ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕೈಕೊಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮ ಭೀಕರ ಬರಗಾಲ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಬಹುತೇಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆರೆ-ಕಟ್ಟೆಗಳು ಬತ್ತಿ ಹೋಗಿದ್ದು, ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಯಲು ನೀರು ಹಾಗೂ ತಿನ್ನಲು ಹಸಿರು ಮೇವು ಸಿಗದಂತಹ ದುಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಮಳೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ತಬ್ಧವಾಗಿರುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕೃಷಿಯನ್ನೇ ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ ರೈತರು ಹಾಗೂ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಶುಪಾಲನೆಯನ್ನೇ ನಂಬಿದ್ದ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅತಿ ಸಣ್ಣ ರೈತರು ದಿಕ್ಕುತೋಚದಂತಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕಂದಾಯ ಸಚಿವ ಕೃಷ್ಣ ಬೈರೇಗೌಡ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಉಪಸಮಿತಿಯ ವರದಿಯಂತೆ, ರಾಜ್ಯದ 40 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆಯಾಗಿದ್ದ ಬೆಳೆಗಳು ನೀರಿಲ್ಲದೆ ಒಣಗಿ ಕರಕಲಾಗಿವೆ.
ಒಂದೆಡೆ ಮಳೆ ಇಲ್ಲದೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲ ತೀರಿಸಲಾಗದ ಸಂಕಷ್ಟ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ದನಕರುಗಳ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸಲಾಗದ ಅಸಹಾಯಕತೆಯಿಂದಾಗಿ ಅನ್ನದಾತರು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಬ್ರೋಕರ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಕಟುಕರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮೇವಿನ ಬೆಲೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದಿನೇ ದಿನೇ ಗಗನಕ್ಕೇರುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ರೈತರಿಗೆ ಭಾರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಮೂಲಕ ಮೇವು ದುಬಾರಿ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ರೈತರು ಅಕ್ಷರಶಃ ಕಂಗಾಲಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಈಗಾಗಲೇ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಅನ್ವಯ 195ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬರಪೀಡಿತ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದು, ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಗಂಭೀರತೆ ಅರಿತು ಇನ್ನಷ್ಟು ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ಈ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಮೇವಿನ ಅಭಾವವನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಮೇವಿನ ಬೀಜಗಳ ಮಿನಿ ಕಿಟ್ ವಿತರಣೆ ಹಾಗೂ ಗೋಮಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಮೇವು ಬೆಳೆಯುವ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ್ದರೂ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆಯ ನಡುವಿನ ಕಂದಕ ಬೃಹತ್ತಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಜಾನುವಾರುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಸಮರೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾದ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಈಗ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ಭೀಕರ ಬರಗಾಲದ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ
ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಷ ಜೂನ್ 1 ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮೊದಲ ವಾರದವರೆಗೆ ವಾಡಿಕೆಯ 711 ಮಿ.ಮೀ ಮಳೆಯ ಬದಲಾಗಿ ಕೇವಲ 526 ಮಿ.ಮೀ ಮಳೆಯಾಗಿದ್ದು, ಶೇ. 26 ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಾಗಿದೆ. ಕಂದಾಯ ಸಚಿವ ಕೃಷ್ಣ ಬೈರೇಗೌಡ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಉಪಸಮಿತಿಯು ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ 236 ತಾಲೂಕುಗಳ ಪೈಕಿ 195 ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ಬರಪೀಡಿತ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ 161 ತಾಲೂಕುಗಳು ತೀವ್ರ ಬರ (Severe Drought) ಮತ್ತು 34 ತಾಲೂಕುಗಳು ಸಾಧಾರಣ ಬರ (Moderate Drought) ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಎನ್‌ಡಿಆರ್‌ಎಫ್ (NDRF) ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಅನ್ವಯ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ತದನಂತರ ಮಳೆ ಅಭಾವದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಿಗಡಾಯಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಲಿಸ್ಟ್ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ, ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 29 ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ಬರಪೀಡಿತ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ಬರಪೀಡಿತ ತಾಲೂಕುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 224ರ ಗಡಿ ದಾಟಿದೆ.
ರಾಜ್ಯದ ಕೃಷಿ ಸಚಿವ ಎನ್. ಚಲುವರಾಯಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ವಿವರಿಸಿರುವಂತೆ, ಬಹುತೇಕ ಕಡೆ ರೈತರು ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಬೆಳೆಗಳು ಒಣಗಿ ಹೋಗಿವೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಮಳೆಯಾದರೂ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಮುಂದೆ ಬರುವ ಮಳೆಯು ಕೇವಲ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಮೇವು ಲಭ್ಯತೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಬಲ್ಲದು ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೈಸೂರು, ಚಾಮರಾಜನಗರ ಭಾಗದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗದಗ, ಬಳ್ಳಾರಿ, ಕೊಪ್ಪಳ ಹಾಗೂ ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಹುತೇಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟ-ಗುಡ್ಡ, ಗೋಮಾಳಗಳು ಹಾಗೂ ಗಾಂವ್‌ಠಾಣಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬೋಳಾಗಿವೆ. ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲು ಸಿಗದಿರುವುದರಿಂದ ಕುರಿ, ಮೇಕೆ ಹಾಗೂ ಹಸುಗಳ ಪಾಲನೆ ರೈತರಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಅನುಸಂಧಾನ ಪರಿಷತ್ (ICAR) ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಮೇವಿನ ಕೊರತೆ ಶೇ. 30 ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ಒಣ ಮೇವಿನ ಅಭಾವ ಶೇ. 40.95 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರದ (Concentrates) ಕೊರತೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ ಶೇ. 74.5 ರಷ್ಟಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 2.77 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಾನುವಾರುಗಳಿದ್ದು, ಇವುಗಳ ದೈನಂದಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 122 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಹಸಿರು ಮೇವು ಹಾಗೂ 25.4 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಒಣ ಮೇವಿನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪೂರೈಕೆಯು ಕ್ರಮವಾಗಿ 85 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಹಾಗೂ ಕೇವಲ 15 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಬರಗಾಲದ ತೀವ್ರತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಯಾನಕವಾಗಿದೆ.
ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆ ನಡುವಿನ ಕಂದಕ: ಬೆಳೆ ಅವಶೇಷಗಳ ಕೊರತೆ
ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಣ ಮೇವಿನ ಆಸರೆಯಾಗಿರುವ ಕೃಷಿ ಬೆಳೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳ (Crop Residues) ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಬಾರಿ ತೀವ್ರ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಸುಕಿನ ಜೋಳದಿಂದ 78.28 ಲಕ್ಷ ಟನ್, ಭತ್ತದಿಂದ 44.4 ಲಕ್ಷ ಟನ್, ರಾಗಿಯಿಂದ 20.74 ಲಕ್ಷ ಟನ್, ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿನಿಂದ 3.60 ಲಕ್ಷ ಟನ್ ಮೇವು ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ 40 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಬೆಳೆ ಅವಶೇಷಗಳ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಭಾರಿ ಹೊಡೆತ ಬಿದ್ದಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ನೋಡುವುದಾದರೆ, ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲಬುರಗಿ, ಬೀದರ್, ಮತ್ತು ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ರಾಜ್ಯದ “ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳ ಕಣಜ” ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯದ ಹುಲ್ಲು (Legume Straw) ತುಸು ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೂ, ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದಂತಹ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒರಟು ಹುಲ್ಲಿನ (Coarse Straw) ಲಭ್ಯತೆ ತೀರಾ ವಿರಳವಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ 30 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪೈಕಿ 11 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 40 ರಿಂದ 59 ರಷ್ಟು ಒಣ ಮೇವಿನ ಕೊರತೆಯಿದ್ದರೆ, 8 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತೀರಾ ಗಂಭೀರವಾಗಿದ್ದು ಶೇ. 60 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊರತೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದರಲ್ಲೇ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಮೇವಿನ ದಾಸ್ತಾನು ಕೇವಲ ಮುಂದಿನ 24 ರಿಂದ 37 ವಾರಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗಲಿದ್ದು, ಮುಂಬರುವ ಬೇಸಿಗೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ವಿಕೋಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಇದೆ.
ಗಗನಕ್ಕೇರಿದ ಮೇವಿನ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು
ಬರಗಾಲದ ನೇರ ಹಾಗೂ ತಕ್ಷಣದ ಪರಿಣಾಮ ಮೇವಿನ ಬೆಲೆಯ ಮೇಲಾಗಿದೆ. ಬಯಲುಸೀಮೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ರಾಗಿ ಒಣ ಹುಲ್ಲಿನ ದರ ಅಂದಾಜು ₹8,000 ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೇವಿನ ಅಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಈ ದರ ₹15,000 ದಿಂದ ₹20,000 ವರೆಗೆ ದಿಢೀರ್ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಭತ್ತದ ಹುಲ್ಲು, ಮುಸುಕಿನ ಜೋಳದ ದಂಟು ಹಾಗೂ ರಾಗಿ ಹುಲ್ಲಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಬೇಡಿಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ರೈತರು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ನೀರಾವರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ದುಬಾರಿ ಸಾಗಾಣಿಕೆ ವೆಚ್ಚ ಭರಿಸಿ ಮೇವು ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹರಸಾಹಸ ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಗಟು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ (Wholesale Mandis) ಒಣ ಮೇವಿನ ದರ ಪ್ರತಿ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ಗೆ ಸರಾಸರಿ ₹920 ರಿಂದ ₹950 ರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಹಸಿರು ಮೇವಿನ ದರ ಪ್ರತಿ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್‌ಗೆ ₹250 ರಿಂದ ₹300 ರಷ್ಟಿದೆ.
ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪಶು ಆಹಾರದ ಬೆಲೆಯೂ ಮಿತಿಮೀರಿದೆ. ಹಾಲಿನ ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನೀಡಲಾಗುವ 50 ಕೆ.ಜಿ ತೂಕದ ಪಶು ಆಹಾರದ ಚೀಲದ ಬೆಲೆ ಹಿಂದೆ ₹720 ಇದ್ದದ್ದು, ಇದೀಗ ₹1,250 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಹಿಂಡಿ, ಬೂಸಾ, ಮತ್ತು ಖನಿಜ ಮಿಶ್ರಣಗಳ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನೇ ನಂಬಿದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟಿಗೆ ಸಿಲುಕಿವೆ. ಕೋಲಾರ-ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಹಾಲು ಒಕ್ಕೂಟದ (ಕೋಮುಲ್) ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿರುವ ಶಾಸಕ ಕೆ.ವೈ. ನಂಜೇಗೌಡ ಅವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದು, ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಈಗ ನಷ್ಟದ ಬಾಬ್ತಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಒಂದೆಡೆ ಮೇವು ಮತ್ತು ಪಶು ಆಹಾರದ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ರೈತರು ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಲು ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ (ಕೆಎಂಎಫ್) ಪೂರೈಸುವ ಹಾಲಿನ ದರ ನೆರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನ ಖರೀದಿ ದರ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ ಕೇವಲ ₹35 ಇದೆ. ಆದರೆ ನೆರೆಯ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ₹41.5, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ₹41.8 ಹಾಗೂ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ₹41 ರಷ್ಟಿದೆ. ರೈತರನ್ನು ಈ ನಷ್ಟದಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡಲು ಹಾಗೂ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಮರಳಿರುವ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಯುವಕರನ್ನು ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಹಾಲಿನ ಖರೀದಿ ದರವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ ₹10 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಬಲವಾದ ಕೂಗು ರೈತ ವಲಯದಿಂದ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಕೆಎಂಎಫ್ ನಿರಾಕರಿಸುವ ಹಾಲನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಡೈರಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಖರೀದಿಸಿ, ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ದುಬಾರಿ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಜಾಲವೂ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
| ರಾಜ್ಯ | ಹಾಲಿನ ಖರೀದಿ ದರ (ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ) | 50 ಕೆ.ಜಿ ಪಶು ಆಹಾರದ ಅಂದಾಜು ಬೆಲೆ |
|---|---|---|
| ಕರ್ನಾಟಕ | ₹35 | ₹1,250 |
| ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ | ₹41.5 | ₹1,200 – ₹1,300 |
| ಕೇರಳ | ₹41.8 | ₹1,250 – ₹1,350 |
| ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ | ₹41 | ₹1,200 – ₹1,300 |
(ದತ್ತಾಂಶ ಮೂಲ: ಕೆಎಂಎಫ್ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಾಲು ಒಕ್ಕೂಟಗಳ ವರದಿಗಳು)
ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯ್ತು ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಕುರಿಗಾಹಿಗಳ ವಲಸೆ
ಮೇವಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿರುವುದು ರೈತರನ್ನು ತೀವ್ರ ಹತಾಶರನ್ನಾಗಿಸಿದೆ. ದೈನಂದಿನ ನೀರು ಮತ್ತು ಮೇವು ಒದಗಿಸಲಾಗದೆ ಗದಗ, ಬಳ್ಳಾರಿ, ಕೊಪ್ಪಳ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಹೈನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಆಸರೆಯಾಗಿದ್ದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಎತ್ತುಗಳು, ಹಸುಗಳು ಹಾಗೂ ಕುರಿ-ಮೇಕೆಗಳನ್ನು ಕಟುಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಬ್ರೋಕರ್ಸ್ ಗಳಿಗೆ ಅರ್ಧಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ದಾರುಣ ಘಟನೆಗಳು ವರದಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಬರದ ಬೇಗೆಗೆ ಸಿಲುಕಿ ಕುರಿಗಾಹಿಗಳು ಮೇವು ಹಾಗೂ ನೀರನ್ನು ಅರಸಿಕೊಂಡು ಬೇರೆ ಊರುಗಳಿಗೆ ಗುಳೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬಹುತೇಕ ಜಾನುವಾರು ಮಾಲೀಕರು ಸಾಕಣೆಗೆ ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣ ಭಾರಿ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿದೆ. 2012ರ ಜಾನುವಾರು ಗಣತಿಯಂತೆ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದರಲ್ಲೇ 3.44 ಲಕ್ಷ ದನಗಳು, 1.42 ಲಕ್ಷ ಎಮ್ಮೆಗಳು ಹಾಗೂ 7.51 ಲಕ್ಷ ಕುರಿಗಳಿದ್ದು, ಇವೆಲ್ಲದರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಈಗ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ದೂರದ ಮೇವು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಮೇವು ತರುವುದು ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ರೈತರಿಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕೈಮೀರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅರಿತ ಸರ್ಕಾರ, ರಾಜ್ಯದಿಂದ ನೆರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಮೇವು ಸಾಗಾಣಿಕೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಪಶುಸಂಗೋಪನಾ ಸಚಿವ ಕೆ. ವೆಂಕಟೇಶ್ ಅವರು ಮೈಸೂರು ವಿಭಾಗದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಭೆ ನಡೆಸಿ, ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿ ದಾಟಿ ಮೇವು ಸಾಗಣೆಯಾಗದಂತೆ ಕಟ್ಟೆಚ್ಚರ ವಹಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನೆರೆಯ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸೋಲಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಮೇವು ಸಾಗಾಣಿಕೆ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೇರಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಮೇವು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಸಂತತಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುವ ಭೀತಿ ರೈತರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮಗಳು: ಸಬ್ಸಿಡಿ, ಕಿಟ್ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಕಾವಲ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್
ಬರಗಾಲದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟಿರುವ ರೈತರ ಆಕ್ರೋಶ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಕೆಲವು ತುರ್ತು ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಎನ್‌ಡಿಆರ್‌ಎಫ್ (NDRF) ಅನುದಾನಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಹಣ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ರಾಜ್ಯದ ಬೊಕ್ಕಸದಿಂದ ಪ್ರತಿ ರೈತರಿಗೆ ₹2,500 ಗಳ ಇನ್‌ಪುಟ್ ಸಬ್ಸಿಡಿ (Input Subsidy) ನೀಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಉಪ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಜಿ. ಪರಮೇಶ್ವರ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ 45 ರಿಂದ 50 ಲಕ್ಷ ರೈತರಿಗೆ ಇದರ ಲಾಭ ಸಿಗಲಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ₹1,250 ಕೋಟಿ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಗಾಗಿ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಬಳಿ ₹492 ಕೋಟಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಬಳಿ ₹400 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಆಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೇವಿನ ಕೊರತೆ ನೀಗಿಸಲು ಪಶುಪಾಲನಾ ಇಲಾಖೆಯ ಮೂಲಕ ₹25 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಮೇವಿನ ಬೀಜದ ಮಿನಿ ಕಿಟ್ ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕಿಟ್ ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿದರೆ ಕೇವಲ 60 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೇವು ಕಟಾವಿಗೆ ಬರಲಿದ್ದು, ಮುಂಬರುವ ಬೇಸಿಗೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಹಸಿರು ಮೇವು ಒದಗಿಸುವ ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ 181 ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಈಗಾಗಲೇ 67,000 ಮೇವಿನ ಕಿಟ್ ಗಳನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ವಿತರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ರೈತರು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ನೀರಿನಲ್ಲೇ ಮೇವು ಬೆಳೆಯುವಂತೆ ಪಶುಸಂಗೋಪನಾ ಸಚಿವ ಕೆ. ವೆಂಕಟೇಶ್ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಇದರ ನಡುವೆ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 500 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಮಟ್ಟದ ಮೇವು ಬೆಳೆಯುವ ನವೀನ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಒಂದಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೀರೂರು, ಅಜ್ಜಂಪುರ, ಲಿಂಗದಹಳ್ಳಿ, ಬಿಳುವಾಲು ಹಾಗೂ ಬಾಸೂರು ಸೇರಿದಂತೆ 5 ಪ್ರಮುಖ ‘ಅಮೃತ್ ಮಹಲ್ ಕಾವಲ್’ ಗಳಲ್ಲಿ ತಲಾ 100 ಎಕರೆಯಂತೆ ಮೇವು ಬೆಳೆಯಲು ಪ್ಲಾನ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ವಿಬಿಜಿ ರಾಮ್‌ಜಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ 100 ಎಕರೆ ಹಾಗೂ ಪಶುಪಾಲನಾ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ 400 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಕಾವಲ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿರುವ ಜಂಗಲ್ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ತಂತಿ ಬೇಲಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸಲು ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ ₹82,400 ವೆಚ್ಚವಾಗಲಿದ್ದು, ಬೀಜ ಮತ್ತು ಗೊಬ್ಬರಕ್ಕಾಗಿ ₹14,600 ವೆಚ್ಚ ಸೇರಿ, ಒಟ್ಟಾರೆ ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ ₹97,000 ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಅಂದಾಜು ₹4.5 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚವಾಗಲಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿಂದ 1,500 ರಿಂದ 2,500 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಮೇವು ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಇದೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇವನ್ನು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಖರೀದಿಸಿದರೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ₹10 ರಿಂದ ₹14 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಕಾವಲ್ ಯೋಜನೆಯು ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಜೊತೆಗೆ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅತಿ ಸಣ್ಣ ರೈತರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ಸರ್ಕಾರ ‘ಪಶು ಭಾಗ್ಯ’ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಹಸು, ಕುರಿ, ಆಡು, ಕೋಳಿ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳಿಂದ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪಂಗಡದವರಿಗೆ ಶೇ. 50 ಹಾಗೂ ಇತರೆ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಶೇ. 33 ರಷ್ಟು ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಮೇವು ಖರೀದಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚಕ್ಕಾಗಿ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ಶೂನ್ಯ ಬಡ್ಡಿ ದರದಲ್ಲಿ ₹50,000 ವರೆಗೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಸಾಲ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ರೈತರ ನೆರವಿಗೆ ಧಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪ-ಪ್ರತ್ಯಾರೋಪ ಮತ್ತು ರೈತರ ಹೋರಾಟ
ಬರಗಾಲದಂತಹ ಭೀಕರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ರಾಜಕೀಯ ಕೆಸರೆರಚಾಟ ನಿಂತಿಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಆಡಳಿತ ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಲು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟದ ನೆಪವೊಡ್ಡಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಕಡೆ ಬೊಟ್ಟು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಪ್ರಲ್ಹಾದ್ ಜೋಶಿ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತ, ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಚ್. ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ರೈತರ ಪರವಾಗಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿದ್ದು, ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ಅನುದಾನ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡದ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ವಾಗ್ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸರ್ಕಾರ ಘೋಷಿಸಿರುವ ₹2,500 ರ ಇನ್‌ಪುಟ್ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಮೊತ್ತವು ರೈತರಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಅವಮಾನ ಎಂದು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ರೈತ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿರುವ ರೈತರಿಗೆ ಕೇವಲ ₹2,500 ನೀಡುವುದು ಆನೆ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಅರೆಕಾಸಿನ ಮಜ್ಜಿಗೆ ಹಾಕಿದಂತೆ, “ರೈತರು ಭಿಕ್ಷುಕರಲ್ಲ, ಈ ಹಣ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಸಾಲುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಕೂಗು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಕೊಪ್ಪಳ ಮತ್ತು ಇತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದ ರಾಜ್ಯ ರೈತ ಸಂಘದ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು, ಸರ್ಕಾರ ತಕ್ಷಣವೇ ರೈತರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೃಷಿ ಸಾಲ ಮನ್ನಾ ಮಾಡಬೇಕು ಹಾಗೂ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತರಿಗೆ ಎಕರೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ₹40,000 ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಳೆಯ ಅಭಾವದ ಜೊತೆಗೆ ವಿಷಕಾರಿ ಹೊಗೆ ಉಗುಳುತ್ತಿರುವ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಂದಲೂ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅಂತಹ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಸುವಂತೆ ರೈತರು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಖಾಸಗಿ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೆ ಬೇಸತ್ತು ರೈತರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ದಾರಿ ಹಿಡಿಯುವ ಮುನ್ನವೇ ಸರ್ಕಾರ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡು, ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಬೇಕು ಎಂಬ ಬಲವಾದ ಆಗ್ರಹ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಮುಂದೇನು?
ಕರ್ನಾಟಕವು ಪ್ರಸ್ತುತ ದಶಕದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಹವಾಮಾನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಬರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ, ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ ಪಶುಸಂಗೋಪನಾ ಇಲಾಖೆಗಳು ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಮನ್ವಯದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ತಕ್ಷಣದ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಹೋಬಳಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ‘ಮೇವು ಬ್ಯಾಂಕ್’ ಗಳನ್ನು (Fodder Banks) ತೆರೆಯುವುದು, ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಶಾಲೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮಿನಿ ಕಿಟ್ ಗಳ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ನಡೆಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂಗಾರು ಮಳೆ (ಈಶಾನ್ಯ ಮುಂಗಾರು) ಕೂಡ ಕೈಕೊಟ್ಟರೆ, ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಕುಸಿಯಲಿದ್ದು, ಕೇವಲ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಮನುಷ್ಯರಿಗೂ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗಾಗಿ ಹಾಹಾಕಾರ ಉಂಟಾಗಲಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜಕೀಯ ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಎಸ್‌ಡಿಆರ್‌ಎಫ್ (SDRF) ಮತ್ತು ಎನ್‌ಡಿಆರ್‌ಎಫ್ (NDRF) ಅಡಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬರ ಪರಿಹಾರ ಅನುದಾನ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ವಿಳಂಬವಾದರೆ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಿ ರೈತರ ಸಾಲ ಮನ್ನಾ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬೆಳೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಲಿದೆ.
ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿರುವ ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಲಿನ ಖರೀದಿ ದರವನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ₹5 ರಿಂದ ₹10 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ರೈತರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬುವುದು ಪ್ರಸ್ತುತ ದಿನದ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಲಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಹೈಡ್ರೋಪೋನಿಕ್ಸ್ (hydroponics) ಮಾದರಿಯ ಮೇವು ಬೆಳೆಯುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಬರ-ನಿರೋಧಕ ಮೇವಿನ ತಳಿಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಬೇಕಿದೆ. ರೈತರ ಗೋಳು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಡತಗಳ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಅವರ ಬದುಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಹಾಗೂ ಅಧಿಕಾರಿ ವರ್ಗ ಯುದ್ಧೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ. ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪಶುಪಾಲನೆ ನಂಬಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕುಟುಂಬಗಳು ಭೀಕರ ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟಿಗೆ ಸಿಲುಕಿ ನಗರಗಳತ್ತ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಗುಳೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಮೂಲಗಳು
- thehindu.com — Article67303157.ece
- m.rediff.com
- hindustantimes.com — Agricultural crops on 40 lakh hectares damaged in karnataka due to drought minis
- dairydimension.com — Karnataka milk unions seek rs 8 10 price hike
- vijaykarnataka.com — 104928328.cms
- researchgate.net — 354859006 Fodder and Livestock Scenario in Karnataka
- epubs.icar.org.in
- kannadaprabha.com — Crop loss forces farmers in karnataka to head out towards greener pasteurs
- publictv.in — Drought effect in koppala
- kannada.asianetnews.com — Articleshow 1ny4rs7
ನಿಮ್ಮದೊಂದು ಉತ್ತರ