕಾರಣರಹಿತ”ವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ಕಾರಣ–ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುವ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ಪತ್ರವು ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದೆ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯ ನಂತರ, ಸ್ಪೀಕರ್ ರಾಜೀನಾಮೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸದೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಇದು ಕಾಯ್ದೆಯ ನೋಟದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ನಿರ್ಧಾರವಾದರೂ, ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ “ಅಸಮಾಧಾನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ತಡೆದ ಕ್ರಮ” ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದೊಳಗೆ ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಸಮರ್ಥನೆ: “ಕೇಂದ್ರದ ಕಠಿಣ ಮಾನದಂಡಗಳು ನಮ್ಮ ಕೈ ಕಟ್ಟಿವೆ”
ಬರ ಪಟ್ಟಿಯ ಕುರಿತು ಉದ್ಭವಿಸಿದ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್, ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಜಿ. ಪರಮೇಶ್ವರ ಹಾಗೂ ಜಿಲ್ಲಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವ ಎಂ.ಬಿ. ಪಾಟೀಲ್ ನೀಡಿರುವ ಕೇಂದ್ರದ ಸಂದೇಶ ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ನಿಲುವಿನ ಸಾರಾಂಶ ಹೀಗಿದೆ:
- KSNDMC ನೀಡುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರದಿ, ಕೇಂದ್ರದ Drought Manual 2020 ಮಾನದಂಡಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಿದ್ಧಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
- ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ; ಸಂಖ್ಯೆ–ಡೇಟಾ–ಮಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಮನಿಸಬೇಕು.
- ಮಾನದಂಡಗಳು ತುಂಬ ಕಠಿಣವಾಗಿವೆ; ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಯಾರನ್ನೂ “ಉಳಿಸಲು/ಹೊರಿಸಲು” ಅವಕಾಶವೇ ಇಲ್ಲ.
- ಈ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಕರ್ನಾಟಕವು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ಪತ್ರ ಬರೆದಿದೆ.
ಶಿವಕುಮಾರ್ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, “ನನ್ನ ಕನಕಪುರಕ್ಕೂ ಕೆಲ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಇದ್ದರೂ, KSNDMC ಡೇಟಾ ತೋರಿಸದಿದ್ದರೆ ಬರ ಘೋಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಅರ್ಥದ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ, “ಪ್ರಭಾವಿ” ನಾಯಕರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ರಿಯಾಯಿತಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಮೂಲಕ, ಸರ್ಕಾರ “ನಾವು ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಬದ್ದ” ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಬರಪೀಡಿತ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಯಾವ ನಷ್ಟ?
ಇಂಡಿ ಮತ್ತು ಚಡಚಣ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಿಗೆ ಬರ ಘೋಷಣೆ ಆಗದ ನಿರ್ಧಾರ, ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಜನಜೀವನದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಗ್ಗುಲಿಗೂ ಬಾಧಿಸಿದೆ. ಮಾನ್ಯತೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ:
- ಬೆಳೆ ಪರಿಹಾರ ಧನ – ಕೇಂದ್ರ/ರಾಜ್ಯ ಸಹಾಯ ಪ್ಯಾಕೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ನೆರವುಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
- ಸಾಲ ಮರುಶ್ರೇಣೀಕರಣ, ಬಡ್ಡಿ ರಿಯಾಯಿತಿ, ಮನ್ನಾ ಮೊದಲಾದ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅರ್ಹತೆ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
- MGNREGA ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾನವದಿನ ಒದಗಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ಕೃಷಿ ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಕೊರತೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರ.
- ಪಶುಮೇವಿನ ಶಿಬಿರ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು–ಟ್ಯಾಂಕರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮೊದಲಾದ ವಿಶೇಷ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತರಲು ಆಡಳಿತಾಂಗಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆ.
ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯಿಂದಲೇ ಸಾಲದ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ರೈತರಿಗೆ, ಈ ಸುರಕ್ಷಾ ಜಾಲಗಳು ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಸಹಕಾರಿಯಿಂದ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಬಾಕಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ನೆಲದ ಅರಿವಿಲ್ಲದ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿರ್ಧಾರ, “ನಮ್ಮ ತಾಲೂಕಿನನ್ನು ಗಣಕಯಂತ್ರ ಗುರುತಿಸಿಲ್ಲ” ಅನ್ನುವ ಅಸಹಾಯಕ ಹಾಸ್ಯ–ವ್ಯಥೆಯಾಗಿಯೇ ಅಲ್ಲಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಹೋರಾಟ ವಿಜಯಪುರಕ್ಕಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ: ಗದಗದ ಎಚ್.ಕೆ. ಪಾಟೀಲ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆ
ಇಂಡಿ–ಚಡಚಣ ವಿವಾದದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲೇ, ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಶಾಸಕ ಎಚ್.ಕೆ. ಪಾಟೀಲ್ ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಬರ ಘೋಷಣೆ ಆಗದಿದ್ದರೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10ರೊಳಗೆ ಶಾಸಕ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿರುವುದು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಇದು ಬರ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇವಲ ಒಂದೆರಡು ತಾಲೂಕುಗಳ ವಿಷಯವಲ್ಲ, ರಾಜ್ಯವ್ಯಾಪಕ ರಾಜಕೀಯ–ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಒತ್ತಡದಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಟೀಕೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು – ಸರ್ಕಾರ ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಡವಾಗಿ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದೆ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು “ಕೇಂದ್ರ ಮಾನದಂಡ” ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತಿದೆ, ಹಾಗೂ ರೈತರಿಗಾಗಿ ಸಮರ್ಪಕ ಪ್ಯಾಕೇಜು ಘೋಷಿಸಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರದ ಸಮರ್ಥನೆ – ಮೊದಲು ಕೇಂದ್ರವೇ Drought Manual 2020 ಪರಿಷ್ಕರಿಸಬೇಕು; ರಾಜ್ಯದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡಲು ನಾವು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕವೆಂಬ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಜಾಲ: ಮರುಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಆಗ್ರಹ
ಬರ ಘೋಷಣೆಗೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ Drought Manual 2020 ಬಗ್ಗೆ ಕೃಷಿ ವಿಶೇಷಜ್ಞರು, ನಾಗರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿವೆ. 21 ದಿನಗಳ ಡ್ರೈ ಸ್ಪೆಲ್, ತೀವ್ರ ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಶೇಕಡಾವಾರು, ಬಿತ್ತನೆ ಕುಂಠಿತ ಗಡಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಮಾನದಂಡಗಳು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹೊಸ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆಯೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ ಚರ್ಚೆ.
ಮೇಕೆ, ಕುರಿ, ಗೋವು, ದ್ರಾಕ್ಷಿ ತೋಟ – ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ತಾಲ್ಲೂಕಿನೊಳಗೆ ಇದ್ದರೂ, ಮಳೆನಿಲೆಯ ಅಂಕಿಅಂಶ ಸರಾಸರಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮಗಳ ದುಃಖ ಗೋಚರಿಸದೇ ಹೋದುದಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯರು ದೂರಿದ್ದಾರೆ. “ತಾಲೂಕು ಮಟ್ಟದ ಗೊಂಚಲು ಸರಾಸರಿ” ಬದಲು, ಹಾಬಳಿ–ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಮೀಕ್ಷೆ, ಡ್ರೋನ್–ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಸಂಯುಕ್ತ ಅಧ್ಯಯನ, ರೈತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ – ಇವುಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಂದು ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಮುಂದೇನು? ಇಂಡಿ–ಚಡಚಣದ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಬೇಕಾಗಿರುವ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು
ಈ ವರದಿ ಸಿದ್ಧವಾಗುವ ವೇಳೆಗೆ, “ಮುಂದಿನ ಮರುಸಮೀಕ್ಷೆ ಬಳಿಕ ಇಂಡಿ–ಚಡಚಣ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳನ್ನು ಬರಪೀಡಿತ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತೇವೆ” ಎಂಬ ಸರ್ಕಾರದ ಭರವಸೆಯಷ್ಟೇ ಲಭ್ಯ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಈ ಎರಡು ತಾಲೂಕುಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಏನಾಯಿತು ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟಗೊಂಡಿಲ್ಲ.
ಆದಾಗಿಯೇ, ಇಂಡಿ–ಚಡಚಣ ಪ್ರಕರಣವು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಕೆಲ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಂತಿದೆ:
- ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾನದಂಡ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ: Drought Manual 2020ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ–ರಾಜ್ಯ–ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು–ರೈತ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಒಟ್ಟು ಕೂತು ನವೀಕರಿಸಬೇಕಿರುವ ಅಗತ್ಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
- ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಡೇಟಾ ಸಂಗ್ರಹ: ತಾಲ್ಲೂಕು ಮಟ್ಟದ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಹಾಬಳಿ/ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದ ಮಳೆ–ಬೆಳೆ ಹಾನಿ ಚೌಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು, ಮುಂದಿನ ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಕಡ್ಡಾಯ.
- ಪಾರದರ್ಶಕತೆ: ಯಾವ ತಾಲ್ಲೂಕು ಬರಪೀಡಿತ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿತು, ಏಕೆ ಕೆಲವು ಹೊರಬಿದ್ದವು – ಇದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಂಕಿಅಂಶ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಬೇಕು.
- ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ನೆರವು: ಕೇಂದ್ರದ ಅನುಮತಿ–ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಕಾಯದೇ, ಗಂಭೀರ ಹಾನಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ಯಾಕೇಜು ರೂಪಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ರಾಜಕೀಯ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ತೋರಿಸಬೇಕೆಂಬ ಒತ್ತಾಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.
- ರಾಜಕೀಯಕ್ಕಿಂತ ರೈತನ ಹಕ್ಕು: ಶಾಸಕರ ರಾಜೀನಾಮೆಗಳು, ಒಳಪಕ್ಷೀಯ ಲಾಬಿ, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ದಾಳಿ – ಇವೆಲ್ಲದ ಮಧ್ಯೆ “ರೈತನ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಬದುಕಿಗೆ ಸಹಾಯ, ಸಾಲದ ಭಾರ ಕಡಿಮೆ” ಎಂಬ ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಬಾರದು.
“ಬರ ಪೀಡಿತ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗದ” ಇಂಡಿ ಮತ್ತು ಚಡಚಣದ ಈ ಕಥೆ, ಕೇವಲ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲಾ ವಿವಾದವಾಗಿ ಉಳಿದರೆ ಅದು ಮತ್ತೊಂದು ಅನ್ಯಾಯದ ನೋಂದಣಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಈ ವಿವಾದವನ್ನು ಆಧಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕರ್ನಾಟಕವು ತನ್ನ ಬರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಮಾದರಿಯನ್ನು, ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು, ಹಾಗೂ ರೈತಕೇಂದ್ರಿತ ತೀರ್ಮಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮರುಕಟ್ಟಿದರೆ, ಇಂದಿನ ನೋವು ನಾಳೆಯ ಉತ್ತಮ ನೀತಿಯ ಬೀಜವಾಗಬಹುದು. ಇಂದಿನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಾಗಿದ್ದರೆ – ಸರ್ಕಾರ, ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಈ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಕೇವಲ ಅಂಕಿಅಂಶದ ಕண்ணಿನಿಂದ ನೋಡುವುದೇ, 아니면 ಮಾನವೀಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ಪಂದಿಸುವುದೇ?
ನಿಮ್ಮದೊಂದು ಉತ್ತರ